Kəlbəcər rayon 115 nömrəli tam orta məktəb

Kəlbəcər rayon 115 nömrəli tam orta məktəb Kəlbəcər rayon 115 nömrəli tam orta məktəb Azərbaycan Respublikası Göygöl rayonunda ümumi təhsil müəssisəsi

İlham Əliyevin çıxışında birlik, etimad və gələcək mesajıAzərbaycanın milli-mənəvi dəyərlərə sədaqəti, dinlər və xalqlar...
18/09/2026

İlham Əliyevin çıxışında birlik, etimad və gələcək mesajı
Azərbaycanın milli-mənəvi dəyərlərə sədaqəti, dinlər və xalqlar arasında qarşılıqlı hörmətə əsaslanan siyasəti bir daha Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edərkən etdiyi çıxışda aydın ifadəsini tapdı.

Bu görüş sıradan diplomatik mərasim deyildi. O, həm türk dünyasının mənəvi bağlarının gücünü, həm də müxtəlif dini və etnik kimliklərin qarşılıqlı anlayış şəraitində yaşamasının mümkünlüyünü nümayiş etdirən mühüm mesajlar daşıyırdı. Prezident İlham Əliyevin çıxışının əsas xəttini birlik, etimad və gələcəyə məsuliyyətlə baxış təşkil edirdi.

Müasir dünyada qarşıdurmaların, dini ayrı-seçkiliyin və nifrət çağırışlarının artdığı bir vaxtda Azərbaycan öz tarixi təcrübəsi ilə fərqli yol göstərir. Bu yol milli ənənələrə bağlılıqla müasir düşüncənin, dini dəyərlərlə dünyəvi dövlət idarəçiliyinin, müxtəlifliklə vəhdətin üzvi şəkildə birləşdiyi yoldur. Azərbaycanda əsrlər boyu formalaşmış tolerantlıq mühiti yalnız keçmişdən qalan irs deyil, həm də dövlət siyasətinin və ictimai həyatın mühüm dayağıdır.

Prezident İlham Əliyevin nitqində türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın yalnız siyasi və iqtisadi deyil, eyni zamanda mənəvi əsaslar üzərində inkişaf etdirilməsinin vacibliyi diqqətə çatdırılır. Ortada bizi birləşdirən tarix, dil, mədəniyyət və adət-ənənələr var. Lakin bütün bu bağların möhkəmliyini təmin edən ən başlıca amil qarşılıqlı etimaddır. Etimad olan yerdə əməkdaşlıq dərinləşir, ortaq məqsədlər daha aydın görünür, gələcəyə dair planlar daha inamla qurulur.

Dini liderlərin və ictimai xadimlərin bu prosesdə rolu xüsusilə böyükdür. Onların sözü cəmiyyətdə mənəvi istiqamət yaradır, insanları mərhəmətə, həmrəyliyə və sülhə çağırır. Dinin əsl mahiyyəti də məhz insanın mənəvi kamilliyinə, qarşılıqlı hörmətə və ədalətə xidmət etməkdir. Buna görə dini dəyərlərdən ayrı-seçkilik, düşmənçilik və siyasi qarşıdurma aləti kimi istifadə edilməsi yolverilməzdir.

Bakıda keçirilən bu görüşün mənası bir qədər də buradan qaynaqlanır. Azərbaycan paytaxtı uzun illərdir mədəniyyətlərarası və dinlərarası dialoqun vacib məkanlarından biridir. Burada səslənən fikirlər təkcə iştirakçıların ölkələri üçün deyil, ümumilikdə regionda sabitliyin, qarşılıqlı anlaşmanın və birgə fəaliyyətin möhkəmlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında gələcəyə ünvanlanan mesaj aydındır: türk dünyası öz mənəvi köklərinə söykənərək daha sıx birləşməli, sülhün və ədalətin müdafiəsində vahid mövqe nümayiş etdirməlidir. Bu birlik heç kimə qarşı yönəlməyən, əksinə, xalqların rifahına, regionda təhlükəsizliyə və beynəlxalq əməkdaşlığa töhfə verən birlik olmalıdır.

Azərbaycan bu gün təkcə öz inkişafı ilə deyil, həm də regional və qlobal dialoqa verdiyi töhfələrlə seçilir. Məhz buna görə də Bakıda keçirilən hər bir mənəvi və ictimai görüş yeni düşüncələrin, yeni təşəbbüslərin və gələcəyə yönəlmiş əməkdaşlığın başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.

Birlik zəiflərin sığınacağı deyil, güclülərin şüurlu seçimidir. Etimad isə bu birliyin ən möhkəm dayağıdır. Prezident İlham Əliyevin çıxışı da bu baxımdan yalnız bugünün siyasi və mənəvi mənzərəsini deyil, sabahın türk dünyası üçün arzu olunan istiqaməti ifadə edir: qarşılıqlı hörmətə əsaslanan birlik, sülhə xidmət edən əməkdaşlıq və ümumi gələcəyə inam.

AZƏR XANKİŞİYEV YAP –n Fəal Üzvü

DİNİ DƏYƏRLƏR VƏ MƏDƏNİ İRSİN QOVŞAĞINDA AZƏRBAYCANIN DİALOQ MİSSİYASI         15 sentyabr 2026-cı ildə Prezident İlham ...
18/09/2026

DİNİ DƏYƏRLƏR VƏ MƏDƏNİ İRSİN QOVŞAĞINDA AZƏRBAYCANIN DİALOQ MİSSİYASI

15 sentyabr 2026-cı ildə Prezident İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatının müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının üzvləri və müşahidəçiləri, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçıları və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edib. Görüş Bakıda keçirilən TDT Müsəlman Dini Liderləri Şurasının 7-ci toplantısı və böyük Azərbaycan mütəfəkkiri Seyid Yəhya Bakuvi Şirvaniyə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans fonunda baş tutub. Nümayəndə heyətində türk dövlətlərinin dini rəhbərləri ilə yanaşı, Müsəlman Ağsaqqalları Şurasının, IRCICA-nın, Beynəlxalq İslam Fiqhi Təşkilatının, Qafqaz və Şimali Qafqaz dini qurumlarının, eləcə də Gürcüstan və Suriyanın dini rəhbərlərinin təmsilçiləri yer alıb. Bu tərkib görüşün yalnız dini məsələlərlə məhdudlaşmadığını, həmçinin mədəniyyətlərarası və regional mənəvi dialoq baxımından geniş əhəmiyyət daşıdığını göstərir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Bakıda iki mühüm tədbirin eyni vaxtda keçirilməsinin xüsusi məna daşıdığını vurğulayıb. Dövlət başçısının diqqət çəkdiyi əsas məqamlardan biri Azərbaycan xalqının dünya mədəniyyətinə bəxş etdiyi böyük şəxsiyyətlərin irsidir. O, Nizami Gəncəvi, Xaqani Şirvani, İmadəddin Nəsimi, Seyid Yəhya Bakuvi, Şah İsmayıl Xətai və Məhəmməd Füzuli kimi mütəfəkkir və şairləri nümunə göstərərək Azərbaycan tarixinin zəngin intellektual və mənəvi xəzinəsini qeyd edib. Prezidentin fikrincə, bu şəxsiyyətlərin yaratdığı irs yalnız Azərbaycanın deyil, bütövlükdə İslam dünyasının mədəni-tarixi sərvətinin mühüm hissəsidir. Belə yanaşma milli-mədəni irsin qorunmasını və onun müasir dünyada tanıdılmasını dini və sivilizasiya dialoqu ilə əlaqələndirir.
Çıxışın mühüm istiqamətlərindən biri Seyid Yəhya Bakuvinin irsinin müasir dövr üçün əhəmiyyətinin önə çəkilməsi olub. XV əsrdə yaşamış böyük alim, mütəfəkkir və şairin elmi-fəlsəfi irsi əsrlər boyu müxtəlif coğrafiyalarda mənəvi düşüncəyə təsir göstərib. Bakıda onun adına beynəlxalq konfransın keçirilməsi Azərbaycan tarixinin və İslam mədəniyyətinin görkəmli simalarının beynəlxalq elmi və ictimai müzakirələrə çıxarılması baxımından diqqətəlayiq hadisədir. Görüşdə səslənən fikirlərdən də göründüyü kimi, Yəhya Bakuvinin irsi mötədillik, mənəvi dəyərlər, insan ləyaqəti, qarşılıqlı hörmət və həmrəylik kimi prinsiplərin müzakirəsi üçün tarixi-mənəvi əsas kimi təqdim olunur. �
Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi Veb Saytı
Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanın dini və mədəniyyətlərarası dialoq sahəsindəki mövqeyi də xüsusi yer tutub. Dövlət başçısı Türk Dövlətləri Təşkilatının üzv dövlətlərinin dini rəhbərləri ilə yanaşı, Gürcüstan, Suriya və Şimali Qafqazdan olan dini nümayəndələrin Bakıda bir araya gəlməsini qeyd edib. Azərbaycanın müxtəlif dinlərin və mədəniyyətlərin qarşılıqlı anlaşmasına yönəlmiş beynəlxalq təşəbbüsləri əvvəlki illərdə də mühüm tədbirlərlə müşayiət olunub; 2017-ci ildə keçirilən “İslam Həmrəyliyi İli: Dinlər və mədəniyyətlərarası dialoq” beynəlxalq konfransı da bu istiqamətdə nümunələrdən biridir.
Görüşdə Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda dini-mədəni irsə münasibəti də xüsusi simvolik məna qazanıb. Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə konfransın Ağdam məscidində davam etdirilməsi və Xocalının ziyarət olunması ilə bağlı təklifini səsləndirib. Prezident İlham Əliyev Ağdam məscidinin tarixi əhəmiyyətini qeyd edərək onun işğaldan əvvəl şəhid olan azərbaycanlıların dini mərasimlərinin keçirildiyi məkanlardan biri olduğunu bildirib. Bu məqam Qarabağın yalnız ərazi deyil, həm də tarixi yaddaş, dini-mədəni irs və milli kimlik baxımından Azərbaycan üçün daşıdığı əhəmiyyəti nümayiş etdirir. Eyni zamanda, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə dini və tarixi abidələrin bərpası məsələsi Azərbaycanın öz mədəni irsinin qorunmasına verdiyi əhəmiyyətlə əlaqələndirilir. �
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin 15 sentyabr 2026-cı ildə dini liderlər qarşısında çıxışı Azərbaycanın tarixi-mədəni irsinin, İslam dünyası ilə əlaqələrinin, türk dövlətləri arasında mənəvi həmrəyliyin və müxtəlif dini icmalar arasında dialoqun bir-biri ilə bağlı istiqamətlər kimi təqdim olunduğu mühüm mesajlar toplusu kimi qiymətləndirilə bilər. Görüşün Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın dini-mədəni diplomatiya baxımından beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi edən ölkə kimi rolunu bir daha nümayiş etdirib. Seyid Yəhya Bakuvinin irsinin önə çəkilməsi isə Azərbaycan tarixinin böyük mütəfəkkirlərinin ideyalarının müasir dövrdə sülh, qarşılıqlı hörmət, mənəvi dəyərlər və insan həmrəyliyi kontekstində öyrənilməsinin aktuallığını göstərir. Prezidentin çıxışında səslənən fikirlər bu baxımdan Azərbaycan tarixinin və mədəni irsinin regional və beynəlxalq mənəvi dialoqa töhfə verə biləcək mühüm resurs kimi təqdim edildiyini göstərir.

Malik Mustafayev
Kəlbəcər rayonu 58 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru, YAP Kəlbəcər Rayon Təşkilatının 58 saylı ƏPT-nın sədri YAP-n Fəal Üzvü

Din xadimləri ilə görüşdən gələcəyə ünvanlanan mesajlar Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının müsəlman d...
18/09/2026

Din xadimləri ilə görüşdən gələcəyə ünvanlanan mesajlar

Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından, həmçinin Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul etməsi təkcə protokol xarakterli görüş deyildi. Bu qəbul Azərbaycanın regionda və daha geniş coğrafiyada formalaşdırdığı sülh, qarşılıqlı hörmət, milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq siyasətinin növbəti ifadəsi kimi diqqət çəkdi.

Müasir dünyanın mürəkkəb çağırışlarla üz-üzə qaldığı bir dövrdə dini liderlərin, ictimai xadimlərin və müxtəlif ölkələri təmsil edən nüfuzlu şəxslərin dialoqu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki sülh yalnız siyasi razılaşmalarla möhkəmlənmir. Sülhün davamlı olması üçün cəmiyyətlər arasında etimad, xalqlar arasında qarşılıqlı anlayış, insanların qəlbində isə humanizm və mərhəmət hissi hökm sürməlidir. Dini-mənəvi dəyərlər də məhz bu baxımdan birləşdirici qüvvəyə çevrilir.

Azərbaycan tarixən müxtəlif millətlərin, dinlərin və mədəniyyətlərin bir arada yaşadığı məkan olub. Bu reallıq ölkəmizdə tolerantlığın sadəcə şüar deyil, həyat tərzinə çevrildiyini göstərir. Azərbaycanda məscidlərin, kilsələrin və sinaqoqların qorunması, dini icmaların fəaliyyətinə yaradılan şərait, multikultural ənənələrin dövlət səviyyəsində dəstəklənməsi bu siyasətin konkret təzahürüdür. Bu gün Azərbaycan öz nümunəsi ilə sübut edir ki, milli kimliklə müasirlik, dini dəyərlərlə dünyəvi idarəçilik, müxtəlifliklə vətəndaş həmrəyliyi bir-birinə zidd anlayışlar deyil.

Din xadimləri ilə görüşdən səslənən əsas mesajlardan biri də türk dünyasının ortaq mənəvi köklər ətrafında daha sıx birləşməsinin vacibliyidir. Türk dövlətlərini bir araya gətirən yalnız siyasi və iqtisadi maraqlar deyil. Bu coğrafiyanı ortaq tarix, dil, mədəniyyət, adət-ənənələr və mənəvi dəyərlər birləşdirir. Həmin irs gələcək nəsillərin qarşılıqlı hörmət, əməkdaşlıq və qardaşlıq ruhunda yetişməsində mühüm rol oynayır.

Bu mənada Yəhya Bakuvi kimi böyük alim və mütəfəkkirlərin irsinə diqqətin artırılması da təsadüfi deyil. Onların elmi-fəlsəfi baxışları insanı kamilliyə, biliyə, mənəvi saflığa və qarşılıqlı anlaşmaya səsləyir. Bu gün gənc nəslin belə irslə yaxından tanış olması cəmiyyətin mənəvi dayaqlarının möhkəmlənməsinə xidmət edə bilər.

Qafqaz və bütövlükdə region üçün dini dialoq məsələsi ayrıca aktuallıq daşıyır. Tarixi, etnik və siyasi ziddiyyətlərin bəzən süni şəkildə dərinləşdirildiyi şəraitdə din xadimlərinin sülhə çağırışı böyük mənəvi təsir gücünə malikdir. Dini liderlərin məsuliyyətli sözü ayrı-seçkiliyin, radikallığın və düşmənçilik meyillərinin qarşısının alınmasına, cəmiyyətlər arasında etimadın bərpasına töhfə verə bilər.

Prezident İlham Əliyevin nümayəndə heyəti ilə görüşü Azərbaycanın bu istiqamətdəki mövqeyinin aydın ifadəsi oldu: bölgənin gələcəyi qarşıdurmada deyil, əməkdaşlıqda; nifrətdə deyil, anlaşmada; ayrı-seçkilikdə deyil, ortaq dəyərlər ətrafında birlikdədir. Bu baxış həm türk dünyası, həm Qafqaz, həm də daha geniş beynəlxalq ictimaiyyət üçün dəyərli çağırışdır.

Görüşdən gələcəyə ünvanlanan mesaj sadə, lakin dərin məzmunludur: mənəvi dəyərlər qorunduqca, xalqlar arasında dialoq gücləndikcə və sülhə sadiqlik nümayiş etdirildikcə daha ədalətli, təhlükəsiz və firavan dünya qurmaq mümkündür. Azərbaycanın bu yoldakı mövqeyi isə həm milli maraqlara, həm də ümumbəşəri ideallara xidmət edən ardıcıl siyasətin nümunəsidir.

XƏYAL BAĞIROV YAP-n Fəal Üzvü

QARABAĞA DİPLOMATİK BAXIŞ VƏ REVANŞİST QÜVVƏLƏRİN NARAHATLIĞI        2026-cı il sentyabrın 11–12-də Azərbaycanda akkredi...
16/09/2026

QARABAĞA DİPLOMATİK BAXIŞ VƏ REVANŞİST QÜVVƏLƏRİN NARAHATLIĞI

2026-cı il sentyabrın 11–12-də Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura növbəti səfəri mühüm beynəlxalq və siyasi əhəmiyyət daşıyan hadisə kimi diqqət çəkdi. Səfərdə 58 ölkə və 9 beynəlxalq təşkilatı təmsil edən 150 nəfərlik heyət iştirak edib. Bu, xarici diplomatların Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinə 2020-ci ildən sonra 22-ci səfəri olub. Səfər çərçivəsində qonaqlar bölgədə həyata keçirilən bərpa-quruculuq layihələri, sosial-iqtisadi inkişaf, tarixi-mədəni irsin qorunması və real vəziyyətlə yerində tanış olmaq imkanı əldə ediblər.
Səfərin diqqətçəkən məqamlarından biri diplomatların Ağdərə rayonunun Vəngli kəndi yaxınlığındakı Gəncəsər və Kəlbəcərin Vəng kəndindəki Xudavəng monastır komplekslərinə baş çəkməsi olub. Qonaqlara abidələrin tarixi və memarlıq xüsusiyyətləri, onların vəziyyəti, eləcə də müxtəlif dövrlərdə abidələrə edilmiş müdaxilə, dəyişiklik və saxtalaşdırma halları barədə məlumat verilib. Diplomat və hərbi attaşelərin Kəlbəcərdə “İstisu” mineral su zavodu ilə tanış olması və Bal Festivalında iştirakı isə səfərin yalnız siyasi deyil, həm də Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yaratdığı yeni sosial-iqtisadi reallıqları nümayiş etdirən xarakter daşıdığını göstərib.
Lakin bu səfər Ermənistanın bəzi siyasi, dini, media və diaspor dairələrində kəskin və qəbuledilməz reaksiyalara səbəb olub. Ermənistan mediasında və ictimai müzakirələrdə diplomatların Azərbaycanın suveren ərazilərinə səfərinə qarşı etiraz xarakterli fikirlər səsləndirilib, səfərdə iştirak edən diplomatlara və onları təmsil edən dövlətlərə qarşı hücum ritorikasından istifadə olunub. Bu yanaşma Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh və normallaşma prosesinin təşviq edilməsinə deyil, əksinə, keçmiş münaqişənin yaratdığı qarşıdurma psixologiyasının qorunmasına xidmət edir. “Sülh Körpüsü” Təşəbbüsünün Azərbaycan üzrə qrupu da Ermənistan mediasında səfərlə bağlı nümayiş etdirilən qərəzli münasibəti və ictimai müzakirələrdəki qəbuledilməz tonu pisləyib.
Xüsusilə Ermənistanın Azərbaycanın suverenliyini və ərazi bütövlüyünü tanıması istiqamətində götürdüyü öhdəliklər fonunda xarici diplomatların Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərinə səfərinə etiraz edilməsi ciddi ziddiyyət yaradır. Azərbaycan öz ərazisində diplomatik nümayəndələri qəbul edir, onları ölkənin müxtəlif bölgələrində gedən proseslərlə tanış edir və bu, dövlətin suveren hüquqlarına tam uyğundur. Bu baxımdan səfərin Ermənistan tərəfindən mübahisələndirilməsi yalnız Azərbaycanla bağlı deyil, həm də regionda yeni reallıqların qəbul edilməsi məsələsidir. Qərbi Azərbaycan İcması da Ermənistanın kəskin reaksiyasını Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmətsizlik kimi qiymətləndirərək belə yanaşmanın sülh prosesinə və qarşılıqlı etimadın formalaşmasına zərər vurduğunu bildirib.
Əslində, diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri erməni cəmiyyətində və siyasi dairələrdə mövcud olan yanaşmalar üçün bir növ sınaq xarakteri daşıyır. Çünki regiona gələn diplomatlar məlumatları yalnız siyasi bəyanatlardan deyil, bilavasitə yerində müşahidələrdən əldə edirlər. Onlar dağıdılmış yaşayış məntəqələrinin, yeni salınan şəhər və kəndlərin, infrastruktur layihələrinin, mədəni irs nümunələrinin və iqtisadi obyektlərin vəziyyəti ilə tanış olurlar. Bu reallığın beynəlxalq diplomatik dairələr tərəfindən yerində müşahidə edilməsi Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bərpa-quruculuq siyasətinin daha obyektiv şəkildə qiymətləndirilməsinə imkan yaradır.
Beləliklə, diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərinə qarşı səsləndirilən revanşist və təzyiq xarakterli reaksiyalar regionda sülh və əməkdaşlıq perspektivinə xidmət etmir. Əksinə, belə yanaşmalar keçmiş münaqişənin siyasi və psixoloji izlərini qorumaq cəhdləri kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycan isə öz suveren ərazilərində bərpa-quruculuq işlərini davam etdirir, beynəlxalq ictimaiyyəti bu proseslərlə yerində tanış edir və regionun gələcəyini qarşıdurma deyil, sülh, əməkdaşlıq, reinteqrasiya və inkişaf prinsipləri üzərində qurmağa çalışır. Sülhün möhkəmlənməsi üçün əsas şərt yeni reallıqları qəbul etmək, qarşılıqlı ərazi bütövlüyünə hörmət göstərmək və revanşist ritorikadan uzaq durmaqdır.

Malik Mustafayev
Kəlbəcər rayonu 58 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru YAP Fəali

Diplomatların Qarabağ səfəri niyə erməni revanşistlərini narahat etdiQarabağ reallığını yerində görmək bəzən illərlə for...
16/09/2026

Diplomatların Qarabağ səfəri niyə erməni revanşistlərini narahat etdi

Qarabağ reallığını yerində görmək bəzən illərlə formalaşdırılmış siyasi miflərdən daha güclü cavab olur.Bəzən bir səfər sadəcə səfər olmur. Bəzən bir səfər illərlə qurulmuş təbliğatın, siyasi miflərin və birtərəfli təqdimatların qarşısında reallığın özünün danışmasına imkan verir. Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri də məhz belə siyasi və ictimai əhəmiyyət daşıyan hadisələrdən biridir.

Diplomatların bölgəyə səfəri Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində baş verən prosesləri yerində müşahidə etmək, aparılan genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri ilə tanış olmaq və yeni reallıqları öz gözləri ilə görmək baxımından mühüm hadisədir.Lakin diqqət çəkən başqa bir məqam da var: bu səfərin Ermənistanın bəzi revanşist dairələrində və həmin mövqeni müdafiə edən informasiya resurslarında narahatlıqla qarşılanması.

Bəs səbəb nədir?Uzun illər Qarabağ məsələsi yalnız siyasi bəyanatların, beynəlxalq tribunalardakı çıxışların və media müharibəsinin mövzusu olmayıb. Eyni zamanda, bölgə haqqında müxtəlif tərəflərin fərqli təsəvvür yaratmağa çalışdığı informasiya mübarizəsinin də mərkəzində dayanıb.

Bu baxımdan diplomatların Qarabağa səfəri xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.Çünki kənardan verilən məlumatla yerində görülən reallıq arasında ciddi fərq ola bilər.
Bir diplomat bölgəyə gedir, şəhərləri, kəndləri, yolları, infrastruktur layihələrini, tikinti proseslərini, enerji və su təsərrüfatını, sosial obyektləri görür. Qarşısında xəritədəki ərazi deyil, real həyat dayanır.Məhz bu məqam revanşist təbliğat üçün narahatedici ola bilər.Çünki reallığı görmüş insanı yalnız təbliğat materialı ilə inandırmaq daha çətindir.

Bu gün Qarabağ haqqında danışarkən yalnız keçmişdən söz açmaq kifayət etmir. Qarabağ həm də bu günün və gələcəyin mövzusudur.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə yolların çəkilməsi, yaşayış məntəqələrinin bərpası, infrastrukturun qurulması, məktəb və sosial obyektlərin yaradılması, insanların öz doğma yurdlarına qayıdışı yeni mərhələnin əsas göstəricilərindəndir.Diplomatik nümayəndələrin bu prosesləri birbaşa müşahidə etməsi Azərbaycanın təqdim etdiyi reallığın beynəlxalq auditoriya üçün daha aydın görünməsinə şərait yaradır.

Başqa sözlə, Qarabağ artıq yalnız siyasi xəritədə müzakirə olunan məsələ deyil. Qarabağda real həyat qurulur.Küçələr salınır, evlər tikilir, sosial obyektlər istifadəyə verilir, insanlar öz doğma torpaqlarına qayıdırlar.Bu mənzərə isə keçmişin siyasi ritorikasından fərqli olaraq, gələcəyə baxır.Revanşist düşüncənin əsas problemi nədir?

Revanşist düşüncənin ən böyük problemi yeni reallığı qəbul etmək istəməməsidir.Tarixin müəyyən mərhələsində formalaşmış siyasi iddiaları dəyişməz həqiqət kimi təqdim etmək mümkündür. Lakin zaman dəyişir, siyasi xəritə dəyişir, insanların həyatı dəyişir.

Ən başlıcası isə faktlar dəyişir.
Bu gün Qarabağa səfər edən diplomat üçün əsas sual “illər əvvəl kim nə deyirdi?” deyil. Əsas sual budur: Bu gün bölgədə nə baş verir?

Məhz burada təbliğatla reallıq arasında ziddiyyət yaranır.Əgər bir tərəf Qarabağ haqqında müəyyən təsəvvür formalaşdırmağa çalışırsa, digər tərəfdən diplomat həmin əraziyə gedib gördüklərini özü qiymətləndirə bilir.Bu səbəbdən bəzi revanşist dairələrin belə səfərlərə emosional münasibət göstərməsi təsadüfi görünmür.
Diplomatik korpusun nümayəndələri dövlətlərin rəsmi mövqelərini təmsil edən şəxslərdir. Onların bölgəyə səfəri emosional şüarlardan daha çox müşahidə, təhlil və məlumatlanma xarakteri daşıyır.Diplomatın əsas üstünlüyü də budur: o, müxtəlif mənbələrdən məlumat alır, yerində müşahidə aparır və gördüklərini öz dövlətinin siyasi-diplomatik qiymətləndirməsində nəzərə ala bilir.Bu baxımdan Qarabağ səfərinin əhəmiyyəti yalnız səfərin özündə deyil.
Əhəmiyyət ondadır ki, Azərbaycan öz reallıqlarını beynəlxalq diplomatik nümayəndələrə birbaşa təqdim edir.Bu isə informasiya müharibəsində mühüm üstünlükdür.“Görməmək” artıq mümkün deyil
Uzun illər Qarabağla bağlı beynəlxalq təsəvvürlərin formalaşmasında informasiya amili mühüm rol oynayıb.Qarabağ və Şərqi Zəngəzur Azərbaycanın bərpa və quruculuq siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib. Bölgəyə səfərlər təşkil olunur, xarici nümayəndələr burada aparılan işlərlə tanış olurlar.Deməli, Qarabağ haqqında danışarkən artıq yalnız arxiv materiallarına, köhnə reportajlara və siyasi bəyanatlara istinad etmək mümkün deyil.

Və bu reallıq hər bir obyektiv müşahidəçidən öz nəticəsini çıxarmağı tələb edir.Azərbaycanın Qarabağ siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və insanların təhlükəsiz şəkildə öz doğma yurdlarına qayıtmasıdır.

Bu prosesin beynəlxalq nümayəndələr tərəfindən görülməsi də əhəmiyyətlidir. Çünki sülh yalnız siyasi sənədlərlə təmin olunmur. Sülhün ən böyük göstəricisi insanların normal həyata qayıtmasıdır.Məktəbdə uşaqların səsi eşidilirsə, küçələrdə həyat varsa, yeni yollar salınırsa, evlər tikilirsə, iqtisadi fəaliyyət bərpa olunursa bu, müharibədən sonrakı mərhələnin ən mühüm mesajıdır.
Ermənistan cəmiyyətinin gələcəyi də sülhdən keçir. Burada mühüm bir fərqi də qeyd etmək lazımdır.Revanşist dairələrin mövqeyi Ermənistan cəmiyyətinin bütün təbəqələrinin mövqeyi kimi təqdim edilməməlidir. Siyasi proseslərdə müxtəlif yanaşmaların olması təbiidir.Lakin hər hansı siyasi qüvvənin keçmiş münaqişəni yeni nəsillərin düşüncəsində yenidən alovlandırmağa çalışması region üçün təhlükəlidir.
Cənubi Qafqazın gələcəyi düşmənçilik üzərində deyil, əməkdaşlıq, qarşılıqlı tanınma, kommunikasiya və iqtisadi əlaqələr üzərində qurulmalıdır.Bu baxımdan diplomatların Qarabağ səfəri təkcə Azərbaycanın öz mövqeyini təqdim etməsi deyil, həm də regionda yeni reallığın beynəlxalq səviyyədə daha yaxşı anlaşılması baxımından əhəmiyyətlidir. Diplomatların Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərindən çıxarıla biləcək əsas nəticə sadədir:

Bu gün Qarabağ haqqında müxtəlif fikirlər söyləmək olar. Lakin orada aparılan quruculuq işlərini, bərpa prosesini və yaranan yeni infrastrukturu görməmək mümkün deyil.Məhz buna görə də bəzi revanşist dairələrin narahatlığı əslində bir sual doğurur. Əgər təqdim edilən iddialar həqiqətdirsə, onda niyə diplomatların bölgəyə gedib reallığı öz gözləri ilə görməsindən narahat olurlar?

Tarixdə təbliğatın güclü olduğu dövrlər çox olub. Lakin heç bir təbliğat reallığın qarşısında əbədi dayana bilməyib.Bu gün Qarabağda yeni həyat qurulur.Diplomatlar bölgəyə gedir, görür, müşahidə edir və öz ölkələrinə məlumat aparırlar.

Revanşist dairələr isə etiraz edə, ittihamlar səsləndirə və köhnə ritorikanı təkrarlaya bilərlər.
Görülən reallığı sözlərlə silmək mümkün deyil.
Qarabağda quruculuq davam etdikcə, bölgəyə səfərlər artdıqca və beynəlxalq ictimaiyyət yeni reallıqla birbaşa tanış olduqca, keçmişin siyasi mifləri ilə bu günün gerçəklikləri arasındakı fərq daha aydın görünəcək.

Əsl siyasi uzaqgörənlik isə keçmişin yaralarını yenidən açmaq deyil, gələcək nəsillərin həmin yaraları yaşamaması üçün sülh və əməkdaşlıq yolunu seçməkdir. Qarabağ artıq yalnız keçmişin xatirəsi deyil Qarabağ həm də gələcəyin qurulduğu məkand
AZƏR XANKİŞİYEV YAP –n FƏAL ÜZVÜ

Diplomatlar Qarabağı öz gözləri ilə gördü, bəs revanşistlər  nəyi görmək istəmir Bəzən tarixdə elə məqamlar yaranır ki, ...
16/09/2026

Diplomatlar Qarabağı öz gözləri ilə gördü, bəs revanşistlər nəyi görmək istəmir

Bəzən tarixdə elə məqamlar yaranır ki, uzun illər davam etdirilən təbliğatın qarşısına bircə həqiqət çıxır və bütün saxta təsəvvürləri alt-üst edir. Qarabağ bu gün məhz belə bir mərhələdən keçir.Azərbaycan ərazisində akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura son səfəri də bunun növbəti nümunəsidir. 11–12 sentyabr tarixlərində keçirilən iki günlük səfərdə 58 ölkə və 9 beynəlxalq təşkilatı təmsil edən 150 nəfərlik nümayəndə heyətinin iştirakı barədə məlumat yayılıb. Diplomatlar Xankəndi, Şuşa, Ağdərə və Kəlbəcər istiqamətlərində aparılan işlərlə, yeni infrastruktur layihələri və tarixi-mədəni irsin bərpası ilə yerində tanış olublar.Bu səfərin ən mühüm tərəfi isə yalnız diplomatların Qarabağa getməsi deyil.
Əsas məsələ onların Qarabağı öz gözləri ilə görməsidir.Çünki Qarabağ haqqında illərdir müxtəlif dairələr tərəfindən müxtəlif hekayələr danışılıb. Kimi həqiqəti təhrif edib, kimi keçmişi romantikləşdirib, kimi isə reallığı dəyişdirmək üçün beynəlxalq ictimaiyyətə birtərəfli görüntü təqdim etməyə çalışıb.Lakin bu gün artıq görüntünü başqalarının seçdiyi kadrlarla deyil, yerində görmək mümkündür.Diplomatların Xankəndidə yeni infrastruktur layihələri ilə tanış olması, Qarabağ Universitetini, “Zəfər” parkını, tikiş fabrikini və digər obyektləri ziyarət etməsi bir həqiqəti göstərir: Qarabağda həyat yenidən qurulur.Bu gün Xankəndi yalnız münaqişə ilə bağlı xəbərlərin başlığında görünən şəhər deyil.
Xankəndi artıq gələcəyə baxan şəhər kimi formalaşdırılır.Şuşa yalnız müharibə tarixinin simvolu deyil.Şuşa Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı kimi öz tarixi missiyasını yenidən yaşayır.Kəlbəcər yalnız dağıdılmış və boşaldılmış yaşayış məntəqələrinin xatirəsi deyil.Kəlbəcər bu gün yenidən qurulan, iqtisadi potensialı hərəkətə gətirilən, insanların qayıdışı üçün şərait yaradılan bir regiondur.Diplomatik nümayəndələrin Kəlbəcərdə “İstisu” mineral su zavodu və Xudavəng monastırı ilə tanış olması da səfərin yalnız infrastruktur deyil, tarixi-mədəni irs məsələlərini də əhatə etdiyini göstərir.
Deməli, Qarabağ artıq yalnız keçmişin deyil, gələcəyin də mövzusudur.Burada əsas sual ortaya çıxır:Diplomatlar gördü. Bəs revanşist düşüncə nəyi görmək istəmir?Görmək istəmədikləri ilk həqiqət budur ki, Qarabağdakı reallıq dəyişib.Müharibənin başa çatmasından sonra regionda yeni mərhələ başlayıb. Dağıdılmış ərazilərin bərpası, yolların, hava limanlarının, enerji və sosial infrastrukturun yaradılması, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması artıq kağız üzərində plan deyil, yerində müşahidə olunan prosesdir.Bunu görməmək üçün insan ya gözlərini yummalıdır, ya da reallığın özündən qaçmalıdır.Revanşist təfəkkürün problemi də məhz budur.Çünki revanşist üçün reallıq deyil, illüziya lazımdır.
O, gələcəyə deyil, keçmişə bağlanır.O, sülhü deyil, qarşıdurmanı yaşatmaq istəyir.O, yeni yolların, məktəblərin, universitetlərin, istehsal müəssisələrinin açılmasını deyil, müharibə ritorikasının davam etməsini arzulayır.Lakin tarix belə yaşamır.Tarix dəyişir.Diplomatların səfərinin mühüm tərəflərindən biri də tarixi və mədəni irslə bağlı obyektlərin onların diqqətinə təqdim edilməsidir.Ağdərədə yerləşən Gəncəsər monastırına səfər zamanı diplomatlara abidənin tarixi və mədəni əhəmiyyəti, burada aparılan bərpa işləri barədə məlumat verilib.
Bu fakt bir daha göstərir ki, Qarabağın tarixi irsi siyasi şüarların predmetinə çevrilməməlidir.Tarix sənədlə, elmi araşdırma ilə, arxivlə və faktla öyrənilməlidir.Əgər hansısa tərəf öz mövqeyini yalnız emosional şüarlar üzərində qurursa, deməli, onun arqumenti fakt qarşısında zəifdir.Diplomatların Qarabağa səfəri isə faktların yerində görülməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Çünki bir ərazi haqqında danışmaq başqa şeydir, həmin ərazini öz gözlərinlə görmək tamam başqa.Revanşist düşüncə əslində təkcə siyasi mövqe deyil.Bu, keçmişin əsirliyidir.Çünki revanşist gələcəyi düşünmür. Onun siyasi təsəvvüründə daim keçmiş müharibə, itirilmişmövqelər və yenidən qarşıdurma arzusu dayanır.Halbuki bölgənin xalqlarının ehtiyacı başqa şeydir.Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda apardığı quruculuq işlərinin beynəlxalq nümayəndələr tərəfindən yerində görülməsi də məhz bu yeni reallığı nümayiş etdirir.İndi əsas sual “kim nəyi iddia edir?” deyil.Əsas sual budur:Kim gələcəyi qurur?Çünki dağıtmaq asandır.
Qurmaq isə tarix qarşısında məsuliyyət tələb edir.Bu gün Qarabağda tikilən hər yol, açılan hər məktəb, qurulan hər müəssisə, bərpa olunan hər tarixi abidə bir mesaj verir:Müharibədən sonra həyat dayanmayıb. Əksinə, yeni mərhələ başlayıb.Diplomatların səfəri də həmin mərhələnin beynəlxalq nümayəndələr tərəfindən yerində müşahidə edilməsinə imkan yaradıb.Bu, həm də informasiya müharibəsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Çünki illərlə Qarabağ haqqında dünyaya müxtəlif təsvirlər təqdim edənlər artıq başqa bir mənzərə ilə üz-üzə qalırlar.İndi kamera qarşısında yalnız xarabalıqlar yoxdur.İndi kamera qarşısında quruculuq var.
Yeni yollar var.Yeni binalar var.Yeni təhsil imkanları var.İstehsal müəssisələri var.Tarixi abidələrin bərpası var.Və ən əsası həyat var.Revanşist qüvvələr istəsələr, bu reallığı qəbul etməyə bilərlər.İstəsələr, müxtəlif bəyanatlar verə bilərlər.İstəsələr, sosial şəbəkələrdə başqa görüntülər paylaşa bilərlər.Amma bir həqiqət dəyişmir:
Yerində görülən reallığı təbliğatla silmək mümkün deyil.Diplomatlar Qarabağı öz gözləri ilə gördülər.Xankəndidə yeni həyatın izlərini gördülər.Şuşanın yenidən dirçəlişini gördülər.Kəlbəcərin bərpa və inkişaf prosesini gördülər.Tarixi-mədəni irsin qorunması istiqamətində görülən işlərlə tanış oldular.Bəs revanşistlər nəyi görmək istəmir?Bəlkə də ən çox zamanın dəyişdiyini görmək istəmirlər.
Çünki zaman dəyişəndə köhnə siyasi ritorikanın dayaqları da zəifləyir.Bu gün Qarabağdan dünyaya verilən əsas mesaj müharibə deyil, quruculuq olmalıdır.Çünki müharibə artıq tarixdir.Quruculuq isə bu günün reallığı, sabahın perspektividir.
Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri Qarabağda dayanıqlı inkişafı təmin etmək, insanların təhlükəsiz və layiqli şəkildə öz doğma yurdlarına qayıdışını təmin etmək, regionu iqtisadi və sosial baxımdan dirçəltməkdir.Bu prosesin hər bir mərhələsi beynəlxalq ictimaiyyət üçün açıq şəkildə nümayiş etdirildikcə, faktlarla təbliğat arasındakı fərq daha da aydın görünür.
Ona görə də bu gün Qarabağa baxan hər kəs özünə bir sual verməlidir.Biz keçmişin mübahisələrində ilişib qalacağıq, yoxsa gələcəyin reallıqlarını görəcəyik? Diplomatlar gördü.Dünya görür.Qarabağ dəyişir.Və tarix göstərir ki, reallıqdan qaçmaq mümkündür, amma reallığı dəyişmək mümkün deyil.
Revanşistlərin görmək istəmədiyi ən böyük həqiqət isə budur: Qarabağ artıq müharibənin deyil, quruculuğun dili ilə danışır. Bu dilin adı isə gələcəkdir.
XƏYAL BAĞIROV YAP-n FƏAL ÜZVÜ

Address

Göygöl Rayon
Göygöl

Opening Hours

Monday 09:00 - 18:00
Tuesday 09:00 - 18:00
Wednesday 09:00 - 18:00
Thursday 09:00 - 18:00
Friday 09:00 - 18:00

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Kəlbəcər rayon 115 nömrəli tam orta məktəb posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The School

Send a message to Kəlbəcər rayon 115 nömrəli tam orta məktəb:

Shortcuts

Share

Category