Azerbaycan DILI

Sizcə, mətnin doğru yazılışı hansıdır?

1-ci variant:
"Əhməd oğrunu tutub onu yumruqladı. Oğru yüksək səslə zarımağa başladı.
— Səsini kəs! — dedi Əhməd.
Oğru hələ də zarıyırdı.
— Səsini kəs, — dedim, — dedi yenə Əhməd."

2-ci variant:
"Əhməd oğrunu tutub onu yumruqladı. Oğru yüksək səslə zarımağa başladı.
— Səsini kəs! — dedi Əhməd.
Oğru hələ də zarıyırdı.
— Səsini kəs dedim, — dedi yenə Əhməd."

Öz variantlarınız varsa, onları da qeyd edə bilərsiniz.

Bu sual məni maraqlandırır:

Bir insan “Həyətdə müəyyən qədər insan var” — deyə bilər. Buradakı “müəyyən” sözü qeyri-müəyyən say kimi işlənir.

Əgər bir insan həyətə 50 nəfərin gəlməsini istəyib, daha sonra açıqlamasında “Həyətdə müəyyən qədər insan var” — desə, buradakı “müəyyən” sözü yenə də qeyri-müəyyən say sayılır. Lakin bu halda danışan şəxs dəqiq sayını bilir, sadəcə olaraq konkretləşdirmədən “müəyyən qədər” deyir.

Əgər bir insan deyirsə ki, həyətə nə qədər insan istəsə, gəlib yığışsın və sonra da açıqlamasında “Həyətdə qeyri-müəyyən qədər insan var” — desə, bu cümlə dil baxımından düzgün hesab olunmur. Axı, həqiqətən də həyətdə müəyyən edilməmiş, yəni qeyri-müəyyən sayda insan var.

Sual budur: Niyə bu cümlə doğru sayılmır? Halbuki mənaca düzgündür. Bəlkə də, “müəyyən qədər” ifadəsi artıq dilimizdə sabit söz birləşməsi kimi qeyri-müəyyənliyi ifadə etmək üçün istifadə olunur və buna görə “qeyri-müəyyən qədər” deməyə ehtiyac qalmır?

Cümlə ortasında "və" bağlayıcısı işlənirsə, onun tələffüzü xüsusi olmalıdır. Başa salacağım üsulla "və"dən sonra gərəksiz fasilə verməyəcəksiniz və cümlə daha aydın və tez başa düşüləcək.
Cümlə ortasında "və" bağlayıcısı işlənirsə, "və"dən əvvəl qısa fasilə verilir, "və" ilə özündən sonrakı söz arasında isə fasilə verilmir.
Bu üsul xüsusən veriliş aparıcıları üçün yararlıdır.

"Eyni şeylər müqayisə edilmir." kimi cümlə işlədilir. Lakin bu, doğru deyil. Çünki eyni şeyin eyni olduğunu dərk etmisənsə, demək ki, müqayisə etmisən. Bu cür müqayisələr bəzən bir saniyədən də az müddətdə baş verdiyi üçün bu cümləni istifadə edən şəxs əslində özü də müqayisə etdiyini bilmir.
İki eyni şeyə baxın. Beyin gözlər vasitəsilə bir anda müqayisə edəcək və sizə eyni olduğunu bildirəcək.

Sizcə, hazırda Azərbaycan vətəndaşlarının, demək olar, yarısının Azərbaycan dilində olmayan dilucu "c" və dilucu "ç" səslərindən istifadə etmələrinin və [c] və [ç] səslərindən istifadə edə bilməmələrinin səbəbi nədir?

Səhvlik var?

Yazıda səhvlik var?

Sizcə, bu yazıda səhvlik var, yoxsa yox?

Lid yazma mədəniyyəti.

Doğru cavab hansıdır?