16/06/2026
Suverenliyin müdafiəsindən beynəlxalq inteqrasiyaya: Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyası
Müasir Azərbaycanın müstəqillik yolu Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı və onun müəyyənləşdirdiyi strateji dövlətçilik konsepsiyası ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. 1993-cü ildə ölkənin dövlət müstəqilliyinin məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qaldığı, vətəndaş müharibəsi və xaosun hökm sürdüyü bir zamanda Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycan üçün tarixi bir missiya oldu. Bu qayıdış, Azərbaycanın suverenliyinin bərpasından başlayaraq, beynəlxalq inteqrasiya proseslərinə qədər uzanan böyük bir dövlətçilik yolunun başlanğıc nöqtəsi idi.
Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyasının birinci mərhələsi suverenliyin qorunması və dövlət institutlarının bərpası idi. İdarəetmədə olan boşluqları, qanunsuz silahlı dəstələrin fəaliyyətini və separatçılıq meyllərini aradan qaldırmaq üçün Ulu Öndər dərhal qətiyyətli addımlar atdı. O, cəmiyyətdə vətəndaş həmrəyliyini təmin etməklə dövlət idarəçiliyində nizam-intizamı yaratdı. Dövlətçiliyin ən mühüm rəmzlərindən biri olan nizami ordunun formalaşdırılması, hüquqi-demokratik dövlət quruculuğu və ilk milli Konstitusiyanın qəbulu Azərbaycanın müstəqilliyini sarsılmaz və dönməz etdi. Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bu tədbirlər suverenliyin yalnız qorunması deyil, həm də dövlətin təməllərinin möhkəmlənməsi demək idi.
Heydər Əliyev konsepsiyasında suverenliyin müdafiəsi ilə yanaşı, Azərbaycanın dünya birliyinə inteqrasiyası da mərkəzi yer tuturdu. 1994-cü ildə imzalanan "Əsrin müqaviləsi" ölkənin iqtisadi müstəqilliyinin təməlini qoymaqla yanaşı, Azərbaycanı qlobal enerji təhlükəsizliyinin mühüm tərəfdaşına çevirdi. Bu, müstəqil Azərbaycanın beynəlxalq arenada öz nüfuzunu qazanması üçün atılan ən strateji addım idi. Ulu Öndər Azərbaycanın xarici siyasətində çoxvektorlu bir yanaşma tətbiq edərək, regional və qlobal güclərlə bərabərhüquqlu və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq münasibətləri qurmağı bacardı. Azərbaycanın Avropa Şurası və digər nüfuzlu təşkilatlarla əlaqələrinin genişləndirilməsi, regionda sülh və sabitliyin təmin olunması istiqamətindəki səyləri ölkəmizin beynəlxalq inteqrasiyasını sürətləndirdi.
Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyası bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir və dövrün yeni çağırışlarına uyğun olaraq zənginləşdirilir. Ulu Öndərin əsasını qoyduğu güclü iqtisadiyyat, ordu quruculuğu və çevik diplomatiya, 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Zəfərin əsasını təşkil etdi. Şuşanın azad edilməsi, Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpası, Böyük Qayıdış proqramının reallaşdırılması Heydər Əliyev siyasətinin ən yüksək təntənəsidir. Bu gün Azərbaycan öz suverenliyini tam təmin etmiş, beynəlxalq münasibətlər sistemində söz sahibi olan, Orta Dəhliz kimi qlobal logistik layihələrdə mərkəzi mövqe tutan nüfuzlu bir dövlətdir.
Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyası Azərbaycanın qısa müddətdə tənəzzüldən qurtularaq tərəqqi yoluna çıxmasının, suverenliyini möhkəmləndirməsinin və dünya birliyində layiq olduğu yeri tutmasının əsas səbəbidir. Bu konsepsiya sadəcə tarixi bir irs deyil, həm də Azərbaycanın gələcək inkişafının və qlobal layihələrdəki fəal iştirakının yol xəritəsidir. Ulu Öndərin müəyyənləşdirdiyi bu yol, Azərbaycanın əbədi müstəqilliyinin və yüksələn nüfuzunun təminatıdır.
Əliyeva Leyla
Suraxanı rayonu 317 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
