07/03/2021
Bugünkü mövzumuz samit səslərdir. Gəlin bu haqda daha geniş məlumat sahibi olaq.
🖇️Samitlər maneəli tələffüz olunan səslərdir. Səs tellərinin fəal və qeyri-fəal iştirakına görə samitlər iki yerə bölünür:
Cingiltili b c d g ğ - j q l m n r v y z
Kar p ç t k x ş k' - - - - f x' s
🖇️ Azərbaycan əlifbasında 23 samit hərf, 25 samit səs var.
🖇️ Cingiltili samitlərin tələffüzü zamanı səs telləri fəal iştirak edir. Buna görə də küylə yanaşı avaz da olur.
Kar samitlərin tələffüzündə səs telləri iştirak etmədiyi üçün yalnız küydən ibarət olur.
📍Məlumat:
[l], [m], [n], [r] samitləri sonor samitlər adlanır.
[m], [n] samitlərinin tələffüzündə hava axını burun boşluğundan çıxdığı üçün burun samitləri də adlanır.
20/02/2021
Bugünkü mövzumuz hecadır.
🖇️Heca tələffüz zamanı sözün asanlıqla bölünə bilən hissəsidir.
🖇️Sözdə neçə sait varsa, o qədər də heca olur. Məsələn: müx-tə-lif (3 heca, 3 sait).
🖇️Sözlər bir (tut), iki (qa-ra), üç (qır-mı-zı) və daha çox hecadan ibarət ola bilər.
🖇️Bir hecada 2 sait və 2 samit yanaşı işlənə bilməz: sa-at, am-ma. Lakin bəzi alınma sözlərdə bu qayda pozulur: me-lo-dram, ki-lo-qram.
🖇️Heca bir saitdən də ibarət ola bilər: şü-a, a-na.
🖇️Sözləri sətirdən-sətrə keçirərkən hecalara bölmək lazımdır. Amma hər hecanı sətirdən-sətrə keçirmək olmaz.
🖇️Tək saitdən ibarət olan hecanı sətrin sonunda saxlamaq və ya yeni sətrə keçirmək olmaz.
📌MƏLUMAT
Birhecalı sözlər sətirdən-sətrə keçirilmir. Məsələn: top, qəlb və s.
📌DİQQƏT
Hecalar açıq, qapalı və saf olur. Açıq heca saitlə, qapalı heca samitlə bitən hecadır:
açıq-ki, qapalı-tab.
Bir saitdən ibarət olan hecaya saf heca deyilir: ü-tü
19/02/2021
Bugünkü mövzumuz saitlərdir.
🖇️Danışıq səsləri dilçiliyin əsas bölmələrindən olan fonetikada öyrənilir. Danışıq səsləri iki yerə bölünür:
1. Saitlər
2. Samitlər
🖇️Saitlər:
- Ağız boşluğunda sərbəst və maneəsiz tələffüz olunur;
- Avazla səslənir, heca əmələ gətirir.
Dilimizdə 9 sait səs var: [a], [ı], [o], [u], [e], [ə], [i], [ö], [ü].
🖇️Sait səsləri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:
1. Dilin vəziyyətinə görə:
✔️Qalın: a, ı, o, u
✔️İncə: e, ə, i, ö, ü
✔️Açıq: a, ə, o, ö, e
✔️ Qapalı: ı, i, u, ü
2. Dodaqların vəziyyətinə görə
✔️Dodaqlanan: o, u, ö, ü
✔️Dodaqlanmayan: e, ə, i, a, ı
📌MƏLUMAT
Hər bir saitin 3 xüsusiyyəti var. Məsələn: e- incə, açıq, dodaqlanmayan sait.
📍DİQQƏT
Dörd cür yazılan şəkilçilərin tərkibində qapalı saitlərin hamısı iştirak edir: -çı, -çi, -çu, -çü
İki cür yazılan şəkilçilərin tərkibində isə açıq saitlərdən yalnız a, ə iştirak edir: -la, -lə
18/02/2021
Bugünkü mövzumuz istənməyən davranışlar və onları dəyişdirməyin 5 yoludur. Əminəm ki, bir çox valideyn və müəllim üçün bu məsələ xeyli aktualdır. Buyurun, bu 5 yolla birlikdə tanış olaq;
1. Fasilə vermə
Bir vəziyyətdən uzaqlaşdırılanda duyğularını uyğun şəkildə ifadə etməyi və gələcəkdə fərqli seçimlər etməyi öyrənmiş olacaq.
2. İmtiyazlarını itirmə
Burada məqsəd uşağı tabe etmək, ona boyun əydirmək deyil, gələcəkdə daha doğru seçim etməyi öyrənməsinə kömək etməkdir.
Burada vacib olan məqamlar itirdiyi imtiyazın istənməyən davranışı ilə əlaqəli olması və imtiyazlarını nə zaman yenidən əldə edəcəyinin bəlli olmasıdır.
3. Yüngül dərəcəli istənməyən davranışları görməzdən gəlmə
Övladımız/şagirdimiz mızıldanaraq və ya şikayət edərək diqqət çəkməyə çalışdıqda onları görməzdən gəlməyə çalışaq. Başqa bir tərəfə baxıb onu eşitmirmiş kimi davranaq.
Beləcə, övladımız/şagirdimiz zamanla ehtiyaclarını qarşılamağın tək yolunun nəzakətli şəkildə xahiş etmək olduğunu öyrənəcəkdir.
4. Yeni bacarıqlar öyrətmə
Şiddətin təməl problemlərindən biri də övladımıza/şagirdimizə necə dava gözəl rəftar edəcəyini öyrətməməyimizdir.
Məsələn; Uşağı əsəbləşdiyi, qışqırdığı və ya istənməyən davranış etdiyi zaman vurmaq bir sonrakı belə halda nə etməli olduğunu öyrətməz. Əksinə, ona duyğularını necə ifadə etməli olduğunu biz öyrətməliyik.
5. İstənən davranışları mükafatlandırma
İstənən davranışlara edilən təşviqin istənməyən davranışların qarşısını aldığı müşahidə edilmişdir.
22/01/2021
1. Araşdırmalara görə, uşaqlar daha az oyuncaqla daha xoşbəxt hiss edirlər.
2. Daha az oyuncaq zehni və emosional inkişafı dəstəkləyir.
3. Uşaqlar daha az oyuncaqla daha çox formada oynayırlar.
4. Oyuncaq nə qədər az olarsa, uşaqlar daha uzun müddət oynayırlar.
5. Çox oyuncaq oyunun keyfiyyətini aşağı salır.
6. Bir araşdırmaya görə, 4 oyuncaqla olan oyun zamanı, 16 oyuncaqla olan oyun zamanına görə daha uzun və mənalıdır.
7. Yenə bir araşdırmaya görə çox oyuncaq uşaqların diqqətinin dağılmasına səbəb olur.
Qeyd: Uşağın bir çox oyuncağı olsa belə hamısı ilə eyni anda oynamasına şərait yaratmamalıyıq. Uşağın bir neçə oyuncağı ilə oynaması kifayətdir. Hətta sevdiyi tək bir oyuncaqla oynayıb, o oyuncaqla bir hekayə və bağ qurmasını istəyə bilərik. Bir müddət sonra bu oyuncağını dəyişdirib başqa bir oyuncaqla oynamasına fürsət verməli və hər oyuncağı ilə ayrı bir bağ qurmasına imkan yaratmalıyıq.
20/01/2021
The Soviet aggression against Azerbaijan during 70 years came to the end with the bloody tragedy on January 20, 1990. Late at that night 26,000 Soviet Special Forces called "Alfa", without declaring state of emergency, entered to Baku and committed ferocity action against innocent Azerbaijani people. The invasion was launched at the midnight and committed with brutality and no mercy for children, women and elderly. Helsinki Human Rights Watch has addressed how the Soviet brutal army intentionally crashed unarmed peaceful civilians under their tanks. According to its reports, "among the most heinous violations of human rights during the Baku incursions were the numerous attacks on medical personnel, ambulances and even hospitals". As a result of illegal entering of troops into Baku city and regions of the republic 133 men were killed, 611 men - wounded, 841 men illegally arrested and 5 missing. Among the victims was seven year-old boy, sixteen year-old girl, eighty years-old man, a young doctor shot in ambulance while helping another victim, and many other innocent civilians. The soldiers sacked and burnt 200 houses and apartments, 80 automobiles, including ambulance cars, the state and personal property at the result of punitive measures carried out with unprecedented brutality.The bloodiest acts of state terrorism and crime were carried out by the Soviet regime against Azerbaijani people on January 20. This massacre has been, from that time on, mentioned as the "Black January"
19/01/2021
Bir çoxumuzun öyrənmə növü bir-birindən fərqlənir. Bəzilərimiz yazaraq, qeydlər apararaq öyrəndiyimiz halda, bir başqamız da hadisələri məntiqi əsaslandırmalar, səbəb nəticə əlaqəsi quraraq öyrənir. Uşaqlar da bu cür fərqli zəka tiplərinə sahibdir və hər biri eyni bir şeyi fərqli şəkil, zaman və formada öyrənir.
Vizual zəkalı uşaqlar şəkil və videolarla daha asan öyrəndikləri halda, kinestetik zəkalı uşaqlar toxunaraq, təcrübə edərək öyrənirlər.
Məntqi-riyazi zəkalı uşaqlar məntiqə əsaslanan səbəb-nəticə əlaqələriylə rahatlıqla öyrəndikləri halda, musiqi-ritm zəkalı uşaqlar melodiya və ritmlə, verbal-linqvistik zəkalı uşaqlar oxuyub dinləyərək öyrənirlər.
Naturalist zəkalı uşaqlar təbiət hadisələri ilə daha asan öyrəndikləri halda, şəxslərarası intellektə sahib uşaqlar danışıb fikirlərini başqaları ilə bölüşərək, fərddaxili zəkalı uşaqlar isə təklikdə öz hiss, məqsəd və ehtiyaclarına əsasən öyrənirlər.
Zəka tipindən asılı olmayaraq hər uşağın güclü və zəif tərəfləri vardır. Əgər məktəblərdə bu zəka tiplərindən sadəcə biri və ya ikisi istifadə olunarsa, o zaman zəka tipi bundan kənarda qalan uşaqlar özlərini inkişaf etdirə bilməyəcək, öyrənmələri ya daha gec gerçəkləşəcək, ya da heç gerçəkləşməyəcək.
Nəticə etibarilə, tək tip zəkaya xitab edərək uşaqları çərçivələrə həbs etmək, yetişəcək bir çox dahiyə əngəl olmaq deməkdir.
psikoloji .psikoloji
20/12/2020
Övladımız sağlam bir şəxsiyyətə sahib olsun istəyiriksə,..
.psikoloji .psikoloji
17/12/2020
Sağ beyin mi, sol beyin mi?
.psikoloji .psikoloji
gelisim.dunyasi
06/12/2020
📜 Disleksiya - özəl öyrənmə çətinliyi
📜 Disleksiya - söz tanıma və axıcılığı problemləri, anlaşılan dilə çevirmə, hərf-hərf demə/yazma çətinlikləri kimi müəyyən öyrənmə çətinliklərini ifadə etmək üçün istifadə olunan bir problemdir.
Uşağın yaşına, təhsilinə və zəkasına görə oxumada geri qalmasıdır.
📜 Oxuma çətinliyi uşağın kəlmələri tanıma bacarığında bir problem, yavaş və səhv oxuma, doğru anlamama kimi ifadə oluna bilər.
📜 Disleksiya oxuyarkən əksik və ya əlavə hərf və sözlər demək, oxşar sözlərlə səhv salma ilə müşahidə olunur.
📜 Belə uşaqlar çox zaman sağ və solu ayıra bilmədikləri üçün hərfləri səhv salırlar. (məsələn; b və d, p və q)
📜 Məktəb çağındakı uşaqların 4%-ində bu problemlə üzləşilir.
̧aq ̈ğretmen ̆ı ̆itim ̧aqpsixologiyası ̧ocuk ̧ocukpsikolojisi ̧ocukgelişimi ̧ocukeğitimi
.etkinlik.saati .okulu .gelisim.dunyasi
21/11/2020
We cannot hear from two captured Azerbaijani soldiers, Amin Musayev and Bayram Karimov! On November 12, ANNA News shared a video on their YouTube channel in which, a Russian journalist provides medical care to an Azerbaijani captive (Amin Musayev). The video was presented by Armenians as humanism towards the Azerbaijani soldiers. A few days later, another video was shared on the Armenian social media showing Amin being tortured by Armenian soldiers in a minibus. The Armenian side claims that Amin and Bayram were not among the captured Azerbaijani soldiers. Due to this reason, we have launched a campaign on social networks with the hashtags and , to save the lives of Amin and Bayram, respectively. Dear International Committee of the Red Cross, we ask you to request an explanation from Armenia on the whereabouts of Amin and Bayram and to be interested in their fate. At present, the whole of Azerbaijan is interested in the whereabouts of these two young people. We look forward to hearing from you. Thanks in advance!