08/07/2024
Từ khi internet còn sơ khai cho tới nay, khi có tới hàng chục tỉ trang web, việc tìm kiếm thông tin luôn là một nhu cầu thiết yếu của con người. Các công cụ tìm kiếm như Yahoo!, Google, Bing đã ra đời để giải quyết nhu cầu này. Chúng đã trải qua một vài cuộc cách mạng nhỏ, với lịch sử tóm lược như sau:
Năm 1994: WebCrawler, công cụ tìm kiếm đầu tiên ghi nhận toàn bộ nội dung các trang web, không chỉ tiêu đề hay từ khóa, ra đời. Nó cho phép người dùng tìm kiếm bằng các từ khóa và trả về các trang web có chứa từ khóa đó. Cùng thời điểm đó, Lycos và Yahoo! cũng xuất hiện. Yahoo! bắt đầu như một danh mục các trang web, được các biên tập viên con người quản lý. Sau đó, nó phát triển để bao gồm cả công cụ tìm kiếm.
Năm 1996: Larry Page và Sergey Brin phát triển một dự án công cụ tìm kiếm mới mang tên Backrub. Backrub sử dụng các liên kết ngược để xếp hạng tầm quan trọng của các trang. Dự án này phát triển thành Google, ra mắt năm 1998. Thuật toán PageRank của Google đã cách mạng hóa tìm kiếm bằng cách ưu tiên các trang dựa trên sự liên quan và số lượng liên kết trỏ về chúng.
Đầu những năm 2000: Nhiều công cụ tìm kiếm khác như AltaVista, Ask Jeeves, và MSN Search (sau này trở thành Bing) nổi lên. Mỗi công cụ mang đến những đổi mới riêng, nhưng Google nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường với tốc độ, độ chính xác và sự đơn giản của nó. Google thậm chí được sử dụng như một động từ thay thế cho từ tìm kiếm.
Theo thời gian, các công cụ tìm kiếm dần trở nên thông minh hơn. Chúng bắt đầu hiểu ngôn ngữ tự nhiên, kết hợp hành vi người dùng và cá nhân hóa kết quả tìm kiếm. Những đổi mới như tìm kiếm bằng giọng nói, tìm kiếm trên di động và các tính năng do AI điều khiển đã làm cho việc tìm kiếm thông tin trở nên dễ dàng và trực quan hơn.
Dù có nhiều cải tiến như trên, bản chất của việc tìm kiếm thông tin không thay đổi. Người dùng vẫn phải đặt câu hỏi với những từ khóa chính xác để nhận được kết quả là những trang web có thông tin liên quan đến câu hỏi của mình. Họ vẫn phải tự đọc những kết quả này, phân tích và tổng hợp thông tin để tìm được câu trả lời chính xác.
Năm 2023: Đây là năm chứng kiến cuộc cách mạng đầu tiên trong lĩnh vực tìm kiếm thông tin kể từ khi Google thiết lập sự thống trị của mình cách đây 20 năm. Các mô hình ngôn ngữ lớn (tiêu biểu nhất là ChatGPT) đã ra đời và nhanh chóng trở thành các trợ lý ảo, giúp người dùng làm nhiều việc, bao gồm các dịch vụ hỏi đáp (Q&A).
Khi mới ra đời, hai điểm hạn chế nhất của ChatGPT là thông tin nó đưa ra có thể không chính xác, hoặc là thông tin đã cũ. Ví dụ như bản ChatGPT ra đời năm 2023 chỉ biết đến những thông tin từ các nguồn được xuất bản trước tháng 9 năm 2021. Do đó, nó không thể thay thế những công cụ tìm kiếm thông tin như Google.
Nhưng các công ty như Microsoft và nhiều công ty khởi nghiệp đã nhanh chóng nhận ra vấn đề cũng như tiềm năng của các công cụ như ChatGPT, và họ đã tích hợp thành công các mô hình ngôn ngữ lớn vào dịch vụ tìm kiếm của mình. Khi người dùng đặt câu hỏi, các công cụ này sẽ tìm kiếm dữ liệu từ những nguồn có liên quan, phân tích, tổng hợp nội dung, và đưa ra câu trả lời. Ví dụ khi mình đặt câu hỏi: "Hãy so sánh trường chuyên A ở bang B và trường chuyên C ở bang D", chúng sẽ lấy dữ liệu từ các trang web về trường A và B và đưa ra câu trả lời. Qua quá trình này, chúng tạo ra thông tin mới mà không một trang web nào hiện nay có, bởi khả năng một ai đó tình cờ so sánh hai trường này là cực kỳ thấp.
Gần đây mình hay sử dụng https://perplexity.ai. thay cho Google. Google (gemini.google.com) và Microsoft (bing.google.com) đều có các công cụ tương tự, nhưng qua thử nghiệm thì mình thấy Perplexity có khả năng hiểu câu hỏi và đưa ra câu trả lời đầy đủ và chính xác nhất. Nó cũng gợi ý các câu hỏi tương tự, giúp bạn đào sâu hơn vào vấn đề cần nghiên cứu. Mọi người dùng thử xem sao nhé!
https://3tinythoughts.substack.com/p/a-en-luc-thay-the-google-bang-mot
Đã đến lúc thay thế Google bằng một dịch vụ tìm kiếm khác? Từ khi internet còn sơ khai cho tới nay, khi có tới hàng chục tỉ trang web, việc tìm kiếm thông tin luôn là một nhu cầu thiết yếu của con người. Các công cụ tìm kiếm như Yahoo!, Google, Bing đã ra đời để giải quyết nhu cầu này. Chúng đã tr...
23/06/2024
22/06/2024
08/12/2022
16/11/2022
13/11/2022
08/11/2022
04/11/2022
03/11/2022
29/10/2022
22/09/2020