12/02/2017
زمانی که شارل مسیه منجم فرانسوی در سال 1756 میلادی اولین فهرست اجرام غیرستارهای آسمان را برای اشتباهنگرفتن با دنبالهدارها منتشر ساخت، باور این مسأله مشکل بود که قرنها بعد منجمان آماتور دنیا هر ساله در فصل بهار به پیشواز رصد تمامی این اجرام طی یک شب بروند. ماراتن مسیه در سال 1379 با هدف گردهمآوردن رصدگران با تجربهی ایرانی و افزایش بار رصدی آنان توسط ماهنامهی نجوم راهاندازی شد. یک سال بعد با تأسیس شاخهی آماتوری انجمن نجوم ایران، این مهم به این نهاد سپرده شد. به جرأت میتوان گفت که طی 8 دورهی گذشته این ماراتن باعث رونق و شکوفایی نجوم رصدی در سراسر ایران شده است. و البته با آغاز رقابت صوفی در سال 1385، این شکوفایی بیشتر نیز شده و خواهد شد. امسال نهمین ماراتن مسیه ایران طی روزهای 2 و 3 اردیبهشت در شهر بیرجند برگزار خواهد شد. مقالهی زیر پاسخی است بر سوالاتی که ممکن است ذهن شما را به این رقابت مشغول کرده باشد. 1- من و دوستم فقط برای رتبهی اول داریم میآییم و بس!!! از من به شما نصیحت که اصلاً با ذهنیت اولشدن به ماراتن نیایید. چون فشار و استرس روحی شدید به دلیل جو بسیار خاص ماراتن به شما وارد میشود. به هر حال هدف شما میتواند کسب رتبهی اول باشد و این انگیزه کافی است. ولی تا زمان پایان ماراتن و اعلام نتایج نمیتوانید حتی به برگزیدهشدن خویش مطمئن باشید چه برسد به رتبهی اول! چون همیشه رقابت در ردهی دوچشمی و بیشتر تلسکوپی سنگین و میلیمتری بوده و عوامل زیادی در برگزیده شدن افراد نقش داشته است. از طرفی اگر تاکنون تجربهای را در شرکت ماراتن مسیه نداشتهایدف کسب رتبه باز هم سختتر خواهد بود. ضمناً این مسابقه هدفی است برای گرد هم آمدن منجمان آماتور ایرانی و بُعد رقابتی آن ارزشی بالایی ندارد. چون افراد شرکتکننده با اجرام مسیه رقابت میکنند و عملاً رقابتی با یکدیگر ندارند و لذا رفاقت بیشتر از رقابت مطرح است. کسی موفق است که تمرین بیشتری را از قبل داشته و از هر لحاظ نیز برای این رقابت آماده باشد. از طرفی برای رصدگر کسب رتبه در این رقابت نباید یک نقطهی بیشینه باشد که وقتی به آن رسید، دیگر فکر کند که بر قله ایستاده است. در واقع مهمترین مزیت شخصی برای این رقابت، افزایش بار تجربی شما در رصد آسمان شب و تسلط بر آن، برای انجام پروژههای بزرگتر در آینده است. 2- قبل از مسابقه بهترین نحوه تمرین چگونه است؟ اگر تنها هستید یا همگروهی دارید، فرقی نمیکند، بایستی برنامههای مشترک زیادی را برای رصد این اجرام انجام دهید و در حین هر برنامه روشهای موجود برای شکار یک جرم را بررسی کنید. مثلاً بایستی وظیفهی نفر دوم را مشخص کنید که نقشهخوان باشد و یا اینکه فعالیتها را با شما نصف کند یا اینکه استراحت کند و یکی در میان جرم بگیرید. به نظر من روش اول بسیار خوب است ولی بایستی خیلی با یکدیگر هماهنگ باشید. مثلاً رصد جرمهای دور افتاده و سخت را بایستی تمرین کنید. و با استفاده از زمانبندی و رفتن چند باره به روی اجرام و کوتاه کردن زمان را بایستی در دستور کار خویش قرار دهید. مزیت این تمرینات این است که به شما کمک میکند تا با بهترین برنامه به رقابت مسیه بیایید. اینگونه تمرینات آشنایی و تسلط کامل بر ابزار، احساس نیاز به ابزارهای جنبی و ... را از قبل متوجه میسازد تا مشکلات را برطرف نمایید. 3- از چه نقشه و نرمافزارهایی بهتر است استفاده کنیم؟ قبل از ماراتن کار جستجوی اجرام با نرمافزارهای گرافیکی دقیق مانند Starry Night کمک زیادی خواهد کرد. حتی میتوانید نقشههای اجرام را با نماهای مختلف پرینت بگیرید و از آن در رصدگاه استفاده کنید. بهترین نقشه هم برای ماراتن Observer و Sky Atlas است. چون طرجی ساده دارد و کار با آن بسیار راحت است. نوع آشنایی و تمرین با نقشه خیلی مهم است. مثلاً در یکی از ماراتنها به دلیل مشکل در نقشه حدود 15 دقیقه از وقتم را صرف گرفتن یک جرم ساده کردم و جالب است که به دام هم نیفتاد! پس تسلط به نقشه بسیار حتی مهمتر از جنس نقشه است. 4- چه ابزار و امکانات جانبی به همراه داشته باشیم؟ چراغ قوهی قرمز با یاطری اضافه را هیچ وقت فراموش نکنید. چون اگر نور شما در این شب از دست برود کار شما نیز سخت خواهد شد. چهار پایه تاشو یا زیرانداز برای استراحت میتواند به شما کمک زیادی کند. سایر ابزارها را نیز بایستی بر اساس احساس نیاز که در تجربههای شخصی به دست آوردهاید، انتخاب کنید. 5- از چه چه نوع چشمی و با چه شمارهای استفاده کنیم؟ اگر در ردهی تلسکوپی هستید بهترین چشمی در ماراتن در درجهی اول یک چشمی با کیفیت و در درجهی بعد با میدان دید مناسب است. اگر چشمی شما هر دو قابلیت را داشته باشد مسلماً کار شما برای شکار اجرام راحتتر خواهد بود. کیفیت چشمی باعث تفکیک اجرام کمنور میشود و البته میدان دید بالا باعث میشود که اجرام سریعتر در درون چشمی به دام افتد. در مجموع بهترین چشمی خود را بایستی در رصد تمرینی ماراتن پیدا کنید. شمارهی چشمی هم بایستی به حدی باشد که علاوه بر تفکیک اجرام، میدان دید مناسبی نیز به شما بدهد. اما استفاده از یک بزرگنمایی متوسط بین 20 تا 40 برابر مناسب است. البته اگر تجربهی بالایی در اختیار داشته باشید بر اساس میزان سختی جرم میتوانید چشمیهای متفاوتی را نیز انتخاب کنید تا در صورت نیاز استفاده نمایید. 6- جرمهای گیسو و سنبله را چگونه از هم تفکیک کنیم؟ برعکس آنچه که فکر کنید رصد اجرام سنبله و گیسو راحت است. فقط برای رصد بایستی از ستارههای راهنما برای پیدا کردن این اجرام استفاده نمایید و در تفکیکی آن دقت کنید. در این محدودهی پر تراکم حتی ممکن است 2 یا حتی 3 جرم را نیز در یک کادر جا دهید و اگر قانون خاصی بر ماراتن حاکم نباشد میتواند در یک آن 2 یا 3 جرم خویش را در یک میداندید تأیید کنید. ولی سعی کنید تا یک تمرینی از پیش برای این اجرام داشته باشید. البته سختترین اجرام فهرست مسیه در کاسهی دباکبر قرار دارند و در کل کمی کمنور هستند. 7- نحوه کار با داور به چه شکل است و چگونه جرم ما رو تایید میکنند؟ بعد از آنکه داور خویش را شناختید بد نیست در مورد نحوهی پذیرش جرم توسط ایشان سوالاتی را جویا شوید. ولی آنچه که معمول است شما باید جرمها را در مرکز تصویر قرار دهید و با استفاده از نقشهی راهنما ایشان را راهنمایی کنید تا ابتدا در جستجوگر و سپس درون چشمی بتواند آن را مشاهده نماید. رصدگران تلسکوپی دقت داشته باشند که با توحه به این مسأله که تصویر در جوینده و چشمی معکوس و در بعضی از چشمیها وارونهی جانبی هم اضافه میشود، لذا برای اینکه کار شما راحتتر شود، نقشهی رصد را ابتدا با نحوهی قرارگیری صورت فلکی در زمان رصد تغییر دهید و در زمان یافتن جرم حتماً نقشه را 180 درجه بر عکس در دستان خویش بچرخانید تا دچار مشکل در یافتن جرم مخصوصاً درون جوینده نشوید. داور پس از دیدن جرم آن را تأیید و در برگهی مخصوص ثبت میکند. فقط اگر تا علامتخوردن جرم و تأیید نهایی کنار داور باشید، بهتر است تا خود نیز مطمئن شوید. البته شما نیز بایستی هر جرمی را که داور تأیید میکند درون یک لیست علامت بزنید تا به اشتباه، بار دیگر به سراغ آن نروید. 8- در رابطه با استراحت و تغذیه قبل و هنگام مسابقه نکتهی مهمی است؟ قبل از مسابقه بهتر است یک برنامهی منظم را طراحی کنید. به خصوص اکنون که فاصلهی زیادی با محل برگزاری این رقابت دارید و در واقع مسیر بیشتری را بایستی طی کنید. پس حتماً باید استراحت خوبی چند روز قبل از ماراتن داشته باشید. در واقع کولهبار سفر را حتماً روز پیش از ماراتن ببندید تا با خیال آسوده فقط به استراحت بپردازید. این را بدانید که در ماراتن مسیه استقامت شما در یک شب سخت رصدی حرف اول را میزند و لذا میزان استراحت شما از قبل تأثیر به سزایی در موفقیت شما در طی این شب زیبا خواهد داشت. بهترین تغذیه در زمان ماراتن خوردن و نوشیدن مواد مقوی است. هرگز از مواد تشنهزا و سنگین استفاده نکنید و برای دوری از خواب کمتر غذا میل نمایید. با توجه به برودت هوا در کویر، حتماً حواس خویش را به میزان سرما و گرمای محیط معطوف کنید تا نوع پوشش را بر این اساس انتخاب نمایید. در زمان رقابت یک استراحت نیمساعته وجود دارد. در این زمان میتوانید برای تجدید قوا شام میل کرده و یا استراحت کنید. البته اگر گروه شما بیش از یک نفر است، بسته به تقسیم وظایف میتوانید در حین ماراتن نیز یکی از نفرات استراحت لازم را داشته باشد. از طرف دیگر هیچ وقت در زمان استراحت برای رفع خستگی بر روی زمین دراز نکشید. چون با توجه به تاریکی محیط و خستگی حتماً به خواب خواهید رفت و معروف است که جرم بعدی را که خواهید دید خورشید است! 9- برای تاریخ 2 و 3 اردیبهشت بهترین ترتیب زمانی گرفتن جرمها به شکل است؟ چه اجرامی حذفاند و یا غیر از فهرست مسیه اضافه میشوند؟ هر ماراتن با توجه به میزان جرم و ماه برگزاری که میزان روز و شب در آن متغیر است، برای یافتن هر جرم مقداری وقت به طور متوسط در اختیار دارید. طبق تصمیم کمیتهی برگزاری این رقابتها امسال با توجه به برگزاری ماراتن در اردیبهشتماه، 2 جرم از 110 جرم این مجموعه را نمیتوان رصد کرد و تعداد 32 جرم غیرستارهای به اجرام مسیه این دوره اضافه شده است. مسألهی هیجانیتر این است که با توجه به افزایش توانایی بالای رصدگران، امسال این اجرام در روز ماراتن به شما معرفی خواهد شد! در واقع رصدگرانی موفق خواهند بود که برای این اجرام ناشناس برنامهی ویژهای را از پیش تدارک دیده باشند. در واقع دیگر فرصتی برای چیدمان دقیق این اجرام وجود ندارد و هر که با دقت بیشتر این اجرام را مرتب کند، میتواند با موفقیت بیشتری آنها را به دام اندازد. برای جیدمان دقیق اجرام، کافی است تا نقشههای دقیقی مانند Sky Atlas 2000 وPocket Sky Atlas (کاری از راجر سینات) در دست داشته باشید. توجه داشته باشید که ممکن است به دلیل محدودیت فهرست NGC در نقشهیThe Observer's Sky Atlas تعدادی از اجرام در این نقشه نباشد. و با توجه به در دسترس نبودن اجرام، بهترین پیشنهاد همان استفاده از نقشههای ذکر شده است. غروب خورشید چهارشنبه 2 اردیبهشت در روستای سه قلعه (محل ماراتن) 19:13 صورت میگیرد. پس ماراتن تقریباً از نیمساعت بعد یا بیشتر، آغاز خواهد شد. طلوع خورشید در روز بعد نیز، 05:58 صورت میگیرد و ماراتن در حدود ساعت 05:30 و یا زودتر پایان خواهد یافت. با احتساب نیم ساعت استراحت که برای این رقابت در نظر گرفته شده است، لذا تقریباً 9 ساعت و 45 دقیقه برای یافتن همهی اجرام وقت خواهید داشت. و برای یافتن هر جرم 4 دقیقه زمان در اختیار خواهید داشت. این میزان با توجه به توانایی رصدی رصدگران ما کماکان قابل کاهش است. ولی اگر به گذشته نگاهی بیاندازیم، این مقدار زمان متوسط، 5 یا حتی 6 دقیقه برای هر جرم بوده است. شما بر اساس یک نظم که در یک فهرست پیشنهادی که خود از قبل طراحی خواهید کرد به سراغ رصد این اجرام میروید. این فهرست از اجرام را میتوانید به هر شکلی که راحتتر هستید چینش کنید. ولی مسلماً بهترین نوع چینش با در نظر گرفتن طلوع و غروب هر یک از این اجرام و میزان ارتفاع آنها از سطح افق و همچنین سهولت در نزدیک بودن این اجرام به یکدیگر در جاروب کردن آن، بهترین فهرست خواهد بود. در واقع وجود فهرست باعث خواهد شد تا اولاً بر اساس یک نظم اجرام را به دام اندازید و ثانیاً برای یافتن اجرام بیشترین سهولت را داشته باشید و حتی جرمی تکراری را نگیرید و از زمان استفادهی بهینه را ببرید. ابتدای شب تعدد اجرام زیاد است و انرژی بیشتری از شما میبرد. ابتدا بایستی بعد از شروع ماراتن با توجه به روشنایی هوا به سراغ اجرام پر نوری مانند خوشهی پروین، خوشهی کندوی عسل، سحابی جبار و ... بروید و پس از تاریکی نسبی آسمان به سراغ اجرام کم نور در افق غربی به خصوص اجرام بحرانی بروید تا آنها را پیش از غروبشان به دام اندازید. بایستی تا نیمههای شب و پیش از زمان استراحت سنبله را رصد کرده باشید. چون بعد از آن، سنبله ارتفاع بیشتری میگیرد و رصد آن سختتر شده و زمان بیشتری را صرف میکند. نیمههای شب به بعد دیگر جرمی در افق غربی نمانده است و حجم کاری شما کمتر خواهد شد و دیگر منتظر طلوع اجرام جدید خواهید بود. بامداد به سراغ عقرب و قوس خواهید رفت و اجرام زیادی که پر نور و اکثراً در حد رویت با چشم هستند را در این منطقه به دام خواهید انداخت و در هنگام سپیده نیز به سراغ چند جرم کم نور میروید. در ماراتن امسال سوالاتی در حیطهی نجوم مشاهدهای از شما پرسیده میشود تا اطلاعات تئوری شما نیز در این شب کمی محک خورده باشد. پس بایستی از پیش مطالعاتی نیز داشته باشید. 10- نکات مهم و هرچه که لازم میدانید بفرمایید. اگر از ابزار تلسکوپی سود میبرید آن را حتماً به دقت زیاد هم خط نمایید. با داور خویش نهایت برخورد مناسب را داشته باشید تا از خستگی وی جلوگیری شود تا احیاناً حق شما ضایع نشود. با مسوولین برگزاری این رقابت عظیم به خصوص مسوول برنامه نهایت همکاری را داشته باشید تا در آسایش برگزای ماراتن نقشی اساسی ایفا کنید. استفاده از چراغ قوه با نور قرمز به نفع خود شما است. چون نور سفید آن هم به مقدار زیاد چشم را خیره میکند و زمانی هم صرف تطبیق چشمان شما با محیط از بین خواهد رفت. برای یافتن هر جرم با صبر و حوصله پیش بروید. ابتدا ناحیهی آن جرم را با استفاده از صور فلکی بیابید و سپس با ستارههای راهنما به سراغ جرم بروید. در درون نقشه نیز میتوانید یا به روش پرش ستارهای و یا ساخت اشکال هندسی جرم را در وسط میدان دید خود قرار دهید. و باز هم تمرین از قبل نقش موثری در تمرکز شما خواهد داشت. ابزار و امکانات خود را پیش از آغاز سفر وارسی نمایید و قبل از شروع ماراتن نیز آن را به دقت کنترل کنید، به خصوص اگر از تلسکوپهای دابسونی بزرگ استفاده میکنید، که معمولاً در جابهجاییها همخطی خویش را از دست میدهند.
http://skyseeker.ir/%da%86%da%af%d9%88%d9%86%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d8%b1%d9%82%d8%a7%d8%a8%d8%aa-%d9%85%d8%b3%db%8c%d9%87-%d8%a8%d8%b1%d8%aa%d8%b1-%d8%a8%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%85-10-%d8%b3%d9%88%d8%a7%d9%84%d8%8c-10/
(چگونه در رقابت مسیه برتر باشیم (10 سوال، 10 پاسخ Enrique is awesome to work with. Incredibly talented, easy to communicate with, responsive with next iterations, and beautiful work. Highly recommended!
12/02/2017
28/09/2015
28/09/2015
03/08/2015
15/07/2015
01/07/2015