Khur Tai

20/10/2023

တွၼ်ႈ(3)

မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
တီႈၼႂ်းတွၼ်ႈ (2) ၼႆႉ​​တေမီး adverb, noun, determiners ၶဝ်ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်း​​တေ ဢမ်ႇလႆႈသပ်းလႅင်းလီလီ ၵူၺ်း ၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈတႅမ်ႈ တွၼ်ႈ(3) ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလိူဝ်ၶဝ် ယွၼ်ႉၶႃႈႁဝ်းဢမ်ႇပဵၼ်တႅမ်ႈ​​သေႇ​​သေႇလႄႈ တိုတ်းၶၢတ်ႇႁိုင်ၼႃႇယဝ်ႉ

ၼႂ်းတွၼ်ႈ(3) ၼႆႉ​​တေမီး

1. phrase= ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ
2. clause= ထႅဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈ(=ထႅဝ်လိၵ်ႈဢွၼ်ႇ)
3. sentence= ထႅဝ်လိၵ်ႈ ၼႆၶႃႈ

Phrase
​​ၶေႃႈႁူမ်ႈၼႆႉ ​​တေမီး

1. prepositional phrase = ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်preposition ၼမ်းၼႃႈမၼ်း

2. adjectival phrase= ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ adjective

3. adverbial phrase= ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ adverb

4. infinitive phrase= ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ ဢၼ် infinitive ဢွၼ်ႁူဝ်မၼ်း

Participle phrase
5. past participle
6. present participle
ယွၼ်ႉ participle ၼႆႉမီး2 မဵဝ်းလႄႈ ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈၶဝ်​​ၵေႃႈ​​တေမီး2မဵဝ်း

5. past participle= ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ဢဝ် participle (=V3) ဢွၼ်ႁူဝ်မၼ်း

6. present participle = ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ဢဝ် present participle (=V-ing) ဢွၼ်ႁူဝ်မၼ်း

7. gerundial phrase= ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ ဢၼ်ဢဝ် gerund(=V-in) ဢၼ်ၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင် noun ဢွၼ်ႁူဝ်မၼ်း

8. verb phrase= verb ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ verbၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ် auxiliaries လႄႈ root verb ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးႁူမ်ႈၵၼ်

9. nominal phrase= ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ပဵၼ် noun လၢႆလၢႆဢၼ်မႃးႁူမ်ႈၵၼ် noun phrase လႄႈ ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ noun

10. appositive phrase= ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ၶႂၢၵ်ႈၼမ်ႉမုၼ်းၵႂၢမ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၸိုဝ်ႈဢၼ်လဵဝ် ဢမ်ႇၼင် ၶူဝ်းဢၼ်လဵဝ်

11. absolute phrase= ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ ဢၼ်ဢဝ် noun လႄႈ participle ၵိုၵ်းၵၼ်​​သေႁဵတ်း​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ

1. Prepositional phrase

prepositional phrase ၼႆႉ ဢၼ်ဢဝ် preposition ​​တေႇၼႃႈမၼ်း တၢင်းလင်မၼ်း တေမီး objectပႃးမႃးၸွမ်း object မၼ်းၼႆႉ​​ၵေႃႈ တူဝ်လဵဝ်​​ၵေႃႈ​​တေပဵၼ်လႆႈ ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈphrase ​​ၵေႃႈ​​တေပဵၼ်လႆႈ ထႅဝ်လိၵ်ႈဢမ်ႇတဵမ်
ထူၼ်ႈ clause ​​ၵေႃႈ​​တေပဵၼ်လႆႈ တီႈၼႂ်းတွၼ်ႈ preposition ​​ၵေႃႈ သပ်းလႅင်းမႃးယဝ်ႉၶႃႈ

on the table = တီႈၼိူဝ်ၽိူၼ်
the table = object တွၼ်ႈတႃႇ preposition on

on the table near the window= တီႈၼိူဝ်ၽိူၼ်ဢၼ်ၸမ်ႁူးလႅင်း

the table near the window= object တွၼ်ႈတႃႇ preposition(object ၼႆႉပဵၼ် phrase)

on the table which is kept near the window= တီႈၼိူဝ်ၽိူၼ်ဢၼ်တမ်းဝႆႉၸမ်ႁူးလႅင်း

the table which is kept near the window = object တွၼ်ႈတႃႇ preposition (which is kept near the window )ၼႆႉ ပဵၼ် clause

မၢႆတွင်း သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ preposition လၢႆလၢႆဢၼ်
မႃးၵိုၵ်းၸွမ်းၵၼ်ၸိုင် ​​တေႁွင်ႉ ဝႃႈ preposition phraseယူႇၶႃႈ ၵူၺ်း ​​ပေႃးဝႃႈ ပႃး preposition ယဝ်ႉ​​သေ တၢင်းလင်မၼ်းသမ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ preposition ၼႆၸိုင် ​​တေႁွင်ႉဝႃႈ prepositional phrase ၼႆၶႃႈ prepositional phrase ၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း preposition ၼႆလႄႈ ႁွင်ႉလႆႈတႃႇတၢင်း2ဢၼ်ၶႃႈ

preposition phrase= out of
ၵူၺ်း
out of the question ၼႆႉ ပဵၼ် prepositional phrase ၵႂႃႇၶႃႈယဝ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ question ဢၼ်ပဵၼ် object ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတူဝ် preposition လႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ prepositional phrase = ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း preposition

မၢႆထိုင်ဝႃႈ ​​ပေႃးပဵၼ် preposition လၢႆလၢႆ ဢဝ်မႃးႁဵတ်း​​ၶေႃႈႁူမ်ႈၸိုင် ႁွင်ႉ preposition phrase ယဝ်ႉ​​ၵေႃႈ preposirional phrase ၼႆ​​ၵေႃႈ ႁွင်ႉလႆႈ ​​ပေႃးပဵၼ် proposition လႄႈ တူဝ်တၢၵ်ႇတူဝ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ preposition မႃးႁၢမ်ႈၵၼ်ပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈၸိုင် ​​တေႁွင်ႉ prepositional phrase ၼႆၵူၺ်းၶႃႈ

တီႈၼႆႈၼႆႉ ​​ပေႃး preposition လႄႈ object မၼ်းမႃးႁူမ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉၼႂ်ၸိုင် adverb ​​ဢမ်ႇၼၼ် adjective ၵေႃႈ ​​တေပဵၼ် ၵႂႃႇလႆႈယူႇၶႃႈ

ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတူၺ်းဝႆႉတီႈၼႆႈ ပွင်ႇပွင်ႇၶႃႈ ​​ပေႃးထတ်းသၢင်ထႅဝ်လိၵ်ႈမႃး မၼ်းၸွင်ႇ​​တေငၢႆႈၵႂႃႇၶႃႈ

There is a teacup on the table near the window.
တီႈၼိူဝ်ၽိူၼ် ႁိမ်းႁူးလႅင်း မီးၵွၵ်းၼမ်ႉၼဵင်ႈၵွၵ်းၼိုင်ႈ

ၼႂ်းထႅဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ​​တေမီး prepositional phrase 2 ဢၼ်ၶႃႈ
on the table လႄႈ near the window ၶႃႈ

​​ပေႃးၼၼ် on the table ၼႆႉ ​​တေႁွင်ႉ ဝႃႈႁိုဝ်လႃႇ ၼႆၸိုင်

​​ပေႃးတူၺ်းတူဝ်တင်ႈမၼ်း ယွၼ်ႉ ဢဝ် preposition မႃးဢွၼ်တၢင်းလႄႈ ​​တေႁွင်ႉ

(1) prepositional phrase ​​

​​ပေႃးတူၺ်းလၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်မၼ်း တီႈပွင်ႇမၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၽိူၼ်မီႈတီႈႁူးလႅင်းၼႆလႄႈ မၼ်း​​ၼေတီႈ (where)ၽိူၼ်မီႊတီႈလႆၼႆလႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇadverb လႄႈပဵၼ် ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်​​ၼေတီႈ

preposition phrase ဢမ်ႇၼၼ် compound prepositions

(a) in front of = တီႈတၢင်းၼႃႈ ၽၢႆႇၼႃႈ

His car is parked in front of my house.
လူတ်ႉမၼ်း ၵိုတ်း (ၸွတ်ႇ)ဝႆႉ တီႈၼႃႈႁိူၼ်းၵဝ်

(b) as of = ဢဝ်...ဝႃႈ ၊ တႄႉ

I can't stay here as of now.
ၵဝ် ဢမ်ႇယူႇတီႈၼႆႈလႆႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ

as of now = ဢဝ်ယၢမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ၊ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ

close to = မိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်

Sai Murng is never close to his parents.

due to =ဢိင်ၼိူဝ်

The plane is delayed due to weather.
ႁိူဝ်းမိၼ်တူၵ်းၼႆႈလိၼ်း ဢိင်ၼိူဝ် ယႃႇသီႇၽူၼ်လူမ်း

next to = ႁိမ်းၶၢင်ႈ၊ ဢိူမ်ႈၸပ်း

Don't be afraid, sit next to me.
ယႃႇ​​ပေၵူဝ် ၼင်ႈဢိူမ်ႈၸပ်းၵဝ်ဝႆႉလႄႈ

on the top of/at the top of = တီႈတၢင်းၼိူဝ် ၊ တီႈၸိၵ်း

He is on the top of the list.
မၼ်း မီး/ပႃး ၼႂ်းၸလၢင်းၵူၼ်း တီႈတၢင်းၼိူဝ်မၼ်း
He stands at the top of hill.
မၼ်းၸုၵ်းတီႈၼိူဝ်ၸိၵ်းလွႆ

in order to = တွၼ်ႈတႃႇ ၊ တွၼ်ႈတႃႇ​​တေ

You have to study hard in oredr to improve your future.
မႂ်းလူဝ်ႇလႆႈၶတ်ႊၸႂ်ႁဵၼ်းၵႆႉၵႆႉ တွၼ်ႇတႃႇ ​​တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မိူဝ်းၼႃႈမႂ်း

in order to be rich, you must use your mind.
တွၼ်ႈတႃႇ​​တေ မၢၵ်ႈမီး မႂ်းတၵ်း​​တေလႆႈ ၽၢင်ႉၸႂ် ၽၢင်ႉတူဝ်မႂ်း

in relationship with = မီးလွင်ႈၵပ်းၵၢႆႇ၊ မီးလွင်ႈၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ (ပဵၼ်ၵူႈ ပဵၼ် ​​ၵေႃႉပႅင်း)

Aye Yee is in relationship with Sai Pang.
​​ဢေးယီႇၼႆႉ ပဵၼ်​​ၵေႃႉပႅင်းၵၼ်တင်း ၸၢႆးပၢင်ႇယူႇ

As far as= တၢင်းၼမ်၊ တီႈၵႆသုတ်း ၊ မွၵ်ႉ
She doesn't have children as far as I know.
မွၵ်ႉၵဝ်ႁူႉဝႆႉတႄႉ မၼ်းၼၢင်းဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ

Keep going as far as you can.
သိပ်ႇၵႂႃႇလႄႈ မႂ်း ၵႂႃႇလႆႈၵႆသုတ်းၵႃႈႁိုဝ်​​ၵေႃႈ

(2) adverbial phrase

ယွၼ်ႉၼၼ် ​​ပေႃးဢဝ် တူဝ်တင်ႈဝႃႈ (form of words) ႁွင်ႉ prepositional phrase ၼႆ​​သေ ​​ပေႃးဢဝ်လၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်
မၼ်း(= function of words)ဝႃႈ ႁွင်ႉ adverbial phrase

ၾၢင်ႉသတိၶႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းတၢင်းၼမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ၸႅင်ႈလႅင်းလႄႈ ၶဝ်​​တေႁွင်ႉ​​သေဢၼ်ဢၼ်ၵူၺ်းၶႃႈ

on the table near the window
on ၼႆႉ ပဵၼ် preposition ​​သေ the table near the window ၼႆႉ ပဵၼ် object တွၼ်ႈတႃႇ on ထႅင်ႈၵမ်း႞ ၶႃႈ

the table near the window =ၽိူၼ်ဢၼ်မီးတီႈႁူးလႅင်း
the table + near the window
noun + adjectival phrase/prepositional phrase
the table= object

တီႈၼႆႈၼႆႉ near the window ၼႆႉ မၼ်းမႃးၽိူမ့်ထႅမ်
ပၼ်ၽိူၼ်table (=ၽိူၼ်)ၽိူၼ်ဢၼ်လႆ ၽိူၼ်ဢၼ်မီးတီႈႁူးလႅင်း ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈလႄႈ near the window ၼႆႉ ​​တေလႆႈယူႇတၢင်းလင် table ​​သေ ၽိူမ်ႉထႅမ်မၼ်းမိူၼ်ၼင် adjective ​​ပေႃးပဵၼ်တူဝ်adjective ၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈ​​တေႉ ၸိုင်​​တေယူႇ တၢင်းၼႃႈ table ​​သေၽိူမ်ႉထႅမ်မၼ်း

a wooden table, a beautiful red table
wooden ပဵၼ်တူဝ် adjective
beautiful ပဵၼ်တူဝ် adjective
red ဢဝ် noun ​​သေၸႂ်ႉမိူၼ် adjective
ယွၼ်ႉၼၼ် ဢဝ်ၶဝ်ဝႆႉတၢင်းၼႃႈ noun ​​သေၽိူမ်ႉထႅမ် noun ​​ၵူၺ်း​​ပေႃးၶဝ်ပဵၼ် ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ adjective လၢႆလၢႆၸိုင် ​​တေဝႆႉတၢင်းလင်noun ​​သေၽိူမ်ႉထႅမ် noun ထႅဝ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇတဵမ်ထုၼ်ႈ clause ​​ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇၼၼ် ​​တေလႆႈဝႆႉ တၢင်းလင်adjective ​​သေ ၽိူမ်ႉထႅမ် adjective ၶႃႈ

ယွၼ်ႉၼၼ်
ၽိူၼ်ဢၼ်လႆ
ၽိူၼ်ဢၼ်မီးတီႈႁူးလႅင်း = the table near the window
ၼႆလႄႈ
near the window ၼႆႉ ပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ adjective (=adjectival phrase) ဢမ်ႇၼၼ် prepositional phrase ယွၼ်ႉ preposition မႃးတင်းၼႃႈမၼ်း

near the window ​​ပေႃးဢဝ်တူဝ်တင်ႈဝႃႈ(=form of words) ပဵၼ် prepositional phrase ​​သေ ​​ပေႃးဢဝ် လၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်မၼ်း(=function of words) ဝႃႈ ပဵၼ် adjectival phrase = ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်း adjective ၼႆၶႃႈ

a. I want to eat in the shop near the park.
ၵဝ်ၶႂ်ႈၵိၼ်တီႈၼႂ်းလၢၼ်ႉ ဢၼ်ၸမ်သူၼ်ဢႅဝ်ႇလႄႇ

eat + in the shop
verb + adverbial phrase/prepositional phrase
the shop + near the park
noun + adjectival phrase/prepositional phrase

b. I want to live in the house with a big garden.
ၵဝ်ၶႂ်ႈယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းလူင် ဢၼ်မီးသူၼ်မွၵ်ႇလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ

live + in the house
verb + adverbial phrase
the house + with a big garden


(3) adjectival phrase
​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ adjective

adjectival phrase ၼႆႉ မၼ်း​​တေမီး 2 မဵဝ်း

(a) adjective phrase
ဢၼ် adjective လၢႆလၢႆဢၼ်မႃးႁူမ်ႈၵၼ် ၶဝ်​​တေယူႇတၢင်းၼႃႈnoun ​​သေၽိူမ်ႉထႅမ်noun

တူဝ်ယင်ႇ
a cute clever slim young girl
ၼၢင်းၼုမ်ႇ တူဝ်​​သေးဢွၼ်ႇ ဢၼ်လီႁၵ်ႉလႄႈ လႅတ်းသႅဝ်း​​ၵေႃႉၼိုင်ႈ

တီႈၼႆႈၼႆႉ cute clever slim young ၼႆႉပဵၼ် ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ် adjective လၢႆလၢႆ မႃးႁူမ်ႈၵၼ် ယွၼ်ႉၼႆ မၼ်းပဵၼ် adjective phrase ယွၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း adjective လႄႈ adjectival phrase ​​ၵေႃႈၸႂ်ႈ

(b) adjectival phrase
ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈတူဝ်adjective ​​တေပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ(=phrase) ဢမ်ႇၼၼ် ထႅဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ
​​သေ ယူႇတၢင်းလင်noun ​​သေၽိူမ်ႉထႅမ်noun

တူဝ်ယင်ႇ

Can you give this textbook to the girl who is wearing the red shirt?
Can you give this textbook to the girl in the red shirt?
ၸွင်ႇမႂ်း​​တေဢဝ်ပပ်ႉ တႅမ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ၼႆႉပၼ် ၼၢင်းယိင်း ​​ၵေႃႉဢၼ်ၼိုင်ႈသိူဝ်ႈလႅင်ဝႆႉၼၼ်ႉ လႆႈယူႇႁ

the girl who is wearing the red shirt
ၼၢင်းယိင်း​​ၵေႃႉဢၼ်ၼိုင်ႈသိုဝ်ႈလႅင်ဝႆႉယူႇ

the girl + who is wearing the red shirt
noun + adjectival clause

the girl= ၼၢင်းယိင်း noun, the girlၼႆႉပဵၼ် noun ​​သေ
who is wearing the red shirt ၼႆႉပဵၼ် clause ​​ၵေႃႉဢၼ်ၼိုင်ႈသိူဝ်ႈလႅင်ဝႆႉယူႇ

who is wearing the red shirt ၼႆႉ ယူႇ တၢင်းလင် noun ဢၼ်ပဵၼ် the girl ​​သေ ၽိူမ်ႉထႅမ်ပၼ်မၼ်း ယွၼ်ႉၼၼ် who is wearing the red shirl ၼႆႉပဵၼ် adjectival phrase

the girl in the red shirt ​​ၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇၼၼ်

the girl + in the red shirt
noun + adjectival/prepositional phrase

in the red shirt= ၼိုင်ႈသိူဝ်ႈလႅင်ဝႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းယူႇတီႈတၢင်းလင် noun(=girl) ​​သေၽိူမ်ႉထႅမ် nounလႄႈ ပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ adjective (=adjectival phrase)

ၵူၺ်း​​ပေႃး​​တေဢဝ်တူဝ်တင်ႈမၼ်းဝႃႈတႄႉ in the red shirt ၼႆႉယွၼ်ႉ preposition (in)မႃးဢွၼ်တၢင်းလႄႈ prepositional phrase ​​ၵေႃႈၸႂ်ႈၶႃႈ

adjectival phrases

(a) a young boy + who is playing tennis with Peter
noun + adjectival clause

မွတ်ႇပႅတ်ႈ who လႄႈ is ​​သေ ဢဝ်ထႅဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇတဵမ်
ထူၼ်ႈ​​သေ ႁဵတ်း​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ phrase

ယွၼ်ႉမွတ်ႇပႅတ်ႈ တူဝ်လိၵ်ႈၵမ်ႈၽွင်းလႄႈ ellipsis phrase ၼႆ​​ၵေႃႈႁွင်ႉလႆႈၶႃႈ

a young boy + playing tennis with Peter
noun + adjectival phrase

ၵူၼ်ႊၸၢႆးဢွၼ်ႇဢၼ်လဵၼ်ႈ tennis ၸွမ်းPeter ယူႇဝႆႉ

(b) a spoon + which is made of wood
noun + adjectival clause
a spoon + made of wood
noun + adjectival phrase
​​ၸေႃႉဢၼ်ဢဝ်မႆႉႁဵတ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ
a wooden spoon = ​​ၸေႃႉမႆႉ
a + adjective + noun

(c) an old man + who is sitting on the truck
on the truck
ၵူၼ်းထဝ်ႈ ဢၼ်ၼင်ႈၼိူဝ်လူတ်ႉတၢင်ႇၵုၼ်ႇဝႆႉယူႇ​​ၵေႃႉၼိုင်ႈ

​​မၢႆတွင်း ပေႃးပဵၼ် active voice ၸိုင် ၸႂ်ႉ V-ing

(d) a house + which is built with brick
noun + adjectival clause

​​ပေႃးမွတ်ႇပႅတ်ႈ which လႄႈ is ၸိုင် ၶိုၼ်းပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈမႃး

a house built with brick
a house + built with brick
noun + adjectival phrase
built with brick
ႁိူၼ်းဢၼ်ဢဝ်ဢုတ်ႇႁဵတ်း
= brick house= ႁူၼ်းဢုတ်ႇ
မၢႆတွင်း ​​ပေႃးပဵၼ် passive voice ၸႂ်ႉ V-3ၶႃႈ

တူဝ်တင်ႈမၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် preposition မႃးဢွၼ်တၢင်း​​သေ ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈၼႆႉမိူၼ်ၵၼ်​​သေတႃႉ ဢိင်ၼိူဝ် လၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈပွင်ႇမၼ်း​​သေ မၼ်းၸၢင်ႈပဵၼ် adjectival phrase ဢမ်ႇၼၼ် adverbial phrase

တူဝ်ယင်ႇ
on the table = မီးၼိူဝ်ၽိူၼ်

(a) I put my teacup on the table.
ၵဝ်တမ်း ၵွၵ်းၼမ်ႉၼဵင်ႈၵဝ်ၼိူဝ်ၽိူၼ်
တီႈၼႆႈၼႆႉ on the table ၼႆႉ ၽိူမ်ႉထႅမ် put = တမ်းဝၢင်း ဢၼ်ပဵၼ် (verb) ​​သေ ​​ၼေတီႈတမ်းဝၢင်းလႄႈ on the table တီႈၼႆႈၼႆႉပဵၼ် မၼ်းပဵၼ် adverbial phrase

I want the teacup on the table.
ၵဝ်ၶႂ်ႈလႆႈ ၵွၵ်းၼမ်ႉၼဵင်ႈဢၼ်မီးၼိူဝ်ၽိူၼ်
တီႈၼႆႈၼႆႉ on the table ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၽိူမ်ႉထႅမ် verb မꧣ်းဢမ်ႇဝႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈတီႈလႆ ၶႂ်ႈလႆႈတီႈၼိူဝ်ၽိူၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ မၼ်း ၽိူမ်ႉထႅမ်ၵွၵ်း ၵွၵ်းဢၼ်လႆ ၵွၵ်းၼမ်ႉၼဵင်ႈဢၼ်မီးၼိူဝ်ၽိူၼ် ၼႆလႄႈ ( the teacup on the table= ၵွၵ်းဢၼ်မီးၼိူဝ်ၽိူၼ်)ၼႆလႄႈ on the table ၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ adjective ​​သေ မၼ်းပဵၼ် adjectival phrase ၶႃႈ

3. adverbial phrase
adverbial phrase ​​ၵေႃႈ​​တေႃႈၼင်ႇၼၼ်
မၼ်း​​တေမီး (2) မဵဝ်း

​​ပေႃးဢဝ် adverb လၢႆလၢႆမႃးႁူမ်ႇၵၼ် ​​တေႁွင်ႉဝႃႈ adverb phrase

She walks slowly, gently and quietly toward me.
မၼ်းၼၢင်းပႆ ဢူၼ်ႈဢူၼ်ႈ လွႆးလွႆး ယဵၼ်ယဵၼ်​​သေ မႃးၸူးၵဝ်

slowly, gently and quietly ၼႆႉပဵၼ် adverb ​​phrase ၶေႃႈႁူမ်ႈ adverb ​​သေ ပဵၼ်adverb လၢႆလၢႆ မႃးႁူမ်ႈၵၼ် ​​သေ and ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်​​ၶေႃႈသၢၼ် ပၼ်adverb ၸွမ်းၵၼ်ၵူၺ်း

​​ပေႃး​​ၼေလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် (how) ႁဵတ်းတီႈလႆ (where) မိူဝ်ႈလႆ (when) ၶၢဝ်းယၢမ်းလႆ (what time) ယွၼ်ႉသင်(why) ႁႅင်းၵႃႈႁိုဝ် (how strong= degree) တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵႃႈႁိုဝ် ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၵႃႈႁိုဝ် ဢၼ်​​ၼေၸႃႉၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်း​​တေပဵၼ် adverb ၶႃႈ ​​ပေႃးပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇ ၸႂ်ႈ adverb မႃးႁူမ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ဢွၵ်ႇတီႈပွင်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ adverb ၸိုင်မၼ်း​​တေပဵၼ် adverbial phrase ၶႃႈ

The light went off by itself.
ၾႆးမွတ်ႇၵႃႇႁင်းၵူၺ်းမၼ်း

by itself = ႁင်းၵူၺ်းမၼ်း
​​လၢတ်ႈၼေဝႃႈ ၾႆးႁဵတ်းႁိုဝ်မွတ်ႇ (how)

I saw a cat in the garden.
ၵဝ်ႁၼ်မဵဝ်း ၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇတူဝ်ၼိုင်ႈ

in the garden= တီႈၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇ
လၢတ်ႈ​​ၼေဝႃႈ ႁၼ်မဵဝ်းတီႈလႆ (where)

I'm going to Singapore next month.
လိူၼ်​​တေမႃးၵဝ်​​တေၵႃႇ ၸိင်ႇၵပူႇ

​​တေၵႃႇမိူဝ်ႈလႆ လိူၼ်​​တေမႃး (=next month) ၼႆႉ လၢတ်ႈၼေဝႃႈ ​​တေၵႃႇမိူဝ်ႈလႆ(when)

I will come to pick you up at 8 o'clock tomorrow morning.
ၵဝ်​​တေမႃးႁပ်ႉမႂ်း မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၵၢင်ၼႂ် 8မွင်း

​​တေမႃးႁပ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းလႆ (=what time= at 8 o'clock tomorrow morning)

She drove back home 80 kilometers per hour.
မၼ်းၼၢင်း​​ႁေႃႈပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်းၶိုၼ်း 1ၸူဝ်ႈမွင်း 80 kilometers

(how fast= degree) မၼ်းၼၢင်း​​ႁေႃႈဝႆး ၵႃႈႁိုဝ် 80 kilometers per hour

It rained across the whole country last night.
ၶမ်ႈဝႃး ၽူၼ်တူၵ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈတၢင်းမိူင်း

across the whole country (=ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတၢင်းမိူင်း)
ၼႆႉလၢတ်ႈ​​ၼေဝႃႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵႃႈႁိုဝ် ၽူၼ်တူၵ်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၵႃႈႁုဝ်ၼႆၶႃႈ ယွၼ်ႉၼၼ်မၼ်းပဵၼ် adverbial phraseၶႃႈ

4. infinitive phrase

​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ infinitive ၼႆႉ တူဝ်​​တေႇမၼ်း​​တေပဵၼ် infinitive (=to + simple present ဢမ်ႇၼၼ် ႁွင်ႉဝႃႈ verb -1)

Jack doesn't want to go to school today.
မိူဝ်ႈၼႆႉ Jack ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႃႇ ႁူင်းႁဵၼ်း

infintive ၸႂ်ႉမိူဝ်ႈလႆၼႆ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈမႃးၼႂ်း ၶၵ်ႉထီႉ1ယဝ်ႈၶႃႈ တႃႇ​​တေတွင်း​​တေလၢတ်ႈ​​ၼေထႅင်ႈၶႃႈ

ထႅဝ်လိၵ်ႈ 1ထႅဝ်ၼႆႉ main verb ၼႆႉ တၵ်း​​​​တေလႆႈမီး 1 ဢၼ်ၵူၺ်းၶႃႈ ​​ပေႃး ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈၸႂ်ႉ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လွၵ်ႈတူင်ႉၼိုင် လၢႆလၢႆဢၼ်လႄႈ ​​တေလႆႈၸႂ်ႉ verb လၢႆလၢႆဢၼ်ၼႂ်းထႅဝ်လိၵ်ႈ1ထႅဝ်ၸိုင် verb ဢၼ်ၸမ်ပဵၼ် လမ်ႇလွင်ႈလိူဝ်သုတ်းဢၼ်1ၼႆႉ ​​တေဢဝ်ႁဵတ်း main verb ​​သေ လိူဝ်​​သေၼၼ်ႉ ​​တေလႆႈ ဢဝ်ႁဵတ်း infinitive ယဝ်ႉၵွၼ်ႇ​​တေၸႂ်ႉၼႂ်းထႅဝ်လိၵ်ႈလႆႈ

want ၼႆႉ ပဵၼ်verb ဢၼ်​​ၼေၵၢင်ၸႂ် subject ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်လႄႈ ဢဝ်မၼ်းႁဵတ်း main verb ​​သေ verb ဢၼ်ပၼ် go ၼႆႉ ဢဝ်ႁဵတ်း infinitive (=to go) ပႅတ်ႈ ယွၼ်ႉၼၼ်
to go to chool ၼႆႉပဵၼ် infinitive phrase ၶႃႈ

infinitive phrase ၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢဝ်မႃးဝႆႉ/ၸႂ်ႉ တီႈယူႇ object ဢမ်ႇၼၼ် subject ၼႆၸိုင် လၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်မၼ်း​​တေပဵၼ်မႃး nominal phrase(=​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ noun) ယွၼ်ႉယူႇတီႈယူႇ noun(=subject/object)

infinitive ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈယူႇ noun

ၸႂ်ႉတီႈ subject
To finish playing a football match takes more than 90 minutes.
တႃႇ​​တေယဝ်ႉ ပၢၵ်​​ၶေႉၶဵင်ႇမၢၵ်ႇၼင်1 ပၢင်ၼႆႉ ႁိုင်လိူဝ်​​သေ 90 မီႉၼဵတ်ႉ

to finish playing a football match ၼႆႉ ပဵၼ် subject ​​သေယူႇတီႈယူႇ subject လႄႈ မၼ်းပဵၼ် ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း noun (=nominal phrase)

a. To err is human, to forgive is divine.
ႁဵတ်းၽိတ်းၼႆႉပဵၼ်ၸႃႉၵူၼ်း ပွႆႇဝႂၢင်းၶႂၢင်းပၼ်ၼႆႉ ပၼ်ၸႃႉထွတ်ႈမျတ်ႈ

b. To cry is east but not to sob.
ႁႆႈတႄႉငၢႆႈ ၵၼ်ႈတႄႉယၢပ်ႇ

c. To be born is to die.
ၵိူတ်ႇမႃးတႃႇတၢႆ

ၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ adjective
I want to buy some food to eat on the trip.
ၵဝ်ၶႂ်ႈသိုဝ်ႉ တၢင်းၵိၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈတႃႇၵိၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း


noun + adjectival phrase
some food + to eat on the trip
တၢင်းၵိၼ် + တႃႇၵိၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း

(a) Do you have any book to read?
ၸွင်ႇမႂ်းမီးပပ်ႉ တႃႇလူ​​သေဢၼ်ဢၼ်

any book + to read
noun + (=adjectival phrase/

(b) I need the key to open this box.
ၵဝ် လူဝ်ႇ ၵၢၵ်ႇ​​သေႃးတႃႇ​​တေၽုၺ်ႇတိူၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ

noun + infintive phrase/adjectival phrase

(c) I need some money to buy air ticket.
ၵဝ်လူဝ်ႇငိုၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ တႃႇ​​တေသိုဝ်ႉဝႆဝိူဝ်းမိၼ်

ၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ subject complement (=noun)

These apples are to be sent to Lashio.
မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ် တႃႇ​​တေသူင်ႇၵႃႇလႃႈသဵဝ်ႈ

are = linking verb
to be sent to Lashio = complement (=nominal phrase ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ noun complement တွၼ်ႈတႃႇ subject ​​ၵေႃႈၸႂ်ႈ

ယွၼ်ႉၼႆ
​​ပေႃးဢဝ်တူဝ်​​ၵေႃႇတင်ႈဝႃႈပဵၼ် infinitive Phrase
​​ပေႃးဢဝ် တီႈယူႇဝႃႈ ပဵၼ် complement
complement ၼႆႉ ​​တေမီး2 မဵဝ်း adject လႄႈ noun ယွၼ်ႉမၼ်းလၢတ်ႈ​​ၼေ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉပဵၼ်သင် ပဵၼ်ဢၼ်တႃႇ​​တေသူင်ႇလႃႈသဵဝ်ႈၼႆလႄႈ မၼ်းပဵၼ် nominal phrase ​​ၵေႃႈၸႂ်ႈ complement ​​ၵေႃႈၸႂ်ႈ

participle phrase

5. past participle phrase
(=V-3)
past participle ၼႆႉ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ verb -3 ၼႆ​​ၵေႃႈႁွင်ႉ

​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ V-3 ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈလႆမႃးၼႆၸိုင် မၼ်းလုၵ်ႉတီႈ ထႅဝ်လိၵ်ႈ passive voice ၼၼ်ႈမႃးၶႃႈ​​ဢေႃႈ ဢဝ် မွတ်ႇပႅတ်ႈ pronoun ဢၼ်တၢင်တူဝ် noun/subject ဢမ်ႇၼၼ် object လႄႈ verb ဢၼ်ၸွႆႈ V-3 လႄႈ subject ဢမ်ႇၼၼ်object ႁႂ်ႈၵိုၵ်းၵၼ်လႆႈၶႃႈ

တူဝ်ယင်ႇ
a. This spoon is made of brass.
​​ၸေႃႉဢၼ်ၼႆႉ ဢဝ်တွင်း​​သေႁဵတ်း
တီႈၼႆႈၼႆႉ
this spoon ၼႆႉ ပဵၼ်subject

​​တေမွတ်ႇပႅတ်ႈ is ​​သေ ဢဝ် ထႅဝ်လိၵ်ႈ ႁဵတ်း​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ
the spoon made of brass = ​​ၸေႃႉဢၼ်ဢဝ်တွင်းႁဵတ်းလူင်ႇၼိုင်ႈ

င်္ထင်ႈလၢႆး1

adjective ၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈလႄႈ noun ဢၼ်ၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင် adjective ၵူၺ်း​​တေယူႇ တီႈၼႃႈnoun ​​သေ ၸွႆႈထႅမ်noun ​​ပေႃးပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ adjective လႄႈ noun ဢၼ်ၸွႆႈ noun ၸိုင် ​​တေလႆႈယူႇတီႈ တၢင်းလင်noun ​​သေ ၸွႆႈၽိူမ်ႉထႅမ် noun

တူဝ်ယင်ႇ

a skinny beautiful Tai girl
တီႈၼႆႈၼႆႉ skinny လႄႈ beautiful ၼႆႉ တူဝ် adjective ၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈ ​​သေ
Tai ၼႆႉ ပဵၼ် တူဝ် noun ႁွင်ႉဝႃႈ noun modifier ဢၼ်ဢဝ်တူဝ် noun ​​သေ ၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင် adjective လႄႈၽိူမ်ႉထႅမ်noun

b. I bought the spoon which is made of brass from the second hand shop.
I bought the brass spoon from the second hand shop.
ၵဝ်သိုဝ်ႉ ​​ၸေႃႉဢၼ်ဢဝ်တွင်းႁဵတ်း တီႈလၢၼ်ႉမိုဝ်းသွင်မႃး
တီႈၼႆႈၼႆႉ
the spoon ၼႆႉ ယူႇတီ object
ယဝ်ႉ​​ၵေႃႈ​​တေမွတ်ႇ pronoun (which) လႄႈ verbၸွႆႈ (is)ပႅတ်ႈ​​သေ ဢဝ်ထႅဝ်လိၵ်ႈဢမ်ႇတဵမ်ထုၼ်ႈ clause ႁဵတ်ႊ ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ phrase

I bought the spoon made of brass from the second hand market.

Participle = V -3 ၼႆႉ ​​တေႁဵတ်းၵၢၼ် 3မဵဝ်း

(1) ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် မိူၼ် V -3 ယူဝ်းယူဝ်း ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ တိုၵ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း

I have finished my home work.
ၵဝ်ႁဵတ်းလိၵ်ႈ တႃႇႁဵတ်းတီႈႁိူၼ်းယဝ်ႉယဝ်ႈ
​​ပေႃးၸႂ်ႉ ထႅဝ်လိၵ်ႈv -3 ၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ တိုၵ်ႉႁႃယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း

finished= V-3

(2) v-3 ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ adjective ​​သေ modify ၽိူမ်ႉထႅမ် ၸတ်း​​ၼေ noun

boiled water = ၼမ်ႉဢၼ်ၽူတ်ႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်ႉဢုၼ်ႇၵတ်း

Can I get a cup of boiled water?

(c) ႁဵတ်းၵၢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ complement ၸီႉ လတ်ႈ​​ၼေ subject ဢမ်ႇၼၼ်ႇ object ၼႆႉ ပဵၼ်သင်ဝႆႉယူႇ ပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉယူႇ

(a) subject complement

Aye Mwe is unwelcomed at the party.
​​ဢေးမူၺ်ၼႆႉ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇ ႁပ်ႉတွၼ်ႈမၼ်းတီႈၼႂ်းပွႆး ပႃႇတီႇ
​​ဢေးမူၺ်ၼႆႉပဵၼ် subject ​​သေ unwelcomed လတ်ႈ​​ၼေငဝ်းလၢႆးဢေးမူၺ်ၼႆႉပဵၼ်ႁိုဝ်

(b) object complement

Villagers make Loong Kham satisfied.
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လူင်ႊၶမ်းပဵင်း​​ပေႃးၸႂ်

villager ၼႆႉ ပဵၼ် subject ​​သေ လူင်းၶမ်းပဵၼ် object satisfied သမ်ႉ ဢဝ် V-3 ႁဵတ်း complement ​​သေ လၢတ်ႈ​​ၼေ ငဝ်းလၢႆးobject ပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉယူႇ

6. Present Participle Phrase (=V-ing) ဢၼ်မီးတီပွင်ႇဝႃႈ တိုၵ်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉယူႇ တိုၵ်ႉပဵၼ်ဝႆႉယူႇ မိူဝ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼင် လၢတ်ႈၵႂၢမ်း​​သေၸႂ်ႉ v-ing ၸိုင် မၢႆထိုင်ဝႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈတၢင်း​​သေဢၼ်ဢၼ် တိုၵ်ႉပဵၼ်ဝႆႉယူႇ

I have been learning English for ten years.
ၵဝိႁဵတ်း Englsh မႃးမီး 10 ပီယဝ်ႈ

Present Participle phrase = learning English

I'm planning to go to Europe next year.
ပီ​​တေမႃး ၵဝ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ဝႆ့ တႃႇၵႂႃလႄႇ Europe

Present Participle Phrase = planning to go to Europe

7. Gerundial Phrase

​​ပေႃးပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ gerund လၢႆလၢႆဢၼ်မႃးႁူမ်ႈၵၼ်ၸိုင် ႁွင်ႉ gerund phrase ၼႆ​​သေ ​​ပေႃးပဵၼ် ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ ဢၼ်ပႃး gerund လႄႈ ​​ၶေႃႈဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈgerund ႁူမ်ႈၵၼ်ၸႂ် ​​တေႁွင်ႉ gerundial phrase ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈဢၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ gerund

gerund phrase= extending working (area)
ၶႂၵ်ႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်

gerundial phrase= (a child) crying for food
လုၵ်ႈဢွၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉႁႆႈ တွၼ်ႈတႃႇ တၢင်းၵိၼ်​​ၵေႃႉ 1
extending working area

ဢဝ်

8. V hi

20/09/2023

Prepositions တူဝ်ၼမ်းၸိုင်ႈ(noun/object)

prepositionၼႆႉ တၢင်းလင်မၼ်း​​တေမီးၸိုင်ႈ(noun) ဢၼ်ပဵၼ် object မၼ်း တၢင်းလင်prepositionၼႆႉ တၵ်း​​တေမီး noun ယွၼ်ႉတီႈၼႆႈၼႆႉ propositions လႄႈ adverb particles မၢင်ၸိူဝ်းတူဝ်ၶဝ် မိူၼ်ၵၼ်

တီႈၼႆႈၼႆႉ ​​ပေႃးၶႃႈႁဝ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်း​​ၶေႃႈလိၵ်ႈ ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၽိတ်းၸိုင် ၶႂၢင်းပၼ်ဢိတ်း႞ၶႃႈ proposition ၼႆႉ ​​တေပိၼ်ႇဝႃႈႁိုဝ်ၼႆၶႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉ​​တေႉၶႃႈ

တူဝ်ယင်ႇ (1)

The plane flew above the cloud.
ႁိူဝ်းမိၼ် မိၼ် တၢင်းၼိူဝ်/သုင်လိူဝ် မၢၵ်ႇၵုမ်ႈ​​သေၵႂႃႇ

တီႈၼႆႈၼႆႉ ​​ပေႃးႁဝ်း မႃးတူၺ်း above ၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈပဵၼ် preposition လႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸၢင်ႈပဵၼ် adverb particle လႆႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇလူ တူၺ်းလီလီ above ၼႆႉ မၼ်းၵမ်ႉထႅမ် verb ႁ ပဵၼ်တူဝ်ၼမ်းၼႃႈ nounၼႆၶႃႈ

1. the plane flew above ​​ ႁိူဝ်းမိၼ် မိၼ်တၢင်းသုင်

​​ပေႃးဢမ်ႇပႃး the cloud ၼႆၸိုင် မၼ်း​​တေပဵၼ် တူဝ်ၽဵမ်ႉထႅမ် verb ​​​

2. The plane flew above the cloud. ႁိူၼ်းမိၼ် မိၼ် သုင်လိူဝ်မၢၵ်ႇၵုမ်ႈ

​​ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈဝႃႈ မိၼ်တၢင်းသုင် မၼ်း​​တေပဵၼ် adveb particle ၸွႆႈထႅမ်verb ​​သေ
flew above = မိၼ် တၢင်းသုင်လိူဝ်

​​ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈဝႃႈ မိၼ် သုင်လိူဝ်မၢၵ်ႇၵုမ်ႈ တီႈၼႆႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တူဝ်ၼမ်းၸိုဝ်ႈ preposition ပဵၼ်တူဝ်ဢၼ်ယူႇတၢင်းၼႃႈၸိုဝ်ႈ
above the cloud တီႈသုင်လိူဝ်/ တၢင်းၼိူဝ် မၢၵ်ႇၵုမ်ႈ

ထႅဝ်လိၵ်ႈ The plane flew above the cloud ၼႆႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ တူဝ် ၽဵမ်ႉထႅမ် verb မၼ်းပဵၼ်တူဝ် ၼမ်း ၸိုဝ်ႈ (=noun) ၶႃႈ ယွၼ်ႉၼႆ above ၼႆႉ ပဵၼ် proposition ​​သေ cloud (=noun= ၸိုဝ်ႈ) ၼႆႉပဵၼ် object တွၼ်ႈတႃႇ preposition

မၢႆတွင်း။ ။ preposition ၼႆႉ တၵ်းလူဝ်ႇ လႆႈမီး object မၼ်း ၵိုၵ်းမႃးၸွမ်းတၢင်းလင်မၼ်း

proposition + object = above + the cloud

တူဝ်ယင်ႇ မၢႆ(2)

Let's walk about.
Let's walk around.
မႃးလႄႈ ႁဝ်းၵႃႇပႆ ႁိမ်းႁွမ်း

တီႈၼႆႈၼႆႉ about/ around = ႁိမ်းႁွမ်းၼႆႉ မၼ်းၽိုမ်ႉထႅမ် walk ဢၼ်ပဵၼ် verb ​​သေ မၼ်း walk about ပႆႁိမ်းႁွမ်း တၢင်းလင်မၼ်း​​ၵေႃႈဢမ်ႇမီး ၸိုဝ်ႈဢၼ်ပဵၼ်object
ယွၼ်ႉၼႆ about/ around ၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ် adverb particle ဢၼ်​​ၼေတီႈ ပႆႁိမ်းလႆ ပႆတီႈႁိမ်းႁွမ်း

Don't talk about Aye Nang.
ယႃႇပဵၼ်လၢတ်ႈလွင်ႈ​​ဢေးၼၢင်း

about Aye Nang = preposition + object.

about Aye Nang လွင်ႈ​​ဢေးၼၢင်း
တီႈၼႆႈၼႆႉ about ၼႆႉ ယွၼ်ႉတၢင်းလင်မၼ်း မီး object မၼ်း ​​ဢေးၼၢင်း ၵိုၵ်းၸွမ်းမႃးလႄႈ မၼ် ပဵၼ် တူဝ်ၼမ်း​​ဢေးၼၢင်း မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ် တူဝ် ၽိုမ်ႉထႅမ် talk လႆႈ ယွၼ့် ​​ဢေးၼၢင်းမီးဝႆႉ

1. What are you talking about?
2. About what are you talking?

မိူၼ်ၵၼ်ၵူၺ်း ၼႂ်းထႅဝ်လိၵ်ႈ(1) what ၼႆႉပဵၼ် object တွၼ်ႈတႃႇ proposition ထႅဝ်ၼိုဝ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉႁဵတ်းထႅဝ်လိၵ်ႈ​​ၶေႃႈထၢမ်လႄႈ ဢဝ် object မၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် what ဝႆႉတၢင်းၼႃႈထႅဝ်လိၵ်ႈ​​သေတႅမ်ႈ ၼႂ်းထႅဝ်လိၵ်ႈ(2) ဢဝ်ၶႃၵိုၵ်းၵၼ်​​သေတႅမ်ႈ
ထႅဝ်လိၵ်ႈ2ထႅဝ်ၼႆႉမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ​​သေတႃႉ
ယွၼ်ႉပဵၼ်​​ၶေႃႈထၢမ်လႄႈ ထႅင်လိၵ်ႈ(1)ၼႆႉ လီထွမ်ႇလီတူၺ်းလိူဝ်ၶႃႈ

Propositions ဢၼ်ပဵၼ် တူဝ်လဵဝ်

1. about= လွင်ႈ - ႁိမ်းႁွမ်း - မွၵ်ႉ
2. above= တၢင်းၼိူဝ် တီႈသုင်လိူဝ်
3. across= ၽၢႆႉပုၼ်ႉ
4. after= ဝၢႆး​​သေ
5. against = သၢၼ်ၶတ်း = ဢိင်
6. along= (ပႃး) ၸွမ်း = ၶၢပ်ႇၶၢင်ႈ
7. among= ၼႂ်း​​ၵေႈ
8. around= ပၼ်ႇႁွပ်ႈ= ႁိမ်းႁွမ်း
9. at= တီႈ = ႁိမ်း
10. before= ဢွၼ်တၢင်း= မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း= လူင်ႈၼႃႈ
11. behind = တၢင်းလင်
12. below= တီႈတႅမ်ႇလိူဝ်= တီႈတႂ်ႈ
13. beneath= တီႈတႂ်ႈ
14. beside= ႁိမ်းၶၢင်ႈ
15. besides = လိူဝ်​​သေ
16. between = ၼႂ်း​​ၵေႈ
17. beyond = တၢင်းပုၼ်ႉ= တီႈၵႆလိူဝ်= တီႈယိုၼ်ႈဢမ်ႇထိုင်
18. by= ​​သေ= ဢဝ်​​သေ= ထိုင်(ၶိင်ႇ)မႃး
19. despite = ယူႇ​​သေတႃႉ= ၼႆယူႇ​​ၵေႃႈ
20. down = တီႈတႂ်ႈ= တူၵ်း
21. during= ၼႂ်း​​ၵေႈၶၢဝ်း
22. except = လိူဝ်​​သေ
23. for = တွၼ်ႈတႃႇ= ႁိုင် (လၢႆဝၼ်း/လၢႆၸူဝ်ႈမွင်း)
24. from = ​​တေႇ= လုၵ်ႉ= ဢဝ်(....ဝႃႈ)
25. in= ၼႂ်း= တၢင်းၼႂ်း
26. inside = တၢင်းၼႂ်း
27. into= ၸူး/တီႈ တၢင်းၼႂ်း
28. like= မိူၼ်ၼင်ႇ
29. near= ၸမ် တီႈၸမ်
30. under= တီႈတႂ်ႈ
31. of =
32. off =ဢမ်ႇမီး= ဢမ်ႇၸႂ်ႈ= ယၢၼ်= လူႉၵွႆ= ႁႅင်ႈၵႃႇ
33. on= ၼိူဝ် = တီႈၼိူဝ်
34. out= ၼွၵ်ႈ = တၢင်းၼွၵ်ႈ
35. outside= တီႈတၢင်းၼွၵ်ႈ
36. over= ပူၼ်ႉလိူဝ်+ယဝ်ႉတူဝ်ႈ = တီႈ
37. since= ​​တေတဵမ်မိူဝ်ႈ
38. through= ၽၢၼ်ႇၵႃႇ + ၽၢၼ်ႇၶဝ်ႈပူၼ်ႉၵႃႇ
39. throughout= ၵူႈတီႈ ၵူႈတၢင်း ၵူႈၸွၵ်ႉၵူႈၸဵင်ႇ
40. to = ၸူး
41. toward= ၸူးတၢင်းၼႃႈ ယိုင်ႈၸူး
42. underneath= တီႈတႂ်ႈ
43. until= ​​တေႃႇထိုင်
44. till= ထိုင်
45. up= ၼိူဝ်
46. with= ၸွမ်း
47. without= ဢမ်ႇမီးၸွမ်း= ဢမ်ႇပႃးၸွမ်း
48. past= ပူၼ်ႉၵႃႇ

တူဝ်ယင်ႇထႅဝ်လိၵ်ႈ တႃႇ proposition တူဝ်လဵဝ်

1. about = လွင်ႈ ႁိမ်းႁွမ်း မွၵ်ႉ

(a). Let's talk about the trip to Lashio.
မႃး ႁဝ်းဢုပ်ႇ လွင်ႈ ၶၢဝ်းတၢင်း ၵႃႇလႃႈသဵဝ်ႈ

(b). He arrived at 7 o'clock yesterday morning.
မၼ်းႁွတ်ႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈ မိူဝ်ႈဝႃး7မွင်းၵၢင်ၼႂ်
He arrived at about 7 o'clock yesterday morning.
မၼ်းႁွတ်ႈၽႅဝ် မိူဝ်ႈဝႃး မွၵ်ႉ7မွင်းၵၢင်ၼႂ်

a လႄႈ b ၼႆႉ ပိူင်ႈၵၼ် about= မွၵ်ႉ ၵူၺ်း

2. above =တၢင်းၼိူဝ်သုင် =တီႈသုင်လိူဝ်

He hangs the family picture above TV.
မၼ်းႁွႆႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈမုင်ႉ​​ႁေႃႁိူၼ်း တီႈတၢင်းၼိူဝ်TV

3. across= ၶၢမ်ႈၸူးၽၢႆႇပုၼ် ၽၢႆပုၼ်ႉ
He could swim across Salween river when he was young.
မိူဝ်ႈမၼ်းဢွၼ်ႇ မၼ်းလုၺ်းၶၢမ်ႈမႄႈၼမ်ႉၶူင်းလႆႈ

I live across the stress.
ၵဝ်ယူႇ ၽၢႆႇပုၼ်ႉတၢင်း

4. after= ဝၢႆး​​သေ

I went out for a walk after eating dinner yesterday evening.
မိူဝ်ႈဝႃးႁူဝ်ၶမ်ႈ ဝၢႆး​​သေၵိၼ်ၶဝ်ႈၶမ်ႈယဝ်ႉ ၵဝ်ဢွၵ်ႇၵႃႇပႆတၢင်းၼွၵ်ႈ

5. against = သၢၼ်ၶတ်း =ဢိင်

Aik Kyaw always goes against me.
ဢၢႆႈ​​ၵျေႃႇၼႆႈ သၢၼ်ၶတ်းၵဝ်တႃႇ​​သေႇ

Can you put the ladder against the wall over there please?
ၶႅၼ်း​​တေႃႈ ၸွင်မႂ်း​​တေဢဝ် ၶူႈလႂ်ဢိင်ၽႃတီႈပုၼ်ႉလႆႈႁိုဝ်

6. along= (ပႃး)ၸွမ်း = ၶၢပ်ႇၶၢင်ႈ

Let's go for a walk along the river.
မႃးလႄႈႁဝ်းၵႃႇပႆတၢင်း ၸွမ်းၶၢပ်ႇၶၢင်ႈၼမ်ႉမႄႈ

ၾၢင်ႉ
Can you come along with me to the train station?
ၸွင်ႇမႂ်း​​တေၸွမ်းၵဝ် ၵႃႇတီႈတႃႈလူတ်ႉၾႆး

along ၼႆႉပဵၼ် တူဝ်ၵိုၵ်း come ​​သေပဵၼ် adverb particle ​​သေ with သမ်ႉပဵၼ် proposition , object မၼ်းသမ်ႉပဵၼ် me
come along = phrasal verb (=verb+ adverb particle)
with me = preposition + object

7. among= ၼႂ်း​​ၵေႈ
16. between = ၼႂ်း​​ၵေႈ
2တူဝ်ၼႆႉပႅၵ်ႇၵၼ်သင်ၼႆၸိုင်
between ၼႆႉၸႂ်ႉတွၼ်ႈတႃႇ မိူဝ်ႈမီးၼႂ်း​​ၵေႈ 2ဢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် 2​​ၵေႃႉ among ၼႆႉၸႂ်ႉ မိူဝ်ႈမီးၼႂ်း​​ၵေႈ 3ဢၼ်ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်

Bee Bee is the smartest girl among the students in grate-5, class (b).
Bee Bee ၼႆႉ ၼႂ်းၸၼ်ႉ-5 ႁွင်ႈႁဵၼ်း(b)ၼႆႉ ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း​​ၵေႃႉဢၼ်လႅတ်းသႅဝ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း

Aye Kham is sitting between Aye Sa and Aye Ei.
​​ဢေးၶမ်း ၼင်ႈၼႂ်း​​ၵေႈၵၢင် ​​ဢေးသႃႇလႄႈ​​ဢေးဢီႇဝႆႉယူႇ

8. around= ပၼ်ႇတူင်ႇ= ႁိမ်းႁွမ်း

Let's drive around the yard instead of driving through.
မႃးႁဝ်း​​ႁေႃႈလဵပ်ႈ(=ပၼ်ႇတူင်ႇ) ဝႂၢင်းဢၼ်ၼႆႉ ၽိူဝ်ႇတႃႉ​​ႁေႃႈၽၢၼ်ႇၼႂ်းမၼ်းၵႃႇ

I went out to walk around the park.
ၵဝ်ဢွၵ်ႇၵႃႇတၢင်းၼွၵ်ႈမႃး တႃႇပႆႁိမ်းႁွမ်းသူၼ်လိုဝ်ႈႁိုဝ်ႉ

9. at = တီႈ, မိူဝ်ႈ

Aye Noon met her Mom at/in the market.
​​ဢေးၼူၼ်းထူပ်းႁၼ်မႄႈၶဝ် တီႈၵၢတ်ႇ/ တီႈၼႂ်းၵၢတ်ႇ

We were ready to play football at three o'clock yesterday afternoon but you didn't turn up.
ႁဝ်းတူဝ်ႈတၼ်းငႆႉယူႇ တႃႇလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် မိူဝ်ႈ 3 မွင်းဝၢႆးဝၼ်း ၵူၺ်းၵႃႈ သူဢမ်ႇႁွတ်ႈမႃးလူး

10. before = လူင်ႈၼႃႈ= ဢွၼ်တၢင်း= မိူဝ်ႈပႆႇ ...(ႁဵတ်း/ၵႃႇ/မႃး)

I'm going to have a shower before having lunch.
ၵဝ်​​တေၵႃႇဢၢပ်ႉၼမ်ႉၵွၼ်ႇ လူင်ႈၼႃႈ/မိူဝ်ႈပႆႇ/ဢွၼ်တၢင်း ၵိၼ်ၶဝ်ဝၼ်း

preposition ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ

1. along with =မႅၼ်ႈၵၼ် , ၸွမ်း , ၸွမ်း​​တေႃႇသုတ်း

I don't get along with Zom Seng.
ၵဝ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈ ၸွမ်သႅင်

He went along with his father building their house from the start to the end.
မၼ်း​​ႁဵတ်းႁိူၼ်း ၸွမ်း​​ပေႃႈၶဝ်မႃး မိူဝ်​​ႈၵေႃႇသၢင်ႈႁိူၼ်းၶဝ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈ​​တေႇ ​​တေႃႇထိုင်​​​​​ပေႃးယဝ်ႉ

2. because of = ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ
Because of you, I lost all my money.
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမႂ်း ၵဝ်သုမ်းငိုၼ်းၵဝ်မူတ်း

3. due to= ဢိင်ၼိူဝ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ

Due to weather forecast, it's going to rain this afternoon.
ဢိင်ၼိူဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ၽူၼ်လူမ်း လူင်ႈၼႃႈ ဝၢႆးဝၼ်းၼႆႉ ၽူၼ်​​တေတူၵ်း

4. except for =လိူဝ်​​သေ = ဢမ်ႇသႂ်ႇပႃးၸွမ်း = ဢဝ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ

I'm 21 and quite skinny - except for my gut.
ၵဝ်မီးဢႃႇယုႉ 21 ​​သေယွမ်ၼႃႇၼႃႇ လိူဝ်​​သေသႂ်ႈဢမ်ႇမီးသင် (ယွမ်ၼႃႇလႄႈၼႂ်းတွင်ႉလိူဝ်​​သေသႂ်ႈ လႅပိႈဢမ်ႇမီးသင်)

5. in addition to= လိူဝ်​​သေၼၼ်ႉ= ၽိူမ်ႉသႂ်ႇၸွမ်းထႅင်ႈ

I speak two languages in addition to English.
ၽိူမ်ႉသႂ်ႇၸူး English ၵဝ်လၢတ်းၵႂၢမ်း သွင်ၽႃႇသႃႇ

6. in case of= ၾၢင်ႉဝႆႉ , 7. in front of= ၽၢႆႇၼႃႈ, 8. in place of တႅၼ်းတၢင်, 9. in spite of= ၼွၵ်ႈလိူဝ်​​သေ
10. instead of= ဢမ်ႇႁဵတ်းၼင်လၢတ်ႈဝႆႉ​​သေ ႁဵတ်းတၢင်ႇဢၼ်တၢင်, 11. on account of =တွၼ်ႈတႃႇ= ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ
12. out of =ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ, ဢမ်ႇမီး, မူတ်းသဵင်ႈ, လုၵ်ႉတီႈၼိုဝ်ႈၸူးတီႈၼိုဝ်ႈ13. up to= ဢိင်ၼိူဝ်, 14. with the excetion of= ဢိၵ်ႇပႃးလွင်ႈယုၵ်ႉလိူင်ႈ

The plane flew above the cloud. ႁိူဝ်းမိၼ် မိၼ်ၵႃႇၼိူဝ် (တီႈသုင်လိူဝ်)မွၵ်ႉၵုမ်ႈ behind the cloud တၢင်းၽၢႆႇလင်မွၵ်ႇၵုမ်ႇ around the cloud ပၼ်ႇတူင်ႇႁိမ်းႁွမ်းမွၵ်ႇၵုမ်ႇ below the cloud တႂ်ႈ(တီႈတႅမ်ႇ​​သေ) မွၵ်ႇၵုမ်ႇ beneath the cloud တႂ်ႈ မွၵ်ႇၵုမ်ႈ(တႂ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ) beside the cloud ႁိမ်းၶၢင်ႈမွၵ်ႇၵုမ်ႈ beyond the cloud ၽၢႆႇပုၼ်ႉတီႈပူၼ်ႉမွၵ်ႇၵုမ်ႈ into the cloud ၶဝ်ႈၸူးၼႂ်းမွၵ်ႇၵုမ်ႈ near the cloud ႁိမ်းၸမ်မွၵ်ႇၵုမ်ႈ outside the cloud တၢင်းၼွၵ်ႈမွၵ်ႇၵုမ်ႈ over the cloud ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉမွၵ်ႇၵုမ်ႈ past the cloud ပူၼ်ႉမွၵ်ႇၵုမ်ႈ through the cloud ၽၢၼ်ႇၶဝ်ႈလတ်းမွၵ်ႇၵုမ်ႈ toward the cloud ၵႃႇၸူးမွၵ်ႇၵုမ်ႈ under the cloud တၢင်းတႂ်ႈ မွၵ်ႇၵုမ်ႈ finally dived underneath the cloud လိုၼ်းသုတ်းမၼ်းလမ်ၶဝ်ႈတႂ်ႈမွၵ်ႇၵုမ်ႈၵႃႇ

Preposition + object

preposition လႄႈ object မၼ်း
object မၼ်းၼႆႉ ၼၢမ်ႇ/ၸိုဝ်ႈ(noun) တူဝ်လဵဝ်​​ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ ၸိုဝ်ႈ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ(= noun phrase) ​​ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ ၸိုဝ်ႈ ထႅဝ်လိၵ်ႈဢွၼ်/ထႅဝ်လိၵ်ႈဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ 😊 noun clause) ​​ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ

1. Proposition + noun

ဢၼ်ၵိုၵ်းၸိုဝ်ႈတူဝ်လဵဝ်

Please listen to the story.
ၶႅၼ်း​​တေႃႈထွမ်ႇတူၺ်း ၸိူင်း/ပိုၼ်း/လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ၶႃႈလႄႈ

the story= ၸိုဝ်ႈ/noun တူဝ်လဵဝ်
the ၼႆႉတူဝ်ၸႅၵ်ႇထတ်းၼႃႈၸိုဝ်ႈ ဢၼ်တႅတ်း​​တေႃးၵူၺ်းၶႃႈ

proposition ဢၼ်ၵိုၵ်း object ဢၼ်ပဵၼ်​​ ၶေႃႈႁူမ်ႈ (object= noun phrase)

Please listen to this true story.
ၶႅၼ်း​​တေႃႈထွမ်ႇတူၺ်း ပိုၼ်း/လွင်ႈ ​​တေႉ​​တေႉဢၼ်ၼႆႉ​​သေၵမ်းၶႃႈ

this true story = ၸိုဝ်ႈ/noun ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ (=noun phrase)

preposition ဢၼ်ၵိုၵ်း ထႅဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ(clause)

Please listen to what I must say.
ၶႅၼ်း​​တေႃႈထွမ်ႇတူၺ်းဢၼ်ၵဝ်တၵ်း​​တေလႆႈလၢတ်ႈၼႆႉၶႃႈ

what I must say = ထႅဝ်လိၵ်ႈဢွၼ်ႇ /ထႅဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၸိုဝ်ႈ/noun ( = noun clause)

2. Proposition + pronoun

proposition လႄႈ တူဝ်တၢင်ၸိုဝ်ႈ

Look at me. တူၺ်းၵဝ်လူး

me ( = pronoun) = တူဝ်တၢင်ၸိုဝ်ႈ

Look at yourself. တူၺ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမႂ်းလူး

yourself = pronoun

Look at that = တူၺ်းဢၼ်ပုၼ်ႉလူး

that= pronoun

3. Proposition + gerund

preposition လႄႈ v- ing ဢၼ်ၸႂ်ႉမိုၼ်ၼင်ႇ noun (=gerund)

He joked about dancing.
မၼ်းယွၵ်ႇယဝ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတၢင်းၵႃႈ

dancing = gerund

He joked about dabcing in a contest.
မၼ်းယွၵ်ႉယဝ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတၢင်းၵႃႈ ၼႂ်းပၢင်​​ၶေႉၶဵင်ႇဢၼ်ၼိုဝ်ႈ

04/06/2023

Adjective ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႈၶႃႈ

Adjective
တူဝ်ၽိူမ်ႉထႅမ်ၸိုဝ်ႈ (=ၼၢမ်ႇ=noun)

adjective ၼႆႉမၼ်း​​တေယူႇၵိုၵ်းၸွမ်း 2မဵဝ်း​​သေၽိူမ်ႉထႅမ်ၸိုဝ်ႈ

(1) ယူႇၵိုၵ်းၸွမ်း ၸိုဝ်ႈ
ယူႇတၢင်းၼႃႈၸိုဝ်ႈ​​သေ ၽိူမ်ႉထႅမ်ၸိုဝ်ႈ

ၼၢင်းယိင်း= a girl
ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇ(1) ​​ၵေႃႉ = a young girl

တီႈၼႆႈၼႆႉ girl ၼႆႉပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ​​ (=ၼၢမ်ႇ) ​​သေ young ၼႆႉ ပဵၼ် adjective

ၵူၺ်း ​​ပေႃး adjective ၼႆႉပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ​​(phrase)သေ ဢမ်ႇၼၼ် ထႅဝ်လိၵ်ႈဢွၼ်ႇ (clause)ၸိုင်​​တေႉ ၶဝ်​​တေယူႇတၢင်းလင် ၸိုဝ်ႈ ​​သေ ၽိူမ်ႉထႅမ်ၸိုဝ်ႈ

တူဝ်ယင်ႇမၼ်းတႃႇ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ (phrase)
ၼၢင်းယိင်​​ၵေႃႉ(1)= a girl
​​​​ပေႃးၶႂ်ႈဢဝ် adjective ဢၼ်ပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈၽိူမ်ႉထႅမ်ၸိုင်

​​ဢၼ်တိုဝ်းမၢၼ်ႇတႃ= with glasses (adjective)

ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉဢၼ်တိုဝ်းမၢၼ်ႇတႃဝႆႉ(1)​​ၵေႃႉ= a girl with the glasses
တီႈၼႆႈၼႆႉ ပဵၼ်​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ (adj) လႄႈ ဢဝ်မႃးဝႆႉတၢင်းလင်ၸိုဝ်ႈၶႃႈ

an old man at the door
ၵူၼ်းထဝ်ႈ ​​ၵေႃႉဢၼ်မီးတီႈၽၵ်းတူ
an old man (=noun phrase=ၸိုဝ်ႈ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ)
at the door =တီႈႁိမ်းၽၵ်းတူ adj.phrase

တူဝ်ယင်ႇတႃႇထႅဝ်လိၵ်ႈဢွၼ်ႇ(=ထႅဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ=clause)

a man= ၵူၼ်းၸၢႆး​​လူင်(1)ၵေႃႉ

​​ၵေႃႉဢၼ်တိုဝ်းမၢၼ်ႇတႃ= who is wearing glasses

a man who is wearing glasses =ၵူၼ်းၸၢႆးလူင်(1)​​ၵေႃႉ ​​ၵေႃႉဢၼ်တိုဝ်းမၢၼ်ႇတႃဝႆႉ

​​ပေႃးပဵၼ် adj လႄႈ noun ဢၼ်ဢဝ်ၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ adj တႄႉ ဝႆႉတၢင်းၼႃႈၸိုဝ်ႈ​​သေ ​​ပေႃးပဵၼ် phrase လႄႈ clause ​​တေဝႆႉတၢင်းလင်ၸိုဝ်ႈၶႃႈ

(2) ယူႇၵိုၵ်းၸွမ်း linking verb
linking verb= verb ဢၼ်သၢၼ် adj လႄႈ noun ၶႃႈ

Aye Nang= ​​ဢေးၼၢင်း ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ
Aye Nang is clever.
clever ၼႆႉပဵၼ်adj ​​သေ is ၼႆႉ ပဵၼ်linking verb ဢၼ်သၢၼ် Aye Nangၸိုဝ်ႈ nounလႄႈclever(adj) ပၼ်ၵၼ်
တီႈၼႆႈၼႆႉ ​​ဢေးၼၢင်းၼႆႉပဵၼ် noun ယူႇတီႈယူႇsubjectယူႇ is ၼႆႉပဵၼ် linking verb သၢၼ် Aye Nang လႄႈ (adj=clever)
ယဝ်ႉ​​ၵေႃႉ (adj=clever) ၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ၽိူမ်ႉထႅမ် ၸီႉ​​ၼေ subject ပဵၼ်ဢီသင် ပဵၼ်ၽႂ်ၼႆလႄႈ မၼ်းပဵၼ် complement ယွၼ်ႉဝႃႈၽိူမ်ႉထႅမ်ၸီႉ​​ၼေ ​​ဢေးၼၢင်းပဵၼ်ၽႂ် ပဵၼ်ဢီႈသင်ၼႆလႄႈ subject complement
​​ပေႃးၽိူမ်ႉထႅမ်ၸီႉ​​ၼေ object တႄႉ ​​တေႁွင်ႉဝႃႈ object complement

Aye Nang is a Nurse.
​​ဢေးၼၢင်းၼႆႉပဵၼ် ​​မေႃလုမ်းလႃးၵူၼ်းပဵၼ် 1​​ၵေႃႉ
Aye Nang = subject
nurse= complement (=subject complement)

They are smart.
ၶဝ်ၼႆႉလႅတ်းသႅဝ်း
They are construction workers
ၶဝ်ၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်​​ၵေႃႇသၢင်ႈ

complement ၼႆႉ​​ပေႃးၽိူမ်ႉထႅမ်ၸီႉ​​ၼေ subject ပဵၼ် subject complement ​​သေ ​​ပေႃး ၽိူမ့်ထႅမ်ၸီႉ​​ၼေ object ​​ၵေႃႈ​​တေပဵၼ် object complement ၶႃႈ

တူဝ်ယင်ႇ object complement

I gave my food to a young boy.
ၵဝ်ဢဝ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၵဝ်ပၼ် (ဢၼ်ပဵၼ်)ၵူၼ်းၸၢႆးဢွၼ်ႇ​​ၵေႃႉ(1)
တီႈၼႆႈၼႆႉ a young boy ၼႆႉပဵၼ် object​​သေ ႁဝ်း​​တေဢဝ် adj ၽိူမ်ႉထႅမ်ၸီႉ​​ၼေမၼ်း
I gave my food to a young boy who was starving.
ၵဝ်ဢဝ်တၢင်းၵိၼ်ပၼ် ၵူၼ်းၸၢႆးဢွၼ်ႇ ​​ၵေႃႉဢၼ်တွင်ႉမႆႈဝႆႉယူႇ
who was starving ၼႆႉပဵၼ် adj clause ​​သေၸီႉ​​ၼေငဝ်းလၢႆး ၵူၼ်းၸၢႆးဢွၼ်ႇ ၼႆႉ တွင်ႉမႆႈယူႇၼႆလႄႈ မၼ်းပဵၼ် object complement
​

The teacher made Aik Sai monitor.
ၶူးသွၼ်ဢဝ်ဢၢႆႈၸၢႆးႁဵတ်း​​မေႃႇၼီႇတႃႇ

Aik Sai ​​ၵေႃႈပဵၼ်​​monitor ​​monitor ၵေႃႈပဵၼ် Aik Sai ပဵၼ်​​ၵေႃႉလဵဝ်ၵၼ်​​သေ monitor ၼႆႉ မႃးၽိူမ်ႉထႅမ်ၸီႉ​​ၼေဝႃႈAik Sai ပဵၼ်ဢီႈသင် Aik Saiၼႆႉ ပဵၼ်object ထႅဝ်လိၵ်ႈလႄႈ monitor ၼႆႉပဵၼ် object complement

The smell from Shenghai restaurant makes me hungry.
ဢၢႆဢၼ်လုၵ်ႉတီႈလၢၼ်ႉၶဝ်ႈၽၵ်း Shenghai ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵဝ်တွင်ႉမႆႈ

me = object,
hungry = complement

ယွၼ်ႉၼႆadjective ၼႆႉပဵၼ်တူဝ်ၽိူမ်ႉထႅမ်ၸီႉ​​ၼေ noun​​သေ 1 ယူႇၵိုၵ်း noun 2 ယူႇၵိုၵ်းlinking verb

Adjective 8 မဵဝ်း
1. Proper adjective
adjective ဢၼ်ဢဝ် noun​​သေ ၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ adjective
2. Qualitative adjective
adjective ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ
3. Quantitative adjective
adjective ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈႁူဝ်ၼပ်ႉ
4. Numeral adjective
adjective ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵဵၼ်း ႁူဝ်ၼပ်ႉ ၼၢမ်ႇပၢတ်ႈ
5. Demonstrative adjective
adjective ဢၼ်ၸီႉ​​ၼေ ၸႅင်ႈၸႅင်ႈ
6. Distributive adjective
adjective ဢၼ်ၸႅၵ်ႇ​​ၽေပုၼ်ႈ
7. Interrogative adjective
adjective ​​ၶေႃႈထၢမ်
8. Possessive adjectives
adjective ဢၼ်ၵဵဝ်လူၺ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ပိူင်ႇ

တီႈၼႆႈၼႆႉ adjective​​ၵေႃႈလီ noun​​ၵေႃႈလီ pronoun​​ၵေႃႈလီ ၼႂ်း parts of speech ဢၼ်လႆ​​ၵေႃႈလီ မၼ်းဢမ်ႇမီးပိူင်တၢႆ ​​တေလႆႈမီးလၢႆမႅဝ်း တူဝ်ယင်ႇမၼ်း adjective ၼႆႉ မီး 8မဵဝ်း ၵူၺ်း​​ပေႃးႁဝ်းၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ colour adjective , ability adjective ၼႆၸိုင်မၼ်း​​တေမီးမႃးၼမ်လိူဝ် ​​ပေႃးႁဝ်းႁုပ်ႈပႅတ်ႈ​​ၵေႃႈ မၼ်း​​တေ​​ဢေႇလိူဝ် ၼႆႉၵူၺ်းၶႃႈ တၢင်ႇဢၼ်ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ​​ၵေႃႈမၼ်း​​တေမိူၼ်ၼၼ်ၶႃႈ ​​တေဢမ်ႇမီးပိူင်တၢႆ

1. Proper Adjectives
proper adjective ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈ​​တေဢဝ် ၸိုဝ်ႈဢၼ်တႃႇသုၼ်တူဝ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လႆဢၼ်ၼꧣ်ႉ

တူဝ်ယင်ႇ မႃ ၼႆၸိုင် ၵဵဝ်ၵပ်းၸႃႉပဵၼ်မႃၵူႈတူဝ်​​သေ ​​ပေႃးဝႃႈ ဢၢႆႈသီႇ ၼႆၸိုင် ၵဵဝ်ၵပ်းမႃဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈဢၢႆႈသီၵူၺ်းတူဝ်လဵဝ်ၵူၺ်း​​သေ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ် proper noun ၶႃႈ

​​ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈဝႃႈ သၢႆလႅတ်ႇ ၼႆၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈ​​တေဝႃႈ sunlight

တီႈၼႆႈၼႆႉ လၢႆးတူဝ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈၵၼ် မၼ်းပွင်ႇ 2မဵဝ်း

ဢဝ်noun 2 ဢၼ်မႃးႁူမ်ႇၵၼ်လႄႈ compound nouns ​​ၵေႃႈႁွင်ႉလႆႈ

ဢဝ် noun ဢၼ်ပဵၼ်sun မိူၼ်ၼင်ႇ adjective ​​သေဝႆႉတၢင်းၼႃႈ noun ဢၼ်ပဵၼ် light လႄႈ noun ဢၼ်ၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ proper adj ၶႃႈ

Tai girl, တီႈၼႆႈၼႆႉ Tai ၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈတႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ​​သေ ပဵၼ် proper noun ​​သေ ဢဝ်မႃးၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ adject တၢင်းၼႃႈ noun ဢၼ်ပဵၼ်girl လႄႈ Tai ၼႆႉပဵၼ် proper adjၶႃႈ

Sanlwin river မႄႈၼမ်ႉၶူင်း
Sipaw city ဝဵင်းသီႇ​​ပေႃႉ
moon face ၼႃႈလိူၼ်
Mae Khu Kay Son biography ပိုၼ်းမႄႈၶူးၶိူဝ်းသွၼ်

2. Qualitative Adjectives
adjective ဢၼ်​​ၼေၼမ်ႉၵတ်ႉ
wise ဢၼ်မီးပိင်ႇၺႃႇပၢႆးဝူၼ်ႉ
stupid ငိူဝ်ႈငႃႉ
a stupid young boy ၵူၼ်းၸၢႆးဢွၼ်ႇငိူဝ်ႈငႃႉ1​​ၵေႃႉ
rich မီး (ငိုၼ်းၶမ်း ပီႇတႃႇမိၼ်ႇ ၸႃႉၵႃႇ)
a rich man ၵူၼ်းၸၢႆးလူင်ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမီး1​​ၵေႃႉ
poor =ၽၢၼ်
pretty= လဝ်း
good= ၶႅမ်ႉ
bad= ႁုၵ်ႉႁၢႆႉ
old= ထဝ်ႈ
new= မႂ်ႇ
white= ၶၢဝ်
black= လမ်
wet= ယမ်း
sad= ​​ၶေႃးၶူမ်
happy= ၸူမ်းသိူဝ်း

3. Quantitative Adjectives
adjective ဢၼ်ၵဵဝ်လူၺ်ႈႁူဝ်ၼပ်ႉ (ဢၼ်ဢမ်ႇတႅတ်ႈ​​တေႃး)

တီႈၼႆႈၼႆႉ ၼၢမ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇဢၢၼ်ႇလႆႈ ​​တေၸႂ်ႉဝႃႈ uncountable noun = un.N
ဢၼ်ဢၢၼ်ႇလႆႈ countable noun =C.N
much ၼမ် (ဢဝ်ၵိုၵ်း noun ဢၼ်ဢၢၼ်ႇႁူဝ်ၼပ်ႉဢမ်ႇလႆႈ)
many ၼမ် (ဢဝ်ၵိုၵ်း noun ဢၼ်ဢၢၼ်ႇႁူဝ်ၼပ်ႉလႆႈ

There is too much water in the feild.
ၼႂ်းပၢင်ႇမီးၼမ်ႉၼမ်ႇၼႃႇ
water= ၼမ်ႉ ဢၼ်(ဢၢၼ်ႇဢမ်ႇလႆႈ)

I don't have much money.
ၵဝ်ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၼမ်

ငိုၼ်းဢၢၼ်ႇဢမ်ႇလႆႈ တီးၼႆႈၼႆႉ english ၶဝ် ဢဝ် ငိုၼ်းဝႆႉၼႂ်း ၼၢမ်ႇဢၼ်ဢၢၼ်ႇဢမ်ႇလႆႈ ယႃႇထင်ႇၽိတ်းဝႃႈ ငိုၼ်းၼႆႉဢၢၼ်ႇဢမ်ႇလႆႈၶႃႈၼႃႉ

many people ၵူၼ်းၼမ်ၼမ်
There are many people in the office.
ၼႂ်းလုမ်းမီးၵူၼ်းၼမ်ၼႃႇ

ၵူၼ်း1​​ၵေႃႉ ၸႂ်ႉ person(one person)
ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် လိူဝ်​​သေ 1​​ၵေႃႉၵႃႇ ၸႂ်ႉ people

little= ​​ဢေႇၼႃႇၼႃႇ (ၼၢမ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇဢၢၼ်ႇလႆႈuncountable noun)
few= ​​ဢေႇၼႃႇၼႃႇ (ၼၢမ်ႇဢၼ်ဢၢၼ်ႇလႆႈ)
a little = ​​ဢေႇ Un.N
a few = ​​ဢေႇ C.N
several= တၢၼ်တၢၼ် (ႁူဝ်ၼပ်ႉ)
some = ၵမ်ႈၽွင်ႈ
any= ​​သေဢၼ်ဢၼ်
great= ၼမ်ၵိုၼ်း
no= ဢမ်ႇမီႊ
enough= တဵမ်ထူၼ်ႈ
sufficient = တဵမ်ထူၼ်ႈ
half= ၼိုင်ႈၶိုင်ႈ
all= တင်းမူတ်း
ၸႃႉၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ် adjective ဢၼ်​​ၼေႁူဝ်ၼပ်ႉဢမ်ႇတႅတ်ႈ​​တေႃး

လွင်ႈပႅတ်ႇပိူင်ႈၵၼ်
little လႄႈ a little ၵိုၵ်းၸွမ်းၸိုဝ်ႈUn.N ႁူဝ်ၼပ်ႉၸိုဝ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇဢၢၼ်ႇလႆႈ
​​ပေႃးၼမ်ႉမၼ်းမီးၼႂ်းတဝ်ႈ ၸပ်းၵူၼ်ႈတဝ်ႈဝႆႉလႄႈ ​​တေႃႉတႄႉမီးၵူၺ်းၼႆၸိုင်ၸႂ်ႉ little မၢႆထိုင်ဝႃႈ မီးတႄႉမီးယူႇ​​တေႃႉတႄႉဝႃႈမီးၵူၺ်းဢမ်ႇ​​ပေႃးၸႂ်ႉၼႆၸိုင်ၸႂ်ႉ little

There is little oil in the bottle.
ၼမ်ႉမၼ်းမီးၼႂ်းတဝ်ႈဢိတ်း႞ၵူၺ်း

​​ပေႃးၼမ်ႉမၼ်းမီးၼႂ်းတဝ်ႈ မီးဢိတ်း႞ၵူၺ်း တိုၵ်ႉ​​ပေႃးၸႂ်ႉယူႇဢိတ်႞ ဢမ်ၼၼ် ​​တေႃႉတႄႉၼမ်​​သေဝႃႈ ၸပ်းၵူၼ်ႈတဝ်ႈလႄႈ ​​ပေႃးၸႂ်ႉယူႇဢိတ်း႞ၼႆၸိုင် ၸႂ်ႉ a little

There is a little oil in the bottle.
ၼမ်ႉမၼ်းမီးၼႂ်းတဝ်ႈဢိတ်းဢိတ်း

few လႄႈ afew ​​ၵေႃႈ မိူၼ်ၼၼ်ၵူၺ်း ၶဝ်ၵိုၵ်းၸွမ်းၸိုဝ်ႈC.Nဢၼ်ဢၢၼ်လႆႈ
I have few friends.
ၵဝ်မီးဢူၺ်း​​ၵေႃႉ ဢိတ်း႞
မၢႆထိုင်ဝႃႈ 2​​ၵေႃႉ 3​​ၵေႃႉ ​​တေႃႉ​​တေႉဝႃႈမီးၵူၺ်း

I have a few friends.
ၵဝ်မီးဢူၺ်း​​​​ၵေႃႉဢိတ်း႞
မၢႆထိုင်ဝႃႈ 4,5​​ၵေႃႉ ဢမ်ႇမီးၼမ်

I have several friends.
ၵဝ်မီးဢူၺ်းတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇမၼ်း
မၢႆထိုင်ဝႃႈ 6,7,8​​ၵေႃႉ မၼ်းၼမ်လိူဝ် a few

I have some friends.
ၵဝ်မီးဢူၺ်း​​ၵေႃႉၵမ်ႈၽွင်ႈ

ၸႃႉၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ် adjႁူဝ်ၼပ်ႉဢမ်ႇတႅတ်ႈ​​တေႃး Quantitative adjectives ယဝ်ႈၶႃႈ

4. Numeral Adjectives
adj ဢၼ်ၽိူမ်ႉထႅမ်ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၼပ်ႉ ဢၼ်တႅတ်ႈ​​တေႃး (ၵဵၼ်း ၼၢမ်ႇပၢတ်ႈ)

Numeral adj ၼႆႉ​​တေမီး 2 မဵဝ်း

1. Cardinals ဢမ်ႇၼၼ် Cardinal numbers
ႁူဝ်ၼပ်ႉ ၼၢမ်ႇပၢတ်ႈ 1=one,2=two,3=three,4=four,5=five,6=six,7=seven,8=eight,9=nine,10=ten,11=eleven ၸႃႉၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ

2. Ordinals ဢမ်ႇၼၼ် Ordinal numbers
ႁူဝ် ၼပ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းမၼ်း

first= ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ, second= ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်, third= ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်, fourth = ပွၵ်ႈၵမ်းသီႇ, fifth =ပွၵ်ႈၵမ်းႁႃႈ, sixth =ပွၵ်ႈၵမ်းႁူၵ်း, seventh =ပွၵ်ႈၵမ်းၸဵတ်း, eighth =ပွၵ်ႈၵမ်းပႅတ်ႇ, ninth =ပွၵ်ႈၵမ်းၵဝ်ႈ, tenth =ပွၵ်ႈၵမ်းသိပ်း,eleventh =ပွၵ်ႈၵမ်းသိပ်းဢဵတ်း

ဢဝ်ၼၢမ်ႇပၢတ်ႈႁူဝ်ၼပ်ႉတႅတ်း​​တေႃး​​သေၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင် adj
one person=ၵူၼ်း1​​ၵေႃႉ
two people= ၵူၼ်း2​​ၵေႃႉ

This is the fourth time, I come here to look for her.
ၵဝ်မႃးႁႃမၼ်းၼၢင်းတီႈၼႆႈ ၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းထီႉသီႇယဝ်ႈ

5. Demonstrative Adjectives
this, that, these,those

ၾင်ႉ။ ။ တူဝ်ၶဝ်​​တေႉမိူၼ်ၵၼ်တၢင်း demonstrative pronouns pronounၼႆႉ ၸိုဝ်ႈ ဢၼ်လဵဝ်​​ၵေႃႈလီ ၸိုဝ်ႈ ​​ၶေႃႈႁူမ်ႈ​​ၵေႃႈလီ ထႅဝ်လိၵ်ႈဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ထႅဝ်လိၵ်ႈဢွၼ်ႇ​​ၵေႃႈလီ ဢဝ်တူဝ်လဵဝ်​​သေတၢင်demonstrative adj ၼႆႉ မၼ်း​​တေယူႇတၢင်းၼႃႈ ၼၢမ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ​​သေၽိူမ်ႉထႅမ်ပၼ်

this= ဢၼ်ၼႆႉ (ဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်​​ဢေႇ ဢၼ်မီးတီႈၸမ်)
that= ဢၼ်ပုၼ်ႉ(ဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်ၼမ် ဢၼ်မီးတီႈၵႆ)
these= ၸိူဝ်းၼႆႉ (ဢၼ်ၼမ် ဢၼ်မီးတီႈၸမ်)
those=ၸိူဝ်းပုၼ်ႉ(ဢၼ်ၼမ် ဢၼ်မီးတီႈၵႆ)

This shirt is mine.
သိူဝ်ႈဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ႁင်းၵဝ်

ယွၼ်ႉမၼ်းယူႇတၢင်းၼႃႈ ၸိုဝ်ႈ/ၼၢမ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သိူဝ်ႈၼꧣ်ႉလႄႈ this ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းပဵၼ် demonstrative adjective

This is mine.
ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ႁင်းၵဝ်
ယွၼ်ႉ မၼ်းတၢင် ၸိုဝ်ႈ/ၼၢမ်ႇ သေဢၼ်ဢၼ်လႄႈ တင်းလင်မၼ်းဢမ်ႇမီးၸိုဝ်ႈ/ၼၢမ်ႇ ၵိုၵ်းပႃးၸွမ်းလႄႈ this ဢၼ်ၼႆမၼ်းပဵၼ် demonstrative pronoun

Do you know that lady?
ၸွင်ႇမႂ်းႁူႉၸၵ်း ၽူႈယိင်း​​ၵေႃႉတၢင်းပုၼ်ႉယူႇႁ

ယွၼ်ႉ that ၼႆႉမၼ်းယူႇ တၢင်းၼႃႈ lady လႄႈ မၼ်းပဵၼ် demonstrative adjective

Dob't say that.
ယႃႇ​​ပေလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်
that ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတၢင်တူဝ်​​ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်လၢတ်ႈ ယွၼ်ႉၼၼ်မၼ်းပဵၼ် demonstrative pronoun

I don't like these bananas.
ၵဝ်ဢမ်ႇၵျိႃၵ်ႈ ၵူၺ်ႈၸႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ

ယွၼ်ႉယူႇတၢင်းၼႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ/ၼၢမ်ႇ bananas လႄႈ မၼ်းပဵၼ် Dem-adj

Give me these.
ပၼ်ၵဝ်ၸႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ
these ဢၼ်ၼႆႉ တၢင်တူဝ် ၶူင်းၶွင် ၸႃႉၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ မၼ်းပဵၼ် Dem-pron

Don't talk to those people.
ယႃႇလၢတ်ႈ​​တေႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပုၼ်ႉ

those ဢၼ်ၼႆႉမီးတၢင်းၼႃႈ peopleလႄႈ မၼ်းပဵၼ်adj

I have already spoken to all of them.
ၵဝ်လၢတ်ႈ​​တေႃႇ ၸိူဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉမူတ်းယဝ်ႈ

Those (who) are standing at the door came from Thailand, and those (who) are sitting on the bench from China.
ၸိူဝ်းဢၼ် ၸုၵ်းငႆႉယူႇႁိမ်းၽၵ်းတူၼၼ်ႉ လုၵ်ႉမိူင်းထႆးမႃး​​သေ ဢၼ်ၼင်ႈယူႇၼိူဝ်တင်ႇၼၼ်ႉလုၵ်ႉမိူင်း​​ၶေႇမႃး

those ၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်းလင်ၶဝ်ဢမ်ႇမီးၸိုင်ႈၵိုၵ်းၸွမ်း ဢဝ်ၶဝ်တၢင်ၸိုဝ်ႈလႄႈၶဝ်ပဵၼ်demon-pro

6. Distributive Adjectives
adjective ဢၼ်ၸႅၵ်ႇ​​ၽေပဵၼ်​​ၵေႃ ပဵၼ်မူႇ ​​ၵေႃႉလႂ်​​ၵေႃႉၼၼ်ႉ

each=​​ၵေႃႉလႂ်​​ၵေႃႉၼၼ်ႉ
every=ၵူႈ​​ၵေႃႉ
any=​​သေ​​ၵေႃႉ
both=တၢင်းသွင်ဢၼ်
either = ၼႂ်းသွင်ဢၼ် ပဵၼ်/ဢဝ် ၼိုင်ႈဢၼ်
neither =ဢမ်ႇၸႂ်ႈ/ဢမ်ႇပဵၼ် တၢင်းသွင်ဢၼ်

1. Aik Mong gave five textbooks to each boy.
ဢၢႆႈမွင်ႇ ပၼ် ၵူၼ်းၸၢႆးဢွၼ်ႇ ပပ်ႉတႅမ်ႈ ႁႃႈပပ်ႉ ​​ၵေႃႉလႂ်​​ၵေႃႉၼၼ်ႉ

2. Aik Mong gave five textbooks to every boy.
ဢၢႆႈမွင်ႇ ပၼ် ၵူၼ်းၸၢႆးဢွၼ်ႇ ပပ်ႉတႅမ်ႈ ၵူႈ​​ၵေႃႉ

လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ၼႂ်း​​ၵေႈထႅဝ် 1 လႄႈ ထႅဝ်2
ပပ်ႉတႅမ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၸၢႆးဢွၼ်ႇလႆၵူႈ​​ၵေႃႉယူႇၵူၺ်း
ထႅဝ်1ၼႆႉ တူဝ်ဢၢႆႈမွင်ႇ ပၼ်​​ၵေႃႉလႂ်​​ၵေႃႉၼၼ်ႉ​​သေ
ထႅဝ်2 ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢၢႆႈမွင်ႉပၼ်ယူႇ ၵူၼ်းယိၼ်ႈပပ်ႉတႅမ်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ဢမ်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈ ပိူၼ်ႈပၼ်တူဝ်တႅၼ်း ဢၢႆႈမွင်ႇ​​ၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ

Do you know anyone of them?
မႂ်းႁူႉၸၵ်းၸိူဝ်းၶဝ်​​သေ​​ၵေႃႉ​​ၵေႃႉယူႇႁ

any လႄႈ some
​​ပေႃးၸႂ်ႉၼႂ်းထႅဝ်လိၵ်ႈ ​​ၶေႃႈလၢတ်ႈ ​​ၶေႃႈလၢတ်သၢၼ်ၶတ်း ​​ၶေႃႈထၢမ် ​​ၶေႃႈထၢမ်သၢၼ်ၶတ်း

ထႅဝ်လိၵ်ႈ​​ၶေႃႈလၢတ်ႈ
I want to buy something to eat.
ၵဝ်ၶႂ်ႈသိုဝ်ႉ တႃႇၵိၼ် ၵမ်ႈၽွင်း

ထႅဝ်လိၵ်ႈ​​ၶေႃႈလတ်ႈသၢၼ်ၶတ်း
We don't have anything left.
ႁဝ်းဢမ်ႇမီးသင်ၵိုတ်းလိူဝ်

ထႅဝ်လိၵ်ႈ​​ၶေႃႈထၢမ်
Do you have anything to eat?
ၸွင်ႇမႂ်းမီး တႃႇၵိၼ်​​သေဢၼ်ဢၼ်

​​ၶေႃႈထၢမ်သၢၼ်ၶတ်း
Don't you have anything to eat?
မႂ်ႊဢမ်ႇမီးတႃႇၵိၼ်​​သေဢၼ်ဢၼ်ႁႃႉ
Yes, I have. Yes, I have some.
​​ဢေႃႈ ၵဝ်မီးယူႇ

ၵူၺ်းၵႃႈ​​ပေႃႈႁဝ်း ၶႂ်ႈလဵင်ႉပိူၼ်ႈ ၽိၵ်ႈမွၵ်ႇပိူၼ်ႈ ယိၼ်ႈၸူးတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ပိူၼ်ႈၸိုင် ထႅဝ်လိၵ်​​ၶေႃႈထၢမ်ၼႆႉ​​တေၸႂ်ႉ some ယူႇ

Arr Lee, do you want some coffee?
ဢႃးလီ မႂ်းၶႂ်ႈၵိၼ်​​ၵေႃႇၽီယူႇႁ
တီႈၼႆႈၼႆႉ someၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမၢႆထိုင် ၵမ်ႈၽွင် ဢဝ်ႁဵတ်းထႅဝ်လိၵ်ႈ​​ၶေႃႈၽိၵ်ႈမွၵ်ႇ ​​ၶေႃႈထၢမ်ၵူၺ်း
Arr Lee, don't you want some coffee?
ဢႃးလီ မႂ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိၼ်​​ၵေႃႇၽီႁ

ပွင်ႇဝႃႈ ​​ပေႃးမႂ်းၶႂ်ႈၵိၼ် ၵဝ်​​တေလဵင်ႉ

Do you have any idea?
မႂ်းမီးတၢင်းႁၼ်ထိုင်ယူႇႁ
(တၢင်းႁၼ်ထိုင် ​​သေဢၼ်ဢၼ် ​​ၵေႃႈလီ ၵမ်ႈၽွင်​​ၵေႃႈလီ မၼ်းဢမ်ႇလွင်ႈယႂ် တီႈၼႆႈ)
Yes, I have some idea.

တူၺ်းထႅင်ႈတီႈၼႆႈ
Do you want anything, coffee or tea?
​​ၵေႃႇၽီဢမ်ၼၼ်ၼမ်ႉၼဵင်ႈ မႂ်းၶႂ်ႈၵိၼ်​​သေဢၼ်ဢၼ်ယူႇႁ
တီႈၼႆႈၼႆႉ ၼႂ်း2ဢၼ် ၸႂ်ႉလိူၵ်ႈ​​သေဢၼ်ဢၼ်

ၵူၺ်း​​တေဢမ်ႇဝႃႈၼႆၶႃႈ
Do you want any coffee or any tea? (wrong=ၽိတ်း)
Do you want some coffe or some tea.

Either
ၼႂ်းသွင်ဢၼ် ​​သေဢၼ်ဢၼ်

ၼႂ်းမိုဝ်းဢၢႆႈ​​ၵျေႃႇ မီးၵမ်တႅမ်ႈသွင်ဢၼ်
ဢၢႆႈၸၢႆးသမ်ႉၶႂ်ႈႁိမ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ

Aik Sai: "Aik Kyaw can I borrow your pen?"
ဢၢႆးၸၢႆးလၢတ်ႈဝႃႈ ဢၢႆႈ​​ၵျေႃႇ ၵဝ်ႁိမ်ၵမ်တႅမ်ႈမႂ်းၸွင်​​တေလႆႈ

Aik Kyaw: " You can take either of them."
ၼႂ်းသွင်ဢၼ်ၼႆႉ မႂ်းဢဝ်ၵႃႇဢၼ်ၼိုင်လႄႈ

Neither
တၢင်းသွင်ဢၼ် ဢမ်ႇ​​ၸႂ်ႈ/ပဵၼ် ​​သေဢၼ်

Do you want to talk to Kham Sa or Aye Lao?
မႂ်းၶႂ်ႈလၢတ်း​​တေႃႇ ၶမ်းသႃႇႁ ​​ဢေးလၢဝ်

neither...nor
I want to talk to neither Kham Sa nor Aye Lao.
ဢၼ်ၵဝ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈ​​တေႃႇၼႆႉ ၶမ်းသႃႇ​​ၵေႃႈဢမ်ၸႂ်ႈ ​​ဢေးလၢဝ်​​ၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ

I want to talk to neither of them.
ဢၼ်ၵဝ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈ​​တေႃႇ တုင်းသွင်​​ၵေႃႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ​​သေ​​ၵေႃႉ

Neither of them.
ဢမ်ႇၸႂ်ႈ​​သေ​​ၵေႃႉ(=​​ၵေႃႉဢၼ်ၵဝ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈ​​တေႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ​​သေ​​ၵေႃႉ)

7. Interrogative Adjective
adj ​​ဢၼ်ဢဝ်ႁဵတ်းထႅဝ်လိၵ်ႈၶေႃႈထၢမ်

Which= ဢၼ်လႂ်
what= ဢီႈသင်/ပဵၼ်သင်
whose= ႁွင်းၽႂ်

Which shirt do you want?
သိူဝ်ႈဢၼ်လႂ် မႂ်းၶႂ်ႈလႂ်

1.Which city are you in?
Which city do you live in?
2.မႂ်ႊယူႇၼႂ်းဝဵင်းလႂ်
ထႅဝ်1ၼႆႉ မႂ်းမီးၼႂ်းဝဵင်းလႂ် ၼႆ​​ၵေႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်လႂ်ႈယူႇ

ၾၢင်ႉ။ ။
Don't ask me which I don't understand.
ယႃႇ​​ပေထၢမ်ၵင် ဢၼ်ၵဝ်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်
တီႈၼႆႈၼႆႉ တၢင်းလင်မၼ်းဢမ်ႇမီး noun မၼ်းပဵၼ် pronoun

What colour do you want?
မႂ်းၶႂ်ႈလႂ်ႈ သီသင်

ၾၢင်ႉ။ ။
What do you want?
မႂ်းၶႂ်ႈလႂ်ႈသင်
တီႈၼႆႈၼႆႉ what ၼႆႉပဵၼ် pronoun

8. Possessive Adjective
adjective ဢၼ်​​ၼေလူၺ်ႈလွင်ႈပိူင်ႇၶူဝ်းၶွင်

my, our, your, their, his,her, its

1. My dog ran into the field.
မႃၵဝ်လႅၼ်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းပၢင်ႇ

2. Our bodies were shaken after staying out in the chilly wind for an hour.
ဝၢႆး​​သေယူႇတၢင်းၼွၵ်ႈတီႈလူမ်းၵတ်းၵတ်း 1 ၸူဝ်ႈမွင်း တူဝ်ႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ​​ပေႃးသၼ်ႇတိုၼ်းတိုၼ်း

3. Your action doesn't go as your mouth.
လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်မႂ်း ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ သူပ်းမႂ်း

4. They are on their way home.
ၶဝ်ႁွတ်ႈမီးတီႈတၢင်းမိူင်းႁိူၼ်းၶဝ်

5. His plans went on really good.
ၽႅၼ်ၵၢၼ်မၼ်း ယဝ်ႉၵႃႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီၼႃႇ

6. Her mind is at somewhere else.
ၸႂ်မၼ်းၼၢင်းမီးတီႈ တၢင်ႇတီႈ

7. Aik Saw's dog is turning round and round trying to lick its tail.
မႃဢၢႆႈ​​သေႃး ၵုမ်ႇၶတ်းၸႂ်​​လေးႁၢင်မၼ်းလႆႈ ၵုမ်ႇပၼ်ႇတူင်ႇၵႃႇ ပၼ်ႇတူင်ႇၶိုၼ်း

ၾၢင်ႉ။ ။
I, we, you, they, he, she, it
me, us, you, them, him, her, it
myself, ourselves, yourself, yourselves, themselves, himself, herself, itself
ၸႃႉၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ​​တေပဵၼ် pronoun kha

Comparison Adjectives
adjective ဢၼ်ၼိူင်းတႅၵ်ႈၵၼ်

comparison adjectives ​​တေမီး3မဵဝ်း

positive= တူဝ်ၼိူင်း1
positive ၼႆႉ​​ပေႃးပိင်ႇၽႃႇသႃႇ ​​တေပွင်ႇဝႃႈ ႁၼ်လီ ဝူၼ်ႉလီ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ
ၵူၺ်းတီႈၼႆႈၼႆႉ ၼႂ်း​​ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼိူင်းၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တူဝ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်း3တူဝ် ဢၼ်ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇၼိူင်းၵၼ်လႄႈ​​တေႁွင်ႉ တူဝ်ၼိူင်း1

comparative= တူဝ်​​ၼိူင်း2
ၼႂ်း​​ၵေႈ ဢၼ်ၼိူင်းတႅၵ်ႈၵၼ် မၼ်းၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်မီး လွင်ႈလီလိူဝ် လွင်ႈၸႃႉလိူဝ် ၶႅမ်ႉလိူဝ် ႁၢႆႉလိူဝ် ႁႅင်းလိူဝ်ဢူၼ်ႈလိူဝ်​​သေတၢင်ႇတူဝ်

superlative = တူဝ်ၼိူင်း 3
ၼႂ်း​​ၵေႈ တူဝ်ၼိူင်းၵၼ်တင်းမၼ်းၼၼ့် မၼ်းၼႆႉပဵၼ် တူဝ်ၵျႃႉလိူဝ်သုတ်း ႁၢႆႉလိူဝ်သုတ်း လီလိူဝ်သုတ်း ၸႃႉလိူဝ်သုတ်း

​​ၶေႃႈၵႂၢမ်းပွတ်း

positive (=pos)
comparative (=comp)
superlative (=sup)

​​(a)
ပေႃးပဵၼ် adjective ဢၼ်မီးသဵင်ဢွၵ်ႇ 1​​ၶေႃႈလႄႈ 2​​​​ၶေႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၼိူင်း2 ​​တေၽိူမ်ႉ+er သႂ်ႇတင်းလင် တူဝ်ၼိူင်း1 တွၼ်ႈတႃႇ တူဝ်ၼိူင်း3 ​​တေၽိူမ်ႉ+estသႂ်တင်းလင် တူဝ်ၼိူင်း1

1. Pos= rich= မၢၵ်ႈမီး(=မီး...ၼမ်ၵိုၼ်း)
com= richer= မၢၵ်ႈမီးလိူဝ်(=မီး...ၼမ်ၵိုၼ်းလိူဝ်)
sup= richest=မၢၵ်ႈမီးလိူဝ်သုတ်း

2. pos= high= သုင်
com= higher= သုင်လိူဝ်
sup= highest= သုင်လိူဝ်သုတ်း

3. pos= young= ၼုမ်ႇ/ဢွၼ်ႇ
com= younger=ၼုမ်ႇ/ဢွၼ်ႇ လိူဝ်
sup= youngest=ၼုမ်ႇ/ဢွၼ်ႇ လိူဝ်သုတ်း

4. pos= clever= လႅတ်းသႅဝ်း
com= cleverer= လႅတ်းသႅဝ်း လိူဝ်
sup= cleverest= လႅတ်းသႅဝ်း လိူဝ်သုတ်း

(b)
​​ပေႃးတူဝ်သုတ်းတူဝ်ၼိူင်း1ပဵၼ် -e ၸိုင် တႃႇတူဝ်ၼိူင်း2 ၽိူမ်ႉသႂ် +r တႃႇတူဝ်ၼိူင်း3 ၽိူမ်ႉသႂ်ႇ+st

1. pos= brave= ႁတ်းႁၢၼ်
com= braver= ႁတ်းႁၢၼ် လိူဝ်
suo= bravest= ႁတ်းႁၢၼ်လိူဝ်သုတ်း

2. pos= white= ၶၢဝ်
com= whiter= ၶၢဝ် လိူဝ်
sup= whitest= ၶၢဝ် လိူဝ်သုတ်း

3. pos= wise= မီးပိင်ႇၺႃႇတၢင်းႁူႉ
com= wiser= မီးပိင်ႇၺႃႇတၢင်းႁူႉ လိူဝ်
sup= wisest= မီးပိင်ႇၺႃႇတၢင်းႁူႉလိူဝ်သုတ်း

4. pos= true= မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ
com= truer= မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ လိူဝ်
sup= truest= မၢၼ်ႇမႅၼ်ူလိူဝ်သုတ်း

5. pos= large= ယႂ်ႇ
com= larger= ယႂ်ႇ လိူဝ်
sup= largest= ယႂ်ႉလိူဝ်သုတ်း

တူဝ်လိၵ်ႈ english (a ထိုင် z) ၼႆႉ ႁွင်ႉ alphabets
(a,e,i,o,u) ၼႆႉ ႁွင်ႉ vowels (=သရ ပဵၼ်သဵင်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းသဵၼ် "ဢ")
ၵိုတ်း 21တူဝ် ၼႂ်း21တူဝ် လိူဝ်​​သေ w လႄႈ y ႁွင်ႉ consonants (=တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ)
w လႄႈ y ႁွင်ႉ semi vowel ​​ပေႃႇဝႃႈ ပဵၼ် vowel(=သရ) ၼိုင်ႈၶိုင်ႈ တူဝ်မႄႈၼိုင်ႈၶိုင်ႈ
ယွၼ်ႉသင်လႄႈႁွင် semi vowels ၼႆၸိုင်

​​ပေႃး w ၼႆႉ ပဵၼ် တူဝ်သုတ်း သဵင်ဢွၵ်ႇမၼ်း​​တေဢမ်ႇမီး
saw တူဝ်ၽႅတ်းတႃႇသဵင်ဢွၵ်ႇ w ၼႆႉ​​တေဢမ်ႇမီး ယဝ်ႉ​​ၵေႃႈ w ၼႆႉပဵၼ် semi vowel လႄႈ ​​ပေႃး​​တေဢဝ် မူႇလ verb ႁဵတ်း verb-ing ၼႆၸိုင် wၼႆႉ​​တေဢမ်ႇထၢပ်ႈႁဵတ်း2တူဝ်ၶႃႈ
​​တႃႇ​​တေတႅမ်ႈ​​ၶေႃႈလိၵ်ႈ 1​​ၶေႃႈၼႆႉ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈလႄႈ သရလူဝ်ႇႁူမ်ႇၵၼ်တႅမ်ႈ ၸွင်ႇပဵၼ်​​ၶေႃႈလိၵ်ႈမႃး ၵူၺ်း မၢင်ပွၵ်ႈမႃး ဢမ်ႇသႂ်ႇ a,e,i,o,u ​​သေ ဢဝ် y ၸႂ်ႉတၢင်​​ၵေႃႈလႆႈ
တူဝ်ယင်ႇ
why, fly, cry, fly
y ၼႆႉ ၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ(=consonant) yellow, yes, yell ၼႆ​​ၵေႃႈလႆႈ ၸႂ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ သရ (+ vowel) ​​ၵေႃႈလႆႈလႄႈ ႁွင်ႉ semi vowel

(c)
adjective တူဝ်သုတ်းမၼ်း ​​ပေႃးပဵၼ် တူဝ်သုတ်း သရ 1 တူဝ် လႄႈ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ consonant 1တူဝ်ၸိုင် တႃႇ​​တေႁဵတ်းတူဝ်ၼိူင်း2 လႄႈ တူဝ်ၼိူင်း3 ​​တေလႆႈဢဝ် consonant တူဝ်လိုၼ်းသုၵ်း ႁဵတ်ႊ2တူဝ်ယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၽိူမ်ႉသႂ် +er, +est ၶႃႈ

တူဝ်ယင်ႇမၼ်း
fat တီႈၼႆႈၼႆႉ တူဝ်လိုၼ်းသုတ်း ၼႆႉပဵၼ် a လႄႈ t (...+ at)
a ပဵၼ် သရ t ပဵၼ် တူဝ်မႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ဢဝ်t ႁဵတ်း2တူဝ်ယဝ်ႉ ၸွင်ႇ ၽိူမ်ႉသႂ်ႇ +er, +est

fat, fatter fattest
1 pos= fat= ပီး
com= fatter= ပီးလိူဝ်
sup= fattest= ပီးလိူဝ်သုတ်း

2. pos = big = ယႂ်ႇ
com= bigger = ယႂ်ႇလိူဝ်
suo = biggest = ယႂ်ႇလိူဝ်သုတ်း

3. pos = hot = မႆႈ
com= hotter = မႆႈလိူဝ်
sup = hottest = မႆႈလိူဝ်သုတ်း

4. pos = wet = ယမ်း
com= wetter = ယမ်းလိူဝ်
suo = wettest = ယမ်းလိူဝ်သုတ်း

5. pos = red = လႅင် (မီး/ပဵၼ် သီလႅင်)
com= redder = လႅင်လိူဝ်
sup = reddest = လႅင်လိူဝ်သုတ်း

(d)
adjective ဢၼ်တူဝ်သုတ်း 2တူဝ် ပဵၼ် တူဝ်မႄႈ လႄႈ y" consonant + y " တႃႇ​​တေႁဵတ်း တူဝ်ၼိူင်း2 ဢဝ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ "y" ၽိူမ်ႉ "+ier" သႂ်ႇ တႃႇ​​တေႁဵတ်းတူဝ်ၼိူင်း3 ဢဝ်ဢွၵ်ႇပႅတ်း"y" ၽိူမ်ႉ "+iest" သႂ်ႇ

1. pos = dry = ႁႅင်ႈ
com = drier = ႁႅင်ႈလိူဝ်
suo = driest = ႁႅင်ႈလိူဝ်သုတ်း

2. pos = happy = ၸူမ်းသိူဝ်း
com = happier = ၸူမ်းသိူဝ်းလိူဝ်
sup = happiest = ၸူမ်းသိူဝ်းလိူဝ်သုတ်း

3. pos = easy = ငၢႆႈ
com = easier = ငၢႆႈလိူဝ်
sup = easiest = ငၢႆႈလိူဝ်သုတ်း

4. pos = wealthy = မၢၵ်ႈမီး
com = wealthier = မၢၵ်ႈမီးလိူဝ်
sup = wealthiest = မၢၵ်ႇမီးလိူဝ်သုတ်း

5. pos = lazy = ၶၢၼ်ႉ
com = lazier = ၶၢၼ်ႉလိူဝ်
sup = laziest = ၶၢၼ်ႉလိူဝ်သုတ်း

(e)
adjective ဢၼ်တူဝ်သုတ်းမၼ်းပဵၼ် " vowel +y" "သရ လႄႈ y" တႃႇ​​တေႁဵတ်းတူဝ်ၼိူင်း2 ​​တေဢမ်ႇဢဝ် y ဢွၵ်ႇ ၽိူမ်ႉ သႂ်ႇ +er တႃႇ​​တေဝဵတ်း တူဝ်ၼိူင်း3 ​​တေဢမ်ႇဢဝ် y ဢွၵ်ႇ ၽိူမ်ႉသႂ်ႇ +est

1. pos = gay = ပဵၼ်ၽူႈမႄႈ (ၸၢႆး)
com = gayer = ပဵၼ်ၽူႈမႄႈလိူဝ်
sup = gayest = ပဵၼ်ၽူႈမႄႈလိူဝ်သုတ်း

2. pos = gray = မူၼ်ႇ (သီ)
com = grayer = မူၼ်ႇလိူဝ်
sup = grayest =မူၼ်ႇလိူဝ်သုတ်း

(f)
​​ၶေႃႈလိၵ်ႈ adjective 1​​ ၶေႃႈ ​​ပေႃးမီးသဵင်ဢွၵ်ႇ 2 သဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်လိူဝ်ၸိုင် တႃႇႁဵတ်းတူဝ်ၼိူင်း2 တၢင်းၼႃႈ​​ၶေႃႈလိၵ်ႈ ၽိူမ့်သႂ် more ​​သေ တႃႇဝဵတ်ႊတူဝ်ၼိူင်း3 တၢင်းၼႃႈ​​ၶေႃႈ​​ၶေႃႈလိၵ်ႈ ၽိူမ်ႉသႂ်ႇ most

1. pos = beautiful = ႁၢင်ႈလီ
com = more beautiful = ႁၢင်ႈလီလိူဝ်
sup = most beautiful = ႁၢင်ႈလီလိူဝ်သုတ်း

2. pos = expensive = ၵႃႈယႂ်ႇ
com = more expensive = ၵႃႈယႂ်ႇလိူဝ်
sup = most expensive = ၵႃႈယႂ်ႇလိူဝ်သုတ်း

3. pos = difficult = ယၢပ်ႇ
com = more difficult = ယၢပ်ႇလိူဝ်
sup = most difficult = ယၢပ်ႇလိူဝ်သုတ်း

Aye Nang is a beautiful girl.
​​ဢေးၼၢင်းၼႆႉပဵၼ် ၼၢင်းယိင်းႁၢင်ႈလီ 1​​ၵေႃႉ
Aye Seng is a more beautiful girl.
​​ဢေးသႅင်ၼႆႉပဵၼ် ၼၢင်ႊယိင်ႊႁၢင်ႈလီလိူဝ်1​​ၵေႃႉ
Aye Noon is the most beautiful.
​​ဢေးၼူၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼၢင်းႁၢင်လီလိူဝ်သုတ်း

(g)
irregular comparative adjective= adjective တူဝ်ၼိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈပုင်ႇမၢၼ်ႇ

adjective ၼႆႉ တႃႇ​​တေႁဵတ်း တူဝ်ၼိူင်း2 တူဝ်ၼိူင်း3 ႁဝ်းၶႃႈ ၽိူမ်ႉသႂ်ႇ +er, +est တၢင်းလင်ၶဝ် ဢမ်ႉၼၼ် မွတ်ႇပႅတ်ႈ y ၽိူမ်ႉသႂ်ႇ +ier, +iest ဢမ်ႇၼၼ် ၽိူမ်ႉသႂ်ႇ more လႄႈ most တၢင်းၼႃႈၶဝ် ၸႃႉၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉႁွင်ႉ ပုင်ႇမၢၼ်ႇ ​​သေယဝ်ႉ ၵူၺ်းမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇ​​တေဝဵတ်း တူဝ်ၼိူင်း2 တူဝ်ၼိူင်း3 လႅၵ်ႈလၢႆႈ​​ၶေႃႈလိၵ်ႈ တူဝ်ပွင်းၶဝ် ပႅတ်ႈလႄႈ ႁွင်ႉ irregular ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈပုင်ႇမၢၼ်ႇ

1. pos = good = လီ/ၶႅမ်ႉ/ၵျႃႉ
com = better = လီ/ၶႅမ်ႉ/ၵျႃႉ လိူဝ်
sup = best = လီ/ၶႅမ်ႉ/ၵျႃႉ လိူဝ်သုတ်း

2. pos = bad = ဢမ်ႇ လီ/ၶႅမ်ႉ/ၵျႃႉ (=ႁုၵ်ႉႁၢႆႉ)
com = worse = ဢမ်ႇလီ/ၶႅမ်ႉ/ၵျႃႉ လိူဝ်(=ႁုၵ်ႉႁႆႉလိူဝ်)
sup = worst = ဢမ်ႇလီ/ၶႅမ်ႉ/ၵျႃႉ လိူဝ်သုတ်း

3. pos= little = မီး​​ဢေႇ (ႁူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇဢၢၼ်ႇလႂ်ႈ)
com = less = မီး​​ဢေႇလိူဝ်
sup = least = မီး​​ဢေႇလိူဝ်သုတ်း

I have little money.
ၵဝ်မီးငိုၼ်းၼိုင်ူၵူၺ်း
I have less money.
ၵဝ်မီးငိုၼ်ႊ​​ဢေႇလိူဝ်
I have least money.
ၵဝ်မီႊငိုၼ်း​​ဢေႉလိူဝ်သုတ်း

4. pos = many = ၼမ် (ႁူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်ဢၢၼ်ႇလႂ်ႈ)
com = more = ၼမ်လိူဝ်
sup = most = ၼမ်လိူဝ်သုတ်း

There are many people in the playground.
ၼႂ်းဝၢင်းလဵၼ်ႈ မီးၵူၼ်ႊၼမ်ၼႃႇ
There are more people to come.
ၵူၼ်း​​တေမႃးထႅင်ႈၼမ်လိူဝ်ၵွၼ်ႇ
Most people from the village are coming to the playground.
ၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ႁၢမ်ႉပႃႈၼမ်မၼ်း မႃးဝႆႉယူႇတီႈဝၢင်းလဵၼ်ႈ
most တီႈၼႆႈၼႆႉ ​​တေပွင်ႉဝႃႈႁၢမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆၵူၺ်းၶႃႈ

5. pos = much = ၼမ်
com = more = ၼမ်လိူဝ်
sup = most = ၼမ်လိူဝ်သုတ်း

6. pos = far = ၵႆ
com = farther = ၵႆလိူဝ်
sup = farthest = ၵႆလိူဝ်သုတ်း

တႃႇ​​တေၼိူင်း 1ဢၼ်လႄႈ1ဢၼ်​​တေႃႇၵၼ်ၼႆႉ တၢင်းလင် adjective ဢၼ်ၼိူင်းၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ​​တေသႂ်ႇ than ၶႃႈ

Aye Seng is more beautiful than Aye Nang.
​​ဢေးသႅင်ၼႆႉႁၢင်ႈလီလိူဝ်​​သေ​​ဢေးၼၢင်း

English more difficult than any other languages.
English ၼႆႉ ယၢပ်ႇလိူဝ်​​သေ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ တၢင်ႇဢၼ်
မိူဝ်ႈ ႁဝ်းၸႂ်ႉ တူဝ်ၼိူင်း3 ၼႆႉ တၢင်းၼႃႈမၼ်း​​တေလႆႈၸႂ်ႉ the ယွၼ်ႉ ဢၼ်လီလိူဝ်ၵျႃႉလိူဝ်သုတ်းၼႆႉ မီးဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းလႄႈ ဢဝ် the (=definite article)ၸီႉ​​ၼေၼမ်းၼႃႈ

Aye Noon is the most beautiful.
​​ဢေးၼူၼ်ႊၼႆႈႁၢင်ႈလီလိူဝ်သုတ်း

​​ပေႃးႁဝ်ႊၸႂ်ႉ superlative adjective= adj တူဝ်ၼိူင်ႊ3 ၼႆႉ ႁဝ်း​​တေဢမ်ႇသႂ်ႇ ၼၢမ်ႇ=ၸိုဝ်ႈ=noun တၢင်းလင်မၼ်း​ ​​သေ ​​တေသႂ်ႇthe တၢင်းၼႃႈ

best= ၵျႃႉလိူဝ်သုတ်း the best = ဢၼ်/​​ၵေႃႉဢၼ် ၵျႃႉလိူဝ်သုတ်း
​​ပေႃးတၢင်းၼႃႈတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း ၸႂ်ႉ ၵိုၵ်း in ​​သေ တၢင်းၼႃႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉၵိုၵ်း of

Aik Kham is the best in the class.
ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းဢၢႆႈၶမ်းၼႆႉၵျႃႉလိူဝ်သုတ်ႊ

Aik Kham is the best of all.
ၼႂ်းတၢင်းမူတ်းဢၢႆႈၶမ်ႊပျႃႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်ႊ

Aik Kham is the best of all in the class.
တီႈၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းၶဝ်တၢင်းမူတ်းၼႆႉ ဢၢႆးၶမ်းၵျႃႉလိူဝ်သုတ်း

This house is better than the house in the city.
ႁိူၼ်ႊဢၼ်ၼႆႉၶႅမ်ႉလိူဝ်​​သေ ႁိူၼ်းဢၼ်မီးၼႂ်းဝဵင်း

တီႈယူႇadjective မိူင်ႈၸဝ်ႉ​​ၵေႃႈၶႃႈႁဝ်းလၢတ်ႈယဝ်ႈယဝ်ႈၶႃႈ

1.
adj ႁၢမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ​​တေယူႇတၢင်းၼႃႈ ၸိုဝ်ႈ​​သေၽိူမ်ႉထႅမ်ၸီႉ​​ၼေၸိုဝ်ႈ

She bought a loaf of white bread.
မၼ်းၼၢင်း သိုဝ်ႉ ၶဝ်ႈမုၼ်း ပွင်ႇမူင်ႉ ၽိူၵ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ

တီႈၼႆႈၼႆႉ adjective ဢၼ်ပဵၼ် white ၼႆႉ မႃးၸီႉ​​ၼေၽိူမ်ႉထႅမ်ဝႃႈၶဝ်ႈမုၼ်းပွင်ႇမူင်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၽိူၵ်ႇ

2. adj ၼႆႉ ​​တေ ယူႇတၢင်းလင် linking verbs (be= am, is, are , was, were, will be, ) become, seem, feel, get, make. appoint ၸႃႉၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ
This is Aye Nang.
She is beautiful.
She gets angry easily.
မၼ်းၼၢင်ႊၸႂ်လမ်ငၢႆႈ

I feel good.
ၵဝ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယူႇ

It seems to be broken.
ဢၼ်ၼႆႉလႅပ်ႈၵွႆဝႆႉ
​​ပေႃးၸႂ်ႉ seem ၼႆႉ သႂ်ႇပႃႈ to be ၸွင်ႇ​​တေမႅၼ်ႈ
( It seems broken. ၼႆဢမ်ႇ​​ပေႃးလီထွမ်ႇ)

adj မၢင်ၸိူဝ်ႊၼႆႉၸႂ်ႉတၢင်းလင် linking vern ၵူၺ်း ​​တေဢမ်ႇၸႂ်ႉတၢင်းၼႃႈ noun

She was alone last night.
ၶမ်ႈဝႃးမၼ်းၼၢင်း မီႊ​​ၵေႃႉလဵဝ်

လၢတ်ႈဝႃႈ alone girl ၼႆ​​တေဢမ်ႇလႆႈ

adj ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ​​တေပဵၼ်
afraid= ၵူဝ် , alive =တိုၵ်ႉမီးၸႂ်, ashamed= တူၵ်းတၢင်းဢၢႆ
awake= တိုဝ်ႇ , ill = ဢမ်ႇယူႇလီ alike= မိူၼ်ၵၼ် sorry​​=ၶေႃးၶူမ် asleep= ၼွၼ်းလပ်းဝႆႉယူႇ glad= ယိၼ်းၸူမ်း sure= တႅတ်ႈ တေႃး​​သေႇၶျႃႇ well= ယူႇလီၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ready= တူဝ်ႈတၼ်း

alone ​​ႁင်း​​ၶေႃ
တီႈၼႆႈၼႆႉ ႁဝ်း​​တေဢမ်ႇဝႃႈ​​ၵေႃႉလဵဝ်ၼႆၶႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ​​ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈဝႃႈပၼ်ႁဝ်းယူႇ ႁဝ်းၵူၺ်းႁဝ်းလူး(=ယႃႇမႃးၵဝ်ႁဝး)ၼႆၸိုင်

Leave us alone.
us ၼႆႉ ႁဝ်း ႁဝ်ၼပ်ႉဢၼ်ၼမ်

Are you two came here alone.
သွင်ၶိူင် မႃးႁင်းၵူၺ်းၶိူဝ်ႁ

ႁဝ်းၶႃႈ​​တေဝႃႈ
the frightened child= လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ​​ၵေႃႉဢၼ်ၵူဝ်
ႁဝ်းၶႃႈ​​တေဢမ်ႇဝႃႈ
not: the afraid child

ႁဝ်းၶႃႈ​​တေဝႃႈ
I'm sorry.
​​တေဢမ်ႇဝႃႈ
wrong: a sorry person
​​တေဢဝ်တၢင်ႇတူဝ်တၢင်
a sad person

coordination of adjectives
adj ဢဝ်မႃးႁူမ်ႈၸႂ်ႉၸွမ်းၵၼ်

Yesterday was hot and dust.
မိူဝ်ႈဝႃးမႆႈ​​ၵေႃႈမႆႈ ၶီႈၽုၼ်ႇ​​ၵေႃႈၼမ်

The house is old, damp, and smell.
ႁိူၼ်းၼႆႉ ၵဝ်ႇၽင်ႉမွင်ႇမဵၼ်သႃးယဝ်ႈ

​​ပေႃးႁဝ်း​​တေၸႂ်ႉ adj ၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈလႄႈ proper adj ဢၼ်ဢဝ်nounႁဵတ်း adj ၸွမ်းၵၼ်ၸိုင် ​​တေလႆႈၸႂ်ႉ adj ၸႅတ်ႈၸႅတ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း

တူဝ်ယင်ႇ

beautiful= ႁၢင်ႈလီ adj ၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈ
young= ၼုမ်ႇဢွၼ်ႇ adj ၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈ
Tai= တႆး ပဵၼ် proper noun ​​တေဢဝ်ၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ adj

a beautiful young Tai girl= ၼၢင်းယိင်းတႆးၼုမ်ႇဢွၼ်​​ၵေႃႉ႞

လၢႆး ၸႅၼ်ႇ adj ၵႃႇၸွမ်းၶၵ်ႉမၼ်း

1. Determiner = တူဝ်ၼႄႉၼမ်း​​ၼေႁူဝ်ၼပ်ႉၼၢမ်ႇ
2. Observation =တင်းႁၼ်
3. size=လဵတ်ႉယႂ်ႇ
4. shape= ၽၢင်ႁၢင်ႈတူဝ်ၶိင်း ပွတ်းယၢဝ်း ပီးယွမ်
5. Age= ဢႃႇယုႉ
6. colour= သီ
7. Oringin မူႇလ ငဝ်ႈပိုၼ်ႉမၼ်း (=ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းလႆ)
8. material = ၶူဝ်းၶွင် (ဢဝ် ၶူဝ်းၶွင်သင်ႁဵတ်း/ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်သင်)
9. qualifier= ၼမ်ႉၵတ်ႉ သႅၼ်းလႂ်
10. noun= ၼၢမ်ႇ ​​ပေႃးယဝ်ႉယဝ်ႈၸိုင် တၢင်ႊလင်ၶဝ်ၸွင်ႇသႂ်ႇၼၢမ်ႇ

1. A beautiful old Italian touring car
လူတ်ႉ​​လေႇမိူင်ႊၵဝ်ႇႁၢင်ႈလီဢၼ်လုၵ်ႉဢီထႃႇလီမႃႊ
2. An expensive antique silver mirror
မၢၼ်ႇၸမ်ႈငိုၼ်း ၶူဝ်းပၢၼ်ႇၵွၼ်ႇၸႃႉၵႃႈ

တူၺ်းၶႅပ်ႈႁၢင်ႈဢၼ်သႂ်ႇပႃးၸွမ်းၶႃႈ