https://www.facebook.com/102219861688793/

geowithadel, Earth, Brisbane City (2026)

20/03/2022

📝 کپورچه ای دوست داشتنی و نماد فرهنگ نوروز ایرانیان

هرچند نمی خواستم سخن را در خصوص ماهی قرمز یا گلد فیش زیاده دارم، اما تماشای سخن های نادرست برخی کنشگران و سلبریتی ها در خصوص این کپورچه زیبا، موجب نگاشت این متن کمی طولانی شد.
ماهی قرمز با نام علمی: Carassius auratus auratus، که به نام‌های ماهی طلایی، ماهی گلی، ماهی حوض نیز خوانده می‌شود، گونه‌ای ماهی از سرده کپورچه‌ها است.
ماهی قرمز متعلق به قرن سیزده و چهاردهم خورشیدی نیست، بلکه ایرانیان باستان، از ماهیان قرمز برای سفره هفت‌سین و در هنگام جشن‌های نوروز بهره می برند. یافته‌های باستانی زیادی هم از این حضور در تمدن بین‌النهرین و ایران پشتیبانی می‌کند، مانند: تندیس طلایی ماهی در آمودریا (دوره هخامنشی)، تندیسک نقره ایلامی، سینی‌های قلمکاری ساسانی و سکه های دوره صفوی.
در ضمن در متون مذهبی ماهی نماد انکی از خدایان سومر و از نشانه‌های اصلی مسیح در سال‌های اولیه این دین بوده‌ است.
متاسفانه در چند سال گذشته، بسیاری از سلبریتی ها و کنشگران حقوق جانوران در ایران، بدون اندک شناخت و در هیاهوی جهان مجازی، نسبت به خرید ماهی‌های قرمز و حذف این نماد فرهنگ ایرانی اعتراض کرده‌اند.
آن‌ها ادعا می‌کنند ماهی قرمز همراه با چای از ۸۰ سال پیش وارد ایران شده و بخشی از سنت سال نو چینی است. در صورتی‌که ایرانی‌ها بیش از ۲۵۰۰ سال با ماهی قرمز آشنایی داشته‌اند و آن را بر سر سفره‌های هفت‌سین خود می‌گذاشتند. شاهد این موضوع، تندیسک زرین ماهی قرمز مربوط به دوران هخامنشی است که یکی از اشیای گنجینه آمودریا است از محوطه باستانی تخت قباد به دست آمده‌است. از سوی دیگر، تندیسک نقره‌ای به سبک تمدن ایلامی در حدود سال‌های ۶۰۰ تا ۹۰۰ پیش از میلاد نیز وجود دارد که نشان می‌دهد ایلامی‌های ساکن فلات ایران با ماهی قرمز آشنایی داشته‌اند.
مخالفان ماهی قرمز بر سفره هفت سین می‌گویند چون کمال‌الملک در نقاشی خود از سفره هفت سین، ماهی نکشیده، این سنت، اصالت ندارد. این در حالی است که در خاطرات محمدحسن خان اعتمادالسلطنه (وزیر انطباعات و دارالترجمهٔ ناصرالدین شاه) به روشنی به وجود تنگ ماهی‌های قرمز بر سر سفره هفت‌سین در عید نوروز اشاره شده‌ است. اعتمادالسلطنه در شرح وقایع ۱۴ جمادی‌الثانی ۱۳۰۳ قمری (۱۲۶۴ خورشیدی) آورده: «حاجی میرزاحسین خان گرانمایه که شاهی گرفت، عقب‌عقب رفت، به بساط هفت‌سین خورد، ظرف ماهی را شکست. ماهی‌های قرمز زنده که در میان آن ظرف بود به روی زمین افتاد».
جهت مطالعه متن کامل، لطفا کانال تلگرام را دنبال کنید:
Telegram:

#نوروز

20/02/2022

Dear colleagues geomorphologists

This is a reminder concerning the International Geomorphology Week, which will take place between 28 February and 4th March 2022.

Its aim (through several webinars and other associated events) is to promote geomorphology in all its forms, and mobilise the geomorphological community.

All the necessary information can be found here: https://lnkd.in/ePrEa5Qj

Please note that, for attending the webinars, a (free) registration on the IAG Eventbrite page is needed: https://lnkd.in/e5F_-RTi

We are looking forward to meeting you during the 2022 IAG International Geomorphology Week, particularly South and West Asia webinar that will be held on 3 March, 7:30_10:40 CET.

Sincerely Yours,
Adel and Sunil
EC members of IAG and conductors for South and West Asia

02/02/2022

📝 World Wetlands Day
2/2/22
Value, Manage, Restore, and Love

شعار امسال روز جهانی تالاب:
تالاب ها را ارج نهیم، مدیریت کنیم، بازسازی کرده و دوستدارشان باشیم...

تالاب، لیلو، آبگیر، کیکو، ستخر، یکک، کولاب واژگانی کهن برای wetland در کهن فرهنگ ایرانی.
در پیوند نام تالاب ها با کهن بوم ایران، همین بس که قانون نگهداشت این میراث های اکولوژیک با نام رامسر پیوند خورده است.
هرچند امروزمان را رفتاری است بس متفاوت
#تالاب
#دریاچه

02/02/2022

📝 روز جهانی تالاب

امروز 2/2/22 است، جدای از این یکنواختی زمان تقویمی که تکرارش امری است محال در زمان متغیر، پیوندی است با روز جهانی تالاب که در دومین روز دومین ماه سال میلادی نامگذاری شده است.

رخدادی که با نام رامسر در ایران پیوند خورده است، اما حال و روز تالاب ها و آبگیرهای این کهن بوم را امروز، چهره ای است خشک و ماتم زده...
چهره ای که حاصل آز و طمع سیری‌ناپذیر مردمان و حاکمان این دیار کهن و نگاه غیراکولوژیک زمامداران در کهن بومی از خاورمیانه است که پهنه سترگی از رخسار آن را خشک بوم ها و اقلیمی خشک و نیمه خشک آذین داده است.
t.me/adelsepehr
#تالاب

09/12/2021

🎞 پس از ۲ سال دوری از سفرهای علمی و آموزش عملی دروس، ۱۸ آذرماه ۱۴۰۰، بازگشت دوباره به زمین بود با دانشجویان خوب، پر از انرژی و مهربان مهندسی طبیعت و مهندسی محیط زیست دانشگاه فردوسی مشهد.

آینده زیست بوم های این سرزمین زیبا به نشاط، کوشش و امید امروز آن ها پیوند خورده است.

02/12/2021

📝 از کوهرنگ تا گاوخونی
به قلم عادل سپهر

ارتفاعات زاگرس را محل تولد بزرگ ترین و پرآب ترین رود ایران مرکزی است. رودی که پس از زایش خویش در کوهرنگ، مستانه ره رسیدن به معشوق گیرد و در این شور و شیدایی، پیمانه زندگی اقوام لر تا مردمان جی را لبریز از می نعمت کند. ساغری پر برکت نصیبشان سازد، تاکستان ها و باغات تا گندم زارها را از این نعمت، حیات باشد. رودی که در میانه مسیر عاشقی، مستی شوق رسیدن به معشوق، وی را پیچان شکل از سرزمین شاهان عباسی عبور دهد تا در نهایت پس از پیمایش تقریبا چهارصد کیلومتری، معشوق خویش را در خلوتی پست در گودال ورزنه یافته و در آغوش او آرام گیرد. این وصال عاشقانه را تاریخی است گرانبها که هم عاشق را زنده نام کرده و هم قلب معشوق را در انتظار یار، خون بر دل. آری از این وصلت میمون از کوهرنگ تا گاوخونی، قرن ها زیست بوم را شادمانی و شور بوده است: مردمان کوهستانش را غیرت و ساکنین دشتش را همت، شاهانش را عظمت، مردمانش را عزت و ایران را مدنیت.

اگر از تاریخ پر رمز و راز این وصال عاشقانه گذر کنیم، باید قبول کرد که پیدا شدن رقیبی طماع بویژه پس از گزینش فلات مرکزی ایران در زمامداری صفویان به عنوان مرکز حکمرانی، موجب شد تا زنده رود را گاه خشم انتقام در قهر با این رقیب ناسپاس در سر باشد و گاه کینه ای سنگین در بستر. هرچند در این جنگ نابرابر، اقلیم خشک در کنار زنده رود جانانه ایستاده است.
زنده رود، سرزمینی را بهشت ثانی ساخت که خاکش را کم تر از ۱۵۰ میلی متر در سال ارمغان باران باشد و سفره اش از املاح، پر نمک و شاید اصلا به این دلیل است که هم خوردن خورش ماست این دیار نمک گیرت کند و هم موسیقی ساز و حنجره اهل هنرش را پر شور کند.

بیش از ۸۰ درصد از آب رودی که بطور میانگین در روزگار سرخوشی با جریانی در حدود ۳۵ تا ۳۸ لیتر بر ثانیه، آب را به دشت تشنه رساند، به مصرف کشاورزی می رسد. دهه هفتاد میلادی در سال ۱۹۷۵ و بطور دقیق تر در سوم تیرماه ۱۳۵۴، که بطور اتفاقی با روز و ماه تولد نگارنده اثر یکسان است، زنده رود به عنوان میراث جهانی شناخته شد، هر چند تحولات سیاسی و نبود تفکر اکولوژیک در زمامداران کشور، ثبت این شاهکار طبیعی را در فهرست آثار و میراث طبیعی ایران به جهت حفاظت و قدر تا ۲۰ بهمن ماه ۱۳۸۹ با درنگی معنی دار همراه ساخت تا فرصت به قدر کافی برای از پا در آوردن این عاشق شیدا باشد. حوضه آبریزی که تنها تا قبل از پایان دهه پنجاه بطور جدی با سد شاه عباس، راه نفس چادگان را بسته می دید، از دهه شصت خورشیدی، رقیب ناسپاس و طماعی به چشم دید که پایش را بر گلوی مادر و معشوق این رود نهاد. شاه عباس را زاینده رود نامید تا بتواند به بیش از یک شاه عباس برسد.

این لجام گسیختگی اندیشه را تا سوراخ کردن گلوی مادر این رود با حفر تونل ها و راه ها ادامه دادند، بطوریکه شهوت سدسازی و راه سازی چنان این رقیب را مست ساخته بود که نمی دانست هر چند زیرزمینی و پنهانی خون گلوی کوهرنگ ریزد، اما آشکارا روزی خون ساکنین کوه و دشت را در نزاع برای آب بر بستر رودی بی آب بیند.

مردمانی که تاریخ مدنیت ایران مرکزی را با حمیت و همت خویش رقم زدند، اکنون برای بستن راه پیوند کوهرنگ و کارون به جان یکدیگر افتند و این خشم، کینه و نفاق، روز به روز نابسامانی را بیشتر و سرمایه اجتماعی را کم تر کند.

اکنون سرزمینی که بهشت ثانی تاریخ این مرز و بوم بود، در خود جهنمی از کینه و نفرت نسبت به مردمان و آتشی از انتقام از زمامداران بیند.
زیر پایش را از فریاد زمین از بی آبی، خالی بیند و نفس سینه اش را از دود و غبار تنگ ...
آری این است روزگارِ اصفهانی که نصف جهان بود... حال و روز رودی که زنده اش می خواندند و دیاری که بهشت ثانی بود... سخن با بیت خاقانی به پایان برم که روزگاری چنین سرود:

نیل کم از زنده رود و مصر کم از جی
قاهره مقهور پادشای صفاهان

پنج شنبه، یازدهم آذرماه ۱۴۰۰ خورشیدی
عادل سپهر
دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد
t.me/adelsepehr

13/10/2021

📝 مصاحبه با نشریه آب و توسعه پایدار دانشگاه فردوسی مشهد در شهریورماه ۱۴۰۰ در نوشتار از هر دری این نشریه

در این مصاحبه به پرسش هایی پیرامون حال محیط زیست امروز ایران، استان و نگرش دولت امروز در مواجه با مسائل حوزه محیط زیست پاسخ دادم.
لینک دریافت:
https://jwsd.um.ac.ir/article_40670.html

#ایران
#اکوسیستم

#مخاطرات
#آب

26/09/2021

💨 هبوب (Haboob) یا توفان شدید ماسه و غبار ساعاتی پیش آسمان مشهد را تیره و تار کرد.
غروب چهارم مهرماه یکهزار و چهارصد خورشیدی

هبوب که از ریشه کلمه عربی هب به معنی دمیدن و برانگیختن گرفته شده است به توفان های شدید ماسه و غبار گفته می شود که حدود یک قرن پیش برای توفان های شدید ماسه در بیابان بزرگ صحرا در شمال آفریقا بکار برده شد.
هبوب حاصل برخورد جبهه های شدید باد با سطح زمین خشک و ایجاد جریان های شدید کوچک محلی و فروریختن آن در چرخندهای شدید باد و در نتیجه برداشت حجم بزرگی از خاک ناپایدار و رسوب مناطق خشک و بیابانی و به دنبال آن حمل ذرات ماسه و خاک از سطح زمین در ستون شدید شکل گرفته از جریان باد هستند.
هبوب را نباید با گرد و غبار اشتباه گرفت. هابوب ها بخش جدایی ناپذیر زیست بوم های بیابان های خشک هستند. فقر پوشش گیاهی و نبود رطوبت خاک به طور ذاتی این زیست بوم ها را پذیرای این پدیده کرده است.
نابودی پوشش گیاهی، تغییرات اقلیم، نابودی منابع آب و خاک و زیست بومی شکننده حاصل رفتار انسان امروز، چهره بیابانی به بسیاری از اکوسیستم ها بخشیده و بی شک پیامد سرفه سپهر بر خاک این زیست بوم ها، هبوب خواهد بود.
هبوب یک نماد است برای آن چه در انتظارمان از خشم طبیعت خواهد بود و آنچه از رفتارمان با آن به ارمغان خواهیم برد.
عادل سپهر
دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد

#ژئومورفولوژی

#خاک

17/09/2021

📝 وقتی ارمغان باران، مرگ است

در خشک ترین و قدیمی ترین بیابان جهان چه می گذرد.
عادل سپهر
دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد

در بیابان آتاکاما در شیلی با هسته ای با بیش از ۱۵ میلیون سال قدمت و زمینی که ۵۰۰ سال، گریه سپهر را ندیده، همراه شدن با چنین جهان خشن، بخشی از تکامل اکوسیستم در فرایند تکوین و تکامل بوده است. چنین سازگاری با کم آبی، سبب شد تا بارش های سهمگین سال ۲۰۱۵، نه تنها نعمت نباشد، بلکه برای زیست بومی که سال ها لذت رنج خشکی را چشیده و چهره خود با شوری خاک آراسته و ملاحت خاکش، زیست بومش را بانمک ساخته است، هر قطره باران سهمگین، بوسه مرگ بر چهره این خشک بوم عالم و ساکنین آن باشد.

دانشمندان انتظار داشتند بارش ها، جلوه ای از شکوفه های بیابانی را در خاک ایجاد کند و حیات را در جهت تکامل تسریع بخشد، اما نتیجه برای بیابانی که تصویری است از حیات در سیاره سرخ، متفاوت بود. بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد گونه های بومی میکروبی موجود در خاک نمونه برداری شده قبل از وقوع بارش، در خاک جان یافته از باران وجود نداشته و از بین رفته بودند.

پژوهش ها حاکی از وقوع تنش یا شوک اسمزی در جوامع میکروبی پس از وقوع بارش بود. موجوداتی که خود و اجدادشان با نمک و رطوبت مه این بیابان مه اندود، سازگار شده بودند، هرگز در برابر تحمیل حجم بالای رطوبت به سلول بردبار نیستند.

یافته های دانشمندان نشان داد که تنها دو تا سه گونه در مرداب اطراف بیابان خشک، توانستند سازگاری و مقاومت نشان دهند و بقیه تحت تاثیر تنش اسمزی قرار گرفتند. شوک اسمزی زمانی اتفاق می افتد که مواد حل شده در مایع اطراف سلول به طور ناگهانی تغییر غلظت داده و باعث شده سلول به سرعت تغییر یافته و باعث ایجاد استرس حاد می شود.

هر چند این پدیده، ناخوشایند بود، اما اطلاعات بسیاری در خصوص شیوه های پایداری و تاب آوری موجودات در اختیار دانشمندان گذاشت. این تاب آوری و پاسخ های جوامع میکروبی می تواند بگوید که در سیاره سرخ، مریخ نیز شاید وجود فرآیندی مشابه به حذف بخش بزرگی از حیات دامن زده است.

منبع: یافته های مقاله منتشر شده در مجله نیچر
https://doi.org/10.1038/s41598-018-35051-w
#بیابان
#کویر
#ژئومورفولوژی

24/08/2021

🎞 Land Subsidence related fissures: earth fissures

Subsidence and earth fissures are geological events that are accelerated by man through a long-term extraction of groundwater, and they represent a disruption of a natural equilibrium. Underlying groundwater is pumped and the land settles and subsides. Under certain circumstances fissures then develop.
As water is pumped from an aquifer, the water occupying the spaces between the rock particles is removed and the water level, described as the water table, drops. Without the water, the particles then become more tightly packed together. In other words, the particles compact and consolidate.

With the continued pumping of groundwater without adequate recharge, the sediments become increasingly compressed causing the land to settle or subside. This lowering is called land subsidence and is caused by the compaction of the aquifer. Subsidence occurs gradually and spreads over wide areas.
Adel SEPEHR

#ژئومورفولوژی

25/07/2021

سقوط قطعات بزرگ سنگی حاصل از زمین لغزش در شمال هند امروز ۲۵ جولای ۲۰۲۱. مرگ ۹ نفر و مجروح شدن ۳ نفر.
Landslide in Kinnaur, Himachal Pradesh in northern India. 25 July 2021.
#ژئومورفولوژي
#ژئومورفولوژی

geowithadel

20/03/2022

20/02/2022

02/02/2022

02/02/2022

09/12/2021

02/12/2021

13/10/2021

26/09/2021

17/09/2021

24/08/2021

25/07/2021

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request