geowithadel

📝 کپورچه ای دوست داشتنی و نماد فرهنگ نوروز ایرانیان

هرچند نمی خواستم سخن را در خصوص ماهی قرمز یا گلد فیش زیاده دارم، اما تماشای سخن های نادرست برخی کنشگران و سلبریتی ها در خصوص این کپورچه زیبا، موجب نگاشت این متن کمی طولانی شد.
ماهی قرمز با نام علمی: Carassius auratus auratus، که به نام‌های ماهی طلایی، ماهی گلی، ماهی حوض نیز خوانده می‌شود، گونه‌ای ماهی از سرده کپورچه‌ها است.
ماهی قرمز متعلق به قرن سیزده و چهاردهم خورشیدی نیست، بلکه ایرانیان باستان، از ماهیان قرمز برای سفره هفت‌سین و در هنگام جشن‌های نوروز بهره می برند. یافته‌های باستانی زیادی هم از این حضور در تمدن بین‌النهرین و ایران پشتیبانی می‌کند، مانند: تندیس طلایی ماهی در آمودریا (دوره هخامنشی)، تندیسک نقره ایلامی، سینی‌های قلمکاری ساسانی و سکه های دوره صفوی.
در ضمن در متون مذهبی ماهی نماد انکی از خدایان سومر و از نشانه‌های اصلی مسیح در سال‌های اولیه این دین بوده‌ است.
متاسفانه در چند سال گذشته، بسیاری از سلبریتی ها و کنشگران حقوق جانوران در ایران، بدون اندک شناخت و در هیاهوی جهان مجازی، نسبت به خرید ماهی‌های قرمز و حذف این نماد فرهنگ ایرانی اعتراض کرده‌اند.
آن‌ها ادعا می‌کنند ماهی قرمز همراه با چای از ۸۰ سال پیش وارد ایران شده و بخشی از سنت سال نو چینی است. در صورتی‌که ایرانی‌ها بیش از ۲۵۰۰ سال با ماهی قرمز آشنایی داشته‌اند و آن را بر سر سفره‌های هفت‌سین خود می‌گذاشتند. شاهد این موضوع، تندیسک زرین ماهی قرمز مربوط به دوران هخامنشی است که یکی از اشیای گنجینه آمودریا است از محوطه باستانی تخت قباد به دست آمده‌است. از سوی دیگر، تندیسک نقره‌ای به سبک تمدن ایلامی در حدود سال‌های ۶۰۰ تا ۹۰۰ پیش از میلاد نیز وجود دارد که نشان می‌دهد ایلامی‌های ساکن فلات ایران با ماهی قرمز آشنایی داشته‌اند.
مخالفان ماهی قرمز بر سفره هفت سین می‌گویند چون کمال‌الملک در نقاشی خود از سفره هفت سین، ماهی نکشیده، این سنت، اصالت ندارد. این در حالی است که در خاطرات محمدحسن خان اعتمادالسلطنه (وزیر انطباعات و دارالترجمهٔ ناصرالدین شاه) به روشنی به وجود تنگ ماهی‌های قرمز بر سر سفره هفت‌سین در عید نوروز اشاره شده‌ است. اعتمادالسلطنه در شرح وقایع ۱۴ جمادی‌الثانی ۱۳۰۳ قمری (۱۲۶۴ خورشیدی) آورده: «حاجی میرزاحسین خان گرانمایه که شاهی گرفت، عقب‌عقب رفت، به بساط هفت‌سین خورد، ظرف ماهی را شکست. ماهی‌های قرمز زنده که در میان آن ظرف بود به روی زمین افتاد».
جهت مطالعه متن کامل، لطفا کانال تلگرام را دنبال کنید:
Telegram:

#نوروز

Dear colleagues geomorphologists

This is a reminder concerning the International Geomorphology Week, which will take place between 28 February and 4th March 2022.

Its aim (through several webinars and other associated events) is to promote geomorphology in all its forms, and mobilise the geomorphological community.

All the necessary information can be found here: https://lnkd.in/ePrEa5Qj

Please note that, for attending the webinars, a (free) registration on the IAG Eventbrite page is needed: https://lnkd.in/e5F_-RTi 

We are looking forward to meeting you during the 2022 IAG International Geomorphology Week, particularly South and West Asia webinar that will be held on 3 March, 7:30_10:40 CET.

Sincerely Yours, 
Adel and Sunil
EC members of IAG and conductors for South and West Asia

📝 World Wetlands Day
2/2/22
Value, Manage, Restore, and Love

شعار امسال روز جهانی تالاب:
تالاب ها را ارج نهیم، مدیریت کنیم، بازسازی کرده و دوستدارشان باشیم...

تالاب، لیلو، آبگیر، کیکو، ستخر، یکک، کولاب واژگانی کهن برای wetland در کهن فرهنگ ایرانی.
در پیوند نام تالاب ها با کهن بوم ایران، همین بس که قانون نگهداشت این میراث های اکولوژیک با نام رامسر پیوند خورده است.
هرچند امروزمان را رفتاری است بس متفاوت
#تالاب
#دریاچه

📝 روز جهانی تالاب

امروز 2/2/22 است، جدای از این یکنواختی زمان تقویمی که تکرارش امری است محال در زمان متغیر، پیوندی است با روز جهانی تالاب که در دومین روز دومین ماه سال میلادی نامگذاری شده است.

رخدادی که با نام رامسر در ایران پیوند خورده است، اما حال و روز تالاب ها و آبگیرهای این کهن بوم را امروز، چهره ای است خشک و ماتم زده...
چهره ای که حاصل آز و طمع سیری‌ناپذیر مردمان و حاکمان این دیار کهن و نگاه غیراکولوژیک زمامداران در کهن بومی از خاورمیانه است که پهنه سترگی از رخسار آن را خشک بوم ها و اقلیمی خشک و نیمه خشک آذین داده است.
t.me/adelsepehr
#تالاب

🎞 پس از ۲ سال دوری از سفرهای علمی و آموزش عملی دروس، ۱۸ آذرماه ۱۴۰۰، بازگشت دوباره به زمین بود با دانشجویان خوب، پر از انرژی و مهربان مهندسی طبیعت و مهندسی محیط زیست دانشگاه فردوسی مشهد.

آینده زیست بوم های این سرزمین زیبا به نشاط، کوشش و امید امروز آن ها پیوند خورده است.

📝 مصاحبه با نشریه آب و توسعه پایدار دانشگاه فردوسی مشهد در شهریورماه ۱۴۰۰ در نوشتار از هر دری این نشریه

در این مصاحبه به پرسش هایی پیرامون حال محیط زیست امروز ایران، استان و نگرش دولت امروز در مواجه با مسائل حوزه محیط زیست پاسخ دادم.
لینک دریافت:
https://jwsd.um.ac.ir/article_40670.html


#ایران
#اکوسیستم

#مخاطرات
#آب

📝 وقتی ارمغان باران، مرگ است

در خشک ترین و قدیمی ترین بیابان جهان چه می گذرد.
عادل سپهر
دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد

در بیابان آتاکاما در شیلی با هسته ای با بیش از ۱۵ میلیون سال قدمت و زمینی که ۵۰۰ سال، گریه سپهر را ندیده، همراه شدن با چنین جهان خشن، بخشی از تکامل اکوسیستم در فرایند تکوین و تکامل بوده است. چنین سازگاری با کم آبی، سبب شد تا بارش های سهمگین سال ۲۰۱۵، نه تنها نعمت نباشد، بلکه برای زیست بومی که سال ها لذت رنج خشکی را چشیده و چهره خود با شوری خاک آراسته و ملاحت خاکش، زیست بومش را بانمک ساخته است، هر قطره باران سهمگین، بوسه مرگ بر چهره این خشک بوم عالم و ساکنین آن باشد.

دانشمندان انتظار داشتند بارش ها، جلوه ای از شکوفه های بیابانی را در خاک ایجاد کند و حیات را در جهت تکامل تسریع بخشد، اما نتیجه برای بیابانی که تصویری است از حیات در سیاره سرخ، متفاوت بود. بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد گونه های بومی میکروبی موجود در خاک نمونه برداری شده قبل از وقوع بارش، در خاک جان یافته از باران وجود نداشته و از بین رفته بودند.

پژوهش ها حاکی از وقوع تنش یا شوک اسمزی در جوامع میکروبی پس از وقوع بارش بود. موجوداتی که خود و اجدادشان با نمک و رطوبت مه این بیابان مه اندود، سازگار شده بودند، هرگز در برابر تحمیل حجم بالای رطوبت به سلول بردبار نیستند.

یافته های دانشمندان نشان داد که تنها دو تا سه گونه در مرداب اطراف بیابان خشک، توانستند سازگاری و مقاومت نشان دهند و بقیه تحت تاثیر تنش اسمزی قرار گرفتند. شوک اسمزی زمانی اتفاق می افتد که مواد حل شده در مایع اطراف سلول به طور ناگهانی تغییر غلظت داده و باعث شده سلول به سرعت تغییر یافته و باعث ایجاد استرس حاد می شود.

هر چند این پدیده، ناخوشایند بود، اما اطلاعات بسیاری در خصوص شیوه های پایداری و تاب آوری موجودات در اختیار دانشمندان گذاشت. این تاب آوری و پاسخ های جوامع میکروبی می تواند بگوید که در سیاره سرخ، مریخ نیز شاید وجود فرآیندی مشابه به حذف بخش بزرگی از حیات دامن زده است.

منبع: یافته های مقاله منتشر شده در مجله نیچر
https://doi.org/10.1038/s41598-018-35051-w
#بیابان
#کویر
#ژئومورفولوژی