Pola.at - Raum für polnische Sprache und Kultur

Pyta się z niepewności – i pyta się dla pewności. Z niewiedzy – i ze sceptycyzmu. Z bezradności zatem – i z nadmiaru świadomości.

1 lutego przypada 14. rocznica śmierci Wisławy Szymborskiej. Przypominamy tekst Elizy Kąckiej 🔗 https://powszech.net/twt4Ft

🌍 Paryż pamięta o Wielkich Kobietach Nauki!

Maria Skłodowska-Curie – ikona światowej nauki – została wyróżniona we Francji.
Uczona znalazła się wśród 72 wybitnych naukowczyń, których nazwiska mają być upamiętnione na Wieży Eiffla, by pokazać światu, jak wiele zawdzięczamy kobietom w nauce 💫

Marii będą towarzyszyć m.in. Irène Joliot-Curie, Rosalind Franklin, Sophie Germain czy Marthe Gautier

To symboliczny gest, który przypomina, że nauka nie ma płci, a dokonania Marii Skłodowskiej-Curie – pionierki promieniotwórczości – wciąż inspirują kolejne pokolenia badaczek i badaczy.

🔗 Więcej informacji w linku w komentarzu 👇

Fot. Wieża Eiffla ©Agence Pierre-Antoine Gatier / portrety Marii Skłodowskiej-Curie i Irène Joliot-Curie — archiwum Chrząstowskich.

Femmes & Sciences Polska Sieć Kobiet Nauki/Polish Women Scientists Network Musée Curie Académie Polonaise des Sciences - Centre Scientifique à Paris Institut Polonais de Paris Instytut Francuski / Institut français de Pologne à Varsovie Ambassade de France en Pologne Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie OK Chemia Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Tour Eiffel Anne Hidalgo Ville de Paris From Warsaw To Paris, przewodnik po Paryżu

👏🇵🇱🇮🇹Najlepszym studentem polonijnym w Konkursie Interstudent 2026 okazał się Nicola Secci z III roku informatyki stosowanej na Politechnice Wrocławskiej.

Jak można przeczytać na stronie Fundacji „Perspektywy”, organizatora konkursu: „Mówi po polsku bez obcego akcentu, lubi żurek, a uczelnię wybrał na podstawie Rankingu Perspektyw. Nicola Secci jest od lat zaangażowany w działalność polonijną, a od niedawna jest też członkiem Młodzieżowej Rady Polonijnej przy Marszałku Senatu RP. Perfekcyjną znajomość języka polskiego zawdzięcza mamie pochodzącej ze Śląska Cieszyńskiego.”

Fundacja „Perspektywy” organizuje konkurs Interstudent od 16 lat w ramach programu „Study in Poland” realizowanego wspólnie z Konferencją Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP).
Ale to w tym roku po raz pierwszy przyznano nagrodę w kategorii Najlepszy Student Polonijny.

Gratulujemy!🙌

📚🇵🇱🏆 Polskie reportażystki Hanna Krall i Anna Bikont zostały laureatkami Nagrody Odette i Leona Chertoków. Jest to prestiżowe francuskie wyróżnienie literackie przyznawane za książki poświęcone tematyce ludobójstwa. Jury zdecydowało się uhonorować obie autorki ex aequo, podkreślając wyjątkową wartość literacką ich dzieł.

Nagrodzono książki „Fantom bólu. Reportaże wszystkie” Hanny Krall oraz „Cena. W poszukiwaniu żydowskich dzieci po wojnie” Anny Bikont – poruszające opowieści o Zagładzie, pamięci i powojennych losach ocalałych. Polski reportaż wciąż jest jednym z najmocniejszych głosów w opisie historii XX wieku.

🏔️ 338 lat temu (25 stycznia 1688 roku) we wsi Terchová na dzisiejszej Słowacji urodził się Juraj Jánošík – najsłynniejszy zbójnik Karpat i bohater ludowych legend.

Postać Janosika bardzo szybko wykroczyła poza ramy biografii i faktów znanych z archiwów, przechodząc w sferę mitu i zbiorowej wyobraźni. W ludowych pieśniach, balladach i podaniach urasta do rangi obrońcy najsłabszych – tego, który odbierał bogatym i możnym, by pomagać ubogim, występując przeciwko feudalnej przemocy i niesprawiedliwości społecznej. Stał się symbolem buntu wobec porządku narzuconego siłą oraz wolności, której nie sposób uregulować paragrafami ani zdusić represjami.

Historyczny Juraj Janosik żył krótko i zginął w brutalny sposób, stracony przez władze, które widziały w nim zagrożenie dla istniejącego ładu. Jednak to, co miało być końcem jego historii, okazało się początkiem legendy. Opowieści o nim przetrwały znacznie dłużej niż oficjalne wyroki i dokumenty, przekazywane z pokolenia na pokolenie, wzmacniane przez wyobraźnię kolejnych epok. Dzięki temu Janosik stał się postacią ponadczasową – nie tylko zbójnikiem z karpackich lasów, lecz uniwersalnym symbolem sprzeciwu, wolności i marzenia o sprawiedliwszym świecie.

Przez kolejne stulecia Janosik inspirował twórców literatury, teatru i filmu, stając się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci folkloru Europy Środkowej. Do dziś pozostaje symbolem góralskiego etosu, odwagi i sprzeciwu wobec władzy nadużywającej siły.

📷 Władysław Skoczylas/Wikimedia Commons

170 lat temu, 21 stycznia 1856 roku odbył się pogrzeb Adama Mickiewicza w Paryżu.

To, że poeta spoczął w stolicy Francji, a później - w Krakowie, a nie w Konstantynopolu, gdzie zmarł, zawdzięczamy jego sekretarzowi, Armandowi Lévy'emu. Podejrzewano, że przyczyną zgonu była cholera - według ówczesnych tureckich przepisów sanitarnych ciało osoby zmarłej na tę chorobę powinno zostać chemicznie anihilowane, a pogrzeb jak najszybszy. Lévy jednak uparł się, że Wieszcz powinien spocząć w Paryżu. Ciało zabalsamowano - ponoć
kiepsko - i zamknięto w trzech trumnach (cynkowej i dwóch drewnianych), a następnie przetransportowano do Francji.

Uroczystości dodatkowo opóźniły się, ponieważ przy okazji ekshumowano zwłoki żony poety, Celiny, z jej grobu na cmentarzu Père-Lachaise, by mogła - zgodnie z życzeniem Mickiewicza - spocząć razem z nim na tzw. "polskim" cmentarzu w Montmorency.

Dzień był chłodny i dżdżysty. Msza żałobna w kościele świętej Magdaleny (tym samym, w którym żegnano Fryderyka Chopina) została niespodziewanie zakłócona - otóż na słynnych schodach tej świątyni kapitan Franciszek Jaźwiński pobił kijem generała Władysława Zamoyskiego, co niektórzy odczytali jako akt zemsty na obozie Czartoryskich za śmierć poety. Wydarzenie to mocno oburzyło obecnego tam Cypriana Norwida, który upamiętnił je w wierszu "Duch Adama i skandal".

Po mszy młodzież przeniosła na ramionach trumnę z ciałami Adama i Celiny Mickiewiczów na cmentarz w Montmorency. Nad grobem przemawiał jedynie Józef Bohdan Zaleski, poeta i przyjaciel rodziny Mickiewiczów. Podsumował życie Wieszcza słowami: "Wiele grzeszył, ale i wiele miłował".

Ze znanych osób poza Zaleskim i Norwidem w pogrzebie wzięła udział Delfina Potocka. Na wieść o śmierci Mickiewicza do Paryża przyjechał również Zygmunt Krasiński z małżonką, on jednak za radą (a raczej rozkazem) ojca nie wziął udziału w uroczystości. W tym czasie Wincenty Krasiński sprawował urząd zastępczy namiestnika cesarskiego w Królestwie, więc udział jego syna w pogrzebie najsłynniejszego polskiego emigranta ponoć mógłby mieć dla niego nieprzyjemne konsekwencje (z represjami wobec całej rodziny włącznie). Trzeci wieszcz poprzestał na obserwowaniu konduktu żałobnego z okna swojego mieszkania, znajdującego się na tyłach kościoła świętej Magdaleny.

Początkowo grób przykrywał kamień "ze skromnym napisem". W 1867 roku ufundowano nagrobny pomnik dłuta Antoine-Auguste’a Préaulta, który stoi tam do dziś.

[ współpraca reklamowa] Folkowe Przystanki, czyli jedyna w swoim rodzaju, darmowa galeria sztuki — kolejna polecajka od nas i od 99RENT na weekendową wycieczkę 🙂A jeśli potrzebujecie wypożyczyć cztery kółka — przypominam o specjalnej jesiennej ofercie od 99RENT – szczegóły znajdziecie na stronie!I pamiętajcie, że z naszym kodem AMAZING macie dodatkowy rabat -10% na wynajem auta!✅ Kod działa na całą flotę przy wynajmie krótkoterminowym (do 30 dni)✅ Wystarczy wpisać AMAZING przy rezerwacji na 99rent.pl✅ Ważny do końca 2025 rokuJak ktoś w potrzebie — śmiało korzystajcie! 😁Poniżej obiecana lista i namiary na przystanki (więcej informacji o tej fajnej inicjatywie znajdziecie na stronie FolkowePrzystankipl):📍 BABIE LATO – Józef Chełmoński / Sylwester Stabryła – Nowy Pudłów, gmina Poddębice📍 FOLKLOR SIERADZKI – Natalia Grala / Natalia Grala – Pudłówek, gmina Poddębice📍 CHŁOPI – Sylwester Stabryła / Sylwester Stabryła – Góra Bałdrzychowska, gmina Poddębice📍 WIOSNA – Jacek Malczewski / Sylwester Stabryła – Anusin, gmina Poddębice📍 OJCZYZNA – Jacek Malczewski / Natalia Grala – Anusin, gmina Poddębice📍 ŻNIWA – Włodzimierz Przerwa-Tetmajer / Natalia Grala – Wólka, gmina Poddębice📍 KOBIETA Z KURĄ – Julian Fałat / Sylwester Stabryła – Sędów, gmina Wartkowice📍 PORTRET JÓZIA FELDMANA i SŁONECZNIK – Stanisław Wyspiański / Sylwester Stabryła – Jeżew, gmina Zadzim📍 NA PASTWISKU – Stanisław Witkiewicz / Sylwester Stabryła – Chropy, gmina Poddębice📍 BOCIANY – Józef Chełmoński / Marcin Jaszczak – Brudnów, gmina Dalików📍 RUSAŁKA RUDNICKA – Marcin Jaszczak / Marcin Jaszczak – Rudniki, gmina Pęczniew📍 WIEJSKIE PODWÓRKO – Tadeusz Makowski / Olga Pelipas – Drużbin, gmina Pęczniew📍 MUZYKA – Jacek Malczewski / Sylwester Stabryła – Księże Młyny, gmina Pęczniew📍 BUKIET WDZIĘCZNOŚCI – Sylwester Stabryła / Sylwester Stabryła – Piaski, gmina Świnice Warckie📍 DZIEWCZYNA Z DZBANEM – Józef Chełmoński / Sylwester Stabryła – Parski, gmina Świnice Warckie📍 DZIECI POD DROGOWSKAZEM – Tadeusz Makowski / Marcin Jaszczak – Brzeg, gmina Pęczniew #polska #polskajestpiękna #ciekawemiejsca #sztuka #malarstwo #podróże #polandisbeautiful #poland #travel #ciekawostki

Pamiętacie scenę z filmu „Pora umierać”, w której grająca pacjentkę-staruszkę Danuta Szaflarska wchodzi do lekarki, a ta jej mówi: „Niech się rozbierze i położy”. Na co pacjentka: „Słucham, pani doktor?”. „Niech się rozbierze i położy!” – powtarza lekarka. Zaś pacjentka delikatnym tonem: „Niech się pocałuje w dupę…” - i zamyka za sobą drzwi.

Przypomniała mi się ta scena dziś w Samorządowej Bibliotece Publicznej w Kępnie, bo zobaczyłem tam pożyteczne instrukcje dla pracowników i czytelników z tytułem TU NIE DZIADURZYMY!

• Nie zwracamy się na „ty” lub „babciu”, „dziadku” do osób starszych niespokrewnionych.
• Używamy form „pani”, „pan”.
• Nie używamy uproszczonego języka oraz niepotrzebnych zdrobnień w rodzaju „obiadek”, „spacerek”.
• Nie używamy zwrotów „niech weźmie”, „niech usiądzie”. Mówimy: „proszę wziąć”, „proszę usiąść”.
• Nie zwracamy się do osób starszych w liczbie mnogiej, czyli: „Jak się dziś czujemy?”.
• Nie zwracamy się do osób starszych w liczbie mnogiej. Mówimy: „Jak się pani czuje?”, „Czego pan sobie życzy?”
• Nie ponaglamy osób starszych i nie przerywamy im. Osoby starsze mają prawo do swoich wypowiedzi.

I poznałem nowe pojęcie: „dziadurzenie”. „To protekcjonalny sposób zwracania się do osób starszych, który narusza ich godność – dlatego przyłączamy się do kampanii >Twoje słowa. Moja godność

Żywieckie Gody w Milówce 🥰 Tradycja nigdy nie zginie!♥️