02/03/2013
Organizmanin Enerji gereksinimi ve BMI
Organizmamiz, hareket icin gerekli enerjiyi, aldigi besin maddelerinden elde etmektedir. Kisa süreli, hareketlerde metabolizmamiz Adenosintriphosphat ( ATP ) `a ihtiyac duymaktadir. Bu süre yaklasik 3-4 saniye ile sinirlidir. Sicrama, reaksiyon cikislari, reflexe bagli hareketler icin acil enerci ünitesidir ATP. Sürenin kisa olmasi ve sadece kandaki oksijen moleküllerini kullaniyor olmasindan Anerobe enerji üretimi denir. Yani oksijene gereksinim duyulmaksizin, 3 lü Fosfat grubundan , 1 fosfatin ayrilmasiyla olusan enerjidir. Sadece 2 Fosfat ile bagli kalan Adenosin( ADP ), 3. Fosfati baglamasi gerekir ki devreye bir diger tasici Creatin girer. Hareket süresi 3 saniyeyi gecmis ve 10. Saniyeye ulasmis ise metabolizmanin ihtiyaci olan Phosfat`, i Creatinphosfat ilave eder. Bu islem 4 ile 10 saniye arasinada meydana gelen eforlarda gerceklesir Anaerobe döngüsüdür.
10 ile 45 saniye arasindaki eforlar icin de kas icindeki Gilikojen enerji icin kullanilmaya baslar. Enerji üretimi Anaerobe düzeydedir. 45. saniyeden itibaren devreye hücre icine enerji transferi yapmak ile görevli laktat devreye girer. Laktat Karbonhidratin Gilikojene dönüsmeye basladigindan itibaren etkilidir ve 120 saniye devam eder. 120 ile 240 saniye süren Kas icine glikojen olarak transfer edilebilen enerji laktat ile isbirligi icindedir. Bu sure Aerobe enerjiye gecis süresidir. 240-600 saniye veya 10 dakika sonra karbonhidrat rezervesine yaglar da girmeye baslar. 45 dakikadan sonra %80 yag yakimi gerceklesir.
Bir hareket ya da efor esnasinda enrji gereksinimizi, kimyasal olarak bu sekilde özetliyebiliriz.
Fazla kilo nedir?
Besinlerden elde ettigimiz Kalorileri bu zincire göre yakamiyor isek bütün bu enerji birimleri, özellikle vücudumuzun hareketsiz bölgelerinde yag olark depo edilmeye baslar.
Örnegin, ornizmanin günlük C vitamini ihtiyaci, sadece bir portakalda mevcuttur. 2. portakal ile metabolizmaya fazla C vitamini ulasmiyor. Metabolizmanin belirli bir doyma orani vardir. Düsünelim ki bir bardaga su dolduruyoruz. Bardak tamamen su ile dolmus olmasina ragmen, su ilave etmeye devam ediyoruz. Elbette zeten suyla dolu bir bardaga su ilave etmek, elimize bezi alip yerleri silmemize sebeb olacaktir.
Prensip olarak bu islem Vücudumuzda da ayni. Organizma ichtiyaci olani alir. Karbonhidrat (Tahil besin grubu) ve yaglar fazla alindigi ve hemen yakilmadigi sürece Vücudumuzda yag olarak depo edililir.
Fazla kilolardan kurtulmanin ilk adimi mideyi kücültmek. Bu da az ama fazla ögün araliklariyla yemek. Haftada 2000 Kcal yakimi yine hedefe götürecek brim. Özellikle yagli yiyeceklerden kacinin. 2 hafta mide kücültme periodu icine girildigi zaman salata, az miktarda beyaz et yenmesi uygun. Aclik duygusunu meyve veya siyah cukulata yiyerek gidirebilirsiniz.
Sporcular icin ise antrenman öncesi sadece Karbonhidratli besinler tüketilmesi uygun. Özellikle antrenmandan 2 saat önce yemek yenmesi daha dogru olacaktir. Antrenman sonrasi ise mutlaka Proteinli besin maddeleri tercih edilmeli. Protein bilindigi gibi kaslarin yapi tasidir.
BMI(Body-Mass-Index) olarak bilinen skala ya da degerlere göre, ölcülerinizi ortaya cikarabilirsiniz. Bunun icin Vücut agirliginiz (Kilogram.)bölü Boy uzunlugunuzun karesi (Metre) 2. . Örnegin agirligi 70 kg. ve boyu 1,74m olan bir breyin BMI `sini hesaplarsak: Boy uzunlugunun karesi 1,74 x 1,74 = 3,0276 bu cikan sonucu formuüle göre uygularsak 70kg/3,0276 =23,12. Elde ettigimiz bu sonuc cizergedeki karsiligina baktigimizda kisinin, normal vücut ölcülerine sahip oldugunu görürüz.
(Yukarida Tabloda, Bayan ve Baylarin BMI saklasi görülmektdir.)