24/08/2026
Przyczyny i skutki Chrztu Polski – życie przed 966 rokiem, dylematy Mieszka I i znaczenie przyjęcia chrześcijaństwa
Chrzest Polski, tradycyjnie datowany na 966 rok, jest jednym z najważniejszych wydarzeń w historii naszego kraju. W rzeczywistości nie był to jednak jeden prosty moment, w którym nagle całe społeczeństwo zmieniło swoją religię. Był to przede wszystkim chrzest księcia Mieszka I i jego najbliższego otoczenia, który zapoczątkował długi proces chrystianizacji ziem znajdujących się pod jego władzą. Proces ten trwał wiele dziesięcioleci, a w niektórych miejscach dawne zwyczaje i wierzenia przetrwały jeszcze przez kilka pokoleń.
Decyzja Mieszka I miała znaczenie religijne, ale również polityczne, społeczne i kulturowe. Przyjęcie chrześcijaństwa wprowadzało państwo Piastów do świata chrześcijańskiej Europy, wzmacniało władzę księcia, ułatwiało kontakty z innymi władcami oraz otwierało drogę do rozwoju organizacji kościelnej, piśmiennictwa, szkolnictwa i nowych form kultury. Aby jednak dobrze zrozumieć znaczenie chrztu, trzeba najpierw przyjrzeć się temu, jak wyglądało życie mieszkańców ziem polskich przed 966 rokiem.
Jak żyli ludzie na ziemiach polskich przed przyjęciem chrześcijaństwa?
W X wieku nie istniała jeszcze Polska w takim znaczeniu, w jakim rozumiemy ją dzisiaj. Nie było nowoczesnego państwa, jasno wyznaczonych granic, jednej administracji ani poczucia narodowego podobnego do współczesnego. Ziemie zamieszkiwały różne plemiona zachodniosłowiańskie, między innymi Polanie, Wiślanie, Mazowszanie, Ślężanie czy Pomorzanie. Z czasem coraz większą przewagę zaczęli zdobywać Piastowie, których głównym ośrodkiem władzy była Wielkopolska.
Większość ludności żyła na wsi. Podstawą utrzymania było rolnictwo, hodowla zwierząt, łowiectwo, rybołówstwo, zbieractwo oraz rzemiosło. Uprawiano między innymi proso, żyto, pszenicę, jęczmień i rośliny strączkowe. Hodowano świnie, bydło, owce, kozy i konie. Ważną rolę odgrywały lasy, które dostarczały drewna, dzikich zwierząt, grzybów, owoców, miodu i wosku.
Domy budowano głównie z drewna. Były one znacznie skromniejsze niż późniejsze średniowieczne budowle miejskie. Osady składały się często z niewielkiej liczby gospodarstw. W pobliżu ważniejszych miejsc powstawały natomiast grody, czyli umocnione ośrodki otoczone wałami ziemno-drewnianymi. Grody pełniły funkcję militarną, administracyjną, gospodarczą i polityczną. To właśnie wokół takich miejsc jak Gniezno, Poznań czy Ostrów Lednicki koncentrowała się władza rodzącego się państwa Piastów.
Społeczeństwo nie było równe. Na jego szczycie znajdował się książę wraz z rodziną i wojownikami tworzącymi jego drużynę. Drużyna książęca była niezwykle ważna, ponieważ pozwalała władcy prowadzić wojny, podporządkowywać sobie kolejne ziemie oraz utrzymywać posłuszeństwo miejscowej ludności. Utrzymanie licznych wojowników było jednak kosztowne, dlatego książę musiał kontrolować daniny, handel oraz ważne szlaki komunikacyjne.
Poniżej warstwy rządzącej znajdowała się przede wszystkim ludność zajmująca się rolnictwem, rzemiosłem i hodowlą. Istnieli także niewolnicy i ludzie zależni, zdobywani między innymi podczas wojen. Handel niewolnikami był w tej części Europy jednym z elementów ówczesnej gospodarki i kontaktów dalekosiężnych.
Wierzenia Słowian przed chrztem
Przed przyjęciem chrześcijaństwa mieszkańcy ziem polskich wyznawali religie, które historycy określają najczęściej jako wierzenia słowiańskie lub pogaństwo słowiańskie. Trzeba jednak pamiętać, że nasza wiedza o tych wierzeniach jest niepełna. Słowianie przed chrystianizacją nie pozostawili własnych rozbudowanych źródeł pisanych, dlatego wiele informacji pochodzi z późniejszych kronik, relacji chrześcijańskich autorów oraz badań archeologicznych.
Dla dawnych Słowian świat przyrody miał ogromne znaczenie. Ludzie byli bezpośrednio uzależnieni od pogody, pór roku, urodzaju, lasów i rzek. Nic więc dziwnego, że zjawiska naturalne często miały wymiar religijny. Wierzono w istnienie różnych bóstw i istot nadprzyrodzonych związanych z siłami przyrody, wojną, płodnością czy światem zmarłych.
W szerszym świecie słowiańskim znane były takie bóstwa jak Perun, związany z burzą i piorunem, czy Weles, kojarzony między innymi z bogactwem, bydłem i sferą podziemną. Nie możemy jednak z całą pewnością powiedzieć, że wszyscy mieszkańcy ziem podległych Mieszkowi I czcili dokładnie tych samych bogów w taki sam sposób. Religia słowiańska nie tworzyła jednej, scentralizowanej instytucji podobnej do Kościoła chrześcijańskiego.
Duże znaczenie miały miejsca uważane za święte: gaje, źródła, rzeki, wzgórza czy stare drzewa. Składano ofiary, obchodzono święta związane z cyklem przyrody, proszono o urodzaj, zdrowie, powodzenie w walce oraz ochronę przed nieszczęściem.
Ważną rolę odgrywał również kult zmarłych. Ludzie wierzyli, że śmierć nie oznacza całkowitego końca istnienia, a relacja między żywymi i umarłymi nadal może mieć znaczenie. Zmarłych wyposażano czasem w przedmioty potrzebne podczas pochówku, a obrzędy pogrzebowe miały zapewnić spokój duszy i bezpieczeństwo żywych.
Dawne wierzenia były więc bardzo silnie związane z codziennym życiem. Przyjęcie chrześcijaństwa oznaczało nie tylko zmianę tego, do jakiego Boga należało się modlić. W dłuższej perspektywie wymagało także zmiany wielu zwyczajów, obrzędów rodzinnych, sposobów świętowania, zasad małżeństwa czy podejścia do śmierci.
Powstające państwo Mieszka I
W czasach Mieszka I sytuacja polityczna ziem polskich szybko się zmieniała. Piastowie podporządkowywali sobie kolejne obszary, a niewielkie wcześniej struktury plemienne zaczynały tworzyć większą organizację państwową.
Mieszko I potrzebował jednak czegoś więcej niż tylko silnej drużyny wojowników. Jeżeli chciał rządzić rozległym terytorium, musiał stworzyć system pozwalający utrzymywać jedność różnych ziem i ludności.
Chrześcijaństwo mogło się tutaj okazać bardzo użyteczne. Religia chrześcijańska podkreślała szczególną pozycję władcy i umożliwiała budowanie państwa opartego na bardziej jednolitej organizacji. Kościół dysponował ludźmi potrafiącymi czytać i pisać, znał sposoby prowadzenia administracji, utrzymywał kontakty międzynarodowe i posiadał doświadczenie organizacyjne, którego młode państwo Piastów dopiero potrzebowało.
Dlaczego Mieszko I zdecydował się na chrzest?
Nie możemy zajrzeć do myśli Mieszka I i z absolutną pewnością powiedzieć, który powód był dla niego najważniejszy. Źródła dotyczące jego panowania są ograniczone. Możemy jednak wskazać kilka czynników, które razem sprawiały, że przyjęcie chrześcijaństwa było decyzją bardzo korzystną.
Wprowadzenie państwa do chrześcijańskiej Europy
W X wieku chrześcijaństwo było jednym z podstawowych elementów europejskiego porządku politycznego. Państwo rządzone przez pogańskiego władcę znajdowało się w mniej korzystnej sytuacji niż kraj chrześcijański.
Przyjmując chrzest, Mieszko stawał się częścią wspólnoty chrześcijańskich władców. Od tej chwili można było traktować go jako pełnoprawnego partnera dyplomatycznego. Było to niezwykle ważne dla państwa, które znajdowało się pomiędzy różnymi ośrodkami politycznymi i musiało walczyć o swoją pozycję.
Stosunki z państwem niemieckim
Na zachód od ziem Mieszka rozwijało się potężne państwo niemieckie, którego władcy prowadzili ekspansję na obszary zamieszkiwane przez Słowian.
Chrystianizacja była w tamtej epoce nieraz związana z podporządkowywaniem kolejnych ziem. Mieszko musiał więc brać pod uwagę zagrożenie, że pogański charakter jego państwa może zostać wykorzystany jako argument do ingerencji z zewnątrz.
Przyjęcie chrześcijaństwa z własnej inicjatywy pozwalało ograniczyć takie zagrożenie. Mieszko nie musiał czekać, aż ktoś spróbuje narzucić mu nową religię siłą. Mógł sam zdecydować o sposobie chrystianizacji i wykorzystać ją do wzmocnienia własnej pozycji.
Sojusz z Czechami i małżeństwo z Dobrawą
Bardzo ważne były stosunki Mieszka I z Czechami. Około 965 roku Mieszko poślubił czeską księżniczkę Dobrawę, córkę księcia Bolesława I.
Czechy były już krajem chrześcijańskim, dlatego małżeństwo z Dobrawą łączyło Mieszka z chrześcijańską dynastią.
Według późniejszych przekazów Dobrawa odegrała znaczącą rolę w nakłonieniu Mieszka do chrztu. Nie należy jednak sprowadzać całej decyzji wyłącznie do wpływu żony. Mieszko był doświadczonym politykiem i z pewnością rozumiał, jakie konsekwencje może przynieść jego decyzja.
Małżeństwo miało także znaczenie polityczne. Sojusz z Czechami wzmacniał pozycję Mieszka w konfliktach z jego przeciwnikami.
Wzmocnienie władzy księcia
Przed chrystianizacją poszczególne plemiona i wspólnoty posiadały własne tradycje, wierzenia i lokalne ośrodki kultu. Dla władcy próbującego połączyć różne ziemie w jedno państwo mogło to być problemem.
Chrześcijaństwo wprowadzało bardziej jednolity system religijny. Jeden Bóg, jedna organizacja kościelna i wspólne zasady religijne mogły pomagać w tworzeniu wspólnoty politycznej znajdującej się pod zwierzchnictwem jednego księcia.
Kościół uczył również, że władza pochodzi od Boga. W kolejnych stuleciach przekonanie to stało się bardzo ważnym elementem europejskiej monarchii. Dla Mieszka chrześcijaństwo mogło więc oznaczać dodatkowe uzasadnienie jego zwierzchnictwa.
Potrzeba sprawniejszej administracji
Młode państwo potrzebowało ludzi wykształconych. Problem polegał na tym, że społeczeństwo przedchrześcijańskie nie posiadało rozbudowanej kultury pisma.
Duchowni byli jedną z najlepiej wykształconych grup średniowiecznej Europy. Potrafili pisać po łacinie, prowadzić dokumentację, uczestniczyć w dyplomacji i utrzymywać kontakty z innymi państwami.
Przyjęcie chrześcijaństwa otwierało więc dostęp do całej europejskiej kultury pisma i administracji.
Jakie dylematy mógł mieć Mieszko?
Decyzja o przyjęciu chrześcijaństwa nie musiała być łatwa. Dla współczesnego człowieka chrzest może wydawać się pojedynczą uroczystością religijną, ale dla władcy X wieku wiązał się z ogromnym ryzykiem politycznym i społecznym.
Pierwszym problemem była reakcja własnych poddanych. Mieszko oraz jego przodkowie wyrastali ze świata dawnych słowiańskich tradycji. Wierzenia te były zakorzenione w życiu społecznym przez pokolenia. Próba ich odrzucenia mogła wywołać sprzeciw części ludności.
Drugim dylematem była kwestia niezależności. Przyjęcie chrześcijaństwa wymagało kontaktu z zagranicznym duchowieństwem, ponieważ państwo Mieszka nie posiadało jeszcze własnej organizacji kościelnej. Istniało więc ryzyko, że wraz z misjonarzami pojawią się również wpływy polityczne obcych państw.
Trzecim problemem była zmiana tradycyjnego porządku społecznego. Chrześcijaństwo wprowadzało nowe zasady dotyczące małżeństwa, rodziny, obrzędów religijnych i świąt. Nie wszystko można było zmienić natychmiast.
Mieszko musiał więc znaleźć sposób, aby wykorzystać chrześcijaństwo do wzmocnienia państwa, a jednocześnie nie utracić kontroli nad procesem przemian.
Chrzest Mieszka I
Tradycyjnie przyjmuje się, że chrzest Mieszka I miał miejsce w 966 roku. Dokładna data i miejsce uroczystości nie są jednak pewne. W tradycji popularnej często pojawia się data 14 kwietnia 966 roku, ale historycy nie posiadają źródła, które pozwalałoby z pełną pewnością wskazać właśnie ten dzień.
Nie wiemy również jednoznacznie, gdzie odbyła się ceremonia. Wśród możliwych miejsc wymienia się między innymi Poznań, Gniezno oraz Ostrów Lednicki, a w dyskusjach historycznych pojawiają się także inne hipotezy.
Najważniejsze jest jednak znaczenie samego wydarzenia. Mieszko, jako władca, przyjął chrześcijaństwo wraz z przynajmniej częścią swojego dworu i elity politycznej. Oznaczało to rozpoczęcie oficjalnej chrystianizacji państwa.
Nie należy sobie jednak wyobrażać, że w jednym dniu ochrzczono wszystkich mieszkańców jego ziem i że następnego ranka dawni bogowie zostali całkowicie zapomniani.
Tak nie wyglądały średniowieczne procesy chrystianizacyjne.
Zmiana religii całego społeczeństwa trwała bardzo długo.
Jak chrześcijaństwo docierało do zwykłych ludzi?
Po chrzcie władcy zaczęła powstawać organizacja kościelna. Budowano pierwsze kościoły i kaplice, sprowadzano duchownych oraz misjonarzy.
Dla zwykłego mieszkańca wsi nowa religia mogła początkowo wydawać się obca. Nabożeństwa odprawiano po łacinie, której większość ludności nie rozumiała. Nowe zasady religijne przekazywali duchowni, których było niewielu.
Co więcej, chrześcijaństwo wymagało odrzucenia lub przekształcenia wielu dawnych praktyk.
Ludzie przyzwyczajeni do oddawania czci przyrodzie, składania ofiar czy obchodzenia tradycyjnych świąt nie zmieniali swoich przekonań z dnia na dzień.
Dlatego przez długi czas mogło dochodzić do łączenia dawnych zwyczajów z chrześcijańskimi. Niektóre wcześniejsze obrzędy stopniowo zanikały, inne otrzymywały nowe znaczenie, a jeszcze inne przetrwały w kulturze ludowej.
Powstanie organizacji kościelnej
Jednym z najważniejszych następstw chrztu było utworzenie organizacji kościelnej.
W 968 roku powstało biskupstwo w Poznaniu, którego pierwszym biskupem był Jordan. Był to niezwykle ważny krok, ponieważ oznaczał tworzenie struktur kościelnych związanych bezpośrednio z państwem Mieszka.
Dzięki temu chrystianizacja nie była tylko osobistą sprawą księcia. Powstawała instytucja, która miała działać na jego ziemiach przez kolejne pokolenia.
Skutki polityczne chrztu
Jednym z najważniejszych skutków chrztu było wzmocnienie międzynarodowej pozycji państwa Piastów.
Mieszko nie był już w oczach chrześcijańskich sąsiadów pogańskim władcą stojącym poza europejskim porządkiem religijnym. Stał się chrześcijańskim księciem, który mógł zawierać małżeństwa dynastyczne i sojusze na bardziej równych zasadach.
Zmieniało to sposób, w jaki jego państwo było postrzegane.
Chrzest nie rozwiązał oczywiście wszystkich problemów politycznych. Mieszko nadal prowadził wojny i spory z sąsiadami. Religia nie sprawiła, że konflikty zniknęły.
Zmieniła jednak jego miejsce w systemie europejskim.
Wzmocnienie państwa Piastów
Chrześcijaństwo pomagało także w procesie centralizacji państwa.
Kościół był instytucją hierarchiczną i dobrze zorganizowaną. Taki model współgrał z dążeniami księcia do podporządkowania sobie różnych regionów.
Wspólna religia mogła stopniowo osłabiać znaczenie lokalnych kultów i tradycji plemiennych, a jednocześnie wzmacniać więź mieszkańców z państwem rządzonym przez Piastów.
Nie oznacza to oczywiście, że chrzest natychmiast stworzył jednolity naród polski. Proces kształtowania wspólnej tożsamości trwał całe stulecia.
Był jednak jednym z elementów, które sprzyjały integracji kraju.
Rozwój pisma i kultury
Jednym z najbardziej przełomowych skutków chrystianizacji było rozpowszechnienie pisma łacińskiego.
Przed chrztem mieszkańcy ziem polskich posługiwali się przede wszystkim kulturą ustną. Historie, tradycje i informacje przekazywano z pokolenia na pokolenie.
Wraz z duchowieństwem pojawiła się kultura pisana.
Łacina stała się językiem Kościoła, dyplomacji, kronikarstwa i administracji. Dzięki niej możliwe było tworzenie dokumentów, prowadzenie korespondencji z innymi państwami i zapisywanie wydarzeń historycznych.
To właśnie dzięki kulturze chrześcijańskiej w kolejnych stuleciach powstały kroniki opisujące początki państwa polskiego.
Rozwój szkolnictwa
Kościół przyczyniał się również do rozwoju edukacji. Początkowo szkoły powstawały przede wszystkim przy katedrach, klasztorach i ważniejszych kościołach.
Nie było to szkolnictwo powszechne w dzisiejszym rozumieniu. Zdecydowana większość społeczeństwa nadal nie potrafiła czytać ani pisać.
Powstała jednak warstwa ludzi wykształconych, zdolnych do pracy w kancelarii władcy czy administracji kościelnej.
W dłuższej perspektywie miało to ogromne znaczenie dla rozwoju państwa.
Rozwój architektury i sztuki
Chrześcijaństwo przyniosło także nowe formy architektury.
Wcześniejsze budownictwo na ziemiach polskich było przede wszystkim drewniane. Wraz z rozwojem Kościoła zaczęły powstawać bardziej monumentalne budowle sakralne, również z kamienia.
Kościoły stawały się nie tylko miejscami modlitwy, ale również symbolami nowej kultury i pozycji władcy.
Rozwijała się także sztuka religijna, produkcja przedmiotów liturgicznych, zdobnictwo i nowe formy rzemiosła.
Zmiany w życiu codziennym
Chrystianizacja wpływała również na codzienne życie ludzi.
Kościół wprowadzał kalendarz świąt chrześcijańskich. Niedziela stawała się dniem szczególnym, a najważniejsze momenty życia człowieka coraz silniej wiązano z obrzędami kościelnymi.
Chrzest rozpoczynał życie chrześcijanina, małżeństwo otrzymywało wymiar religijny, a pogrzeb odbywał się według nowych zasad.
Zmieniało się podejście do rodziny. Kościół dążył między innymi do ograniczenia wielożeństwa oraz związków uznawanych przez niego za niedopuszczalne.
Był to jednak proces stopniowy i długotrwały.
Czy wszyscy zaakceptowali nową religię?
Nie.
Chrystianizacja nie przebiegała bez oporu.
Dla części ludności nowe zasady mogły być niezrozumiałe lub narzucone przez władzę. Dawne wierzenia były związane z tradycją przodków, rodziną i lokalną wspólnotą.
Przyjęcie chrześcijaństwa przez księcia nie oznaczało więc automatycznej przemiany przekonań wszystkich jego poddanych.
Najlepiej widać to w XI wieku, kiedy po okresie kryzysów politycznych doszło na ziemiach polskich do wystąpień określanych tradycyjnie jako reakcja pogańska. Pokazuje to, że nawet kilkadziesiąt lat po chrzcie Mieszka dawne wierzenia i sprzeciw wobec nowych struktur nadal były żywe.
Negatywne i trudne skutki chrystianizacji
Chrzest Polski często przedstawiany jest przede wszystkim jako wydarzenie pozytywne, ale warto pamiętać, że tak wielka zmiana miała również trudne konsekwencje.
Chrystianizacja oznaczała stopniowe zanikanie wielu elementów dawnej kultury religijnej Słowian.
Niszczono lub porzucano miejsca kultu, dawne obrzędy uznawano za pogańskie, a kapłani starej religii tracili swoją pozycję.
Dla części społeczeństwa mogło to oznaczać zerwanie z tradycją przodków.
Nowa organizacja kościelna wymagała także środków finansowych. Budowa kościołów, utrzymanie duchowieństwa i funkcjonowanie instytucji kościelnych nakładały na społeczeństwo kolejne obowiązki.
Z perspektywy władcy Kościół był narzędziem integracji państwa. Z perspektywy części zwykłych ludzi mógł być natomiast instytucją reprezentującą nowe wymagania i ograniczenia.
Chrzest Polski a późniejsza koronacja Bolesława Chrobrego
Decyzja Mieszka I przygotowała również drogę dla jego syna, Bolesława Chrobrego.
W 1000 roku odbył się słynny zjazd gnieźnieński, podczas którego cesarz Otton III spotkał się z Bolesławem.
Powstała wówczas niezależna metropolia kościelna w Gnieźnie oraz nowe biskupstwa.
Był to ogromny sukces polityczny i organizacyjny państwa Piastów.
W 1025 roku Bolesław Chrobry został koronowany na pierwszego króla Polski.
Bez wcześniejszej chrystianizacji kraju taka koronacja w ramach chrześcijańskiego porządku politycznego Europy byłaby niezwykle trudna.
Długofalowe znaczenie chrztu
Największe znaczenie chrztu Polski ujawnia się w perspektywie wielu stuleci.
Decyzja Mieszka I określiła przede wszystkim kierunek cywilizacyjny, w którym rozwijało się państwo Piastów.
Polska weszła do kręgu chrześcijaństwa zachodniego, związanego z Rzymem i kulturą łacińską.
Miało to ogromne znaczenie dla późniejszego rozwoju języka, sztuki, architektury, prawa, szkolnictwa, piśmiennictwa i stosunków międzynarodowych.
W kolejnych stuleciach Polska pozostawała częścią kultury łacińskiej Europy.
Najważniejsze przyczyny Chrztu Polski
Do najważniejszych przyczyn decyzji Mieszka I można więc zaliczyć:
chęć wzmocnienia pozycji państwa na arenie międzynarodowej,
potrzebę nawiązania bliższych relacji z chrześcijańskimi państwami Europy,
sojusz z Czechami oraz małżeństwo Mieszka z Dobrawą,
ograniczenie możliwości wykorzystania pogaństwa jako pretekstu do ekspansji politycznej lub religijnej,
wzmocnienie władzy księcia,
potrzebę integracji różnych ziem i plemion,
możliwość stworzenia sprawniejszej administracji,
dostęp do wykształconego duchowieństwa i kultury pisma.
Najważniejsze skutki Chrztu Polski
Do najważniejszych skutków chrztu należały natomiast:
rozpoczęcie chrystianizacji państwa Piastów,
wejście państwa Mieszka do kręgu zachodnioeuropejskiej kultury chrześcijańskiej,
wzrost znaczenia politycznego władcy,
rozwój organizacji kościelnej,
utworzenie biskupstwa w Poznaniu,
rozwój pisma łacińskiego,
rozwój kancelarii i administracji,
rozwój szkolnictwa,
rozwój architektury sakralnej i sztuki,
zmiany w obyczajach, prawie rodzinnym i życiu codziennym,
stopniowe zanikanie dawnych wierzeń słowiańskich,
silniejsze zintegrowanie państwa,
stworzenie warunków do dalszego rozwoju monarchii Piastów.
Podsumowanie
Chrzest Polski nie był jedynie religijną ceremonią, podczas której Mieszko I przyjął nową wiarę. Był jedną z najważniejszych decyzji politycznych i cywilizacyjnych w dziejach państwa Piastów.
Mieszko znajdował się w trudnej sytuacji. Z jednej strony rządził społeczeństwem mocno związanym z dawnymi wierzeniami i tradycjami. Z drugiej widział, że otaczająca go Europa coraz wyraźniej opiera swoją politykę, kulturę i organizację na chrześcijaństwie.
Pozostanie przy dawnych wierzeniach mogło oznaczać coraz większą izolację i ryzyko polityczne. Przyjęcie chrześcijaństwa również niosło niebezpieczeństwa – mogło wywoływać niezadowolenie poddanych, wymagało sprowadzenia zagranicznego duchowieństwa i prowadziło do głębokich zmian społecznych.
Mieszko wybrał jednak drogę chrystianizacji.
Decyzja z 966 roku rozpoczęła proces, który trwał znacznie dłużej niż życie jednego władcy. Dawna religia nie zniknęła natychmiast, a chrześcijaństwo nie zostało od razu w pełni zaakceptowane przez wszystkich mieszkańców kraju. Przez długi czas nowa wiara współistniała z dawnymi przyzwyczajeniami i obrzędami.
Ostatecznie jednak przyjęcie chrześcijaństwa trwale zmieniło rozwój państwa Piastów. Dzięki niemu Polska została związana z kulturą łacińską i zachodnim chrześcijaństwem. Rozwijała się administracja, piśmiennictwo, szkolnictwo, sztuka i architektura. Władcy uzyskali nowe narzędzia budowania swojej pozycji, a państwo mogło uczestniczyć w polityce europejskiej na zupełnie innych zasadach niż wcześniej.
Dlatego Chrzest Polski można postrzegać nie tylko jako zmianę religii władcy, ale jako początek ogromnej transformacji całego państwa i społeczeństwa. Było to wydarzenie, które łączyło religię z polityką, kulturą, dyplomacją i walką o przetrwanie młodego państwa.
Właśnie z tego powodu rok 966 zajmuje tak ważne miejsce w historii Polski. Nie był momentem, w którym Polska nagle „powstała” ani dniem, w którym wszyscy jej mieszkańcy stali się chrześcijanami. Był natomiast symbolicznym początkiem nowego etapu – wejścia państwa Piastów do świata średniowiecznej, chrześcijańskiej Europy.
