ԼՈՒՅՍ հիմնադրամ/ LUYS foundation

🇮🇷 🇺🇸 Իրանի շուրջ զարգացումներն ու Թրամփի վարչակազմի դիրքավորումը

Իրանում շարունակվող հակաիշխանական ցույցերին զուգահեռ՝ «Նյու Յորք Թայմսի», ինչպես նաև այլ ԶԼՄ-ների տվյալներով, վերջին օրերին նախագահ Դոնալդ Թրամփին ներկայացվել են Իրանի դեմ հնարավոր ռազմական գործողությունների մի շարք սցենարներ, որոնք ներառում են առանձին ռազմական օբյեկտների կամ ռազմավարական նշանակություն ունեցող թիրախների դեմ հարվածներ։ Մինչ այս պահը, սակայն, Թրամփի վարչակազմը որևէ վերջնական որոշում չի կայացրել, կամ գոնե դրա մասին դեռևս չի հայտարարվել։ Տպավորություն է ստեղծվում, որ վարչակազմը որդեգրել է սպասողական մոտեցում՝ դիտարկելով, թե ինչ արդյունքների կարող են հասնել ընդդիմադիրները սեփական ուժերով, ապա կայացնելով որոշում։

Իր հերթին, Թեհրանում ԱՄՆ-ի վիրտուալ դեսպանությունը ԱՄՆ քաղաքացիներին կոչ է արել հնարավորինս արագ լքել Իրանը՝ Թուրքիայի կամ Հայաստանի տարածքով, քանի որ Վաշինգտոնը հնարավորություն չի ունենալու երաշխավորել իր քաղաքացիների անվտանգությունը Իրանի տարածքում։ Փորձը ցույց է տալիս, որ նման նախազգուշացումները հնչում են ռազմական հարվածներից կամ լայնածավալ ռազմական գործողություններից անմիջապես առաջ։ Վաշինգտոնի այս հայտարարությանը հետևեցին Իրանում հավատարմագրված տարբեր պետությունների դեսպանությունների հայտարարությունները՝ նմանօրինակ բովանդակությամբ։
Թրամփի այն հայտարարությունը, որ ԱՄՆ-ը կաջակցի իրանական ընդդիմությանը, եթե Թեհրանը հատի կարմիր գծերը, դեռևս գործնական քայլերի չի վերածվել, սակայն որոշ կոշտ քայլերի Թրամփն այդուհանդերձ դիմել է։ Մասնավորապես, Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ տնտեսական գործունեություն իրականացնող ցանկացած երկիր կբախվի ԱՄՆ-ի հետ ամբողջ առևտրի նկատմամբ կիրառվող 25 տոկոս մաքսատուրքի ավելացմանը, ինչը, բնականաբար, բարդ իրավիճակ է ստեղծում ցանկացած պետության համար, որն ունի խոշոր առևտրաշրջանառություն ԱՄՆ-ի հետ։ Գործնականում այս քայլն ամենաուժեղ հարվածն է հասցնելու Չինաստանին, քանի որ այդ պետությունը Իրանի և ԱՄՆ-ի ամենախոշոր առևտրային գործընկերն է։

Բնական է, որ Իրանի պատմության մեջ ամենազանգվածային բողոքի ալիքներից մեկը գտնվում է ինչպես Իսրայելի, այնպես էլ Միացյալ Նահանգների հատուկ ծառայությունների համակ ուշադրության կենտրոնում, և ակնհայտ է, որ այն պահին, երբ նրանք զգան, որ հնարավոր է ազդել գործընթացների վրա կամ ավելի խորացնել Իրանում առկա լարվածությունն ու ճգնաժամը, անկասկած, գործի կդնեն ցանկացած սցենար։ Չնայած դրան, ԱՄՆ նախագահն ու նրա վարչակազմի մի շարք բարձրաստիճան պաշտոնյաներ վերջին օրերին բազմիցս արել են Իրանի դեմ հնարավոր հարվածների մասին հայտարարություններ, սակայն մինչ այս պահը դեռևս որևէ գործողություն չի իրականացվել։ Հատկանշական է, որ Իրանի օդային սահմանները փակ են, և այդ պետության օդային տարածքով թռիչքներ գրեթե չեն իրականացվում, ինչը ևս մեկ անգամ վկայում է այն մասին, որ օդային հարվածներ, այդուհանդերձ, հնարավոր են։
Ինչ վերաբերում է Թրամփին, ապա վերջին օրերին նա առնվազն 7–8 հայտարարություն կամ գրառում է արել Իրանի թեմայով՝ նշելով, որ պատրաստ է օգնություն ցուցաբերել Իրանի ցուցարարներին։ Հատկանշական է նաև, որ այն հարցին, թե արդյո՞ք նա հնարավոր է համարում Իրանի շահի որդու՝ երկրի հաջորդ ղեկավար դառնալու հնարավորությունը, Թրամփը պատասխանել է, որ դա պարտադիր չէ, և ավելի նպատակահարմար է սպասել ու տեսնել, թե ինչ ներքին ուժեր կձևավորվեն և կդրսևորվեն այս ընթացքում, ինչը ևս մեկ անգամ ապացուցում է, որ Վաշինգտոնը դեռևս սպասողական դիրքավորում ունի։

Հարված հասցնելու սցենարը, ինչպես նաև այլ սցենարներ, մշտապես գտնվում են Թրամփի սեղանին, և, ըստ էության, ցանկացած զարգացում առաջիկա օրերին հնարավոր է, ինչի մասին հայտարարել է նաև Սպիտակ տունը։ Միաժամանակ տեղեկություններ են հայտնվել, որ Պենտագոնը հրահանգել է Կատարում տեղակայված ամերիկյան ռազմաբազայից տարհանել ամերիկացի զինվորականներին, քանի որ Վաշինգտոնը չի բացառում, որ Թեհրանը կարող է հարվածներ հասցնել իր հրթիռների համար հասանելիություն ունեցող ամերիկյան ռազմաբազաներին, որոնք տեղակայված են Մերձավոր Արևելքի տարբեր երկրներում։

Հետաքրքրական է այն հանգամանքը, որ Միացյալ Նահանգների դաշնակից Պարսից ծոցի երեք արաբական պետություններ վերջին շրջանում սկսել են փակ դիվանագիտական նախաձեռնություններ՝ Իրանի դեմ հնարավոր ռազմական գործողությունները կանխելու նպատակով՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից հնչեցված հարվածների սպառնալիքների ֆոնին։ Մասնավորապես, Սաուդյան Արաբիան, Կատարը և Օմանը մտահոգված են, որ Իրանի դեմ ռազմական գործողությունները կարող են լայնածավալ հետևանքներ ունենալ Մերձավոր Արևելքի համար։ Իր հերթին, ԱՄՆ մյուս ռազմավարական դաշնակից Թուրքիան հայտարարել է, որ կապի մեջ է ինչպես իրանական, այնպես էլ ամերիկյան պաշտոնյաների հետ՝ բանակցային սեղան վերադառնալու հնարավորությունները քննարկելու նպատակով։ Սակայն աղբյուրը զգուշացրել է, որ գործընթացը կարող է լինել արդեն «ուշացած»։

Հետևաբար, թե ինչպիսին կլինի Թրամփի որոշումը, կախված է նաև Իրանում ցույցերի ինտենսիվությունից, բախումների ծավալներից և այն հանգամանքից, թե երբ և ինչպես Իրանի ղեկավարությունը կկարողանա իրավիճակը վերցնել վերահսկողության տակ։

Ամերիկյան հետազոտությունների հայկական կենտրոն

Ժողովուրդների հավաքական հիշողությունը քաղաքական ռեսուրս է, ինքնության հիմք և ապագայի մասին պատկերացումները ձևավորող առանցքային մեխանիզմ։

🔹Ինչպե՞ս են պետություններն ու հասարակությունները կազմակերպում իրենց հիշողության քաղաքականությունը։

🇦🇲 Ինչպե՞ս է Հայաստանում պատմական հիշողության շուրջ պայքարը վերածվել քաղաքական դիրքորոշումների կենտրոնական առանցքի, որը արտացոլում է պետական իշխանության և հասարակության միջև առկա լարումները։

🔹Ինչպե՞ս են պետական մակարդակում «ապամոնտաժվում» նախորդ պատմական նարատիվները:

🔗 Ամբողջական հրապարակմանը կարող եք ծանոթանալ հետևյալ հղումով՝

https://www.luys.am/index.php?m=publicationsOne&pid=468

🔹Կառավարության կայքում «Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացի փաստաթղթեր» խորագրի ներքո տեղադրվել են 13 նյութեր, դրանց թվում՝ 2007 թվականից մինչև 2019 թվականը ձևավորված բանակցային փաստաթղթեր։

🔹Հոդվածում ներկայացվում են կառավարության ղեկավարի արած 10 առավել խնդրահարույց պնդումները և ապացուցվում է, որ դրանք չունեն որևէ փաստաթղթային հիմնավորում, կեղծ են, ու նպատակ են ունեցել մոլորեցնել հասարակությանը։

🔹Հրապարակված փաստաթղթերը վկայում են, որ 2007-2018թթ․ ձևավորված բանակցային փաստաթղթերը միանշանակորեն արձանագրում էին Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի կամքի ազատ արտահայտմամբ Արցախի անկախությունն ու միջազգային ճանաչումը ապահովող կարգավորման սխեման։

🔗 Ամբողջական հրապարակմանը կարող եք ծանոթանալ հետևյալ հղումով՝

https://www.luys.am/index.php?m=publicationsOne&pid=466

Ապաշնորհ աճպարարություն կամ լեռը երկնեց ու մուկ ծնեց. կառավարության հրապարակած ինքնաոչնչացման «փաստաթղթերը» Հայաստանում 2018 թվականի հակասահմանադրական իշխանափոխությունից հետո ձևավորված իշխանության ներկայացուցիչները, փորձելով նսեմացնել ու ժխտել Լեռնային Ղարաբաղի հակամա...

🇦🇲«Աղոթքի նախաճաշը» Հայաստանում

Նոյեմբերի 14-15-ը Հայաստանում տեղի ունեցավ առաջին «Աղոթքի նախաճաշ» միջոցառումը՝ կառավարության և Հայ Առաքելական եկեղեցու միջև լարվածության աճին զուգահեռ՝ պայմանավորված վերջին ամիսներին մի քանի բարձրաստիճան հոգևորականների ձերբակալություններով, Վեհափառի և եկեղեցու դեմ Հայաստանի աշխարհիկ իշխանությունների արշավով։

Աղոթքի նախաճաշը ԱՄՆ-ում ընդունված հասարակական, կրոնական միջոցառում է, որը սովորաբար կազմակերպվում է մայրաքաղաք Վաշինգտոնում, յուրաքանչյուր տարվա փետրվարին: Ավանդաբար դրան մասնակցում են ԱՄՆ նախագահը, Կոնգրեսի անդամներ, դեսպաններ, օտարերկրյա պետությունների ղեկավարներ, հասարակական գործիչներ, հոգևորականներ և այլք։ Միջոցառման պատմությունը սկիզբ է առել դեռևս 1953 թվականին՝ ԱՄՆ 34-րդ նախագահ Դուայթ Էյզենհաուերի օրոք, և այդ ժամանակվանից ի վեր դրան մասնակցել են ԱՄՆ բոլոր նախագահները։

Սույն թվականի փետրվարին ԱՄՆ-ում կրկին տեղի ունեցավ այս միջոցառումը, որին մասնակցեց նաև Հայաստանի պատվիրակությունը Փաշինյանի գլխավորությամբ, և ամենայն հավանականությամբ հենց դրանից հետո էլ որոշում կայացվեց նման միջոցառում կազմակերպել Երևանում՝ Հայ առաքելական եկեղեցու դեմ արշավից միջազգային հանրության ուշադրությունը շեղելու և գործընթացի էությունը լղոզելու նպատակով:

Երևանյան «Աղոթքի նախաճաշի» ծրագիրը մաքսիմալ գաղտնի էր պահվում: Իհարկե, միջոցառման համար նախապես գործարկվել էր պաշտոնական կայք, որը, սակայն, շատ սահմանափակ տեղեկատվություն էր պարունակում ծրագրի և մասնակիցների վերաբերյալ։ Հայտնի էր միայն, որ միջոցառումը ներկայացվում է որպես քաղաքացիական հասարակության նախաձեռնություն՝ Փաշինյանի հովանու ներքո։ Մասնակիցների թվում էին քաղաքական, դիվանագիտական, բիզնեսի, լրատվական և հոգևոր ոլորտի ներկայացուցիչներ Հայաստանից և արտերկրից։ Կայքի համաձայն՝ «Աղոթքի նախաճաշի» նպատակն էր «նորացնել Հայաստանի հոգևոր հիմքերը և հաստատել ավանդական քրիստոնեական արժեքները», միաժամանակ առանձնացնելով օգոստոսի 8-ի Վաշինգտոնի համաձայնագրերը՝ որպես «կայունության, համագործակցության և տարածաշրջանային վերականգնման նոր հնարավորություններ բացող կարևորագույն փուլ»։

Թեև միջոցառման օրակարգը հրապարակայնորեն հասանելի չէր, գրանցված մասնակիցները ստացել էին երկօրյա ծրագրի մանրամասները։ Նոյեմբերի 14-ի առավոտյան սկսվեց պանելային քննարկումներով, այդ թվում՝ «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (TRIPP) թեմայով, որին հաջորդեց երեկոյան պաշտոնական ընդունելությունը։ Նոյեմբերի 15-ին տեղի ունեցավ «Աղոթքի նախաճաշը», որից հետո մասնակիցները հրավիրվեցին այցելելու Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին։ Ըստ կազմակերպիչների՝ մասնակիցները ավելի քան 300-ն էին։ Որոշ լրատվամիջոցներ նախկինում նշել էին Դոնալդ Թրամփ կրտսերի այցի մասին, որը պետք է մասնակցեր միջոցառմանը, սակայն նրա այցը կա՛մ չեղարկվեց, կա՛մ էլ ի սկզբանե նախատեսված էլ չէր եղել։

Գրանցված մասնակիցներին ուղարկված էլեկտրոնային նամակները բացահայտել էին, որ կազմկոմիտեի ղեկավարը «Կրթվելը նորաձև է» կենտրոնական կոմիտեի անդամ և ծրագրի ղեկավար Ստեփան Սարգսյանն է։ Սա բնական հարցեր առաջացրեց միջոցառման՝ քաղաքացիական հասարակության կողմից նախաձեռնված լինելու հայտարարությունների մասին։ Իր ելույթում Փաշինյանը հայտարարեց, որ «Աղոթքի նախաճաշը Աստծո և մարդու մասին է», և այն պետք է նաև իր արտահայտությունը գտնի «Աստծո և պետության» միջև հարաբերություններում։
Փաշինյանը միջոցառումը կապեց նաև հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների հետ՝ նշելով, որ խաղաղության գործընթացը տեղի է ունեցել փետրվարին և նոյեմբերին կայացած երկու աղոթքի նախաճաշերի միջակայքում։ Առաջինը՝ 2025 թվականի փետրվարին, երբ Փաշինյանը մասնակցել էր Միացյալ Նահանգներում Միջազգային կրոնական ազատության գագաթնաժողովի շրջանակներում կայացած Ազգային աղոթքի նախաճաշին և մյուսը Երևանում տեղի ունեցող «Աղոթքի նախաճաշն» էր։ Փաշինյանն ակնարկեց, որ դրանում, որոշակի «հոգևոր նշանակություն և իմաստ» կա։

Միևնույն ժամանակ, այս միջոցառումը որոշակի քննադատության արժանացավ Փաշինյանի կառավարության և Հայ Առաքելական եկեղեցու միջև լարված հարաբերությունների համատեքստում։ Վերջին ամիսներին ձերբակալվել են Հայ Առաքելական եկեղեցու մի քանի բարձրաստիճան հոգևորականներ, այդ թվում՝ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը, Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանը և Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանը։ Միքայել Աջապահյանը դատապարտվել է երկու տարվա ազատազրկման, մինչդեռ Բագրատ Գալստանյանը և Մկրտիչ Պռոշյանը շարունակում են կալանավորված մնալ։ «Աղոթքի նախաճաշը» սուր քննադատության արժանացավ Ամերիկայի Հայ Դատի հանձնախմբի կողմից: Ըստ կազմակերպության գործադիր տնօրեն Արամ Համբարյանի՝ միջոցառումը կազմակերպվել է «Հայ Առաքելական եկեղեցու նկատմամբ իրականացվող ճնշումներից ուշադրությունը շեղելու համար»:

Հրավիրյալ մասնակիցների թվում էր «Միջազգային քրիստոնեական համերաշխություն» կազմակերպության պատվիրակությունը, այդ թվում՝ նախագահ Ջոն Այբները և հանրային հարցերի տնօրեն Ջոել Վելդկամփը: Կազմակերպությունը պաշտոնապես թույլտվություն էր խնդրել՝ այցելելու կալանավորված հոգևորականներին և Հայ Առաքելական եկեղեցու բանտարկված աջակիցներին, սակայն Արդարադատության նախարարությունը մերժել էր խնդրանքը:

Խոսելով Հայաստանում ստեղծված ընդհանուր իրավիճակի մասին՝ Վելդկամփը վերջին զարգացումները որակեց որպես «կառավարության միջամտություն աշխարհի ամենահին եկեղեցիներից մեկի գործերին», և որ նրանք տեսնում են «պետության կողմից եկեղեցու դեմ արշավի» սրացում։ Իսկ իր հրապարակած հոդվածում Վելդկամփը նշել էր, որ «եթե Փաշինյանին հաջողվի կոտրել եկեղեցին, նա կշահի՝ վերացնելով մրցակից ազդեցության կենտրոնը։ Սակայն նա կզրկի հայ հասարակությունը միավորող ուժից, անհատների և պետության միջև միջնորդական ինստիտուտից և աշխարհիկացման դեմ պատնեշից»։

«Աղոթքի նախաճաշին» միայն մեկ ներկայացուցիչ կար Հայ Առաքելական եկեղեցու կողմից՝ Դանիել եպիսկոպոս Ֆինդիկյանը, որը մասնակցեց մեկ քննարկման, և շեշտեց, որ երեք հոգևորականներ դեռևս բանտում են։ Քննարկման մեկ այլ մասնակից՝ Ասիֆ Մահմուդը, որը ԱՄՆ Միջազգային կրոնական ազատության հարցերով հանձնաժողովի փոխնախագահն է, նույնպես կոչ արեց իշխանություններին ազատ արձակել կալանավորված հոգևորականներին։ Մասնակիցներից ոմանք էլ հանդիպումներ ունեցան Հայաստանի ընդդիմադիր դաշտի որոշ ներկայացուցիչների հետ, ինչը բնականաբար որոշակի լարվածություն առաջացրեց Հայաստանի իշխանությունների մոտ:

Վերջին զարգացումների համատեքստում կարծիք է ձևավորվում, որ «Աղոթքի նախաճաշը» ոչ թե հոգևոր-հասարակական հավաք էր, այլ կառավարության կողմից՝ կրոնական անհանդուրժողականության մեղադրանքներին հակազդելու միտումնավոր քաղաքական քայլ, որը մեծ հաշվով չհասավ իր նպատակին։

Ամերիկյան հետազոտությունների հայկական կենտրոն

🇦🇲 2018թ. Հայաստանում տեղի ունեցած հակասահմանադրական իշխանափոխությունից հետո միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքների շրջանակներում Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման բնականոն գործընթացը փոխարինվեց կտրուկ ցնցումներով։

🔹Դա խաթարեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջնորդական ջանքերը՝ թողնելով հակամարտության կարգավորման միայն երկու տարբերակ՝ միջազգային հանրության աջակցությամբ ինքնորոշման իրավունքի իրացում կամ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ցեղասպանություն։

🔹Կատարվել է նոր աշխարհակարգի ձևավորման տարբեր փուլերում ինքնորոշման հակամարտությունների (Արևելյան Թիմոր, Կոսովո, Լեռնային Ղարաբաղ) լուծման գործընթացների համեմատական վերլուծություն:

🔗 Ամբողջական հրապարակմանը կարող եք ծանոթանալ հետևյալ հղումով՝

https://www.luys.am/index.php?m=publicationsOne&pid=463

Ինչո՞ւ են ինքնորոշման որոշ հակամարտություններ ավարտվում անջատմամբ, իսկ մյուսները ՝ ցեղասպանությամբ. Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության «Generis publishing» հրատարակչության հրատարակած մենագրությունը ներկայացնում է միջգիտակարգային հետազոտության արդյունքները: Ուսումնասիրությունը նվիրված է աշխարհաքաղաքա....

🇦🇲 Հայաստանի ազգային խորհրդանիշների վերաիմաստավորումը և դրանց շուրջ հասարակական համախմբումը անհրաժեշտ են մեր ազգային ինքնության պահպանման ու կենսունակության համար։

🔹Ցավոք, այսօր խորհրդանիշների շուրջ հակասությունները հաճախ օգտագործվում են ոչ թե համախմբման, այլ բաժանարար գծեր ստեղծելու նպատակով՝ խոչընդոտելով ազգային համախմբմանը և թուլացնելով պետական ինստիտուտների և հասարակության միջև կապը։

🔗 Ամբողջական հրապարակմանը կարող եք ծանոթանալ հետևյալ հղումով՝

https://www.luys.am/index.php?m=publicationsOne&pid=460

Արարա՞տ, թե՞ Արագած Հայաստանի ազգային խորհրդանիշների վերաիմաստավորումը և դրանց շուրջ հասարակական համախմբումը ոչ միայն անհրաժեշտ են երկրի ազգային ինքնության պահպանման համար, այլև պա...

🇺🇸 Ինչ է ԱՄՆ ազգային անվտանգության ռազմավարությունը, և ինչ է այն պարունակում

ԱՄՆ Ազգային անվտանգության ռազմավարությունը իրենից ներկայացնում է ծավալուն փաստաթուղթ, որով Միացյալ Նահանգների յուրաքանչյուր հաջորդ նախագահ ներկայացնում է իր առաջնահերթությունները՝ միտված արտաքին և անվտանգային օրակարգին, որը դառնում է իր նախագահության շրջանի կարևորագույն հիմնարար փաստաթուղթը։ Ռազմավարության նպատակն է ներկայացնել Միացյալ Նահանգների առջև ծառացած սպառնալիքները, դրանց դիմակայելու և հակազդելու երկրի ռազմավարությունը։

Ազգային անվտանգության առաջին ռազմավարությունը ձևավորվել է նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի նախագահության օրոք 1987-ին՝ նախորդ տարի ընդունված «Գոլդվոթեր-Նիքոլսզի պաշտպանության դեպարտամենտի վերակազմավորման ակտի» 603-րդ հոդվածի համաձայն։ 1980-ական թվականներից ի վեր ԱՄՆ Կոնգրեսը պահանջել է, որ յուրաքանչյուր նախագահական վարչակազմ ներկայացնի Ազգային անվտանգության ռազմավարություն, որի մեջ պետք է նաև նշված լինեն Միացյալ Նահանգների միջազգային շահերը, պարտավորությունները, նպատակները, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի անվտանգային և ռազմական ծրագրեր իրականացնելու կարողությունները։ Թեև օրենքով նախատեսված է Ազգային անվտանգության ռազմավարության ամենամյա ներկայացում նախագահի կողմից, այնուամենայնիվ սա խիստ պահանջ չէ և մեծամասամբ թողնված է նախագահների հայեցողությանը։ Օրինակ՝ նախագահ Քլինթոնը նախագահության երկու ժամկետների ընթացքում ներկայացրել է 7 ռազմավարություն, Ջորջ Ու. Բուշը և Բարաք Օբաման՝ 2-ական, իսկ Դոնալդ Թրամփը նախագահության իր առաջին ժամկետի ընթացքում ներկայացրել է ընդամենը մեկ ռազմավարություն։

Միջավայրը, որում ծնվում են այս փաստաթղթերը, մեծապես կարևորվում է։ Ներքաղաքական հակասությունները, հատկապես պահպանողական և լիբերալ գաղափարախոսությունների բախումը, ազդում են նաև Ազգային անվտանգության ռազմավարության բովանդակության վրա՝ որոշելով, թե ինչպես է ԱՄՆ-ը ձևավորում արտաքին մարտահրավերներին հակազդելու իր քաղաքականությունը և որոշում դաշնակիցների հետ փոխգործակցության ձևաչափերը։

Սկսած 1987-ից, նախագահները իրենց ռազմավարություններում ներառել են արտաքին քաղաքականությանն ու անվտանգությանը վերաբերող հարցեր։ Օրինակ՝ Ռեյգանի առաջին ռազմավարությունը գրված էր Սառը պատերազմի տրամաբանության ներքո, երբ ԱՄՆ-ի գլխավոր խնդիրներն էին ԽՍՀՄ-ի զսպումը և ռազմական գերիշխանության հաստատումը։ Իսկ, օրինակ, Ջորջ Հ. Ու. Բուշի 1993-ի ռազմավարությունը արդեն քննարկում է ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության նոր մարտահրավերները՝ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։ ԱՄՆ ազգային անվտանգության մարտահրավերների թվում ներառվում է օգնությունը նախկին ԽՍՀՄ երկրներին՝ բարեհաջող ժողովրդավարական անցում իրականացնելու համար։

ԱՄՆ-ը այլևս չէր բախվում Երրորդ համաշխարհային պատերազմի մշտական սպառնալիքին։ Այդուհանդերձ, վարչակազմը գտնում էր, որ ԱՄՆ-ԽՍՀՄ մրցակցության որոշ տարրեր կպահպանվեն, և միշտ կարող է լինել մշտական բախումների կրրկնվելու վտանգ։ Իսկ արտաքին քաղաքականության գլխավոր առաջնահերթությունը մնում էր դաշնակիցների և գործընկերների հետ համերաշխությունը։ Բուշի վարչակազմը գտնում էր, որ ԱՄՆ-ը պետք է առաջնորդի աշխարհում ժողովրդավարության տարածման գործընթացը, քանզի հակառակ պարագայում ԱՄՆ ապագան կձևավորեն այլ դերակատարներ։ Շուրջ 20 տարի անց, արդեն Բարաք Օբամայի 2010-ի ռազմավարությունը ներառում էր նոր արտաքին քաղաքական մարտահրավերներ, ինչպիսիք են միջազգային ահաբեկչությունը, մահացու տեխնոլոգիաների տարածումը, 2008-ի տնտեսական ճգնաժամն ու կլիմայի փոփոխությունը։ ԱՄՆ-ը պետք է ձգտեր ձևավորել և ամրապնդել մի աշխարհակարգ, որտեղ բոլոր երկրները կմիավորվեին այս խնդիրների լուծման շուրջ։

Իսկ ինչ վերաբերում է Դոնալդ Թրամփի առաջին նախագահական շրջանում հրապարակված Ազգային անվտանգության ռազմավարությանը, ապա այն պարունակում էր Սառը պատերազմի շունչ։ Ռազմավարության նախաբանում ԱՄՆ-ը ներկայացվում է որպես առաջնորդ պետություն, նշելով, որ «ԱՄՆ-ը կրկին առաջատար է համաշխարհային ասպարեզում», և Թրամփի առաջին վարչակազմը առավել կոշտ ձևակերպումներով հստակ մատնանշում էր ԱՄՆ հակառակորդ պետություններին և այն միջոցները, որ Միացյալ Նահանգները կիրառելու էր՝ հակազդելու նրանց։

Հետաքրքիր է, որ 1990-ականներին ԱՄՆ ռազմավարությունները հիմնականում վերաբերում էին անվտանգային քաղաքականությանը և արտաքին մարտահրավերներին, ներքին քաղաքականությանը վերաբերող հարցերը, որպես կանոն, չէին ներառվում այս փաստաթղթում։ Սակայն ամեն հաջորդ ռեալիզացիայի հետ առավել մեծ նշանակություն էր տրվում ներքին քաղաքականությանը։ Դա հատկապես նկատելի է Թրամփի Ազգային անվտանգության առաջին ռազմավարությունից, որի հիմնաքարը ամերիկյան ժողովրդին, հայրենիքը և ամերիկյան կենսակերպը պաշտպանելն է և հակազդելը արտաքին մարտահրավերներին։ Այլ կերպ ասած, իր ռազմավարության առանցքը կապված է ներպետական շահերի սպասարկման հետ՝ ի հաշիվ թե՛ դաշնակից, թե՛ մրցակից պետությունների հետ հարաբերությունների շրջանակների ձևավորման։

Դոնալդ Թրամփը նախագահության երկրորդ ժամկետի ընթացքում դեռևս չի ներկայացրել Ազգային անվտանգության նոր ռազմավարությունը։ Առաջիկա շաբաթների ընթացքում ակնկալվում է, որ Թրամփի վարչակազմը ամերիկյան հանրությանը և աշխարհին կներկայացնի ազգային անվտանգության իր նոր ռազմավարությունը, որը միջազգային հանրությանն ու գիտական շրջանակներին հնարավորություն կտա առավել առարկայական և հիմնավոր պատկերացում կազմել, թե ինչպես աշխատել Թրամփի վարչակազմի հետ։

Այն միջավայրը, որում այս փաստաթուղթը ծնվում է, էապես տարբերվում է այն ներքաղաքական և արտաքին քաղաքական միջավայրից, որը կար Թրամփի առաջին կամ Բայդենի վարչակազմերի կողմից Ազգային անվտանգության ռազմավարությունները ներկայացնելու ժամանակ։ Այստեղ խոսքը ոչ միայն ժամանակի արտաքին մարտահրավերների, այլև ներքաղաքական ցնցումների, ներքաղաքական խնդիրների և գաղափարական այն հակասությունների մասին է, որոնց մեջ հայտնվել է ամերիկյան հանրությունը։ Խոսքը վերաբերում է պահպանողական և լիբերալ գաղափարախոսությունների ուժեղ և աննախադեպ բախմանը, որում հայտնվել է ժամանակակից ամերիկյան հասարակությունը։

Թրամփի վերադարձը նշանավորվեց մի շարք ազատական գաղափարներից ամերիկյան վարչակազմի հրաժարմամբ, որոնց թվում էին մոտեցումները ներգաղթյալների հարցերի վերաբերյալ, պետական ապարատում «DEI» («Բազմազանություն, հավասարություն և ներառում») ծրագրերի և դրանց շահառուների վերաբերյալ, բանակաշինության, արտաքին քաղաքականության և այլ հարցերի շուրջ։

Թրամփը արդեն իսկ շատ հստակ ուրվագծում է իր ռազմական և արտաքին քաղաքականության ուղղությունները երկրորդ պաշտոնավարման ընթացքում։ Նա շեշտում է «Խաղաղություն ուժի միջոցով» սկզբունքը՝ որպես իր ռազմական մոտեցման հիմք։ Իսկ արտաքին քաղաքականության մեջ նա նպատակ ունի Մարկո Ռուբիոյի հովանու ներքո համախմբել Պետդեպարտամենտը, Ազգային անվտանգության խորհուրդը և USAID-ի մի շարք պահպանված ծրագրեր։ Հենց այս սկզբունքները, համեմված «Ամերիկան կրկին հզոր դարձնենք» կարգախոսով, ձևավորելու են նոր Ազգային անվտանգության ռազմավարությունը, որը ծառայելու է որպես վարչակազմի հիմնարար ուղենիշ առաջիկա տարիների համար։

Առաջիկայում ամենայն հավանականությամբ կհրապարակվի ԱՄՆ ազգային անվտանգության ռազմավարությունը, որը կնշանակի վարչակազմի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների պաշտոնական ձևակերպում։ Այն կներառի մի քանի առանցքային դրույթներ՝
• Չինաստանի հակակշռումը և Ամերիկայի հեգեմոն դիրքերի պահպանման հնարավորությունները ողջ աշխարհում,
• Ուկրաինական ճգնաժամը և Ռուսաստանին ուղղված մեսիջները,
• ՆԱՏՕ-ի և ԵՄ-ի դաշնակիցները,
• Մերձավորարևելյան ճգնաժամը,
• Թրամփի խաղաղություն բերելու օրակարգի առաջնահերթությունները:

Չինաստանը, ամենայն հավանականությամբ, կհայտարարվի Ամերիկայի առաջնային մարտահրավերը, որը վտանգ է ներկայացնում ամերիկյան հեգեմոն դիրքի համար՝ ինչպես տնտեսական, այնպես էլ ռազմական պոտենցիալի տեսանկյունից։ Երկրորդ մարտահրավեր կդիտարկվի Ռուսաստանը՝ բխող բոլոր հետևանքներով։

Չինաստանը լրջագույն մարտահրավեր է ԱՄՆ-ի համար։ ԱՄՆ-ը կորցնում է իր հեգեմոն դերը՝ զիջելով այն չինական ազդեցությանը։ Իհարկե, երկու պետությունների ռազմական հնարավորությունները դեռևս համադրելի չեն, սակայն տնտեսական և տեխնոլոգիական մրցակցությունը առավել է սրվել։ Հենց սրանով են պայմանավորված մաքսատուրքային պատերազմները, պատժամիջոցները, ինչպես նաև Թայվանին տրամադրվող ֆինանսական աջակցությունը, որը Վաշինգտոնը տրամադրում է՝ հակառակ Չինաստանի տարածքային ամբողջականության ճանաչման։

Ներկայումս վերաշարադրվում է պաշտպանական քաղաքականությունը։ Թրամփը արդեն իսկ շատ հստակ նախանշում է, թե ինչպիսին է լինելու իր ռազմական քաղաքականությունը՝ հռչակելով «Խաղաղություն ուժի միջոցով» հայեցակարգը, որը նաև հայտնի է որպես «Նախևառաջ Ամերիկան» սկզբունք։ Այս գաղափարախոսությամբ հիմնավորվում է, որ Միացյալ Նահանգները լավագույն դիրքում է գտնվում աշխարհը առաջնորդելու համար՝ առաջին տեղում դնելով ամերիկացի ժողովրդի անվտանգությունը, բարգավաճումը և ընդհանուր բարեկեցությունը. նպատակ, որը ոմանց կողմից նկարագրվել է որպես երկրի «իզոլացման» քաղաքականություն: Այնուամենայնիվ, Դոնալդ Թրամփը և իր վարչակազմը առաջնահերթություն են տալիս ամերիկյան շահին, իսկ այլ պետությունների և դաշինքների հետ՝ գործարքային հարաբերություններին։ Այս սկզբունքով ձևավորված ռազմավարությունը նաև հիմք է տալիս վարչակազմի խորհրդանշական որոշմանը՝ «Պաշտպանության դեպարտամենտը» «Պատերազմի դեպարտամենտ» վերանվանելուն, որը վերահաստատվեց 2025թ. սեպտեմբերին նախագահ Թրամփի ստորագրած գործադիր հրամանագրով։

Չնայած անվան իրավական փոփոխություն դեռ չի իրականացվել, վարչակազմը թույլատրել է այդ անվան գործածումը պաշտոնական հաղորդագրություններում և միջոցառումների ժամանակ՝ ընդգծելով «Խաղաղություն ուժի միջոցով» գաղափարախոսությունը։ Ըստ Թրամփի վարչակազմի՝ «Խաղաղությունն ապահովելու համար պետք է պատրաստ լինել պատերազմի»։ Թրամփի անվտանգության ռազմավարության մեջ, ամենայն հավանականությամբ, կներառվեն այն բոլոր սկզբունքները, որոնց Թրամփի վարչակազմը արդեն իսկ անդրադարձել է։

Ռազմավարությունը չի սահմանափակվում միայն պաշտպանական քաղաքականությամբ. այն նաև կանդրադառնա Թրամփի՝ խաղաղություն բերելու օրակարգին, այդ թվում՝ վերջին ամիսներին իրականացրած խաղաղարար նախաձեռնություններին և դրանց ամրապնդմանը։ Այն կարող է ամենայն հավանականությամբ ներառել նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատման ուղղությամբ Թրամփի իրականացրած աշխատանքը և ջանքերը, եթե Թրամփը շտկումներ չմտցնի տեքստում, քանի որ վերջինս Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ չստացավ՝ չնայած գործադրված բոլոր ջանքերին։

🇯🇵 Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում կրած դաժան պարտությունն ու կապիտուլյացիան պատմական աննախադեպ իրադարձություն էր ճապոնացիների կյանքում, ինչն էական փոխակերպումների ենթարկեց ճապոնացիների հավաքական ինքնությունը։

🔹Այս հետազոտությունում մանրամասն քննության է առնվում հետպատերազմյան ճապոնացիների ինքնության ճգնաժամն ու դրա հաջող հաղթահարման փորձը, հատկապես ճգնաժամի ու դրա հաղթահարման այն բաղադրիչները, որոնք համադրելի են հայ ժողովրդի հետ այսօր տեղի ունեցող ինքնության ճգնաժամի հետ։

🔗 Հրապարակմանը կարող եք ծանոթանալ հետևյալ հղումով՝

https://www.luys.am/index.php?m=publicationsOne&pid=458

Ազգային ինքնության ճգնաժամի հաղթահարման ճապոնական փորձի կիրառական ուսումնասիրություն․ Անցյալի իմացության, պատմության իմաստավորման, ամենատարբեր անբարենպաստ իրավիճակներում հայտնված երկրների ու ժողովուրդների փորձի ուսումնասիրությունն առանձնահատու....

🇺🇸Ով էր Չարլի Քըրքը, և ինչու նա սպանվեց

Սեպտեմբերի 10-ին ԱՄՆ-ի «Յուտա Վելի» համալսարանի տարածքում Չարլի Քըրքի սպանությունը խոր քննարկումների առիթ դարձավ թե՛ ամերիկյան հասարակության և թե՛ քաղաքական շրջանակներում՝ առավել խորացնելով ամերիկյան հասարակության բևեռացումը։ Չարլի Քըրքը աջակողմյան ակտիվիստ էր, նախագահ Թրամփի նվիրյալ աջակիցը, որը ազդեցիկ դեր էր խաղացել երիտասարդ հանրապետական ընտրողներին համախմբելու և մոբիլիզացնելու գործում։
Սպանության օրը Քըրքը գտնվում էր ԱՄՆ Յուտայի համալսարանում, որտեղ, ըստ նախատեսված ձևաչափի, նա հնարավորություն էր տալիս ուսանողներին բաց խոսափողի սկզբունքով բանավիճել իր հետ. սա երկրի տարբեր համալսարաններում նախատեսված առնվազն 15 միջոցառումներից առաջինն էր՝ որպես նրա «Ամերիկյան վերադարձի» շրջագայության մաս։

Քըրքը ԱՄՆ-ի ամենաակնառու պահպանողական ակտիվիստներից և մեդիա դեմքերից մեկն էր և նախագահ Թրամփի վստահելի դաշնակիցը։ Քըրքը համահիմնադրել է «Turning Point USA» պահպանողական խումբը, երբ ընդամենը 18 տարեկան է եղել։ Քըրքի խումբը վերածվեց երկրի ամենամեծ պահպանողական երիտասարդական շարժման, և տարիների ընթացքում նա դարձավ Թրամփի կողմնակից ազդեցիկ անձանց ցանցի կենտրոնական դերակատարներից մեկը, որը հաճախ ներկայացվում էր որպես «Make America Great Again» շարժման առանցքային դեմք։ 2016-ին Քըրքը դարձավ ամենաերիտասարդ անձը, որը ելույթ է ունեցել Հանրապետական կուսակցության Ազգային համագումարում։ Քըրքը նաև ելույթ է ունեցել հաջորդող 2020-ի և 2024-ի համագումարներում՝ ներկայացնելով իր պահպանողական և կրոնական օրակարգը։ Վերջինիս աջակցությունը չափազանց կարևոր էր Թրամփի համար ձայներ ստանալու հարցում՝ հատկապես երիտասարդների շրջանում։

Քըրքը բավականին հետաքրքիր ոճ էր որդեգրել երիտասարդների հետ աշխատելու համար: Այդ քաղաքական ոճը նրան, իհարկե, բերեց հավատարիմ աջակիցների զանգված, բայց նաև կատաղի ընդդիմություն։ Քըրքը նաև նախագահ Թրամփի ավագ որդու՝ Դոնալդ Թրամփ կրտսերի մտերիմ ընկերն էր։ Նա նաև փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի կողմնակիցն էր, երբ դեռ Թրամփը քննարկում էր Վենսի թեկնածությունը՝ որպես փոխնախագահ։ Քըրքն ուներ 5.5 միլիոն հետևորդ «X» հարթակում և վարում էր «The Charlie Kirk Show» փոդքասթը և ռադիոհաղորդումը, որի լսարանը ամեն ամիս հասնում էր ավելի քան 500,000-ի: Նա պարբերաբար հայտնվում էր «Fox News»-ի և այլ պահպանողական մեդիաների եթերներում:

Նրա քաղաքական գաղափարների թվում էին դեմոկրատական կուսակցության և, մասնավորապես, Բայդենի վարչակազմին ուղղված քննադատությունը։ 2024թ. Քըրքը նշել էր, որ շատ երիտասարդներ չեն կարողանում ամուսնանալ և իրենց սեփական տունը գնել, և դրա մեղավորը նախկին նախագահ Ջո Բայդենն է։ «Բայդենի օրոք մեր երիտասարդները ոչինչ չունեն և նրանք դժբախտ են։ Դոնալդ Թրամփը հրաժարվում է ընդունել ամերիկյան երազանքի այս կեղծ, ողորմելի, խեղված տարբերակը… Դոնալդ Թրամփը փրկչի առաքելության մեջ է՝ վերականգնելու ձեր ծննդյան իրավունքը, որը ձեր տատիկն ու պապիկը և նրանցից առաջ ձեր նախնիները ամեն ինչ տվել են ձեզ փոխանցելու համար»,- հայտարարում էր Չարլին՝ առաջ մղելով իր և պահպանողականների գաղափարախոսությունը:

▪️Զենքի վերահսկում. Քըրքը զենք կրելու իրավունքի ակտիվ պաշտպան էր։ 2023թ. նա նշել էր, որ «դուք երբեք չեք կարող ապրել մի այնպիսի հասարակությունում, որտեղ ունեք զինված քաղաքացիներ և ոչ մի գրանցված մահ զենքից»։ Սակայն, Քըրքի կարծիքով՝ «արժե ամեն տարի վճարել այս գինը, որպեսզի մենք կարողանանք ունենալ ԱՄՆ Սահմանադրության Երկրորդ լրացմամբ ամրագրված՝ Աստծո տված մեր մյուս իրավունքները պաշտպանելու իրավունքը»։ Նա նաև գտնում էր, որ դպրոցները պետք է պաշտպանված լինեն զինված պահակներով՝ դպրոցներում կրակոցների քանակը նվազեցնելու համար, այլ ոչ թե զենքի դեմ օրենքներ ընդունելով։

▪️Սեռերի հետ կապված հարցեր․ Քըրքը վայելում էր ԱՄՆ պահպանողական քրիստոնյաների աջակցությունը, ովքեր անհանգստացած էին ԱՄՆ-ում ԼԳԲՏ համայնքի մեծացմամբ։ Քըրքը պնդում էր, որ գոյություն ունի միայն երկու կենսաբանական սեռ, և սա իր բանավեճերում հաճախ դառնում էր ակտիվ քննարկման առարկա։

▪️Կրոնական թեմաներ. Ավետարանչական քրիստոնյա լինելով՝ Քըրքը հավատում էր կանանց համար «ավանդական» գենդերային դերերին և դեմ էր հղիության արհեստական ընդհատումներին, նույնիսկ բացառիկ հանգամանքներում։ Խոսելով իսլամի մասին՝ նա նաև ասում էր, որ իսլամը հակասում է արևմտյան արժեքներին. «Իսլամը չի հավատում խոսքի ազատությանը, իսլամը չի հավատում կրոնի ազատությանը և իսլամը չի հավատում մզկիթի և պետության բաժանմանը»։

▪️«Black Lives Matter». Քըրքը երբեմն նաև քննադատել է քաղաքացիական իրավունքների շարժումներից մեկը՝ «Black Lives Matter»-ը և արտահայտել իր համոզմունքը, որ ԱՄՆ-ում սպիտակները անհամաչափորեն են հարձակման ենթարկվում սևամորթների կողմից։ Սեպտեմբերի 9-ին՝ Քըրքի սպանությունից մեկ օր առաջ, Քըրքը «Fox News»-ով մեղադրեց ԱՄՆ դեմոկրատներին «կեղծ պատմություն» տարածելու մեջ, թե սևամորթ ամերիկացիները հարձակման են ենթարկվում ԱՄՆ-ում, մինչդեռ իրականում սպիտակամորթներն են թիրախավորվում։ Նա խոսում էր անցյալ շաբաթ Հյուսիսային Կառոլինայի Շառլոտ քաղաքում գնացքում սևամորթ տղամարդու կողմից ուկրաինացի կնոջ չհրահրված սպանության մասին։ «Սպիտակամորթ անհատները իրականում ավելի հավանական է, որ հարձակման ենթարկվեն սևամորթ անհատների կողմից, հատկապես նույնիսկ մեկ շնչի հաշվով»,- ասել էր նա։

▪️Գազայի հարցը․ Քըրքը Իսրայելի մեծ աջակից էր և հատկապես աջակցում էր նրանց գործողություններին Գազայում: Քեմբրիջի համալսարանում, պաղեստինամետ ուսանողի հետ բանավիճելիս, Քըրքը արդարացրեց Իսրայելի երկամյա պատերազմը Գազայի դեմ՝ ասելով. «Երբ պատերազմ ես հայտարարում Իսրայելի դեմ, սպասիր կրակի փոթորկի՝ որպես պատասխան»:

▪️Հայաստանին վերաբերող հարցեր. Իր ելույթներից մեկի ժամանակ այն հարցին, թե ինչպես է Քըրքը արդարացնում այն, որ Իսրայելը ֆինանսավորում է Թուրքիայի բանակը, վաճառում է նրանց հրթիռներ, որոնք ի վերջո սպանում են հայերին, հայ քաղաքացիներին, այն որ հրեա ազգը օգնում է մեկ այլ երկրի վերացնելու քրիստոնյա ազգի, նա պատասխանեց․ «Ես դրան չեմ աջակցում, բայց մենք ավելի խոր խնդիր ունենք Թուրքիայի հետ՝ Իսրայելը մի պահ մի կողմ դնենք, քանի որ Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի մաս է կազմում, ուստի մենք նրանց փող ենք տալիս, այնպես որ դա Իսրայելի խնդիրը չէ, դա Ամերիկայի խնդիրն է: Ես Թուրքիայի երկրպագու չեմ, ես պաշտոնապես ճանաչում եմ Հայոց ցեղասպանությունը, որի համար շատերը զայրանում են: Բայց ես մի վայրկյանով Իսրայելին մի կողմ կդնեի: Նրանց վաճառած զենքը սովորաբար վերամշակված ամերիկյան զենք է: Ես չգիտեմ, թե ինչու պետք է Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի մաս կազմի, կարծում եմ, որ Թուրքիան պետք է դուրս մղվի ՆԱՏՕ-ից այն բանի համար, ինչ նրանք արեցին հայերի հետ, նրանք ոչինչ չեն առաջարկում Ամերիկային, ոչինչ, և Էրդողանը շատ-շատ վատն է, որը դառնում է ձախողված երկրի իսլամական բռնապետ»։

▪️Կլիմայի փոփոխություն. Քըրքը կլիմայի փոփոխության վառ ընդդիմադիրներից էր՝ նշելով, որ չկա գիտական համաձայնություն համաշխարհային տաքացման շուրջ: Հաճախ Քըրքն անգամ առավել կոպիտ ձևակերպումներ էր ընտրում։ Ըստ նրա՝ համաշխարհային տաքացումը «լիակատար անհեթեթություն և զառանցանք է» (gibberish, nonsense and balderdash)։ Ըստ նրա՝ այդ անհեթեթության մասին խոսում են միայն հարուստ և հիմնականում խաղաղ հասարակություններում, որտեղ մարդիկ չունեն առաջնային լուրջ հոգսեր։

Քըրքի սպանությանն անմիջապես արձագանքեցին հանրապետական և դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչները։ Նախագահ Թրամփը Քըրքի սպանությունը որակեց որպես «խավարի պահ Ամերիկայի համար»՝ նշելով, որ դա ծայրահեղ ձախերի կողմից տարիներ շարունակ հակառակորդներին դեմոնիզացնելու հետևանքն է. նմանօրինակ ատելությամբ հռետորաբանությունը սնուցել է ահաբեկչությունն ու բռնությունը, որոնք արդեն խլել են շատ անմեղ կյանքեր։

Փոխնախագահ Վենսը, ով Քըրքին համարում էր ոչ միայն ընկեր, այլև իր կրտսեր եղբայրը, Քըրքի հիշատակը հարգելու համար Սպիտակ տնից վարեց «The Charlie Kirk Show»-ը՝ Քըրքի փոխարեն։

Դեմոկրատական կուսակցությունից նախկին նախագահներ Բարաք Օբաման, Ջո Բայդենը և նախկին փոխնախագահ Քամալա Հարիսը հանդես եկան կարճ հայտարարություններով՝ նշելով, որ նման բռնությունը տեղ չպետք է ունենա ԱՄՆ-ում։

Թեև դեռևս սպանության համար պատճառ դարձած պաշտոնական և վերջնական վարկած չկա, իսկ սպանություն կատարած Թայլեր Ռոբինսոնը ձերբակալված է, այնուամենայնիվ Քըրքի աջակիցները և հանրապետականները արդեն իսկ պնդում են, որ Քըրքը սպանվել է իր քաղաքական հայացքների համար։ Սպանության օրը Յուտայի նահանգապետ Սփենսեր Քոքսը հայտարարել է. «Սա խավարի օր է մեր նահանգի համար։ Սա ողբերգական օր է մեր ազգի համար… Ես ուզում եմ շատ հստակ ասել, որ սա քաղաքական սպանություն է»։ Ըստ նահանգապետ Քոքսի՝ «ակնհայտ է, որ դրա հետևում ձախակողմյան գաղափարախոսություն է»՝ հղում անելով Ռոբինսոնի ընտանիքի և ընկերների վկայություններին: CNN-ի «Երկրի վիճակը» հաղորդման ժամանակ նա հավելել է. «Այդ տեղեկատվությունը ստացվել է նրա շրջապատի մարդկանցից, նրա ընտանիքի անդամներից և ընկերներից»:

Ներկայումս Չարլի Քըրքի սպանության մեջ մեղադրվող Թայլեր Ռոբինսոնին պաշտոնապես մեղադրանք է առաջադրվել մի շարք հանցագործությունների, այդ թվում՝ ծանրացուցիչ հանգամանքներում սպանության համար, իսկ դատախազները հայտարարել են մահապատիժ պահանջելու մտադրության մասին։ ԱՄՆ-ի Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի տնօրեն Քաշ Փաթելը հայտարարել է, որ քննության ընթացքում ձեռք բերված ԴՆԹ-ի նմուշները համապատասխանում են սպանության մեջ կասկածվող 22-ամյա Թայլեր Ռոբինսոնին։ Ըստ Փաթելի՝ Ռոբինսոնը անցյալ շաբաթ սոցիալական հարթակներից մեկում գրել էր, որ ինքը «հնարավորություն է ստացել ոչնչացնելու» պահպանողական ազդեցիկ անձին, և ինքը պատրաստվում է «օգտվել դրանից»։ Ըստ Փաթելի՝ կասկածյալը հայտարարել էր ատելության խոսքի հետ բանակցելու անհնարինության մասին։

Ամերիկյան հետազոտությունների հայկական կենտրոն