01/09/2025
ՊԱՏՈՒՄ ՀԱՅՈՑ ԱՐՔԱ ՎԱՐԱԶԴԱՏԻ ՄԱՍԻՆ
(Հեքիաթ-պատմավեպ)
Շա՜տ վաղ ժամանակներում, երբ հայոց երկինքը դեռ լի էր աստղերով, իսկ սարերը՝ հերոսների անուններով, ապրում էր մի արքա՝ Վարազդատ անունով։ Բայց նա ոչ մի թագ չէր սիրում, ոչ գահի փայլը, ոչ էլ պալատի խոնարհումները։
Վարազդատը ծնվել էր պալատի պատերի ներսում, բայց նրա սիրտը երբեք այդտեղ չէր եղել։ Նա սիրում էր կոփել մուրճի ձայնը, բազուկների ուժը և հայրենիքի փառքը։ Սիրում էր շոշափել երկաթը ու տեսնել, թե ինչպես է հալվում, ինչպես մարդը՝ ճշմարտության առաջ։ Նրա մանկավարժը՝ Սահակ անունով, հաճախ նրան կշտամբում էր։
– Արքա ես, Վարազդատ, արքա՛։ Ո՞ւմ արքան ես, եթե ձեռքերիդ կոշտը հողագործից քիչ չէ։
Բայց Վարազդատը պատասխանում էր լռությամբ։ Լռությունն էր իր սուրն ու վահանը։
Եվ մի օր, դեսպանները բերեցին լուր, որ Հունաստանում կրկին հավաքվում են աշխարհի ամենաուժեղ մարդիկ՝ Օլիմպոսի խաղերին։ Նրանք չգիտեին, որ այս խաղերը վերջին անգամ պիտի փայլեն՝ հազարամյակներով փաթեթված փառքով։ Նրանք չէին պատկերացնում, որ այդ փառքի վերջին կայծը պիտի բորբոքվեր մի հողից, որի անունն էր «Մեծ Հայք»։
Վարազդատը լսեց լուրը, և թագը թեթևացավ։ Վարազդատը որոշեց ապացուցել, որ հայ ժողովուրդը կարող է փայլել ոչ միայն թրով ու խելքով, այլ նաև՝ սրտով ու բազկով։ Եվ այդ նպատակով նա մի առավոտ թողեց արքունիքը, հագավ մի հասարակ դարբնի շոր, վերցրեց իր մուրճը՝ որպես խորհրդանշան, և ուղևորվեց հեռու Հունաստան՝ մասնակցելու Օլիմպիական խաղերին։
Նա երբեք չէր ասել իր ով լինելը։ Գրել էր միայն.
Անուն՝ ՎԱՐԱԶ, Հայոց դարբին։
Հունաստանում նրան սկզբում ծաղրեցին։ Նրան կանչում էին «մուրճով մարդ»։ Բայց երբ սկսվեցին բռնցքամարտի մրցումները, բոլորը լռեցին։
Նրա հարվածները չէին գալիս ատամներով կծելուց, այլ՝ սրտից։ Նա չէր խփում նվաստացնելու համար, այլ՝ արդարացնելու այն ուժը, որ բազկից էլ մեծ բան էր՝ կամքը։
Մեկ–մեկ, երբ հերթական մրցակիցը տապալվում էր, հանդիսատեսը ոտքի էր կանգնում, լուռ հիացմունքով։ Որովհետև զգում էին՝ այդ մարդը միայն մարմին չէ։ Դա մի մարդ է, ով իր բռունցքի մեջ թաքցրել է մի ամբողջ ազգ :
Եզրափակիչ մրցումից առաջ մի դիպված տեղի ունեցավ։ Նա հանդիպեց մի ծերունու, որի որդին հիվանդ էր։ Ոչ մի բժիշկ չէր մոտենում աղքատ հոր խնդրանքին։Վարազդատը՝ առանց տատանվելու, վերցրեց պատանուն իր ձեռքերի մեջ։ Տղան տաք էր՝ ինչպես կռացած երկաթ։ Նա բերեց մոտակա աղբյուրից ջուր, խառնեց հայոց հողից բերած չորացրած դեղաբույսերը, դանդաղ սրբեց պատանու ճակատը, և ամբողջ գիշեր մնաց նրա կողքին՝ անծանոթ, անանուն։
Առավոտյան տղան աչքերը բացեց։
Ծերունին ընկավ Վարազդատի ոտքերին։ Բայց նա նրան կանգնեցրեց։
— Մի՛ խոնարհվիր ինձ, — ասաց նա, — ես ոչ բժիշկ եմ, ոչ հրաշագործ։
Ես ուղղակի մարդ եմ, ով մոռացել է իր անունը՝ ուրիշների ցավը հիշելու համար։
Երբ հաջորդ օրն սկսվեց մրցումը, հույն հանդիսատեսները զարմանքով նշեցին՝
— Սա նա չէ՞, ով գիշերը այն պատանուն փրկեց…
Բայց այդ պահին մուտքի մոտ միայն մի անուն հնչեց՝
ՎԱՐԱԶԴԱՏ — Հայոց դարբին
Մրցում՝ բռնցքամարտի մեջ:
Եվ դահլիճ մտավ մի մարդ՝ ով ոչ միայն ոտքերով էր կանգնած, այլ՝ ամբողջ ոգով։
Վերջին մրցակիցը մի ահեղ հույն էր՝ Ատրոպիոն անունով։ Մարդիկ ասում էին՝ նա առյուծի նման ուժ ունի։ Բայց Վարազդատը մուրճի պես հարվածեց՝ ոչ միայն ձեռքով, այլ՝ ոգով։ Միակ հարվածով հաղթեց նրան։
Մրցանակաբաշխության ժամանակ հունական տարեգիրները գրեցին.
ՎԱՐԱԶԴԱՏ ՀԱՅՈՑ ԴԱՐԲԻՆԸ՝ ՕԼԻՄՊԻԱԿԱՆ ՀԱՂԹՈՂ։
⬇️
⬇️
⬇️
⬇️
Ամբողջական Պատում-ՄՈՒԼՏՖԻԼՄԸ կարող եք դիտել Կինոդարանում, այս #հղումով
https://kinodaran.com/play/409