07/09/2023
Շատերին է հայտնի Ալբրեխտ Դյուրերի «Ձեռքեր» կտավը։
Սակայն քչերը գիտեն այս նկարի ստեղծման պատմությունը։ Կարծում եմ, որ նրանք, ովքեր չեն ճանաչում Դյուրերին, կհիշեն այս պատմությունը ողջ կյանքում։
15-րդ դարում Նյուրնբերգի մերձակայքում գտնվող մի փոքրիկ գյուղում ապրում էր տասնութ երեխա ունեցող մի ընտանիք։
Բազմանդամ ընտանիքը կերակրելու համար նրանց ոսկերիչ հայրը օրական աշխատում էր տասնութ ժամ։ Աշխատում էր ոսկերչական խանութում, բայց նաև կատարում էր ցանկացած վարձատրվող աշխատանք։
Չնայած գրեթե անելանելի վիճակին՝ երկու երեխաները երազում էին զարգացնել իրենց տաղանդը արվեստի մեջ, բայց գիտեին, որ հայրը չի կարողանա նրանցից ոչ մեկին ուղարկել Նյուրնբերգի ակադեմիայում սովորելու։ Նրանք որոշեցին մետաղադրամ գցել: Պարտվածը կգնա հանքերում աշխատելու և իր վաստակով կվճարի եղբոր ուսման ծախսերը։ Իսկ հետո, երբ եղբայրն ավարտի ուսումը, հանքում աշխատող եղբոր ուսման համար, կվաճառի իր կտավները, անհրաժեշտության դեպքում՝ նաև հանքերում կաշխատի։
Հաղթեց հենց Ալբրեխտ Դյուրերը և գնաց Նյուրնբերգ։ Ալբերտը աշխատանքի գնաց վտանգավոր հանքերում, և չորս տարի վճարեց իր եղբոր կրթության համար, ում աշխատանքը Ակադեմիայում անմիջապես սենսացիա դարձավ։
Ալբրեխտի փայտի փորագրություններն ու նկարները գերազանցում էին անգամ նրա պրոֆեսորներից շատերին։ Ավարտելուց հետո նա արդեն սկսել էր լավ գումարներ վաստակել իր աշխատանքի համար։ Երբ երիտասարդ նկարիչը վերադարձավ իր գյուղ, Դյուրերի ընտանիքը մարգագետնում տոնական ընթրիք կազմակերպեց՝ նշելու Ալբրեխտի հաղթական վերադարձը։
Երկար ու հիշարժան ընթրիքի ընթացքում, Ալբրեխտը վեր կացավ սեղանի գլխին գտնվող իր պատվավոր տեղից՝ կենացն ասելու իր սիրելի եղբորը, ով այդքան տարի էր զոհաբերել Ալբրեխտի երազանքը կատարելու համար։ Իր խոսքի վերջում նա ասաց.«Հիմա, Ալբերտ, իմ օրհնյալ եղբայր, հերթը քոնն է։ Այժմ դու կարող ես գնալ Նյուրնբերգ՝ հետևելու քր երազանքներին, և ես կհոգամ քո մասին»։
Բոլորը սպասողական շրջվեցին դեպի Ալբերտը, որը նստած էր սեղանի մյուս ծայրում։ Արցունքները հոսեցին նրա գունատ դեմքով, նա օրորեց գլուխը, հեկեկալով և կրկնելով. «Ոչ...ոչ...ոչ...ոչ»: Վերջապես նա վեր կացավ և սրբեց արցունքները։ Նա նայեց այն մարդկանց դեմքերին, ում այդքան սիրում էր, իսկ հետո, ձեռքերը դեպի երեսը բարձրացնելով, կամաց ասաց. «Ոչ, եղբայր: Ես չեմ կարող գնալ Նյուրնբերգ։ Ինձ համար արդեն ուշ է։ Նայի՛ր։ Տե՛ս, թե հանքերում անցկացրած չորս տարին ինչ արեց իմ ձեռքերին։ Ամեն մատիս ոսկորները ջարդվել են առնվազն մեկ անգամ, և վերջերս աջ ձեռքումս առաջացել է արթրիտ, ես չեմ կարողանում նույնիսկ մի բաժակ բռնել կենացների ժամանակ, առավել ևս մատիտով կամ վրձնով գեղեցիկ գծեր գծել: Ոչ, եղբա՛յր, ինձ համար արդեն ուշ է»։
Որպես երախտագիտություն Ալբերտին իր զոհաբերության համար, Ալբրեխտը նկարեց իր եղբոր կոշտացած ձեռքերը՝ ուղղված դեպի երկինք: Նա իր նկարն անվանեց շատ պարզ՝ «Ձեռքեր»։ Բայց ամբողջ աշխարհը գրեթե միանգամից բացեց իր սիրտը այս գլուխգործոցի համար և այս նկարն անվանեց «Աղոթող ձեռքեր»:
