ՀՊՄՀ Սփիւռք Գիտաուսումնական Կենտրոն

Սփիւռք կենտրոնի ղեկավար Քնարիկ Աբրահամեանը` Հայաստանի գրողների միութեան անդամ

https://www.facebook.com/share/p/1LxSBH6Uuh/

📚Սփիւռք գիտաուսումնական կենտրոնի աշխատակազմը Յունիսի 12-13-ը Գորիսում մասնակցեց «Ակսէլ Բակունցը արդի գիտական ընթերցումների մէջ» հանրապետական գիտաժողովին՝ նուիրուած մեծանուն գրողի ծննդեան 127-ամեակին:
Գիտաժողովը կազմակերպել էին «Ակսէլ Բակունց» գիտամշակութային հիմնադրամը եւ Ակսէլ Բակունցի տուն-թանգարանը:

📚Հիմնարար գիտական գրադարանը համալրվել է։
📖Սուրէն Դանիէլեանի կազմած «Զարեհ Խրախունի․100 բանաստեղծություն» ժողովածուն նվիրված է պոլսահայ անվանի բանաստեղծի 100-ամյակին։ Այն ընդգրկում է բանաստեղծի՝ տարբեր տարիներին լույս տեսած ժողովածուներից ընտրված 100 բանաստեղծություն։
📖Գիրքը լույս է տեսել «Համազգային» հայ կրթական և մշակութային միության երևանյան գրասենյակի և Խ․ Աբովյանի անվան ՀՊՄՀ «Սփիւռք» գիտաուսումնական կենտրոնի համագործակցությամբ։

📣 Կարդացե´ք «ԳԻՏԱԿԱՆ ԱՐՑԱԽ»-ի 2026 թվականի 1-ին (27-րդ) համարում

📌 ՀՀ ԲԿԳԿ-ի ընդունելի հանդեսների ցանկում և РИНЦ (Российский Индекс Научного Цитирования) միջազգային գիտատեղեկատվական շտեմարանում ընդգրկված «ԳԻՏԱԿԱՆ ԱՐՑԱԽ» պարբերականի 2026 թվականի 1-ին (27-րդ) համարում լույս է տեսնելու Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի «Սփյուռք» գիտաուսումնական կենտրոնի գիտական աշխատող ՆԵԼԼԻ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ (ք․ Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն) «ԵՂԵՌՆԸ ՊԱՏՄԵԼՈՒ ԱՆՀՆԱՐԻՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՎԱԶԳԵՆ ՇՈՒՇԱՆՅԱՆԻ ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ» վերտառությամբ գիտական հոդվածը (հայերեն) 📝:

❗️ ՀՈԴՎԱԾԻ ԱՄՓՈՓԱԳԻՐԸ
📑 Հոդվածում անդրադարձ է կատարվում Սփյուռքի ենթահողը հանդիսացող Եղեռնի թեմային, մասնավորապես, թե ինչպիսի արձագանք ունեցավ այն սփյուռքահայ գրականության մեջ:

✅ Հոդվածի նպատակն է ցույց տալ, թե ստեղծագործական, բարոյահոգեբանական ինչ խնդիրների առջև են կանգնում վերապրող գրողները, հատկապես որբերի սերնդի ներկայացուցիչ ֆրանսահայ գրող Վազգեն Շուշանյանը (1902-1941): Հայտնի է, որ Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած սփյուռքահայ գրողների մեծ մասին այդպես էլ չի հաջողվում գեղարվեստորեն վավերագրել Աղետը. անգամ Եղեռնից տասնյակ տարիներ անց նրանցից շատերը չեն կարողանում խախտել լռության պատնեշը:

✅ Աշխատանքի խնդիրն է քննել Եղեռնի թեմայի գեղարվեստական արտահայտման ձևերը Վազգեն Շուշանյանի ստեղծագործական համակարգում, մասնավորապես՝ ինչ խնդիրների է բախվում գրողը Աղետը գրականության միջոցով փոխանցելու ճանապարհին, ինչպես է դրսևորվում Եղեռնի հոգետրավմատիկ ազդեցությունը շուշանյանական բնագրերում: Կարողանո՞ւմ է արդյոք արձակագիրը հաղթահարել Եղեռնի տրավման, թե՞ մնում է լռության, ակնարկի, խզված պատումի գեղագիտական տիրույթում:

✅ Ուսումնասիրությունն իրականացվել է կենսագրական, համեմատական, վերլուծական և համադրական մեթոդներով:

✅ Ուսումնասիրությունը կարևորվում է նրանով, որ Վ. Շուշանյանի մասին առկա գրականագիտական աղբյուրներում քիչ է քննվել Եղեռնի գեղարվեստականացման խնդիրը: Հոդվածում հանգամանալիորեն ներկայացվում են Վ. Շուշանյանի՝ Եղեռնի մասին խոսելու անկարողության խորքային պատճառները՝ ցույց տալով, որ լռությունը և կիսատ պատումը պայմանավորված են ցեղասպանության թողած անջնջելի հոգետրավմաներով: Լռությունը Վ. Շուշանյանի ստեղծագործություններում ներկայանում է ոչ թե որպես գեղագիտական հնարք, այլ Եղեռնի ցավոտ փորձառությունից գիտակցված փախուստ, վերապրումի յուրահատուկ ձև:

«ԶԱՐԵՀ ԽՐԱԽՈՒՆԻ. 100 ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆ» ԳՐՔԻ ՇՆՈՐՀԱՆԴԷՍԸ / Նելլի ԹԱԴԷՈՍԵԱՆ

2026 թուականը յոբելենական է պոլսահայ նորագոյն գրականութեան համար. 100 տարեկան են Զարեհ Խրախունին, Ռոպէր Հատտէճեանը, Վարդ Շիկահերը եւ Արամ Գամպուրեանը:

Զարեհ Խրախունին անծանօթ անուն չէ հայրենի ընթերցողի համար. նա հայրենիքի գրական «փակ» սահմանները հատել է դեռևս հեռաւոր 1982-ին՝ Երեւանում հրատարակելով «Ես եւ ուրիշներ» ընտրանին, որին պիտի յաջորդէին «Ազատերգութիւն» (Երեւան, 1993), «Քար Հայաստանի» (Ս. Էջմիածին, 1997), «Դարապատում» (Երեւան, 2001), «Տօնազանգ» (Երեւան, 2007), «Տօնականչ» (Երեւան, 2010) հատորները:

Շարունակությունը՝ հղումով https://www.grakantert.am/archives/20280

Սփիւռք գիտաուսումնական կենտրոնը` մանկավարժականցիների աչքերով

Մանկավարժականը՝ իմ աչքերով Մանկավարժականը՝ իմ աչքերովՈւսանողական նախագիծ

Շնորհանդէս
Զարեհ Խրախունի. 100 բանաստեղծութիւն
https://aspu.am/nor.aspu.am/hy/public/single_news/id/10/news_id/317

https://aspu.am/application/upload/journal_pdf/46494451.pdf: