18/09/2026
◈ Ինչպե՞ս է 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ը պահում միլիոնավոր գրառումներ
Պատկերացրեք՝ օնլայն խանութն ունի 𝟐𝟎 միլիոն ապրանք, սոցիալական ցանցը՝ հարյուր միլիոնավոր օգտատեր, իսկ բանկը՝ հսկայական քանակությամբ գործարքներ։
Ինչպե՞ս է համակարգը պահում այս ամբողջ տեղեկատվությունը և անհրաժեշտ տվյալը գտնում վայրկյանի փոքր մասում։
Այստեղ գործի են անցնում տվյալների բազաները՝ 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ները։
➤ Ի՞նչ է 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ը
𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ը տվյալների կազմակերպված պահոց է, որտեղ ծրագրերը կարող են՝
➫ ավելացնել տվյալներ
➫ գտնել անհրաժեշտ տեղեկատվությունը
➫ փոփոխել այն
➫ ջնջել տվյալները
➫ կապել տարբեր տվյալներ միմյանց հետ
Օրինակ՝ օնլայն խանութի 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ում կարող են պահպանվել օգտատերերը, ապրանքները, պատվերները և վճարումների վերաբերյալ տվյալները։
➤ Ինչպե՞ս են կազմակերպվում միլիոնավոր գրառումները
Ռելացիոն 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ներում տվյալները սովորաբար բաժանվում են աղյուսակների՝ 𝐓𝐚𝐛𝐥𝐞𝐬։
Օրինակ՝
𝐔𝐬𝐞𝐫𝐬
➫ 𝐈𝐃
➫ անուն
➫ էլ. հասցե
➫ գրանցման ամսաթիվ
𝐎𝐫𝐝𝐞𝐫𝐬
➫ 𝐎𝐫𝐝𝐞𝐫 𝐈𝐃
➫ 𝐔𝐬𝐞𝐫 𝐈𝐃
➫ գումար
➫ կարգավիճակ
Այս կառուցվածքի շնորհիվ միլիոնավոր տվյալները պահվում են կազմակերպված ձևով և կարող են կապվել միմյանց հետ։
➤ Ինչպե՞ս է 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ը արագ գտնում մեկ գրառում միլիոնների միջից
Եթե համակարգը յուրաքանչյուր որոնման ժամանակ հերթով ստուգեր բոլոր գրառումները, մեծ 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ները շատ դանդաղ կաշխատեին։
Այդ պատճառով օգտագործվում են 𝐈𝐧𝐝𝐞𝐱𝐞𝐬՝ ինդեքսներ։
Դրանք կարելի է պատկերացնել գրքի վերջում գտնվող բառացանկի նման։
Եթե ցանկանում եք գրքում գտնել կոնկրետ թեմա, պարտադիր չէ հերթով կարդալ բոլոր էջերը։ Ինդեքսը ցույց է տալիս՝ որտեղ փնտրել։
Նույն սկզբունքով 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞 𝐈𝐧𝐝𝐞𝐱-ը օգնում է արագ գտնել անհրաժեշտ տվյալը։
➤ Ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ տվյալներն արդեն չափազանց շատ են
Շատ մեծ համակարգերում մեկ սերվերը կարող է այլևս բավարար չլինել։
Այդ դեպքում օգտագործվում են տարբեր տեխնոլոգիաներ՝
➫ տվյալների բաժանում մի քանի սերվերների միջև
➫ 𝐑𝐞𝐩𝐥𝐢𝐜𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧
➫ 𝐒𝐡𝐚𝐫𝐝𝐢𝐧𝐠
➫ 𝐂𝐚𝐜𝐡𝐢𝐧𝐠
➫ 𝐋𝐨𝐚𝐝 𝐁𝐚𝐥𝐚𝐧𝐜𝐢𝐧𝐠
Օրինակ՝ տվյալների մի մասը կարող է պահպանվել մեկ սերվերում, մյուս մասը՝ մեկ այլ սերվերում։
➤ Ի՞նչ է 𝐂𝐚𝐜𝐡𝐞-ը
Եթե նույն տվյալը հազարավոր օգտատերեր անընդհատ պահանջում են, ամեն անգամ 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ից այն կարդալը կարող է ավելորդ ծանրաբեռնել համակարգը։
Այդ պատճառով հաճախ օգտագործվում է 𝐂𝐚𝐜𝐡𝐞։
Հաճախ պահանջվող տվյալները ժամանակավորապես պահվում են շատ արագ հասանելի միջավայրում։
✎ Սա կարող է զգալիորեն նվազեցնել 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ի ծանրաբեռնվածությունը և արագացնել համակարգը։
➤ Իսկ եթե սերվերը խափանվի՞
Մեծ համակարգերը սովորաբար տվյալների միայն մեկ օրինակ չեն պահում։
Օգտագործվում են՝
➫ 𝐁𝐚𝐜𝐤𝐮𝐩-ներ
➫ 𝐑𝐞𝐩𝐥𝐢𝐜𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧
➫ մի քանի սերվերներ
➫ վերականգնման մեխանիզմներ
Դրա շնորհիվ մեկ համակարգի խափանումը պարտադիր չի նշանակում միլիոնավոր տվյալների կորուստ։
➤ Որտե՞ղ ենք ամեն օր հանդիպում մեծ 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ների
Գրեթե ամենուր։
➫ սոցիալական ցանցերում
➫ բանկային համակարգերում
➫ առցանց խանութներում
➫ ամրագրման համակարգերում
➫ առաքման հավելվածներում
➫ որոնողական համակարգերում
➫ պետական և բիզնես հարթակներում
Ամեն անգամ, երբ մուտք եք գործում հաշիվ, որոնում ապրանք կամ բացում պատվերների պատմությունը, ծրագրի հետևում 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ի հետ աշխատանք է կատարվում։
➤ 𝐃𝐚𝐭𝐚𝐛𝐚𝐬𝐞-ը պարզապես «մեծ ֆայլ» չէ։
Միլիոնավոր և նույնիսկ միլիարդավոր գրառումների հետ արագ աշխատելու համար ժամանակակից համակարգերը օգտագործում են ճիշտ կառուցվածք, 𝐈𝐧𝐝𝐞𝐱-ներ, 𝐂𝐚𝐜𝐡𝐞, 𝐑𝐞𝐩𝐥𝐢𝐜𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧, 𝐒𝐡𝐚𝐫𝐝𝐢𝐧𝐠 և այլ տեխնոլոգիաներ։
✎ Օգտատերը տեսնում է արդյունքը մի քանի վայրկյանում, բայց դրա հետևում աշխատում է տվյալների պահպանման և որոնման ամբողջ համակարգ։
▪️ IT ոլորտի նորությունները բաց չթողնելու համար միացեք`
https://t.me/gagikazoyan
#ծրագրավորում #ծրագրավորմանդասընթացներ
