Instituti i Dialogut Prizmi

RfP Europe at the European Academy of Religion Conference in Rome, Italy

Rome, 30 June–3 July 2026

Representatives of Religions for Peace Europe participated in the 9th Annual Conference of the European Academy of Religion (EuARe2026), held at LUISS University in Rome from 30 June to 3 July 2026. Under the theme “Religion and (In)Equalities,” the conference brought together more than 1,100 scholars, experts, and institutional representatives from around the world to discuss the role of religion in addressing contemporary inequalities and global challenges.

As part of the conference, the panel “Facing Global Challenges – Environmental and Peace Education in Interreligious Cooperation for Teacher Training” was chaired by Prof. Dr. Elisabeth Naurath from Augsburg University and President of Religions for Peace Germany. The panel also featured contributions by Assoc. Prof. Dr. Genti Kruja and Prof. Dr. Joan Hernández Serret, who explored the links between interreligious education, environmental responsibility, peacebuilding, and teacher training.

For more information:

https://rfpeurope.org/rfp-europe-at-the-european-academy-of-religion-conference-in-rome/

+

Instituti i Dialogut Prizmi partner ndërkombëtar në aktivitetin
“Identiteti, Konflikti dhe Dialogu në Evropën Juglindore: Perspektiva Ndërfetare” zhvilluar në Tiranë

Instituti i Dialogut Prizmi mikpriti një delegacion nga Rumania, të cilët morën pjesë në një vizitë studimore dhe aktivitet ndërkombëtar të zhvilluar në Tiranë gjatë datave 18-20 maj 2026 me temë: “Identity, Conflict and Dialogue in South-East Europe: The Interfaith Perspective”, i organizuar nga Qendra Kërkimore për Zhvillim të Qëndrueshëm dhe Inovacion pranë Kolegjit Universitar Bedër, Asociația pentru Dialog și Valori Universale (Association for Dialogue and Universal Values), Rumani, Klubit për Dialog dhe Kulturë në Universitetin Epoka dhe Instituti i Dialogut Prizmi.
Aktiviteti u fokusua në dialogun ndërfetar, bashkëjetesën fetare, rolin e institucioneve fetare në ndërtimin e paqes, bashkëpunimin institucional dhe rëndësinë e arsimit në forcimin e mirëkuptimit të ndërsjellë në Evropën Juglindore.
Në aktivitet morën pjesë akademikë, studiues, përfaqësues të institucioneve kërkimore dhe përfaqësues të shoqërisë civile nga Rumania dhe Shqipëria.
Studiuesi dhe pedagogu Prof. Asoc. Dr. Genti Kruja, mbajti një prezantim mbi historinë dialogut ndërfetar në Shqipëri, si një shembull i rëndësishëm i bashkëjetesës ndërfetare, harmonisë ndërkomunitare dhe bashkëpunimit institucional sot, duke e vlerësuar këtë përvojë si një model me rëndësi edhe për rajonin.
Programi përfshiu gjithashtu vizita kulturore dhe studimore në Tiranë dhe Shkodër, me qëllim njohjen nga afër të trashëgimisë fetare, historike dhe kulturore të Shqipërisë.
Aktiviteti u vlerësua si një mundësi e rëndësishme për shkëmbim përvojash, forcim të bashkëpunimit akademik dhe ndërtim urash mirëkuptimi mes komuniteteve të ndryshme fetare dhe kulturore. Përmes diskutimeve, prezantimeve dhe vizitave në terren, pjesëmarrësit theksuan rëndësinë e dialogut si një instrument i domosdoshëm për paqe, mirëkuptim dhe bashkëpunim të qëndrueshëm në shoqëritë bashkëkohore.

Video-lajm - 29 prill 2026 – Simpoziumi i XIV Akademik Ndërfetar dhe Ndërteologjik u zhvillua në ambientet e Kolegjit Universitar Bedër në Tiranë, Shqipëri, me temë “Roli i Krishterimit dhe Islamit në Trajtimin e Çështjeve Klimatike”. Aktiviteti mblodhi në një platformë të përbashkët dialogu dhe reflektimi drejtues të komuniteteve fetare, akademikë, studiues dhe studentë të teologjisë islame dhe të krishterë, për të diskutuar një nga sfidat më urgjente të kohës sonë.
Simpoziumi u organizua në kuadër të projektit Erasmus+ “Përballja me Sfidat Globale: Edukimi Mjedisor dhe i Paqes në Bashkëpunimin Ndërfetar për Trajnimin e Mësuesve të Fesë”. Ai tashmë është kthyer në një traditë të konsoliduar të bashkëpunimit ndërinstitucional dhe organizohet bashkërisht nga tre institucione akademike teologjike në Shqipëri: Departamenti i Shkencave Islame në Kolegjin Universitar Bedër, Departamenti i Teologjisë dhe Kulturës në Kolegjin Universitar Logos, si dhe Instituti i Filozofisë dhe Teologjisë Katolike pranë Seminarit Ndërdioqezan. Duke vijuar një bashkëpunim që ka nisur më shumë se dy dekada më parë, dhe pas simpoziumit të parë të këtij lloji të zhvilluar në vitin 2015, kjo nismë ka arritur tashmë në edicionin e saj të 14-të, duke u përqendruar në dialogun ndërfetar dhe çështje me rëndësi shoqërore./Përgatitur nga Erzen Carja

News of the 14th Academic Interfaith and Intertheological Symposium 29 April 2026 – The 14th Interfaith and Inter-Theological Academic Symposium was held at Beder University College in Tirana, Albania under the theme “The Rol...

Zhvillohet Simpoziumi i XIV Akademik Ndërfetar

TIRANË, 29 prill 2026 - Roli i fesë në adresimin e sfidave klimatike ishte në qendër të Simpoziumit të XIV Akademik Ndërfetar dhe Ndërteologjik, i cili mblodhi në ambientet e Universitetit Bedër drejtues të komuniteteve fetare, akademikë, studiues dhe studentë në një platformë të përbashkët reflektimi dhe dialogu.
Simpoziumi i XIV Ndërfetar me temë “Roli i Krishterimit dhe Islamit në Trajtimin e Çështjeve Klimatike”, organizuar në kuadër të projektit Erasmus+ “Facing Global Challenges, Environmental and Peace Education in Interreligious Cooperation for Religious Teacher Training”, u organizua nga Departamenti i Shkencave Islame në Kolegji Universitar Bedër, Departamenti i Teologjisë dhe Kulturës në Kolegji Universitar Logos, Instituti i Filozofisë dhe Teologjisë Katolike në Seminarin Ndërdioqezan dhe Instituti i Dialogut Prizmi. Kjo nismë ka sjellë deri tani 14 edicione të suksesshme të dedikuara dialogut ndërfetar dhe çështjeve me rëndësi shoqërore.
Ceremonia e hapjes u moderua nga Ardita Resh*ti dhe nisi me një dokumentar mbi bashkëpunimin akademik ndër vite, realizuar me mbështetjen e programit GERIS të Bashkimit Evropian. Fjalët përshëndetëse u mbajtën nga Prof. Dr. Gjergji Sinani, H. Taulant Bica, Fortlumturi Joani, Mons. Gjergj Meta, H. Dede Edmond Brahimaj, si dhe Prof. Asoc. Dr. Genti Kruja.
Në fjalët e tyre përshëndetëse, përfaqësuesit fetarë dhe akademikë theksuan se ndryshimet klimatike përbëjnë jo vetëm një sfidë mjedisore, por edhe morale e njerëzore, duke kërkuar përgjigje të përbashkëta të bazuara në solidaritet, përgjegjësi dhe respekt ndaj krijimit. U nënvizua se traditat fetare ofrojnë vlera të rëndësishme si kujdesi, maturia, drejtësia dhe bashkëpunimi, të cilat mund të kontribuojnë në ndërtimin e një të ardhmeje më të qëndrueshme.
Rektori i KU Bedër Prof. Sinani, vuri theksin mbi rolin e universiteteve dhe dialogut akademik e ndërfetar në trajtimin e krizës klimatike dhe sfidave globale. Ai tha se feja ka një rol të rëndësishëm në ngritjen e ndërgjegjes njerëzore përtej interesit material dhe përfitimit personal, duke ndihmuar njerëzit të reflektojnë mbi përgjegjësinë ndaj tokës dhe krijimit. Ai nënvizoi se njerëzimi ka dëmtuar natyrën përmes përdorimit dhe abuzimit të papërgjegjshëm të dhuratave të Zotit. Problemet ekologjike lidhen me ndotjen, humbjen e biodiversitetit, pabarazitë globale dhe “globalizimin e indiferencës”, që konsiderohet një rrezik për shoqërinë moderne.
Ai gjithashtu theksoi rëndësinë e bashkëpunimit mes fesë dhe shkencës, edukimit ekologjik dhe zhvillimit të një spiritualiteti, që forcon lidhjen midis njerëzimit dhe mjedisit.
Nënkryetari i KMSH-së z. Taulant Bica, në fjalën e tij përshëndetëse, nënvizoi se ndryshimet klimatike janë tashmë një realitet që prek drejtpërdrejt jetën e përditshme, duke e kthyer këtë sfidë në një çështje morale. Duke u ndalur në këndvështrimin islam, ai theksoi se marrëdhënia e njeriut me natyrën është e ndërtuar mbi përgjegjësinë. Ai solli në vëmendje edhe mesazhin kur’anor, që ndalon prishjen e ekuilibrit të krijimit, si dhe mësimet profetike që nxisin vetëpërmbajtje dhe ndërgjegje ekologjike në përdorimin e burimeve natyrore.
Kryepeshkopi i KOASH-it, Fortlumturi Joani theksoi përgjegjësinë shpirtërore dhe morale të njeriut ndaj natyrës dhe krijimit. Ai tha se, se toka nuk është pronë e njeriut, por dhuratë e Zotit, ndaj njerëzit janë kujdestarë dhe jo pronarë të saj. Kriza ekologjike dhe ndryshimet klimatike paraqiten jo vetëm si probleme teknike apo shkencore, por si pasoja të largimit të njeriut nga Perëndia dhe të egoizmit njerëzor, ndërsa respekti ndaj natyrës është pjesë e besimit dhe traditës prej shekujsh. Në përfundim ai bëri thirrje për një ndërgjegje ekologjike të gjallë dhe për një dashuri më të gjerë njerëzore, që shtrihet jo vetëm te fqinji, por tek gjithë njerëzimi dhe krijimi.
Mons. Gjergj Meta, kreu i KISH, theksoi rëndësinë e dialogut ndërfetar në trajtimin e çështjeve klimatike, duke nënvizuar se ndryshimet klimatike nuk janë vetëm problem shkencor, por një sfidë që kërkon bashkëpunim ndërdisiplinor. Religjionet mund të japin kontributin e tyre etik dhe shpirtëror, duke reflektuar mbi atë që Zoti kërkon nga njerëzimi në raport me natyrën dhe përgjegjësinë ndaj saj.
Kryetari i Këshillit Ndërfetar të Shqipërisë dhe njëkohësisht Kryegjyshi Botëror i Bektashinjve H. Dede Edmond Brahimaj theksoi rëndësinë e harmonisë ndërmjet njeriut dhe natyrës, duke e konsideruar ruajtjen e mjedisit si detyrim moral dhe shpirtëror. Në kohën e krizës klimatike, fetë kanë përgjegjësi të luajnë rol aktiv në ndërgjegjësimin moral dhe mbrojtjen e krijimit. Ruajtja e mjedisit është një detyrim shpirtëror dhe moral dhe dëmtimi i natyrës konsiderohet shkelje e amanetit hyjnor.
Kjo qasje thekson se marrëdhënia e njeriut me natyrën është e pandashme nga zhvillimi i tij shpirtëror dhe etik. Kujdesi për tokën, ujin dhe çdo formë jete është shprehje e drejtësisë dhe e devotshmërisë, ndërsa shpërdorimi dhe shkatërrimi bien ndesh me parimet themelore të besimit. Në këtë kuptim, edukimi i besimtarëve dhe ndërgjegjësimi i komunitetit bëhen thelbësore për ndërtimin e një kulture përgjegjësie dhe qëndrueshmërie, ku njeriu jeton në harmoni me krijimin dhe kontribuon për të ardhmen e përbashkët të njerëzimit.
Ndërsa Prof. Asoc. Dr. Genti Kruja, drejtor i Qendrës Kërkimore për Zhvillim të Qëndrueshëm dhe Dialog në Universitetin Bedër dhe njëkohësisht Sekretar i Përgjithshëm i KNFSH-së, theksoi se Simpoziumi i XIV Ndërfetar dëshmon vazhdimësinë e dialogut dhe bashkëpunimit ndërinstitucional, duke vënë në qendër rolin e Krishterimit dhe Islamit në përballimin e sfidave klimatike. Ai nënvizoi se ndryshimet klimatike nuk janë vetëm çështje mjedisore, por edhe morale e shpirtërore, ku fetë ofrojnë vlera përgjegjësie, kujdesi dhe drejtësie. Gjithashtu, ai theksoi rëndësinë e traditës shqiptare të harmonisë ndërfetare dhe nevojën për angazhim konkret në mbrojtje të mjedisit.
Folësja kryesore e aktivitetit ishte Prof. Sylvia Inou Tchatchoua, e cila solli perspektiva ndërkombëtare mbi edukimin ndërfetar dhe përgjegjësinë ekologjike. Më pas ajo solli një risi në këtë edicion me një format interaktiv, me punëtori studentore, ku studentët e tre teologjive bashkëpunuan në grupe pune dhe prezantuan idetë e tyre mbi rolin e fesë, edukimit dhe përgjegjësisë qytetare për klimën.
Në vijim u zhvillua seanca shkencore, e moderuar nga PhD Cand. Oltion Kola, me pjesëmarrjen e Thoma Çomënit nga Kolegji Universitar Logos, Dom Simo Ljuljić, drejtor i Institutit të Filozofisë dhe Teologjisë Katolike, si dhe Rudina Çinarit nga Kolegji Universitar Bedër. Kumtesat trajtuan mbrojtjen e mjedisit dhe sfidat ekologjike nga këndvështrimi teologjik dhe etik.
Gjatë diskutimeve me stafin akademik u theksua se ky bashkëpunim ndërmjet tri institucioneve përfaqëson një model unik shqiptar, i cili duhet ruajtur, dokumentuar dhe promovuar edhe ndërkombëtarisht. U propozuan nisma të reja si botime të përbashkëta akademike, si dhe trajtimi i temave të reja si drejtësia sociale, inteligjenca artificiale, migrimi dhe përgjegjësia etike.
Në kuadër të simpoziumit u çel gjithashtu ekspozita e bashkëpunimit ndërfetar midis komuniteteve fetare dhe institucioneve akademike të themeluara prej tyre.
Në përmbyllje, pjesëmarrësit u vlerësuan me certifikata dhe dhurata për fituesit e një konkursi të zhvilluar në përfundim të simpoziumit. Ata vlerësuan se harmonia ndërfetare shqiptare mbetet një pasuri kombëtare që mund të shërbejë si model edhe për rajonin. U theksua gjithashtu se dialogu ndërfetar mund të kontribuojë jo vetëm në paqen mes njerëzve, por edhe në paqen me natyrën dhe ndërtimin e një të ardhmeje më të qëndrueshme për brezat që vijnë.

Instituti i Dialogut PRIZMI panel në Akademinë e Shkencave, Rumani

BUKURESHT, Rumani, 27 prill 2026 – Instituti i Dialogut PRIZMI mori pjesë si partner bashkëorganizator në panelin akademik ndërkombëtar “Bashkëjetesa dhe Konflikti i Identitetit në Evropën Juglindore”, i zhvilluar në Akademinë e Shkencave të Rumanisë, me pjesëmarrjen e studiuesve, ekspertëve dhe përfaqësuesve nga Rumania, Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Kosova dhe Britania.

Aktiviteti shërbeu si një platformë e rëndësishme për diskutime mbi sfidat dhe mundësitë që lidhen me identitetin, bashkëjetesën, dialogun ndërkulturor dhe paqen në Evropën Juglindore.

Në kuadër të panelit shkencor, Shqipëria përfaqësohej me tre studiues dhe kërkues shkencor, Prof. Asoc. Dr. Genti Kruja, i cili mbajti kumtesën me titull “Ndërtimi i Paqes përmes Besimit: Përvoja Shqiptare e Harmonisë Ndërfetare,” duke prezantuar modelin shqiptar të bashkëjetesës dhe respektit ndërfetar; Prof. Asoc. Dr. Isa Erbaş, Dekan i Fakultetit të Shkencave Sociale në Universitetin Epoka, si dhe Dr. Avdi Smajljaj, pedagog i Shkencave Politike dhe Marrëdhënieve Ndërkombëtare në Universitetin Epoka, duke kontribuar në diskutimet akademike mbi identitetin dhe bashkëjetesën në rajon.

Delegacioni ndërkombëtar pjesëmarrës u prit gjithashtu në Parlamentin e Rumanisë nga deputeti Iulius Marian Fircz, ku u diskutua mbi demokracinë dhe lirinë e besimit gjatë tranzicionit nga sistemi komunist në atë liberal në dekadat e fundit në Evropën Juglindore.

Instituti i Dialogut PRIZMI vijon të kontribuojë në forcimin e dialogut, bashkëpunimit rajonal dhe promovimin e kulturës së paqes.

ju uron Gëzuar Bajramin!

Urojmë që kjo festë e bekuar t’ju sjellë paqe, shëndet dhe begati në familjet tuaja.
Lutemi për paqe mes popujve dhe për forcimin e dialogut dhe harmonisë në shoqëri.