Instituti i Antropologjisë

11/09/2026

Në numrin më të fundit të revistës shkencore Antropologji gjeni artikullin “Muzika, trashëgimia kulturore dhe turizmi”, me autore Mikaela Minga, nga Instituti i Antropologjisë.

Përmes një vështrimi antropologjik, artikulli sjell në fokus mënyrën se si trashëgimia muzikore ndërthuret me politikat kulturore, festivalet dhe zhvillimin e turizmit në Shqipëri, duke reflektuar mbi transformimet dhe format e reja të përfaqësimit të saj.

Instituti i Antropologjisë fton studiuesit, studentët dhe të gjithë të interesuarit ta lexojnë artikullin e plotë në faqen zyrtare të revistës: https://journals-akad.gov.al/article/3327

17/08/2026

Në numrin më të fundit të revistës shkencore Antropologji është botuar artikulli “Toponime, patronime, mbiemërtime. Hapësira si kujtesë antropologjike”, me autore Ledi Shamku-Shkreli, nga Instituti i Antropologjisë.

Artikulli shqyrton marrëdhënien ndërmjet mbiemërtesave, patronimeve dhe toponimeve në kulturën shqiptare dhe arbëreshe, duke i trajtuar emërtimet si forma të kujtesës antropologjike të mishëruara në gjuhë dhe hapësirë. Studimi ndjek kalimin nga emërtimi i individit dhe familjes te emërtimi i vendeve, duke treguar se si emrat mund të ruajnë historinë, përkatësinë dhe kujtesën kolektive të një komuniteti. Në këtë këndvështrim, hapësira shndërrohet në një arkiv të gjallë të kujtesës kulturore.

Instituti i Antropologjisë fton studiuesit, studentët dhe të gjithë të interesuarit ta lexojnë artikullin e plotë në faqen zyrtare të revistës: https://journals-akad.gov.al/article/3326

04/08/2026

Në numrin më të fundit të revistës shkencore Antropologji është botuar artikulli "Reflektim etnobotanik rreth identitetit shqiptar: dijet dhe praktikat për trëndafilin e egër (Rosa canina L.) dhe lule basamin (Hypericum perforatum L.) në mjekësinë popullore", me autorë Ani Bajrami, Qemal Shehu, Anyla Saraçi, Besnik Rexhepi dhe Robert Damo.

Artikulli shqyrton rolin e etnobotanikës në kuptimin e identitetit kulturor shqiptar, duke analizuar dijet dhe praktikat tradicionale që lidhen me dy bimë me rëndësi të veçantë në mjekësinë popullore. Studimi thekson vlerën e këtyre praktikave si pjesë e trashëgimisë biokulturore shqiptare dhe nënvizon nevojën për dokumentimin dhe ruajtjen e tyre në funksion të kërkimit shkencor dhe zhvillimit të qëndrueshëm.

Instituti i Antropologjisë fton studiuesit, studentët dhe të gjithë të interesuarit ta lexojnë artikullin e plotë në faqen zyrtare të revistës:
https://journals-akad.gov.al/article/3325

22/07/2026

Në numrin më të fundit të revistës shkencore Antropologji është botuar artikulli "Narrativa historike e trashëgimisë kulturore shqiptare nën presionin e turizmit masiv", me autor Dr. Andi Pinari.

Ky artikull analizon ndikimin e rritjes së shpejtë të turizmit në Shqipëri mbi mënyrën se si ndërtohet dhe komunikohet narrativa historike e trashëgimisë kulturore. Duke u mbështetur në të dhëna zyrtare, literaturë shkencore dhe vëzhgime empirike, studimi shqyrton rolin e institucioneve të trashëgimisë, guidave turistike dhe aktorëve të tregut në interpretimin e historisë për publikun.

Artikulli evidenton sfidat që sjell turizmi masiv, si thjeshtëzimi i së kaluarës, folklorizimi i identitetit, polarizimi ideologjik dhe banalizimi i trashëgimisë së vështirë, duke theksuar nevojën për një qasje më të përgjegjshme dhe të mbështetur në kërkimin shkencor. Në përfundim, autori propozon forcimin e bashkëpunimit ndërmjet historianëve, antropologëve, arkeologëve, muzeologëve, guidave turistike dhe komuniteteve lokale, me synim ndërtimin e një narrative publike më gjithëpërfshirëse dhe cilësore për trashëgiminë kulturore shqiptare.

Instituti i Antropologjisë fton studiuesit, studentët dhe të gjithë të interesuarit ta lexojnë artikullin e plotë në faqen zyrtare të revistës:

🔗https://journals-akad.gov.al/article/3324

22/07/2026

Akademia e Shkencave bëhet pjesë e Crossref, një hap i rëndësishëm për rritjen e standardeve të botimeve shkencore





Akademia e Shkencave e Shqipërisë është bërë pjesë e Crossref, organizatës ndërkombëtare që administron identifikuesit dixhitalë të objekteve shkencore (DOI – Digital Object Identifier), duke shënuar një hap të rëndësishëm në rritjen e standardeve të botimeve shkencore dhe të dukshmërisë së tyre në nivel ndërkombëtar.

Në kuadër të këtij anëtarësimi, të gjitha revistat shkencore të botuara nga Akademia e Shkencave gjatë vitit 2026 janë pajisur me identifikues DOI. Kjo u mundëson artikujve shkencorë identifikim të përhershëm, citim të standardizuar dhe akses më të lehtë në platformat ndërkombëtare të kërkimit shkencor, duke rritur ndikimin dhe shpërndarjen e rezultateve të kërkimit.

Ky zhvillim përfaqëson një tjetër hap të rëndësishëm në angazhimin e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë për të përmbushur standardet më të larta të botimit shkencor dhe për të forcuar integrimin e kërkimit shkencor shqiptar në hapësirën ndërkombëtare të shkencës.

Revistat shkencore të botuara nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë mund t’i gjeni në këtë link: https://journals-akad.gov.al/

www.akad.gov.al

14/07/2026

Në numrin më të fundit të revistës shkencore Antropologji është botuar artikulli "Arti mural në kishat e bregdetit - Mbi mjeshtrat dhe atelietë", me autore Dr. Edlira Çaushi.

Ky artikull trajton artin mural në ndërtimet e kultit të krishterë përgjatë bregdetit të Jonit në Shqipëri, duke e shqyrtuar atë në raport me historinë ndërtimore të monumenteve, statusin e tyre të mbrojtjes dhe zhvillimet kulturore që kanë shoqëruar këtë hapësirë nga periudha paleokristiane deri në fazën pasbizantine të vonë. Në qendër të studimit qëndrojnë 23 ndërtime kishtare, të klasifikuara dhe të paklasifikuara si pasuri kulturore, si dhe ato që janë hequr nga lista e mbrojtjes në vitin 1967, në të cilat ruhen gjurmë, fragmente apo programe të plota të pikturës murale.

Përmes një qasjeje dokumentuese, hulumtimi analizon periudhat kulturore të zhvillimit të këtyre monumenteve, teknikat e realizimit të pikturës murale, shtresëzimet kronologjike, si edhe evidentimin e mjeshtërve dhe atelieve lëvizëse që kanë vepruar në hapësirë.

Instituti i Antropologjisë fton studiuesit, studentët dhe të gjithë të interesuarit ta lexojnë artikullin e plotë në faqen zyrtare të revistës:

🔗https://api.journals-akad.gov.al/media/article/ANTROPOLOGJI_9_2026_e_korrigjuar_compressed-pages-4.pdf

14/07/2026

Buletini informativ për veprimtaritë shkencore të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe instituteve të saj gjatë muajit qershor 2026.

Lexo linkun:

https://akad.gov.al/wp-content/uploads/2026/07/Buletini-Qershor-2026-new.pdf




www.akad.gov.al

08/07/2026

Kujtojmë sot, në përvjetorin e ndarjes nga jeta, etnologen akademike Andromaqi Gjergji





Akad. Andromaqi Gjergji, një nga studiueset më të shquara të etnologjisë shqiptare, u nda nga jeta më 8 korrik 2015, duke lënë pas veprën dhe kontributin e saj të vyer në studimin dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore të popullit shqiptar.

Ajo lindi më 20 maj të vitit 1928 në qytetin e Korçës, ku kreu arsimin fillor dhe të mesëm, ndërsa studimet e para të larta i kreu në Institutin e Lartë Pedagogjik dyvjeçar të Tiranës (1947–1949). Më tej, ajo u diplomua në Fakultetin e Historisë të Universitetit të Tiranës dhe karrierën e saj e zhvilloi pranë Institutit të Kulturës Popullore dhe më pas pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, ku dha një ndihmesë të çmuar në ngritjen e sektorit të etnologjisë.

Një rol tjetër i rëndësishëm i Andromaqi Gjergjit ka qenë puna e saj e gjerë në dokumentimin e zakoneve të jetës familjare dhe të riteve të kulturës shpirtërore shqiptare. Ajo ka studiuar me kujdes traditat e martesës, zakonet e lindjes dhe të mortit, si dhe elemente të jetës së përditshme që lidhen me kulturën materiale.

Veprimtaria e saj shkencore u përqendrua në studimin e kulturës materiale dhe shpirtërore të shqiptarëve, duke dokumentuar zakonet, traditat dhe veshjet popullore. Vepra e saj monumentale “Veshjet e popullit shqiptar në shekuj” mbetet një nga kontributet më të rëndësishme për ruajtjen e identitetit kulturor kombëtar.
Gjithashtu, ajo ka dhënë një ndihmesë të veçantë në ruajtjen e koleksioneve etnografike dhe në përgatitjen e ekspozitave që prezantonin trashëgiminë kulturore shqiptare, duke e bërë të prekshme për publikun e gjerë.

Akademia e Shkencave e Shqipërisë e kujton me nderim etnologen e shquar Andromaqi Gjergji, si akademiken e parë shqiptare në fushën e etnologjisë, që me punën e saj të palodhur i dha kësaj disipline bazat e saj shkencore.

www.akad.gov.al

01/07/2026

Kemi kënaqësinë t'ju njoftojmë botimin e vëllimit të parë të vitit 2026 të revistës shkencore Antropologji.

Ky numër mbledh artikuj të përzgjedhur nga konferenca shkencore "Antropologjia dhe Trashëgimia Kulturore" (2025), duke trajtuar tema që lidhen me antropologjinë social-kulturore, trashëgiminë kulturore, turizmin, identitetin, etnobotanikën, toponiminë dhe etnomuzikologjinë. Vëllimi përfshin gjithashtu recensione librash dhe një pasqyrë të veprimtarive shkencore të Institutit të Antropologjisë.

Revista Antropologji vijon të shërbejë si një platformë për kërkimin shkencor dhe debatin akademik, duke kontribuar në zhvillimin e antropologjisë shqiptare dhe në dialogun me perspektivat bashkëkohore ndërkombëtare.

Klikoni mbi vegzën e mëposhtme për të lexuar versionin e plotë në format PDF.
https://journals-akad.gov.al/magazines/7

29/06/2026