Instituti i Arkeologjisë

Qendra e Botimeve Enciklopedike dhe Albanologjike organizon konferencën shkencore ndërkombëtare “Enciklopedizmi dhe bota shqiptare"

Konferenca shkencore ndërkombëtare “Enciklopedizmi dhe bota shqiptare”, e organizuar nga Qendra e Botimeve Enciklopedike dhe Albanologjike, njësi e përhershme e kërkim-studimit pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë e po ashtu, anëtare me të drejta të plota në Rrjetin Evropian të Enciklopedive, do t’i zhvillojë punimet më 29-30 qershor 2026, në ambientet e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe të Bibliotekës Kombëtare.

Kjo është hera e parë që një konferencë i kushtohet kësaj tematike, ndaj kontributet janë me interes të veçantë, sidomos në kontekstin e punës që vazhdon për hartimin e “Enciklopedisë shqiptare”, një nismë e përbashkët e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës.

Ditën e parë të konferencës, studiues vendas e të huaj do të paraqesin studimet dhe kërkimet e tyre më të fundit lidhur me enciklopedizmin, ndërsa ditën e dytë do të organizohet një punëtori mbi shkrimin e artikujve enciklopedikë.
Programi i plotë do të bëhet i njohur në vijim.

Buletini informativ për veprimtaritë shkencore të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe instituteve të saj gjatë muajit maj 2026
Lexo linkun:

https://akad.gov.al/wp-content/uploads/2026/06/Maj-2026-Final_compressed.pdf



www.akad.gov.al

Kujtojmë me nderim albanologun e shquar francez Pierre Cabanes në ditën e ndarjes nga jeta






Pierre Cabanes, historian i antikitetit, albanolog dhe studiues i mirënjohur i fushës së epigrafisë greke, u nda jeta më 13 qershor 2023, në moshën 93-vjeçare.

Ai është një nga personalitetet më të shquara të albanologjisë dhe arkeologjisë klasike, i cili e lidhi emrin e tij ngushtësisht me studimet mbi Epirin dhe Ilirinë e Jugut. Pas doktoraturës mbi historinë e Epirit nga vdekja e Pirros deri në pushtimin romak, ai u bë profesor në Universitetin Clermont-Ferrand dhe më pas në Paris X-Nanterre, duke botuar mbi 20 libra dhe dhjetëra artikuj shkencorë.

Veprat e tij më të njohura përfshijnë: L’Épire de la mort de Pyrrhos à la conquête romaine (1976); Les Illyriens de Bardylis à Genthios (1988) dhe serinë monumentale Corpus des inscriptions grecques de l’Illyrie méridionale et d’Épire (1995–2007), të realizuar në bashkëpunim me studiues shqiptarë.

Kontributi i tij nuk kufizohet vetëm në botime: në vitin 1992 themeloi misionin arkeologjik francez në Apoloni, duke rifilluar gërmimet e ndërprera që nga Lufta e Dytë Botërore dhe duke sjellë zbulime të reja për qytetërimin antik.

Ai ishte gjithashtu bashkautor i Hartës Arkeologjike të Shqipërisë (2008), projekt i UNESCO-s i realizuar me arkeologët shqiptarë akad. Myzafer Korkuti, akad. Apollon Baçe dhe prof.dr Neritan Ceka. Përmes organizimit të kongreseve ndërkombëtare dhe botimeve të përbashkëta, Cabanes e vendosi Shqipërinë në qendër të vëmendjes akademike europiane.

Marrëdhëniet e tij me Shqipërinë nisën që në vitet ’70, kur vizitoi vendin dhe krijoi kontakte të qëndrueshme me arkeologët shqiptarë edhe në kushtet e izolimit politik. Ai ndihmoi brezin e ri të studiuesve përmes bursave në Francë dhe vazhdoi vizitat e tij pothuajse çdo vit deri në moshën 85-vjeçare. Një gjest i veçantë i tij ishte dhurimi i të gjithë bibliotekës personale Bibliotekës Kombëtare të Shqipërisë, duke e lënë si trashëgimi të çmuar për studiuesit shqiptarë.

Për kontributet e mëdha në albanologji, Pierre Cabanes u nderua si Anëtar Nderi i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe u dekorua me Urdhrin “Gjergj Kastriot Skënderbeu” dhe më herët me Urdhrin “Naim Frashëri” të klasit të parë. Ai mbetet një urë e fuqishme mes shkencës franceze dhe asaj shqiptare, i cili ka afirmuar rëndësinë e Ilirisë dhe Epirit në historinë e antikitetit, duke lënë një trashëgimi të pasur për arkeologjinë dhe kulturën shqiptare.

www.akad.gov.al

Elbasan2026
Ka filluar sezoni i gërmimeve të vitit 2026 në kuadër të projektit kërkimor arkeologjik "Lagja romake-bizantine jashtë mureve të castrum Scampis - bazilika paleokristiane (Elbasan)", një projekt i Institutit të Arkeologjisë (Akademia e Shkencave e Shqipërisë).
Që në javën e parë të punës po evidentohen elementë shtesë shumë të vlefshëm për të kuptuar më mirë evolucionin e objektit përgjatë shekujve V-VI dhe më gjerë dinamikat e zhvillimit, ekonomik, kulturor dhe shoqëror, të Scampis (Elbasan) përgjatë këtyre shekujve
Si qendra më e rëndësishme e kësaj periudhe përgjatë Via Egnatia, në territorin tonë, Scampis po shfaq karakteristika që e ngrenë në rolin e një ure lidhëse midis hapësirave kulturale lindore dhe perëndimore.
Prej kohe kërkimet synojnë përcaktimin e fazave të ndērtimit dhe perdorimit të monumentit, që paraqesin një sekuencë intensive. Në këtë kuadër po shqyrtohen edhe fazat më të fundit të okupimit që përfshijnë ndërtimet dhe rindërtimet e objekteve të shek. XX.
Ndjekja e mbetjeve të këtyre ndërtesave dhe ndikimi dëmtues i tyre në rrënojën e monumentit të antikitetit të vonë bëri të mundur filimin e nxjerrjes në dritë të dyshemeve të një faze më të hershme të monumentit, të supozuar, por të pa nxjerrë në dritë mjaftueshëm deri më sot.
Tashmë është e qartë që kisha ka pasur të paktën dy rindërtime të nivelit të lartë arkitektonik dhe artistik që përfshinin dhe mozaikë të rinj për dyshemetë, përveç modifikimeve të tjera jothelbësore. I rëndësishëm është fakti që të dhënat mbishkrimore, që vijnë duke u shtuar, janë të gjuhës latine, ashtu edhe greke, që me gjasë kanë bashkëekzistuar. Përmendja e anëtarëve femra të klerit (diakoneshë) në mbishkrimet është giithashtu një element që po del jo për herë të parë në kontekstin e Scampis.
Ngritja e nivelit të dyshemeve është edhe indikator për ndikimin e prurjeve të përrenjve në truallin ku ndodhet vendbanimi dhe jep indirekt të dhëna për thellësinë, në të cilën duhen kërkuar mbetjet materiale të periudhës romake ende të pa evidentuar qartë ne vendbanim.

Prof. Myzafer Korkuti një personalitet që i ka dhënë shumë arkeologjisë dhe studimeve prehistorike në Shqipëri - Gazeta Telegraf Në datën 18 Maj në Akademinë e Shkencave u festua 90-vjetori i akademik, Muzafer Korkutit Skënder Gjinushi-Kryetar i Akademisë së Shkencave të RSH: Profesor Muzafer Korkutit është një shembull i përkushtimit, këmbënguljes dhe vizionit Prof. Adem Bunguri: Prof. Korkuti ka lënë një gj...