Instituti i Historisë - IH / Albanian Institute of History

Instituti i Historisë/AShSh dhe Instituti i Historisë "Ali Hadri", Prishtinë organizojnë Konferencën Shkencore Ndërkombëtare “Aspekte ekonomike gjatë Mesjetës dhe Periudhës Osmane në trojet shqiptare”.
Veprimtaria do të zhvillohet më 24 qershor 2026, ora 9:30, në Sallën “Aleks Buda”/AShSh.

Jeni të mirëpritur!

Buletini informativ për veprimtaritë shkencore të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe instituteve të saj gjatë muajit maj 2026
Lexo linkun:

https://akad.gov.al/wp-content/uploads/2026/06/Maj-2026-Final_compressed.pdf



www.akad.gov.al

Promovohet libri i prof. asoc. dr. Ethem Çekut: “Lëvizja shqiptare për pavarësi: Politika, kryengritjet dhe diplomacia, 1908–1912”






Instituti i Historisë, pjesë e Akademisë së Shkencave, organizon promovimin e veprës së re të studiuesit prof.asoc.dr. Ethem Çeku, një botim që hedh dritë në zhvillimet politike, kryengritjet dhe diplomacinë shqiptare në prag të shpalljes së pavarësisë.

Në këtë veprimtari do të referojnë: akad. Pëllumb Xhufi, akad. Muhamet Mala dhe akad. Hamit Kaba, drejtor i Institutit të Historisë (ASHSH)

Data: E mërkurë, 17 qershor 2026
Ora 10:30 - 11:30
Vendi: Salla “Aleks Buda”, Akademia e Shkencave

Bashkëngjitur ftesa:

www.akad.gov.al

Akademia e Shkencave të Shqipërisë uron akademik Luan Omarin: Gëzuar 101-vjetorin e lindjes!





Kryesia e Akademisë së Shkencave dhe kolegët e tij i urojnë jetë të gjatë dhe shëndet të plotë akademikut Luan Omari. Akademik Luan Omari lindi më 10 qershor 1925 në Tiranë, në një familje me tradita të forta kulturore dhe arsimore. Arsimin e hershëm e kreu në Bari të Italisë, ndërsa diplomën e maturës e mori në gjimnazin italian të Tiranës. Studimet e larta për drejtësi i vijoi në Beograd dhe Sofje, ku u diplomua për shkencat juridike, duke u bërë një nga juristët më të përgatitur të brezit të tij.

Ai është i pari akademik shqiptar që ka kaluar një shekull jetë dhe njëherazi i fundit nga themeluesit e Akademisë së Shkencave që është ende në jetë, që prej vitit 1972 kur u ngrit ky institucion. Karriera e tij është e lidhur ngushtë me zhvillimin e arsimit të lartë dhe institucioneve akademike në vend. Ka qenë docent i së drejtës publike në Institutin e Lartë Juridik, dekan i Fakultetit Juridik në Universitetin e Tiranës për gati dy dekada, profesor i së drejtës kushtetuese, sekretar shkencor dhe më pas zëvendëskryetar i Akademisë së Shkencave. Përtej kufijve të Shqipërisë, ai ka përfaqësuar vendin në Komisionin e Venecias pranë Këshillit të Evropës, duke sjellë perspektivën shqiptare në debatet europiane mbi demokracinë dhe të drejtën kushtetuese.

Gjatë jetës së tij, akad. Omari ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në fushën e së drejtës kushtetuese dhe shkencave juridike, duke u bërë një figurë e spikatur e mendimit akademik shqiptar dhe europian.

Meritat e tij nuk kufizohen vetëm në drejtimin institucional. Ai është autor i dhjetëra studimeve dhe monografive mbi të drejtën kushtetuese dhe sistemin juridik shqiptar, ka qenë një nga hartuesit e Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë pas viteve ’90, duke vendosur bazat e shtetit demokratik, dhe ka formuar breza të tërë juristësh e akademikësh që sot mbajnë përgjegjësi të larta në jetën juridike dhe akademike të vendit.

Për kontributin e tij të jashtëzakonshëm, Akademia e Shkencave e ka nderuar me Çmimin e Karrierës Akademike në vitin 2016, ndërsa në vitin 2020 Presidenti i Republikës e ka dekoruar me Dekoratën “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”, si shenjë mirënjohjeje për meritat e tij të veçanta në fushën e së drejtës dhe për rolin e tij si themelues i institucioneve të dijes në Shqipëri.

Me mbi gjashtë dekada kontribut shkencor, akad. Omari mbetet një përfaqësues i denjë i botës akademike shqiptare, europiane dhe rajonale, duke lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë e mendimit juridik dhe kulturës sonë kombëtare.

www.akad.gov.al

🇦🇱Lidhja Shqiptare e Prizrenit (1878-1881)
Më 10 qershor 1878 u themelua Lidhja Shqiptare e Prizrenit, organizata e parë politike dhe ushtarake mbarëshqiptare me frymëzim patriotik, e themeluar në kushtet e sundimit osman dhe të Krizës Lindore të v. ‘70 të shek. XIX. Kjo ngjarje shënon fillimin e rrugës drejt shtetit dhe identitetit kombëtar, ku u hodhën themelet e vetëdijes dhe bashkimit territorial. Punimet e këtij kuvendi u drejtuan nga Iljaz pashë Dibra, ndërsa programi politik ishte hartuar nga ideologët e kombit shqiptar, si Sami Frashëri, Pashko Vasa, Abdyl Frashëri, Jani Vreto, Zija Prishtina etj. Lidhja e Prizrenit duhej të zgjidhte tri detyra kryesore që përbënin shqetësim për të gjithë shqiptarët. Së pari, të kundërshtonte copëtimin e trojeve etnike të banuara nga shqiptarë, siç ishte parashikuar në Traktatin e Shën Stefanit dhe në Kongresin e Berlinit në vitin 1878. Së dyti, të realizonte bashkimin e trojeve shqiptare në një vilajet të vetëm në kuadër të Perandorisë Osmane. Së treti, të dëshmonte në mbarë opinionin publik evropian se shqiptarët ishin një komb i veçantë në Ballkan, pavarësisht ndryshimeve fetare.

Organi më i lartë i Lidhjes Shqiptare ishte Këshilli i Përgjithshëm me kryetar Iljaz pashë Dibra, me funksione legjislative, i cili krijoi nga ana e vet një Komitet Kombëtar, të pajisur me pushtet ekzekutiv, me kryetar Ymer Prizrenin, për të drejtuar veprimtarinë e përditshme të saj. Komiteti kishte tre komisione me funksione dikasteriale: për Punët e Jashtme me kryetar Abdyl Frashërin, për Punët e Brendshme me kryetar Shaban Prizrenin, për Çështjet Financiare me kryetar Sulejman Vokshin.

Komiteti Kombëtar krijoi nënkomitete krahinore në tre vilajetet kryesore shqiptare që rrezikonin të copëtoheshin. Nënkomiteti i vilajetit të Janinës dhe funksionari i lartë i shtetit osman Abedin pashë Dino, duke përdorur më së miri artin diplomatik, penguan aneksimin nga Greqia të krahinës së Çamërisë. Nënkomiteti i Shkodrës organizoi trupa vullnetare shqiptare nën drejtimin e Ali pashë Gucisë dhe Hodo beg Sokolit, të cilat u shkaktuan humbje të mëdha forcave malazeze të drejtuara nga Mark Milani. Shqiptarët arritën të mbronin me vendosmëri Plavën, Gucinë, Hotin dhe Grudën. Jehona e kësaj ngjarjeje në arenën ndërkombëtare ishte shumë e madhe, duke tërhequr vëmendjen e Fuqive të Mëdha dhe duke sjellë akoma më tepër në vëmendje vendosmërinë e shqiptarëve për aspiratat e tyre politike dhe patriotike.

Lidhja Shqiptare e Prizrenit zë një vend të rëndësishëm në historinë e Shqipërisë. Ajo është organizata e parë patriotike që mori përsipër të zbatonte programin madhor të Rilindjes Kombëtare Shqiptare: çlirimin e atdheut dhe formimin e shtetit kombëtar; e para organizatë që grumbulloi në gjirin e vet të gjithë shqiptarët, pavarësisht nga përkatësia fetare, krahinore dhe shoqërore; e para organizatë që kombinoi për interesa kombëtare lëvizjen e armatosur me aksionin diplomatik dhe me veprimtarinë kulturore; e para organizatë patriotike që shkriu në një llogore të vetme qëndresën kundër Fuqive të Mëdha, Perandorisë Osmane dhe monarkive fqinje për të mbrojtur tërësinë tokësore të atdheut dhe për të realizuar autonominë e Shqipërisë. Si e tillë, ajo ushtroi një ndikim të thellë në Lëvizjen Kombëtare Shqiptare të dhjetëvjeçarëve të mëvonshëm.

Burimi nga: Historia e popullit Shqiptar, vëll. II, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Tiranë, 2002.
Fjalori Enciklopedik Shqiptar, vëll. II, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Tiranë, 2008, përgatiti: Kristo Frashëri.