13/04/2024
Para pak ditësh u ndodha në Tiranë dhe vizitova Bunk'Art. Ishte për mua një përvojë e fuqishme dhe emocionale, duke pasur parasysh se këto struktura datojnë nga periudha e diktaturës komuniste në Shqipëri, periudhë që unë kam jetuar të plotë deri në moshën 18 vjeçe,dhe janë projektuar origjinalisht si bunkerë të mbrojtjes civile dhe qendrat e komandimit. Gjatë kësaj vizite më la mbresa arkitektura dhe dizajni, struktura e fortifikuar e bunkerëve, me tunelet dhe dhomat e ndërlikuara, tregues i nivelit të frikës dhe paranojës së regjimit ndaj një sulmi të mundshëm. Bunk'Art shfaqet si ekspozitë që tregon historinë e Shqipërisë gjatë regjimit komunist, duke përfshirë mjetet e përdorura për spiunim dhe represion, si dhe dëshmi personale nga ata që vuajtën gjatë asaj kohe.
Fotografitë, dokumentet personale dhe objektet që i përkasin asaj epoke ishin shumë të fuqishme, saqë, nuk e fsheh, përjetoja tmerrin e personazheve të cituar në ti. Mënyra se si hapësira e bunkerit është transformuar në një muze është e mahnitshme, duke përfshirë artin modern dhe instalimet, që reflektojnë mbi të kaluarën dhe të tashmen e Shqipërisë.
Ishin çaste reflektimi mbi të kaluarën, por edhe mësimet për të ardhmen.Vizitat në vende si Bunk'Art janë një himn për të ruajtur fort në kujtesë atë çfarë mund të ndodhë, kur qeveritë shkelin të drejtat e njeriut dhe lirinë e shprehjes. Pashë nga afër me sa interes lexoheshin faktet, ndiqeshin filmimet nga turistët e huaj, të cilët kuptojnë më mirë historinë e vendit tonë dhe pasojat e regjimeve totalitare.
