Shkolla Speciale "Zëra Jete"

s Suli (mjek psikiater); Dr. Prof Virgjil Nano (psikolog dhe ish drejtor i shkolles speciale “Luigj Gurakuqi” Tiranë); Znj.Hanife Kalashi (ish drejtore e shkollës 8 vjeçare “Thoma Kalefi”, shkollë ku do të hapej klasa e parë speciale); si dhe mësueset e klasës së parë speciale që po hapej; Znj.Fatbardha Baxhaku dhe Znj.Shefikat Pitja. Komisioni vlerësoi 12 fëmijë dhe vendosi sipas rregullores hapjen e së parës klasë për edukim special në Elbasan. Mësueset e para Fatbardha Baxhaku dhe Shefikat Pitja filluan punën pas një kualifikimi 2 javor pranë shkollës simotër “Luigj Gurakuqi” Tiranë. Klasa e parë speciale mbeti nën e vartësinë e drejtorisë së shkollës “Thoma Kalefi”. Kjo klasë asistohej në punën e saj herë pas here për ndihmë dhe kontroll nga Z.Virgjil Nano. Në vitin shkollor 1984-1985 vazhdon të hapet klasa e dytë speciale me të njejtat procedura, përseri brenda shkollës “Thoma Kalefi” dhe në varësi të drejtorisë së saj. Kjo klasë pati 11 nxënës. Mësueset e saj ishin Znj. Elda Biçoku dhe Hanife Kalashi. Klasat punonin me sistemin mësues + ndihmës-mësues, me një orar nga ora 8:00-16:00 Punohej me programet e CU, por të reduktuara në varësi të zhvillimit mendor të fëmijëve. Këto klasa quheshin klasa për fëmije me prapambetje të lehtë mendore (PLM) dhe fëmijët që pranoheshin ishin me një nivel të prapambetjes së lehtë mendore. Fëmijët drekonin në shkollë, në një mencë kopshti pranë shkollës përkundrejt një pagese si kopshtet që financohej nga familjet e tyre. Në vitin 1994 dreka bëhet falas duke e rimbursuar shteti. Për të gjithë bazën materiale/ didaktike si;libra, fletore, lapsa, etj. historikisht per kete shkolle ka kontribuar dhe kontribon shteti. Në vitin shkollor 1985-1986 hapet klasa e tretë me 10 nxënës me mësueset Aferdita Kokunja dhe Manushaqe Gjergji. Në vitin shkollor 1986-1987 hapet klasa e katërt me 13 nxënës me mësueset Ida Biçoku dhe Vule Sadikaj. Po këtë vit emërohet edhe mësuesja e muzikës Teuta Zafiri. Në vitin shkollor 1987-1988 klasa hapet me 9 nxënes dhe mësueset ishin Elida Baca dhe Lumi Paheshti. Po këtë vit shkollor emërohet edhe mësuesi i edukimit fizik Z.Pirro Jani. Në vitin shkollor 1988-1989, klasa hapet me 10 nxënës me mësueset Nurije Duhanxhiu dhe Antoneta Janku. Në vitin 1989-1990, klasa hapet me 10 nxënës me mësueset Zegjine Daiu dhe Demiranka Musaj. Në vitin 1990 -1991 klasa hapet me 8 nxënës me mësueset Loreta Dylgjeri, Naunka Beluli. Transferohet në këtë shkollë në vend të Lumi Paheshtit Znj.Mira Tela. Shkolla kompletohet edhe me mësues të punës me Z.Bukurosh Hoti. Në mbarim të vitit shkollor 1990-19 91 përfundojnë ciklin 8-vjeçar me program të reduktuar të nivelit të Cu pranë kësaj shkolle 10 nxënësit e parë që e filluan në vitin shkollor 1983-1984. Nga viti 1984–1991 drejton shkollën 8-vjeçare “Thoma Kalefi” dhe klasat speciale në mjediset e kësaj shkolle Znj.Vjollca Gjini. Janë të lavdërueshme përpjekjet e kësaj zonje të nderuar që shoqëroi dhe drejtoi me përkushtim hapat e parë të arsimit special në qytetin e Elbasanit. Në këto vite është punuar me përkushtim e disiplinë për të ecur në rrugët e pashkelura që kërkonte arsimi special. Për më tepër në kushtet e izolimit nga përvoja botërore dhe literatura bashkëkohore. E vetmja pikë referimi për eksperience ishte shkolla simotër me PLM “Luigj Gurakuqi” në Tiranë me stafin e saj. Punë e lavdërueshme është bërë për përgatitjen e bazës didaktike për shkollën speciale, që a*o kohe mungonte. Në vitin shkollor 1990- 1991 shkolla kishte 78 nxënës dhe 20 mësuesit e saj zonjat; F.Baxhaku, Sh.Pitja, H.Kalashi, E.Biçoku, A. Kokunja, M.Gjergji, I.Biçoku, V.Sadikaj, T.Zafiri, E.Baca, L. Paheshti, N.Duhanxhiu, A. Janku, P.Jani, D.Musaj, M.Tela, Z.Daiu, O.Himçi, N.Beluli, L. Në vitin shkollor 1992-1993 drejtore e kësaj shkolle emërohet Znj.Loreta Dylgjeri, një vajzë e re, energjike, me ëndrra dhe dëshira. Ajo pati fatin të ishte drejtore e parë në vitet e demokracisë. Bëhen përpjekje të mira në këtë kohë për ta hapur shkollën me komunitetin. Shkolla ndihmohet nga donatorë të huaj me ndihma ushqimore dhe veshmbathje, gjë që përbënte emergjencë për Shqipërinë në tërësi në ato vite. Kjo drejtore e re bën lidhje me caritasin Italian nëpërmjet kishës katolike Shën Piu X në Elbasan. Nga këto lidhje binjakëzohen për 1 vit 20 familje elbasanase që kishin fëmijë me probleme të handikapit mendor, me 20 familje bamirëse katolike italiane. Këto familje kontribuan për 1 vit me një ndihmë prej 2800 lekë në muaj për familjet shqiptare të binjakëzuara. Në shtator të vitit 1993 drejtoresha shkon për një trajnim kualifikimi 1mujor në SHBA dhe nuk kthehet më. Në vend të saj emërohet Znj.Engjëllushe Bejtja që është edhe prind i një fëmije me aftësi të kufizuar. Ajo drejton nga viti 1993-2001. Në këto vite bashkëpunohet me shoqata e fondacione brenda e jashtë vendit, ndër të cilët do të përmendim: në vitin 1993 sindikalistet daneze nga Odensa Trans SID Danimarkë dhuruan nje microbus, makina shkrimi, mjete didaktike, etj. Në vazhdim punohet me Kryqin e kuq Hollandë nëpërmjet degës së kryqit të kuq Elbasan, me Fondacionin Shqiptar për të drejtat e paaftësisë(FSHDP) Shoqatën e prindërve, MDPAKM Elbasan, MENCAP –shoqatë prindërish në Angli, Children Aids Derect(CAD) në Angli, CRS, IRC, Caritas Bolonjë, Kisha katolike shën Piu X, Solidest–Zvicër, Olimpiku Special Kombëtar, FSHSHC, Zyra e OSCE Elbasan, ECE Elbasan, Progetto di sviluppo, Bolonjë, Nexssus Bolonjë, CEFA Itali, World Wision në Elbasan. Nëpërmjet këtyre lidhjeve janë ndihmuar fëmijët e shkollës dhe familjet e tyre me ushqime, veshmbathje, mjete mesimore didaktike për shkollën etj. Në këto vite shkolla punon me projekte si më poshtë; Në vitin 1995 “SOLIDEST” Zvicër realizon ngrohjen e tërë shkollës “Ali Agjahu” edhe për fëmijët e tjerë të shkollës me të cilët bashkëjetonim në të njejtën godinë Në vitin 1995-1996 projekt me kryqin e kuq hollandez nëpërmjet degës së kryqit të kuq Elbasan plotëson të gjitha nevojat e shkollës me bazë didaktike, mjete sportive, argëtimi përfshi tavolinë pingpongu, televizorë, video, magnetofon, lojra, video game, lojra fëmijësh, materiale për terapi arti, ngrohës me korent, etj. Kjo shkollë merr emrin shkolla speciale “Zera Jete”, me kërkesë të drejtorisë së shkollës dhe stafit pedagogjik dhe miratim të këshillit të rrethit në dhjetor të vitit 1998. Sot është shkollë 9-vjeçare publike speciale, pjesë e arsimit special në Shqipëri si 5 shkollat e tjera simotra në Tiranë, Vlorë, Durrës, Shkodër, Korçë. Ka një kontigjent prej 80 nxënësish dhe një staf prej 22 mësuesish. Ky staf drejtohet prej 20 vitesh nga drejtoresha Rezarta Biçoku. Kjo shkollë ka një staf me experiencë të trajnuar edhe nga specialistë të huaj. Duke qënë shkollë publike të gjitha shërbimet për fëmijët në nevojë janë falas me shpenzime të mbuluara nga shteti, përfshi edhe një shërbim drekor ditor. Në shkollë shërbehet me sistemin e 2 mësuesve, njëri prej të cilëve është mësues mbështetës. Veprimtaria edukative mësimore mbështetet në mundësitë reale që afrojnë fëmijët në nevojë, gjë që pasqyrohet në planet mësimore dhe në veçanti në planet individuale për nxënës që paraqesin më shumë vështirësi. Krahas procesit të mirëfilltë mësimor me lëndë të fushës akademike, shkolla edhe lëndët argëtuese dhe mësime pune që pajisin fëmijët me autonomi personale. Për këtë qëllim shkolla ka një minisere lulesh(projekt i shoqatës së prindërve në vitin 2000 me IRC) krahas prodhimit të luleve të freskëta në shkollë në orët e punës punohet edhe për prodhimin e kartolinave të bukura me tekniken e mozaikut drejtuar nga mesuesja e talentuar Elsa Paralloi. Shkolla është e hapur për të krijuar mundësi integrimi për fëmijët e saj në komunitet. Kështu në veprimtaritë e saj mbështetet nga fondacione si World vision, biznesi vendas, Fabrika e çimentos, pronarë të ndryshëm si Vila Perla, etj. Me efekte integruese ka qenë edhe bashkëpunimi me shoqatën e prindërve MDPAKM Elbasan në projektin e saj “Asgjë për ne, pa ne” mbështetur nga Share See dhe Handicap international ku u realizuan shoqërizime të fëmijëve të shkollës sonë me fëmijë të shkollave të tjera në qytet në grupe të quajtura “Miq të aftë ndryshe”
Këto grupe organizuan së bashku veprimtari si: festime ditëlindjesh, seanca art-terapie, të përbashkëta në mjediset e shkollës speciale. Këto veprimtari kulmuan në koncertin festiv në mbrojtje të të drejtave të PAk në 3 dhjetor 2006. Veprimtari të bukura shkolla jonë organizoi edhe me rastin e vitit të ri dhe 1 Qershorit. Për festën 1 Qershorit shkolla bashkëpunoi me qendrën e fëmijëve në vështirësi sociale “Njomezaket” dhe shoqatën e prindërve duke organizuar një spektakël festiv integrues titulluar “Bashkë më të aftët ndryshe në botën magjike të përrallave”, ku u përcoll mesazhi se fëmijët nuk paragjykojnë, ata festojnë sëbashku si moshatarë që i përkasin të njejtës botë ëndrrash. Ata vallëzuan sëbashku nën ritmin e valles së xhuxhave te përralla e Borëbardhes. Me interes nga spektatorët që mbushën sallën e shtëpisë së kulturës me këtë rast u prit kërcimi i 2 fëmijëve të shkollës sonë “Notre Dame de Paris” ku Esmeralda bukuroshe dhe miku i saj Kuazimodo shpalosin shpirtrat e tyre humanë. Lojërat e para olimpike janë zhvilluar në vitet 1993 në stadiumin kombëtar “Qemal Stafa”. Në 1994, 3 nxënës të shkollës kanë marrë pjesë në LO Poloni, 1995 në Greqi, 5 nxënës 1995, 1996, 1999, 2000, 2001, 2005, 2008-9-10-10-11 janë organizuar lojra lokale speciale në Elbasan dhe ato ndërkombëtare. Viti 2020 – 2021 ka qenë një vit shumë i vështirë kjo për faktin e pandemisë globale Covid-19, mësues dhe nxënës u përballën me një situatë shumë të vështirë, mes mbylljes dhe sfidave për të ruajtur progresin e bërë në shkollë dhe mirëqënien e tyre psikologjike. Kështu të gjithë ne së bashku u fokusuam në mësimdhënien online, ku një mbështetje shumë e madhe për ne ishin prindërit e nxënësve tanë, të cilët me durim e përkushtim përcillinin metodat e demostruara nga ne tek fëmijët e tyre. Kësisoj puna jonë e përbashkët filloi të japë rezultat duke treguar edhe njëherë se trinomi mësues- prind – fëmijë është shumë i rëndësishëm. Gjatë këtij viti drejtoresha e shkollës sonë u nderua me çmimin “Personazh i vitit 2020” me motivacionin Mirënjohje për Kontributin në Arsimin Special, çmim i cili i jep vlerë punës së bërë për 20 vite rresh në fushën e Arsimit Special në qytetin e Elbasanit. Në Janar 2021, emërohet për herë të parë në këtë institucion, psikologe klinike, si pjesë shumë e rëndësishme e Komisionit të Vlerësimit të shkollës për nxënësit e saj. Gjatë këtyre tre viteve të fundit në shkollën tonë ka patur ngjarje dhe vizitorë shumë të rëndësishëm. Duke filluar me vizitën e ministres së arsimit zonjën Evis Kushi e cila ka qënë një mbështetje shumë e madhe për shkollat speciale në funksion të përmirësimit të punës për fëmijët me aftësi të kufizuara. Ajo ka qenë mbështetje e madhe në ngritjen e grupeve të punës për kthimin e shkollave speciale në Qendra Burimore, pjesë e të cilit ishte edhe drejtoresha e shkollës tonë znj. Rezarta Biçoku, grup i cili hartoi draftin dhe të gjithë legjislacionin në lidhje me krijimin dhe funksionimin e Qendrave Burimore. Po ashtu znj. Kushi ka qenë mbështetje në dhënien e kontributit të saj në përmirësimin e funksionin e kurrikulave dhe bazës ligjore të shkollave speciale, përpjekje të cilat u finalizuan me miratimin e ligjit mbi kthimin e shkollave speciale në qendra burimore, por edhe në ndryshimet me udhëzime të veçanta të nxjerra në korrik të vitit 2023. Ndërkohë edhe bashkëpunimet me shkollat e qytetit si Sulë Harri, Ali Agjah, Ptoleme Xhuvani, Abdyl Paralloi, Bardhyl Popa, Europa, Salih Ceka dhe shkolla të tjera jashtë vendit si shkolla profesionale nga Serbia, Kosova, medreseja Iliria, bashkëpunime me universitetin konkretisht me Fakultetin e Shkencave Mjekësore me znj. Jonida Mustafaraj, përmes aktiviteteve të shumëllojshme për ditë të veçanta si 21 Marsi, 2 Prilli, 3 Dhjetori, 1 Qershori, por edhe në çdo aktivitet integrues dhe gjithëpërfshirës të realizuar në shkollë qoftë nga drejtoria apo edhe nga psikologia e shkollës tonë znj. Elida Kërçyku. Ndër vizitat më të rëndësishme duhet përmendur edhe vizita e presidentit të Republikës së Shqipërisë z. Bajram Begaj për festat e fundvitit, i cili solli dhurata për fëmijët dhe shtroi një banket për të falenderuar stafin e shkollës dhe drejtorinë për punën e bërë me nxënësit ndër vite. Vizita të tjera të rëndësishme kanë qënë nga drejtuesit vendore si kryetari i bashkisë Elbasan z. Gledian Llatja, deputetit Damian Gjiknuri, drejtori i ZVA Elbasan Ermir Çela, drejtues dhe përfaqsues të shoqatave të ndryshme si Rudina Çollaku presidente e qendrës së Gruas për zhvillim dhe kulturë, Zela Koka drejtuese e MEDPAK, Fatma Spahiu drejtore ekzekutive e qendres ACIPSN, Lindita Senja drejtuese e qendres Future for You, Iris Zyrakja drejtuese e qendres shtetërore për Autizmin, kështu të gjithë hap pas hapi kemi hedhur nga një gur për zbatimin e të drejtave dhe plotësimin e nevojave të këtyre fëmijëve dhe familjeve të tyre. Bashkëpunëtorët tanë kanë qenë gjithmonë një pikë e fortë e shkollës, sepse “I vetëm nuk shkon larg”. Ndaj nuk mund të lëmë pa përmendur njerëz të cilët na kanë mbështetur dhe ndihmuar për plotësimin e kërkesave dhe nevojave të fëmijëve të shkollës, për mjete shkollore dhe didaktike, për veshmbathje, organizim eventesh, dhurata çdo fundvit fëmijëve, por edhe stafit, ndaj me shumë mirënjohje përmendim znj. Brunilda Isufi, një grua e vyer për ne dhe gjithë shoqërinë tonë. Pjesë e bashkëpunëtorëve tanë të ngushtë është edhe QEA (Qendra Ekonomike e Arsimit), të cilëve i jemi falenderuaes për disponibilitetin dhe mbështetjen e tyre në plotësimin e nevojave të shkollës tonë.