15/11/2025
عناصر کمیاب خاکی در افغانستان
قابل توجه تحلیلگران عزیز، لیتیوم با وجود نقش حیاتی در رقابتهای تکنولوژیک، جزو عناصر کمیاب خاکی که به یکی از منابع اصلی رقابت میان امریکا و چین تبدیل شده، نیست.
عناصر کمیاب خاکی گروهی از ۱۷ فلز حیاتیاند که در تکنولوژیهای پیشرفته مانند موترهای برقی، توربینهای بادی، گوشیهای هوشمند، تجهیزات طبی و سامانههای دفاعی کاربرد دارند. این عناصر از نظر زمینشناسی چندان کمیاب نیستند، اما بهدلیل پراکندگی و دشواری استخراج و پروسس، به منبعی راهبردی در اقتصاد جهانی بدل شدهاند.
چین، آمریکا، استرالیا، میانمار، روسیه و هند بزرگترین تولیدکنندگان این عناصر هستند. چین حدود ۶۰ درصد استخراج و نزدیک به ۹۰ درصد ظرفیت پروسس جهانی را در اختیار دارد.
در عین حال، افغانستان در جمع کشورهایی که ذخایر تعیینکننده از ۱۷ عنصر کمیاب خاکی داشته باشند، قرار نمیگیرد. هرچند نشانههایی از وجود این عناصر در کشور گزارش شده، اما میزان، کیفیت و ارزش اقتصادی آنها هنوز ثابت و قابل اتکا نیست.