Civil Engineering Information

په سیول انحنیرۍ کې کاریدونکي که مخففات.
USEFUL CIVIL ENGINEERING ABBREVIATION
په سیول انجینرۍ کې معمولا لاندې مخففات ډير کاریږي.

1) A.A.S.H.T.O ولایتي لویو لارو ترانسپورت چارواکو امریکايي ټولنه.
2) A.C.I امریکايي کانکریټ انستیتوت.
3) A.R.E.A اورګاډي امریکايي انجینرانو ټولنه.
4) A.B اسبستو بورډ.
5) AC اسفلټ کانکریټ.
6) A.S.C د کانکریټو مجاز تشنجات.
7) A.S.T.M د موادو ازمایښت لپاره امریکايي ټولنه .
9) APM د پروژې د مدیر مرستیال.
10) ‌ B.M بینچ مارک .
11) B.M کږونکی مومنټ.
12) BLK بلاک جوړ کارونه .
13) BOQ د براورد ورقه .
14) BRW د خښتو استنادي دیوال .
15) BWK د خښتو جوړ کارونه .
16) B.O.F د تهداب لاندې برخه .
17) BHK د خوب کوټه ،هال ،پخلنځي .
18) C.I.Pipe چدن پایپ
19) C.I.Sheet تاو تاو شوې اوسپنیزه تخته (اهن چادر)
20) CL مرکزي خط .
21) CRW کانکریټي استنادي دیوال .
22) CBW کانکریټي بلاک دیوال .
23) CIP په ساحه کانکریټ اچول .
24) CMU کانکریټي معماري واحد .
25) CJ ساختماني جینټ یا درز،
26) CC مرکز تر مرکزه .
27) CC سیمنتي کانکریټ .
28) CE مشر انجینر .
29) CP سیمنټي پلستر .
30) CPM بحراني لار میتود .
31) CS د پرتلې جمله .
32) D قطر .
33) DL انکشافي اوږودوالی (په سیخ کې )
34) Dia قطر .
35) DIM اندازه .
36) D.L مړ بار .
37) L.L ژوندی بار .
38) E.L چاپیریالي بار .
39) EL موجود بار .
40) DPC لمدبل ضد طبقه .
41) DPR د کارپرمختګ ورځنی راپور .
42) DRG نقشې .
43) DWLS موګي ډوله میخونه .
44) EJ انبساط جینټ یا درز.
45) EGL د ځمکې موجوده لیول .
46) F.M د میده والي مودول.
47) Ft فوټ (اندازوي واحد).
48) FL فرش لیول .
49) FGL د ځمکې لیول ورکول .
50) FOC خوندیتوب فکتور .
51) GL د ځمکې سطحې لیول .
52) GP د ځمکې مستوی .
53) HFL د سیلاب ترټولو لوړ لیول .
54) HAC لوړ المونیم سیمنټ .
55) HP افقي مستوی .
56) IOM ددفتر داخلي یادښت .
57) ISI هندي سټنډرډ انستیتوت .
58) JE تازه فارغ انجینر .
59) JST تیر .
60) Kg کیلو ګرام .
61) LW سپک وزن .
62) LWC سپک وزن کانکریټ
63) LC چونه کانکریټ .
64) M متر .
65) MM ملي متر .
66) MB د اندازو اخستو کتاب .
67) MEP میخانیکي برقي نلداواني .
68) MFL ترټولو زیات سیلاب لیول .
69) MT میتریک ټن .
Copy

👷 د ساحې انجنیري او مسؤلیتونه

1) Check drawings before starting work

د کار له شروع څخه وړاندې لومړی د پروژې اړوند پلانونه په دقیق ډول ولوله دا به در سره مرسته وکړي، که چېرته کومه ستونزه وي، په همغه وخت د ډیزاین انجینر او یا هم د مشرتابه سره نوموړي موضوع حل کړې.

2) Inspect materials before use

دا هم ستا مسوولیت دی، چې هر ډول ساختماني مواد چې په پروژه کې استعمالیږي، د موادو کیفیت څخه ځان مطمین کړه تر څو د Specifications مطابق وي.

3) Follow safety rules and use PPE

د کاریګرو د خوندېتوب ته دې هم باید پام وي، هر کارګر باید د خوندېتوب وسایل وکاروي، د بېلګې په ډول خولۍ، بوټان، عینکې، دستکشې او داسې نور ...

4) Guide labour clearly before work

دا ډېر مهم کار دی چې کاریګرو مخکې له مخکې کار وویشل شي او لارښونه ورته ورته وشي، چې کوم کار او څه ډول یې باید انجام کړي.

5) Record daily progress and issues

دا هم در سره نوټ کړه، چې نن کوم مواد استعمال شول کومو کاریګرو کوم کارونه تر سره کړل، د پروژې کاري پرمختګ او همدارنګه پیدا شوي مشکل در سره یادښت کړه.

6) Communicate problems immediately

که په ساحه کې هر ډول مشکل سره مخ کیدې هغه که تخنیکي وي، مالي وي، او یا هم امنیتي وي، هڅه وکړئ، چې ژر یې خپل project Manager سره یې شریکه کړئ، تر څو ستونزه لویه نشي او حل لاره ورته پیدا شي.

7) Keep site clean and organized

دا هم ستا په غوره مدیریت دلالت کوي، چې کاري ساحه منظمه او پاکه وي، تر څو د پروژې ښه تصویر وړاندې شي.
copy

انجینر صیب که د ساحوي کارونو مسوولیت در سپارل کیږي نو لاندې مهم ټکي په یاد ولره

1) Check drawings before starting work
د کار له شروع څخه وړاندې لومړی د پروژې اړوند پلانونه په دقیق ډول ولوله دا به در سره مرسته وکړي که چېرته کومه ستونزه وي په همغه وخت د ډیزاین انجینر او یا هم د مشرتابه سره نوموړي موضوع حل کړې

2) Inspect materials before use
انجینر صیب دا هم ستا مسوولیت دی چې هر ډول ساختماني مواد چې په پروژه کې استعمالیږي د موادو کیفیت څخه ځان مطمین کړه تر څو د Specifications مطابق وي

3) Follow safety rules and use PPE
د کاریګرو د خوندېتوب ته دې هم باید پام وي هر کارګر باید د خوندېتوب وسایل وکاروي د بېلګې په ډول خولۍ، بوټان، عینکې ، دستکشې او داسې نور

4) Guide labour clearly before work
دا ډېر مهم کار دی چې کاریګرو مخکې له مخکې کار وویشل شي او لارښونه ورته ورته وشي چې کوم کار او څه ډول یې باید انجام کړي

5) Record daily progress and issues
دا هم در سره نوټ کړه چې نن کوم مواد استعمال شول کومو کاریګرو کوم کارونه تر سره کړل د پروژې کاري پرمختګ او همدارنګه پیدا شوي مشکل در سره یادښت کړه

6) Communicate problems immediately
که په ساحه کې هر ډول مشکل سره مخ کیدې هغه که تخنیکي وي مالي وي او یا هم امنیتي وي هڅه وکړئ چې ژر یې خپل project Manager سره یې شریکه کړئ تر څو ستونزه لویه نشي او حل لاره ورته پیدا شي

7) Keep site clean and organized
دا هم ستا په غوره مدیریت دلالت کوي چې کاري ساحه منظمه او پاکه وي تر څو د پروژې ښه تصویر وړاندې شي

Copy from hamdard engineering

ایا ستاسی ولایت کی هم داسی کیږی؟
په ځینو سیمو کې کتل کیږی چې د تهداب له کیندلو وروسته، د کندې په تل کې د ګردو ډبرو یو طبقه اچوي او بیا پرې تهداب جوړوي.
ایا دا طریقه د #انجینرۍ د نړیوالو #کوډونو #مطابق ده؟
معمولاً باید خاوره وکيندل شي، ښه کمپکټ شي، بیا د جغلو یوه طبقه واچول شي، وروسته د رطوبت ضد پلاستیک، او بیا د تهداب کانکریټ ریزی وشي.

لنډه خبره: نه — د ګردو ډبرو ایښودل او پرې تهداب جوړول د عصري انجینرۍ د کوډونو سره برابر نه دي.
دا یوه دودیزه طریقه ده، خو د IBC، ACI او IS له اصولو سره هېڅ مطابقت نه لري.

ولې دا غلطه طریقه ده؟
۱- ګردې ډبرې نه کمپکټ کېږي — ښویېږي او نابرابر ناستې جوړوي.
۲- د بار وړتیا نامعلومه کېږي — د نقطوي تماس له امله خطرناک دی.
۳- اوبه په منځ کې بندېږي — خاوره نرمېږي او مقاومت له منځه ځي.
۴- کوډونه د یو شان کمپکټ شوي سطحې غوښتنه کوي — نه د ګردو ډبرو.

د صحیح تهداب طریقه:
۱- مځکه تر کلکې خاورې پورې کیندل
۲- ښه کمپکشن (کم نه کم ۹۵٪ پروګتر)
۳- که اړتیا وي د جغل د 10–15 سانتي طبقه
۴- که اړتیا وي د بخار/رطوبت ضد پلاستیک
۵- د لین کانکریټ (PCC) نری طبقه د پاکې سطحې لپاره
۶- سیخبندی او قالب
۷- د تهداب اصلي کانکریټ اچول
پایله:
د کندې په تل کې د ګردو ډبرو استعمالول غیر فني، غیر معیاري او خطرناک کار دی او د ودانۍ د ناستې او خرابېدو سبب کېدای شي.
کاپي

د سړک د طبقو په اړه دوهم درس
پوښتنه: د سړک څلورمه یا Asphalt طبقه تشریح کړئ؟
ځواب:
د سړک څلورمه طبقه د Asphalt Surface Course یا د سړک وروستۍ قیر اچونې طبقه ده، چې د ټرافیک د مستقیم تماس نقطه ده او د سړک هموارۍ، د اوبو د نه جذبېدو او د دوام لپاره خورا مهم رول لري. دا طبقه په درېیو طریقو جوړېږي:
۱) Asphalt (Hot Mix Asphalt – HMA)
دا د سړک معیاري او پیاوړې قیرینه طبقه ده.
A. Frame Coat / Prime Coat
له اسفالټ وړاندې د Prime Coat یا (Frame Coat) طبقه اچول کېږي.
په دغه طبقه کې لاندې مواد استعمالېږي:
۶۰٪ قیر (Bitumen)
۴۰٪ د خاورو تېل (Kerosene / Cutback Oil)
د Prime Coat تطبیق:
د تطبیق اندازه: ۱.۵ – ۲ لیتره په هر مربع متر کې
د وچېدو وخت: ۱۶ ساعته
په دې موده کې په سړک د وسایطو تګ راتګ بند وي، تر څو سطحه ښه جذب او پخېدل وکړي. وروسته ټرافیک ته اجازه ورکول کېږي؛ څو اضافي شګې یا Loose Aggregates لرې شي.
B. د اسفالټ اصلي طبقه (Hot Mix Asphalt)
د Prime Coat څخه وروسته د اسفالټ اصلي طبقه اچول کېږي.
د اسفالټ طبقه ځانګړتیاوې:
معمولي ضخامت: لږ تر لږه ۷ سانتي متره
د حرارت درجه د اچولو پر وخت:
۱۵۰ – ۱۶۰ سانتي ګرېډ
مواد:
جغل (Aggregates) – د ډیزاین مطابق
ریګ یا Sand
قیر/Bitumen
Mineral Filler (Stone Dust)
دغه مواد د ځانګړي ماشین (Asphalt Plant) په وسیله سره ګډېږي او حرارت ورکول کېږي. بیا د Dump Truck په وسیله ساحې ته انتقالېږي، د ټاکل شوي ضخامت سره خپرېږي او په پای کې پرې رولر ګرځي تر څو بشپړ کمپکشن او Smooth سطحه ترلاسه شي.
۲) DBST (Double Bituminous Surface Treatment)
دا دوه قیرینه طبقې لري:
لومړی قیر + شګه
دویم ځل قیر + شګه
دا نسبتاً ارزانه خو دوامداره سطحه جوړوي.
۳) SBST (Single Bituminous Surface Treatment)
د قیر یوه طبقه ده چې شګه پرې اچول کېږي. د ټیټ ټرافیک سړکونو لپاره مناسب دی.
د ټرافیک لوډ او ډیزاین معیارونه
د سړک د ډیزاین پر وخت د وسایطو ټول بارونه په پام کې نیول کېږي.
د افغانستان د ټول ګټو وزارت لاندې معیار ټاکلی دی:
د یو اکسل اعظمي لوډ: 12 ټنه
د یوه ټایر (پایه) اعظمي جواز لوډ: 6 ټنه
دغه معیار د Asphalt طبقه د ضخامت، کیفیت او ډیزاین اساس جوړوي.
له لوستلو مننه 🌿
کاپي

اسفالټ
د اسفالټ په اړه دا مهمې خبرې تل په یاد لرئ!!!
سوال: آیا اسفالټ د بیا استعمال وړتیا لري؟
هو کولی شو چې زاړه شوي اسفالټ بیرته د کوم بل مقصد لپاره وکاروو، کله چې په سطحه اچول شوي اسفالټ زاړه شي او یا عمر خوړلی سرک بیرته له سره جوړیږي نو کولی شو چې د اسفالټو څخه یې په بسکورس طبقه او یا په پیاده روونو کې ګټه واخلو.
سوال: د اسفالټ ټپک کاري تشریح کړئ؟
کله چې اسفالټ په سرک اچول کیږي، نو د حرارت درجه یې باید د 150 نه لوړه او 120 درجې د سانتیګریډ نه کمه نه وي
اساسي ټپک کاري په سټیل ډرم لرونکي رولر باندې تر هغه وخته کیږي، چې د اسفالټ د حرارت درجه د 100 سانتي ګريډ نه لوړه وي.
خو اساسي کمپکشن په ټایر لرونکي رولر باندې تر هغه کیږي چې د اسفالټ د حرارت درجه د 80 درجې د سانتیګریډ نه لوړه وي
د آخر ځل لپاره کمپکشن په سټیل ډرم لرونکي رولر باندې تر هغه کیږي، چې تر څو د ټایر خاپونه په اسفالټي طبقه کې پاتې نشي، او یا چې نور اسفالټ د کمپکشن وړنه وي، او ټاکلې اندازه Density لاسته راشي
کمپکشن د سرک د څنډو څخه شروع کیږي او د مرکز خواته ادامه پیداکوي، په داسې ډول چې کله یو خط اسفالټ کمپکشن شي، نو دوهم خط په داسې ډول ټپک کیږي چې د اولني خط 10 او یا هم 15 سانتي هم ورسره ټپک کړي
دا چې اسفالټ سریښناک مواد دي، نو ددې لپاره چې اسفالټ د رولر ټایرونو سره سریښ نه شي، نو ټایرونه د اوبو یا د اوبو سره نور مکس موادو پواسطه لامده ساتل کیږی
سوال: که اسفالټ ته زیات کمپکشن ورکړل شي، نو څه واقع کیږي؟
کله چې اسفالټو ته کمپکشن ورکړو نو تجربه کار سړي ته په سترګو باندې معلومیږي چې کمپکشن خپل حد ته رسیدلی دی، هغه داچې د اسفالټ په سطحه کې نورې خالیګاوۍ نه معلومیږي، او سطحه یې همواره او لشمه ښکاري او هم د رولر د ټایرونو ښاپونه په اسفالټي طبقه کې نه معلومیږي، بل دا چې د ټسټ پواسطه یې هم معلوموي چې کمپکشن خپلې لازم حد ته رسیدلی که نه ،
خو که اسفالټ د لازمې اندازې نه زیات کمپکشن شي، نو په اسفالټ کې په طولي ډول کریکونه(درزونه) رامنځته کیږي، او یا دا چې د اسفالټ طبقه یوې او بلې خوا ته حرکت کوي، او د سرک د سطحې په لیول کې ټیټوالی او جګوالی رامنځته کیږي
ددې لپاره چې اسفالټ مو په خپله ټاکلي اندازه کمپکشن کړي و اوسي نو پکار ده چې اول هلته تجربه کاره اشخاص موجود وي او بل د ټسټ پواسطه ټپک کاري معلومه کړو.
Eng Ashna

🏗️ د کانکریټ د کار وړتیا (Workability of Concrete)
سریزه (Introduction):
د کانکریټ کار وړتیا یا Workability هغه خاصیت ته ویل کېږي چې د کانکریټ د تازه حالت په وخت کې د مخلوط، ځای پر ځای کولو، کلکولو (Compaction) او سطحي برابرولو (Finishing) د آسانتیا درجه څرګندوي — داسې چې په دې جریان کې جلا کېدل (Segregation) او د اوبو راوتل (Bleeding) رامنځته نه شي.
په ساده اصطلاح، Workability دا ښيي چې یو کانکریټ څومره په اسانۍ سره کارېدلی شي، پرته له دې چې د هغې کیفیت او جوړښت زیانمن شي. دا ځانګړنه د کانکریټ د جوړښت، پایداري، ظاهري کیفیت او قوت په ترلاسه کولو کې حیاتي رول لري.
د کار وړتیا اهمیت (Importance of Workability):
د مناسبې Workability لرونکي کانکریټ نه یوازې په اسانۍ ځای پر ځای کېږي، بلکې یوشان کمپکټ کېږي او د voids (خالي ځایونو) څخه خالي وي.
د Workability کچه د لاندې مهمو فکتورونو اغېزمنه ده:
د کانکریټ قوت (Strength)
دوام (Durability)
ظاهري یکنواختي (Uniform Appearance)
د کار سرعت (Construction Speed)
د کمپکشن کیفیت (Compaction Quality)
که کانکریټ ډیر سخت وي (Low Workability)، کمپکشن یې ستونزمن وي او خالي ځایونه پرې پاتې کېږي.
او که ډیر نرم وي (High Workability)، نو Segregation او Bleeding زیاتېږي چې د قوت د کمېدو سبب کېږي.
نو ځکه، د هر ساختماني کار لپاره مناسبه Workability کچه ټاکل ډېر مهم دي.
د کار وړتیا باندې اغېز لرونکي عوامل (Factors Affecting Workability):
1️⃣ د اوبو اندازه (Water Content):
د اوبو زیاتوالی د ذراتو ترمنځ د رګښ مقاومت (Internal Friction) کموي او Workability زیاتوي.
خو زیاتې اوبه د Water-Cement Ratio لوړوي، چې د Compressive Strength په کمېدو تمامېږي.
نو باید د اوبو اندازه د Target Slump او Strength Requirement مطابق ټاکل شي.
2️⃣ د مخلوط تناسب (Mix Proportion):
د Fine Aggregate (شګه) د تناسب زیاتوالی د ذراتو ترمنځ تشې ډکوي او مخلوط هم‌غږي (Cohesive) کوي.
خو که شګه زیاته شي، نو Surface Area زیاتېږي او اضافي اوبو ته اړتیا پېدا کوي.
متوازن Mix Design د Workability او Strength ترمنځ ښه توازن رامنځته کوي.
3️⃣ د اجزاوو اندازه او شکل (Size and Shape of Aggregates):
ګرد (Rounded) Aggregates د سطحې لږه رګښنه لري، نو Workability ښه کوي.
ګوټ لرونکي (Angular) Ag

د ( Irrigation ) د برخې عملي مثال:

سوال : د یو مستطلي مقطع لرونکې کانال ابعاد همدا ډول د جریان مقدار مالوم کړئ په هغه صورت کې چې د مقطعې مساحت یې مساوي وي په 32m^2 سره د کانال د تل میلان یې مساوي وي په ( 0.001) او د شیزي ضریب یې مساوي په ( 52.5) سره

حل:
لومړی راکړل شوي مالومات یو طرف ته ځان ته ولیکئ همدا ډول هغه څه چې په سوال کې غوښتل شوي یعنې نا مالوم وي د بېلګې په ډول

‏A = 32 m^2
‏C = 52.5
‏S = ( 1 / 1000)
‏Q =?
‏b =?
‏h =?

‏A = b x h

د مستطلي کانال ترټولو ګټوره مقطع هغه ده چې د کانال عرض یې د ارتفاع د دوه برابره سره مساوي وي یعنې. (b = 2h )سره وي

اوس راځو په پورتني فارمول کې د b پر ځای 2h وضع کوو

‏A = 2h x h = 2h^2
د A پر ځای خپل قیمت وضع کړئ

‏32m^2 = 2h^2

نو په نتیجه کې د (h = 4m)سره شو
دلته د b = 2h معادله کې د h قیمت چې وضع کړئ نو (b = 8m) سره

د هایدرولیکي شعاع د پیدا کولو لپاره اړتیا ده چې لومړی د کانال لوند محیط پیدا کړو

P = b + 2h
P = 8 + 2 x 4
P = 16m
اوس کول شو چې د کانال لپاره هایدرولیکي شعاع پیدا کړو
R = A / P
R = 32 / 16
R = 2m
د سرعت د پیدا کولو لپاره په لاندې ډول د شیزي معادله لیکو او کوم قیمتونه مو چې پیدا کړي دلته یې وضع کوو

V = C x R^1/2 x S^1/2
V = 52.5 x 2^1/2 x (0.001)^1/2
V = 2.35 m/s

اوس راځو د کانال د جریان مقدار پیدا کوو

Q = V x A
Q =2.35 x 32
Q = 75.2 m^3/sec

هغه څه چې په سوال کې نا مالوم وو ټول پیدا شول
Q = 75.2 m^3
b = 8 m
h = 4 m

نوټ:د فیسبوک او انسټاګرام د نوي قانون له مخې که چېرته پوسټ لایک نه کړی فالوورز غېرې فعال ګڼل کېږي کېدای شي را تلونکې پوسټونه تر تاسو در ونه رسېږي

ستاسو دبریا په هیله
HMS
Copy

په کانکریټو کې جاینټونه(Joints)
جاینټونه په څلور ډوله دي، چې هر یې دلته جدا جدا تشریح کوو.
1. Control Joint
دا ډول جاینټونه په لویه همواره، اوږده کانکريټي سطحه کې ورکول کیږي، دا ډول جاینټونه د درزونو(Cracks) د منظم واقع کیدلو لپاره کانکریټ ته ورکول کیږي، چې په همدې جاینټ کې د کانکريټ مقاومت کمیږي، او درز همدلته په منظم ډول منځ ته راځي، دا جاینټونه د کانکریټي سطحې په هغه فاصله کې چې ډیزاین کې ورته تعین شوي وي، کانکریټي سطحې ته ورکول کیږي، تر څو هغه کریکونه چې د کانکريټو د انبساطي قواوو په وجه منځ ته راځي په همدې ځای کې په منظم ډول واقع شي، دا په ډیزاین کې معلومیږي چې نومړی جاینټ په څومره فاصله کې باید ورکول شي، او نوموړی جاینټ نسبت د کانکریټي سلب ډبلوالي ته تعین کړي، په پیاده روونو او یا دې ورته ځایونو کې عموماً د 1.5m نه تر 1.8m په اوږدوالي کې یو جاینټ ورکول کیږي، په سرک، د کور حویلۍ او هغه سلب چې په ځمکه پروت وي د 4.5m—6m اوږدوالي بعد یو جاینټ ورکول کیږي، خو په سیخ لرونکي کانکريټو کې د جاینټونو تر منځ فاصله په نظر کې نه نیول کیږي
2. Isolation Joints:
دارنګه جاینټونه کانکریټي سلب د نورو ساختمانونو څخه جدا کوي، لکه دیوال، پایې،Footing او داسې نورو څخه
دا ډول جاینټونه سلب ته د حرکت اجازه ورکوي تر څو د حرکت په وخت کې په سلب کې کریکونه واقع نشي.
3. Construction Joints(Cold Joints):
دا ډول جاینټ ددې لپاره ورکول کیږي، چې کله د کانکريټ اچولو پر وخت د یو سلب کانکريټ د مشکلاتو په وجه مکمل نشي او وقفه پکې راشي، نو ددې مشکل د حل لپاره دا ډول جاینټونه په نظر کې نیول کیږي(چې یو څه اندازه کانکريټ اچول شوي وي، او یوه برخه یې پاتې وي)، راتلونکي وخت همدا اچول شوي کانکريټ پاکوي، بیا یې د سیمنټو شیرې پواسطه لمدوي او نوي کانکريټ اچولو ته ادامه ورکوي،
4. Expansion Joints:
دا ډول جاینټونه کانکريټي عضوې ته اجازه ورکوي، تر څو د حجم د زیاتوالي(انقباض) په وخت حرکت وکړي، او هم د دزلزلې او یا د ځمکې د نشست په وخت ودانۍ له زیات تخریبه وژغورل شي،دا ډول جاینټونه په هغه ساختمانونو کې چې طول یې زیات وي هم ورکول کیږي، لکه پُل، ودانۍ، پیاده روونه او لارې،د یو تعمیر په هغه سلب کې چې په ځمکه پروت وي نو د دیوال او یا فوټنګ سره د تماس په نقطه کې نوموړي جاینټونه ددې لپاره ورکول کیږي، چې سلب د دیوال او یا فوټنګ سره جدایي پیداکړي او سلب په آسانۍ سره حرکت وکولی شي، ددې ډول جاینټونو پراخوالی باید د ¼ د سلب د ډبلوالي څخه کم نه وي، او هغه وخت چې په یوه ساختمان کې ورته اړتیا شي او یا د زاړه ساختمان سره د نوي ساختمان نښلول کیږي نو نوموړي جاینټونه ورکول کیږي.
نوټ: جاینټونه باید د کانکریټي سطحې په څنډه باندې عموداً واقع شي، د جاینټونو خالیګاوۍ باید لوڅې پاتې نشي او د نرم ربړي سریښناک موادو څخه ډک شي تر څو په دې خالي ځای کې د کوم کلک شي او یا دابو د داخلیدو مخنیوی کوي.
#کاپي

د کانکریټو د کیفیت مالومولو ازمایښتونه . TESTS FOR CONCRETE QUALITY CHECKING

په کانکریټو باندې د کیفیت مالولولو ازمایښتونه د لاندې ممکنه موخو د ترلاسه کولو ترسره کیږي .
1. چې له ورکول شوو مشخصاتو سره د ترلاسه شوو کانکریټو د کیفیت متغیروالی(variation) مالوم شي .
2. چې وکتل شي ایا کانکریټ پوره مقاومت لري او یا هم وکتل شي چې که لوڅ (stripping)شي،تشنج لاندې راشي او یا هم ورکول شوي اتکا ترې لرې شي کلک شوي یا نه .
3. چې وکتل شي ایا کانکریټو هومره مقاومت ترلاسه کړی څومره ته چې ورته په پام کې نیول شوی.
د کانکریټو د بیلابیلو ځانګړتیاو د مالومولو لپاره بیلابیل ازمایښتونه شته .هر ازمایښت د کانکریټ د اړوند کیفیت لپاره خپله پایله لري .نو ټول ازمایښتونه ترسره کول ستونزمن او ډیر لګښت غواړي .خو دلته مهمه داده چې پوه شو د کانکریټو د کوم کیفیت مالومولو لپاره ازمایښت ترسره کیږي .د کیفیت د ډول او موخې په ګوته کول ازمایښت لپاره ترټولو لومړی شرط دی .د کانکریټود کیفیت ازمایښت په ترسره کولو کې لویه موخه دا ده چې مالومه شي د شته کانکریټو کیفیت له ورکول شوو مشخصاتو او مخلوط ډیزاین سره د مخلوطولو او ځای په ځای کولو په وخت څومره تغیر لري .په دې سره به ډاډ ترلاسه شي چې ښه کیفیت لرونکي کانکریټ ځای ته رسیدلي او په دې توګه به د جوړ شوي عنصر کیفیت د منلو وړ وي . په ټوله په کانکریټو په دوه حالتونو کې ازمایښتونه ترسره کيږي په سخت او کلک شوی حالت کې او په تازه جوړي شوي حالت کې .
لومړی :سخت کانکریټ HARDENED CONCRETE
1. فشاري مقاومت Compressive strength
2. کششي مقاومت –مستیقیم کشش Tensile strength: Direct tension
3. د ماتیدو مودول Modulus of rupture
4. غیر مستقیم (تاویدل ) Indirect (splitting) Test
5. کثافت Density
6. انقباض Shrinkage
7. کریپ Creep
8. د الاستیکیت مودول Modulus of elasticity
9. جذب خاصیت Absorption
کاپي

د کانکریټ د موادو د مقدارونو محاسبه کول : Calculation Quantities of Materials for Concrete
د ورکول شوي مخلوط د غوښتل شوي مقدار کانکریټ تولید لپاره د موادو مقدارونه د مطلق حجم میتود په واسطه محاسبه کیږي .دا میتود په دې اصل ولاړ دی چې د مکمل تخته شوي کانکریټ حجم مساوي دی دکانکریټو د ټولو موادو لکه سیمنټ ،شګې ،جغل او اوبو په مطلق حجم سره .

د ساختمان ډول ته په کتو سره کیدای ساختمان له سلبونو ،بیمونو ،پایو او تهداب څخه جوړ وي .د غوښتل شوي کانکریټي ساختمان لپاره د کانکریټو حجم د ټولو ساختماني عناصرو یا د ساختماني عناصرو د ټولو برخو د مجموعې څخه لاس ته راځي .د بیلابیل ډول عناصرو لپاره بیلابیلې فورمولې کیدای شي وکارول شي د بیلګې په توګه د دمستطیلي عرضي مقطعې لپاره اوږودوالی ضرب پلنوالی ضرب لوړوالي څخه لاس ته راځي .د کانکریټو د غوښتل شوي حجم لپاره د موادو محاسبه د لاندې فورمول له مخې ترسره کیږي .

Vc=( W/1000)+(C/1000Sc)+(Fa/1000Sfa)+(Ca/1000Sca)
Vc = د مکمل تخته شوو تازه کانکریټو مطلق حجم
W =د اوبو کتله
C = د سیمنټو کتله
Fa = د شګې کتله
Ca = د جغل کتله
Sc, Sfa او Sca په ترتیب سره د سیمنټو،شګې او جغل مخصوصه وزن .
په دې محاسبه کې د هوا محاسبه 2%په پام کې نیول شوې .د کانکریټو د موادو د مقدارونو دمحاسبې لپاره په دې میتود کې د ساختماني مقاومت او مداومت لپاره ډیزاین مخلوط او نومینال مخلوط د مخلوط نسبتونه په محاسبه کې نیول شوي .
اوس د یوې بیلګې په ورکولو سره د موادو محاسبه په پام کې نیسو .
په مترمکعب یا فوټ مکعب یا یارډ مکعب کژ د موادو د مقدارونو محاسبه .
د کانکریټو یو مخلوط په پام کې نیسو چې 1:1.5:3 نسبتونه لري .1 برخه سیمنټ ،1.5 برخه شګه او 3 برخې جغل دي .د جغل ترټولو غټ سایز 20mm دی .د اوبو اوسیمنټو نسبت 0.45 دی .د موادو حجمي وزن په نه تخته شوي(bulk) شکل دی .
1. سیمنټ = 1500 kg/m3 = 93.642 lb/ft3 = 3.4682 lb/cubic yards
2. شګه = 1700 kg/m3 = 105 lb/ft3 = 3.89 lb/cubic yards
3. جغل = 1650 kg/m3 = 105 lb/ft3 = 3.89 lb/cubic yards
د موادو حجمي وزن په لاندې ډول دی :
1. سیمنټ= 3.15
2. شګه = 2.6
3. جغل = 2.6.
4. د هوا مقدار 2% نیول شوی .
د 1:1.5:3 مخلوط د تناسب وچ حجم د کتلې په شکل کیدای شي په لاندې ډول ولیکل شي .
1. سیمنټ = 1 x 1500 = 1500
2. شګه = 1.5 x 1700 = 2550
3. جغل = 3 x 1650 = 4950.
نو ددې موادو د کتلې نسبت په لاندې ډول دی .

= 1 : 1.7 : 3.3
د اوبو او سیمنټ نسبت 0.45
اوس به د کانکریټو هغه حجم محاسبه کوو کوم چې د سیمنټو د یوې خلتې (50 kg)لپار د کانکریټو د موادو د کتلوي نسبتونودي .
د سیمنټو د 50 kg لپاره د کانکریټ مطلق حجم .مساوي دی په .

Vc= (0.45 x 50/1000)+(1 x 50/1000 x 3.5)+(1.7 x 50/1000 x 2.6)+ (3.3 x 50/1000 x 2.6)=0.1345 مترمکعب
نو د پام کې نیول شوي مخلوط د تناسب لپاره ،د سیمنټو دیوې خلتې 50 kg سره 0.1345 m3 کانکریټ لاس ته راځي .څرنګه چې مونږ فرضو د هوا اندازه 2% ده ،نو د کانکریټو د یو مترمکعب حجم تخته شوو د کانکریټ حقیقي حجم مساوی دی په : = 1 -0.02 = 0.98 m3.
نو د کانکریټو د یو مترمکعب لپآره د سیمنټو ضرورت وړ سیمنټو مقدار مساوی دی : = 0.98/0.1345 = 7.29 bags of
د یو مترمکعب کانکریټ لپاره د موادو مقدارونه په لاندې ډول دي .
1. د ضرورت وړ سیمنټ وزن = = 7.29 x 50 = 364.5 kg.
2. د شګې وزن = = 1.5 x 364.5 = 546.75 kg.
3. د جغل وزن = = 3 x 364.5 = 1093.5 kg.
د یوې خلتې سیمنټو وزن 35 لیتره دی چې ددکانکریټو ټول حجم په لیتره سره 7.29 x35=255.15 lit
نو 1:1.5:3 نسبتونو لپاره حجمونه په وچ حالت کې .
1. سیمنټ = 7.29 x35=255.15 lit
2. شګه =1.5 x 255.15= 382.725lit
3. جغل = 3 x255.15=765.45 lit
4. د اوبو او سیمنټو نسبت 0.45
5. د غوښتنی وړ اوبه 0.45 x255.15=115 lit

اوس ګورو که چیرې شګه او جغل لوند وي بیا مخلوط لپاره څومره اوبو ته اړتیا ده .کله چې شګه یا جغل لوند وي یا دواړه لامده وي نو په جغل او شګه کې شته اوبه باید په محاسبه کې ونیول شي .که شګه ډیره لمده وي د حجم د فیصدۍ له مخې 7.5% او په یو مترمکعب کې 120 لیتره نیول کیږي ،که چیرې متوسط لوندوالی ولري په دي حالت کې د فیصدۍ له مخې 5% او په یو مترمکعب کې 80 لیتره نیول کیږي .مونږ دلته شګې لپاره 5% او د جغل لپاره 1.5% لوندوالی په پام کې نیسو .
1. شګې لپاره5% = 19 lit x. = 382.725lit
2. جغل لپاره 1.5% = 11.5 lit 765.45 lit x =
3. ټولې غوښتل شوې اوبه 115lit دي نو اوس ترې دا لمدبل اوبل اوبه منفي کوو
115-19-11.5=84.5 lit
انجنير صاحب محمد فريد عاطف