Study Library د مطالعې مرکز

د ليک لوست اسانه زده کړې لپاره لاندې کتابونه له تاسو سره ډيره مرسته کولی شي او د هر هغه کورنۍ لپاره چې غواړي خپلو کوچنيانو ته ليک لوست زده کول غواړي ډير اړين دي
ياد کتابونه په ډيره ساده روانه او پر تجربه ولاړ ميتود ترتيب او تنظيم شوي چې د ګودر کتاب پلورنځي څخه يې تر لاسه کولی شئ

مطالعه فکرونه بدلوي او فکرونه نړۍ
فکري انقلاب هغه وخت رامنځته کيږي چې علمي پانګه غني وي. د ګټورو کتابونو مطالعه مو ژوند بدلولی شي

د تورې ارواپوهنې رازونو دويم چاپ له اړينو سمونو سره له ګودر کتاب پلورنځي څخه تر لاسه کړئ

د هر چا معشوقه مه کيږئ
ستيو ميولر

يو مهم درس چې ما د خپل ژوند په اوږدو کې زده کړ دا دی چې که هر څو خپله ټوله هڅه وکړئ بيا هم هيڅکله د ټولو خلکو زړونه نه شئ ګټلی. له همدې امله کله هم دا هڅه مه کوئ چې د هر چا له پاره تل د هغوي د خوښې وړ کړنې تر سره کړئ. حقيقت دا دی چې ستاسو په هره پرېکړه کې هرو مرو يو څوک داسې وي چې ستاسو پر وړاندې مخالفه رايه کاروي.

که تاسو هر څو کوم معقول دليل وړاندې کوئ يا کومه په زړه پورې ليکنه پر ټولنيزه شبکه، بريښنايي پاڼه او يا چاپي او نورو رسنيو په وسيله خپره کړئ نو ستاسو ډېری لوستونکي او ليدونکي به له تاسو سره موافق وي خو يو ډله خلک به بيا هم ستاسو له نظر سره حتماً مخالف وي. دا اختلاف ښيې ستاسو د متفاوت نظر څرګندتيا نه وي بلکې د دې حقيقت له امله وي چې تاسو د خپل نظر څرګندتيا وړتيا لرئ او نظر مو له نورو سره توپير کوي.

که تاسو يو خيريه بنسټ سره يا کوم بل خير کار لپاره د سلو روپو مرسته وکړئ، ستاسو ملګري به پر تاسو وياړي او خوښۍ احساس به کوي. همدارنګه د خيريه بنسټ کارمندان او هر هغه څوک چې تاسو ورسره مرسته کړې له تاسو مننه وکړي او ستاسو د خير دعا به کوي.

خو په دې بدمرغه ټولنه کې به داسې خلک هم وي چې په دې حالت کې به هم پر تاسو نېوکه کوي او وايي به چې ولې يې زر روپو مرسته نه ده کړې يا ولې يې د نورو خيريه بنسټونو او اړمنو سره مرسته نه کوئ.

دلته د ښو او بدو کړنو په اړه خلک قضاوت نه کوي بلکې تل يو بل څاري او د يو بل هغو کړنو څخه چې تر سره کوي يې پرته له کوم ځانګړي دليل څخه نا راضه وي.

ځيني خلک ښايې ستاسو پر نيتونو هم شک وکړي او ستاسو نيکې کړنې له شخصي موخو ډکې ګڼي، ځينې به يې سپکاوی کوي ځکه چې د دوي له باورونو سره سمون نه لري، ځينې نور بيا د دې تر شا په زړه پورې دليلونه لټوي، حسد کوي، منفي فکرونه رامنځته کوي او تر دې چې ويره خپروي. په ځينو حالاتو کې ستاسو کړنې د وخت ضايع ګڼي او ستاسو اړوند يې نه ګڼي، تر دې چې ستاسو په اړه به هيڅ مثبت فکر نه کوي.

که تاسو وغواړئ يا نه، هر هغه څوک چې تاسو يې په خپل ژوند کې وينئ د خپل فکر په انډول تاسو په يوه ځانګړې ډلبندۍ کې اچوي.

دا ډلبندي ډېره عجيبه وي او د وخت په تېرېدو سره ښايي ورته بدلون هم ورکړي، دا ځکه چې دوي د خپلو تجربو پر اساس تاسو د دوي د خبرو عنوان ګرځېدلي ياست او دا ټوله يوه پروسه ده چې تاسو يې په هيڅ قيمت اداره کولی نه شئ.

دا ډول چارو سره مبارزه کول يا د ټولو خلکو لپاره د هغوي د خوښې هر څه تر سره کول هيڅ مانا نه لري ځکه که تاسو له دې دوو څخه هر يوه لاره وټاکۍ بيا هم تاسو د دوي له خولې څخه نه شئ وتلی.

ما د نړۍ په تاريخ کې داسې شخص نه دی ليدلی چې د هر چا د خوښۍ وړ ګرځېدلی وي، داسې شخص چې تل دې سمې پرېکړې وکړي او هيڅکله ترې څوک خفه هم نه وي. يو څه چې زما په اند د هر چا لپاره د هرڅه تر سره کولو څخه خورا مهم دي، هغه دا چې هره ورځ په آينه کې وګورئ او پر دې ځان پوه کړئ چې هرهغه څه چې تاسو يې تر سره کولی شئ سم دی که نه؟ او هر هغه څه چې تاسو تر سره کړي ستاسو د باورونو سره سمون لري؟.

په دې وروستيو کې مې د سافټوير يوې کمپنۍ يو په زړه پورې ژور تحليلي راپور ولوست، که څه هم راپور يو څه له دې مقالې سره تړاو نه درلود خو بيا هم يوه خبره يې د يادولو وړ ده.

راپور څرګنده کړې وه چې کمپنۍ په خپل توليد کې د بهبود وړ بدلون رامنځته کړی و څو د خپلو مشتريانو لپاره اسانتياوې رامنځ ته کړي، کله چې د سافټوير کمپنۍ دا اغېزمن محصول وړاندې کړ د ډېرو پېرودونکو د پام وړ وګرځېد خو تر څنګ يې يو شمېر ناراضه پېرودونکو شکايتونه هم وکړل، د ياد محصول په اړه يوې ټول پوښتنې وښوده چې له دوو څخه تر پنځه سلنه پيرودونکي يې د دې بدلونونو څخه خوښ نه وو.

زه ډاډه يم چې نورې کمپنۍ هم د ورته شکايتو سره مخ شوي دي چې دا زموږ په شخصي او مسلکي ژوند کې ورته بېلګې دي.

نو ويلی شو چې که تاسو هر څه تر سره کوئ، بيا به هم له يو شمېر خلکو لخوا منفي ارزول کېږئ او ستاسو له کړنو به راضي نه وي. نو که چېرته غواړئ چې تل د خلکو له انتقاده ځان وژغورئ نو له دوی سره د معاملې کولو لپاره يوازې درې لارې شتون لري:
- لومړی دا چې ځان د هر چا د خوښۍ وړ ګرځولو ته دوام ورکړئ.
- دويم: يا تسليم شئ او له هر هغه څه تر سره کولو څخه ډډه وکړئ
- درېيم: خلکو ته د خپلو کړنو پايلې څرګنده کړئ څو د هغوي د قناعت وړ وګرځي.
د هر چا د خوښې وړ ګرځېدل انسان ته مثبت احساس ورکوي خو په واقعيت کې د هغو خلکو لپاره ستړې کوونکې ده چې د خواخوږۍ حس نه لري او په پای کې وايم چې د هر چا د خوښۍ وړ ګرځېدل کومه مانا نه لري او نه هم د يادولو وړ ده.

رښتونی يوازيتوب څه ډول وي؟

د یوازیتوب تر ټول بدترین ډول هغه ندی چې ستا تر څنګ خلک نه وي، بلکه هغه دی چې ستا په اړه درک نه وي اوغلط فهم شتون ولري. په کوم يوازیتوب کې چې ته؛ له خلکو ډکه کوټه کې ولاړ وې، خو دا خلک تا نه ویني، ستا نه شي اوریدی او ستا د شخصیت اصلیت نه پیژني.

په دې ډول یوازیتوب کې به ته د ضایع کیدو حس کوې، داسې احساس به کوې لکه چې په ورکیدو وې، د پیري غوندې دې هیڅ دې هم پاتې نه وي – فقط د پخواني ځان او شخصیت سیوری دې پاتې وي.

دا ډول یوازیتوب د روح په ژورو کې د پټ درد غوندې وي. شاوخوا درسره ډیر خلک وي، کورنی، ملګري او همکاران درسره وي، خو ته هیچاته نه ښکارې. ته به ممکن له نورو سره خاندې، له خبرو سره به سر ښوروې، ټولنیز حرکتونه به ټول ترسره کوې، خو د خپل زړه دننه د تنهایۍ داسې احساس به کوې چې په الفاظو کې نشي تشریح کیدلای. داسې حس به کوې لکه هیڅوک دې په صحیح ډول نه درک کوي - داسې، لکه ستا د ځان تر ټولو اصلي برخې له نورو پټې وي، نا پیژندلې پاتې وي. او نړۍ یوازې ستا د ځان هغه برخه مني او پيژني چې د دوی په فکر برابره وي.

دا ډول یوازیتوب ډیر سخت وي، ځکه په دې کې د خلکو د کمښت ستونزه نه وي، بلکه د اړیکې او تړاو کمی وي. زړه کې دې همدا هیله وي چې کاش یو چا دې رښتونی شخصیت پیژندلی وای، داسې یو څوک وای چې ستا د روح په ژبه وپوهیږي، ستا مخصوص عادتونه، آرمانونه او د زړه د پیچلتیاو درک وکړي. خو کله چې د اصليت برخلاف ستاسو په اړه غلط فهم وي، او د ادراک کمښت موجود وي، تاسو داسې احساس کوئ لکه چې ستا د ځان داخلي نړۍ او باندنی نړۍ ترمینځ فاصله رامینځته شوي وي، او د دواړه په مینځ کې پُل او لاره ړنګه شوي وي.

په داسې نا معلوم حالت کې ته له ځانه پوښتنې پیل کوې، او نه پوهیږې چې آیا ځان بدل کړې او هغه څوک له ځانه جوړ کړې چې دنیا یې درڅخه توقع لري تر څو د خلکو ترمینځ د منل کیدو لږ شانتې احساس وکړې؟ که دا کار و هم کړې، یوازیتوب نه ورکیږي، بلکه لا نور زیاتیږي. ځکه چې تر ټولو غموونکې حادثه دا وي چې خپل اصلیت له لاسه ورکړې، د خپل ځان هغه برخې دې ضایع کړې چې یی له نورو یې پټول پیل کوې – هغه هم یوازې ددې لپاره چې د خلکو ترمینځ ځای ومومې. په دې کار سره له تا څخه سیوری جوړیږي، د پخواني ځان هغه ارواح درڅخه جوړیږي چې نور په وجود کې نشته، په خاموشی سره هرې خوا منډې رامنډې وهي، په دې امید چې یوه ورځ به یو څوک راشي او درک به یې کړي.

دا ډول یوازیتوب له دې وجې دردناک وي چې آرمان او هیله مو یوازې دا نه وي چې مینه درسره وشي، بلکه هیله مو وي چې وپیژندل شئ، او ستاسو اصلیت سره مینه وشي. داسې څوک ومومې چې ستا د زړه ګډې وډې، پیچیده او ماتې برخې وویني، او درته ووایي چې” زه دې وینم! زه دې درک کوم او زه درسره یم ! “. د داسې چا د لرلو په آرمان وې چې ستا د زړه تر ټولو خاموش غږونه واوري، او له قضاوت او توقع پرته ستا د روح ژورې احساس کړي.

ددې هر څه سره سره، په دې ډول یوازیتوب کې یو خاموش غوندې ځواک شتون لري. یو قوت مو دې ته هڅوي چې خپل اصلیت له لاسه ورنکړې – که څه هم نورو ته نه ښکاري. یو جرئت مو د شخصیت روښنايي ژوندی ساتي، او نه پریږدي چې د دنیا سوء تفاهم او درک کمښت ستاسو رڼا مړه کړي. ممکن ستاسو اصلیت څوک نه ویني، خو حقیقت دادی چې ستاسو بې مثله، او مغلقې ځانګړنې ستاسو د فوق العاده شخصیت ښکارونه کوي. یو څوک به راشي چې ستاسو په ارزښت به وپوهیږي. خو تر هغه وخته، ته پخپله د ځان قدر کوه او خپل ارزښت ته قایل اوسه.

کله کله د غلط فهم او د ادراک کمښت د خپل ځان د لا غوره پیژندلو لامل ګرځي. دا درته ښايي چې خپل ځان وپیژنې او ویې منې – که څه هم دنیا دې منلو ته تیاره نده. درته ښايي چې د خپل ځان په ملګرتیا کې سکون حاصل کړې، او د خپل ځان له هغو برخو سره وخت تیر کړې او مطالعه یې کړې کومې چې د یوازیتوب احساس کوي. او یوه ورځ به صحیح انسانان په داسې وخت کې درته راشي چې ستا تمه به هم نه وي - هغه انسانان چې تا لیدلای شي، اوریدلای شي او پژندلای شي.

نو تر هغه وخته ځواکمن اوسه، خپل اصلیت له لاسه مه ورکوه، مه پریږده چې سیوری درڅخه جوړ شي، حتا که مجبوریږې چې ځینې وخت د ډیرو خلکو ترمینځ یوازې اوسې. ستا ریښتونی ځان د لمانځلو وړ دی. که څه هم ممکن د لمانځل کیدو انتظار اوږد وي، خو د پوره ډول د درک کیدلو او پیژندل کیدو ښکلا په انتظار ارزي. ستا خلک - څوک چې په رښتوني ډول ستا د درک کولو توان لري – شتون لري. او کله چې تا پیدا کړي، نو ستا یوازیتوب به ختم شي. او هغه وخت به وپوهیږې چې ستا اصلیت هیڅکله د پټولو لپاره نه وو، بلکه د ځلیدلو لپاره وو.

- جورج اوروېل

ژباړه: ر. خاموش

د حافظې د قوت لپاره څو لارې چارې او تمرینونه شته چې کولی شي د حافظې ځواکمني زیاته کړي. دلته ځینې مهمې لارې درته ذکر کوو:

# # # ۱. **منظمه مطالعه او تمرین**
مطالعه کول او د نوو معلوماتو زده کړه حافظه تقویه کوي. که چیرې تاسو خپل ذهن ته نوي مواد ورکړئ او دا مواد په منظمه توګه بیا وګورئ، نو حافظه به مو پیاوړې شي.

# # # ۲ غذا**
د مغز لپاره صحتمنده غذا خورا مهمه ده. ځینې خواړه لکه:
- **اوميګا-۳** (د ماهي تېل، خټکي، او د مغزو تېل)
- **انټي آکسیډنټونه** (د مېوو او سبزیجاتو لکه سبزی جات، پالک)
- **پروټین** (د غوښې او تخمونو څخه)
دا ټول د حافظې لپاره ګټور دي.

# # # ۳. **ورزش**
ورزش د مغز د دوران جریان ښه کوي، چې په دې سره حافظه او تمرکز ښه کېږي. یو منظم فزیکي تمرین لکه منډه وهل یا سپورت د حافظې پیاوړتیا لپاره ګټور دي.

# # # ۴. **پوره خوب کول**
کافی خوب د حافظې لپاره حیاتي دی. خوب کول د معلوماتو په یاد ساتلو او د هغو پروسس کولو کې مرسته کوي. هڅه وکړئ چې هره شپه تر 7-8 ساعتونو پورې خوب وکړئ.

# # # ۵. **ذهني تمرینونه**
ذهني تمرینونه لکه د تمرين حل کول، جدولونه (Crossword), یا د حافظې لوبې لکه شطرنج یا د ارقامو یادول د مغز د فعالیت لپاره ګټور دي.
@تر ټولو ګټور د قرآن تلاوت دی.

# # # ۶. **یو ځای تمرکز**
کله چې تاسو مطالعه کوئ یا نوي معلومات زده کوئ، هڅه وکړئ چې په یو ځای کې تمرکز وکړئ او د ذهني ګډوډۍ نه ډډه وکړئ.

# # # ۷. **د فشار کمول**
د زیات فشار او اضطراب څخه د ډډه کولو سره حافظه ښه پاتې کیږي. هڅه وکړئ چې یو مناسب توازن په کار او شخصي ژوند کې وساتئ.

# # # ۸. **د حافظې تکرار او بیاکتنه**
د زده شوو معلوماتو تکرار او بیاکتنه د حافظې د پیاوړتیا لپاره اړین دي. دا ستاسو مغز ته فرصت ورکوي چې د نوي معلوماتو یادښت وساتي.
تر ټولو مهم پکی د قران الکريم حفظ دې.

# # # ۹. **د نوي مهارتونو زده کړه**
کله چې تاسو نوې مهارتونه زده کوئ یا نوي ژبې او مهارتونو باندې کار کوئ، دا ستاسو حافظه پیاوړې کوي.

په ټوله کې، د حافظې د تقویت لپاره باید د ذهني او بدني روغتیا په اړه فکر وکړئ او په ورځني ژوند کې دا ټولې لارې په تدریجي ډول پلي کړئ.

بارونه او کلی

مفاهمه څه ته وايي؟
مفاهمه د خلکو تر منځ د معلوماتو لکه نظريې، احساساتو، پوهې، وړتياو او نورو تبادلې ته وايي. دا اصطلاح ټولنيزې او د ټکنالوجۍ دواړو برخو ته کارول کيږي، لکه په ټيليفون، ټلويزون او يا سټلايت کې خبرې کول او همدرانګه ترانسپورټ برخه کې هم کارول کيږي. دا برخه يواځې د خلکو تر منځ ارتباطاتو باندې بحث کوي او تکڼالوجيکي مفاهمه تر مطالعې لاندې نه نيسي.

خلک يواځې پيغام نه ترلاسه کوي، بلکې نورو ته پيغامونه هم لېږدوي. خلک د نورو په شتون کې په مستقيمه او يا غير مستقيمه توګه معلومات تبادله کوي. دا هم شونې ده، چې خلک په مستقيمه توګه پيغامونه تر لاسه نه کړي او يا يې ونه ليږي. خو پرته له دې هم که تاسې فکر وکړئ دا اړيکه را منځ ته کيږي.

د مفاهمې موخه دا ده، چې پيغام له نورو څخه په واضحه توګه تر لاسه شي. که څه هم دا د لېږدونکي او تر لاسه کوونکي دواړو هڅو پورې اړه لري خو په حقيقت کې د غوره مفاهمې لپاره ډېر څه ته اړتيا ده، چې وروسته به پرې بحث وشي.

مفاهمه زموږ د ژوند اساسي برخه جوړوي. اټکل شوی، چې موږ په حقيقت کې د خپل وخت ۷۰ سلنه برخه په مفاهمه باندې مصرفوو، که څه هم دا سلنه له يو شخص نه بل شخص ته توپير کوي خو د دې ارقامو پر بنسټ، د ګټورې مفاهمې جوړولو لپاره مونږ لازمې پوهې ته اړتيا لرو. دا به منطقي وي، چې موږ د غوره مفاهمې جوړولو لپاره بايد پرله پسې هڅه وکړو، تر څو غوره اړيکې جوړوونکي واوسو.

دمفاهمې مانا:
مفاهمه د بېلا بېلو چينلونو يا توکو په واسطه را منځ ته کيږي، لکه د غږ، انځور ليدل، راډيو او ټلويزون، پرنټ، کمپيوټر او داسې نورو. مفاهمه کولای شي، چې په ټوليزه توګه (چې د خلکو لوی ګروپونه پکې شامليږي) او يا انفرادي توګه (د يو شخص او بل شخص تر منځ) را منځ ته شي.
ټولنيزه مفاهمه لکه راډيو، ټلويزون، ورځپاڼې او يا پوسترونه دي، چې د يوې لارې په واسطه د ډېر خلکو تر منځ افهام او تفهيم جوړيږي. په دې افهام او تفهيم کې پيغام ترلاسه کوونکي ډېر لږ چانس لري، چې خپل فيدبک يا عکس العمل د پيغام لېږدوونکي پر وړاندې وښايي.

د دوو حقيقي کسانو تر منځ افهام او تفهيم که په مستقيمه توګه د تيليفون، پست او يا ايميل له لارې وي، د دوه اړخېزه مفاهمې په نوم ياديږي. (په دې مفاهمه کې که څه هم د دوو کسانو تر منځ را منځ ته کيږي خو دا په دې معنا نه ده، چې بايد سل په سلو کې را منځ ته شي. (ښايي په دې ډول مفاهمه کې يو کس حکم وکړي او بل کس ورسره همغږي وکړي)

د مفاهمې ډولونه:
1. رسمي مفاهمه : هغې مفاهمې ته ويل کيږي، چې د هداياتو د رسمي چينلونو په واسطه را منځ ته کيږي. دا ډول مفاهمه په يوه رسمي اداره يا سازمان کې د رسمي پيغام لېږد څخه عبارت دي. دا ډول مفاهمه په عام ډول په ليکنيزه بڼه را منځ ته کيږي. دا ډول مفاهمه موږ ته ښيي چې څوک به له چا سره او څه وخت خبرې کوي او څوک به پيغامونه ترلاسه کوي.

2. غير رسمي مفاهمه: هغه مفاهمې ته ويل کيږي چې غير رسمي اړيکو باندې ولاړ وي.دې ډول مفاهمه کې د پيغام لېږلو لپاره څلور شبکې شته (انفرادي او يا زنځيري، د شايعاتو سلسله، احتمالي او ډله ايز). دا مفاهمه د مديريت له مخې نه رامنځ ته کېږي، چې غير اختياري احساسات او د فکر پرته نظريې (غير رسمي برخې) او ټول غير رسمي چينلونه پکې شاملې دي.

3. ليکنيزه مفاهمه: په ليکنيزه مفاهمه کې کلمې، ګرافونه، چارتونه، عکسونه، دياګرام او داسې نور څېزونه ونډه لري. په دې مفاهمه کې د دې خطر شته، چې زموږ پيغام په ناخبره او غير اختياري توګه بدلون ومومي خو د راتلونکي لپاره يو ښه ماخذ کېدلای شي. که پيغام مو اوږد او يا مهم وي نو غوره لاره يې ليکنيزه مفاهمه ده.

4. غږيزه يا د خبرو له لارې مفاهمه : هغه مفاهمې ته ويل کيږي، چې پيغام پکې د غږيزو کلمو يا خبرې کولو په وسيله ولېږدول شي، لکه تدريس کول، جلسې، بحثونه، راډيو، تلويزون او د انټرنټ له لارې خبرې کول.

5. غير غږيزه مفاهمه: په مفاهمه کې هره وينا اهميت لري خو هغه څه چې نه ويل کېږي تر وينا هم خورا اهميت لري. څېړنو ښودلې ده چې په شخصي مفاهيمو کې ۵۵ سلنه برخه له څېرې حالت، د بدن حرکت او د غږ له بڼې څرګندولو څخه رامنځ ته کېږي.
د يوې څېړنې پر بنسټ، پيغام ترلاسه کوونکی يواځې ۷ سلنه ستاسو د کلماتو څخه پيغام ترلاسه کوي او پاتې ۳۸ سلنه يې ستاسو د خبرې کولو له بڼې (لکه د خبرو کولو له طرز، سرعت او د غږ ټيټوالی يا جګوالی) څخه او پاتې ۵۵ سلنه يې د بدني حرکاتو يا اشارو څخه ترلاسه کوي. غير غږيزه برخه د خبرو کوونکو د بدني حرکاتو لکه اشارې، حالت، د غږ طرز، د څېرې بڼه او داسې نورو څخه عبارت دي. غير غږيزه مفاهمه د پيغام ترلاسه کوونکي سره مرسته کوي تر څو غږيز پيغام تحليل کړي او حالت په واضح ډول د کلماتو په پرتله وارزوي. ځيني وختونه غير غږيز ځوابونه د پيغام په ښه لېږدولو کې خورا مرسته کوي. په غيرغږيزه مفاهمه کې درې توکي شامل دي:
۱) ظاهري بڼه يا حالت
۲) بدني حرکات يا اشارې
۳) غږ

6. نزولي مفاهمه: هغو مفاهمې ته ويل کيږي، چې له پورته څخه ښکته خوا ته ‎ د متوسطو سطحو عناصرو په مرسته را منځ ته کيږي، لکه حکمونه، لارښوونې، پاليسيانې، قوانين، پروګرامونه او هدايات يا لارښوونې.

7. صعودي مفاهمه: هغه مفاهمې ته ويل کيږي، چې له ښکته څخه پورته خوا ته را منځ ته کيږي. دا ډول مفاهمه دوه موخې لري: ۱) فيدبک يا غبرګون ۲) پيشنهادي يا وړانديز په ډول لکه شکايتونه، وړانديزونه او داسې نور. دا ډول مفاهمه په حقيقت کې د نزولي مفاهمې برعکس بڼه ده.

8. افقي مفاهمه: هغه مفاهمې ته ويل کيږي، چې د دوو ورته صلاحيت لرونکو کسانو تر منځ را منځ ته کيږي. په دې ډول مفاهيمو کې د خلکو او ډيپارتمنتونو تر منځ د نظرونو شريکول، مشورې ، د سوداګرو تر منځ ناستې او پر تجربو بحثونه کول شامل دي.

9. د اشارو او حرکاتو له لارې مفاهمه: په دې ډول مفاهمه کې د بدن د غړو حرکات شامل دی، لکه: ۱) د لاس اشاره ۲) د څېرې يا مخ حالت ۳) د نورو غړو حالت.
دا ډول مفاهمه په هغه چاپيريال کې چې غږونه ډېر وي او يا يو بهرنی هېواد کې چې د هغوی په ژبه خبرې کول ګران وي‎، کارول کيږي.
څېره يا مخ کولای شي، چې احساسات او افکار را څرګند کړي: ۱) ملګرتوب ۲) مينه (مهرباني) ۳) کرکه ۴) شک کول ۵) اظطراب (قهر، اندېښنه). د مخ او څېرې حالت کولای شي چې د مخامخ افهام او تفهيم تر منځ ښه فيدبېک يا غبرګون را منځ ته کړي.

10. قطري يا متمرکزه مفاهمه: دا ډول افهام او تفهيم د هغه کسانو تر منځ، چې نه په يو سازمان کې وي او نه هم سيال يا يې سويې برابرې نه وي را منځ ته کيږي. دا ډول مفاهمه د وخت په سپما او د کارونو په چټکوالي کې مرسته کوي، ځکه چې دوی يواځې هغه برخه کې اړيکه ټينګوي، چې ورته اړتيا لري. د دې مفاهمې محدوديت په دې کې دی چې د اوامرو همغږي له ستونزې سره مخ کوي.

Send a message to learn more

لیونی د بحر په ګرداب کې

غني خان د خپل وخت شاعر، منتقد، نقاش، سياست پوهـ او فلسفي شخصيت و، چې د بل هر چا يې زيات د خپلې ټولنې او پښتنو سره د زړه له کومې مينه کوله او له هر چا زيات د پښتون په درد دردېدلی.
غني خان په همدې پښتنه ټولنه کې نړۍ ته سترګې پرانستې، ستر شو، نړۍ يې وليده، د پښتنو سره يې په لوړو او ژورو کې ژوند تېر کړ، کړاوونه يې وليدل او د پښتون د روحيې را ژوندي کولو په پار يې مبارزه وکړه، د سياست ميدان ته راووت، د زندان تيارو کې يې شپې ورځې تېرې کړې او بالاخره يې د قلم په پورته کولو د خپل پښتني قوم مړو ضميرونو ته د تورې او مېړانې چېغې او سورې پېل کړې.

د غني خان دا حق به تل پر پښتنو پاتې وي تر څو د هغه پر قدمونو خپل پل کېږدي او د ناسازې زمانې پر وړاندې د پښتنې ټولنې د هوسا او بسيا ژوند لپاره خپلې مټې راونغاړي. پر غني خان که هر څومره ليکنه وکړو بيا هم کمه ده او هيڅکله به مو د هغه حق په يو څېړنيز، علمي او يا هم تاريخي اثر ليکلو نه وي ادا کړی.

غني خان په ۱۹۱۴ز كال ډسمبر مياشت كې د پښتونستان په اشنغر اتمانزو كلي كې د فخر افغان باچا خان، خان عبدالغفارخان په كور کې زېږېدلی. غني خان د مور او پلار لومړی ماشوم و، ډير په ناز، خيال او مينه لوېده، دغه ماشوم د پښتو ادب يو ځلانده ستورى شو. په كوچنيوالي كې ډېر ښكلى او د مور او پلار ډېر نازولى و، په غاړه به يې د سرو زرو درنه اوږۍ او په ښي غوږ کې به يې د سرو زرو والۍ يا مندرۍ وه، خو د قدرت اراده دا نه وه، چې غني خان د ناز دا موده دې نوره هم اوږده شي. غني خان له سختېو او ربړو سره هغه وخت لاس او ګريوان شو، چې کله د پېنځو كلونو په عمر د مهربانې مور (مهر قنده بي بي) له غېږې څخه بې برخې شو. مور يې په ځوانۍ كې د وبا (انفلونزا) ناروغۍ له امله وفات شوه. ماشوم غني د مور د بېلتون غم په پنځه کلنۍ کې وليد چې كشر ورور يې (عبدالولي خان) د درې نيمو كلونو او يوه خور يې (سردارو) د اتو مياشتو په عمر بې موره شو.

ګرانې مورې جنتونه دې ځای شه په دې مبارکو ورځو کې دې رانه ځان بيل کړ - خدايه صبر