نخبگان افغانستان

یوناما می‌گوید تنها چهار درصد مردم افغانستان خواهان به رسمیت شناختن طالبان‌اند.

یوناما یک نظرسنجی خود از ماه اپریل را بازنشر کرد که نشان می‌دهد تنها چهار درصد مردم افغانستان می‌خواهند حکومت طالبان به رسمیت شناخته شود.

طبق نظرسنجی، ۴۵ درصد نظردهندگان گفته‌اند برای بهبود وضعیت زنان، جامعه جهانی باید زمینه گفت‌وگوی مستقیم آنها با طالبان را فراهم کند.

دفتر نمایندگی ملل متحد در افغانستان برای تهیه این آمار، با ۸۸۸ زن در ۳۳ ولایت و ۶۴ مرد در ۱۴ ولایت گفت‌وگو کرده است. این گزارش روز سه چهارشنبه، سوم اسد، در صفحه کاربری اکس یوناما بازنشر شد.

برپایه این نظرسنجی، ۸۰ درصد زنان گفته‌اند در خلال سه ماه هیچ گونه تعاملی با مسئولان طالبان نداشته‌اند و ۱۶ درصد آنها گفتند که این اتفاق برای‌شان افتاده است.

دست‌کم ۵۳ درصد مردان اما گفته‌اند که در بازه زمانی سه ماه، دست‌کم یکبار با مقام‌های محلی طالبان ملاقات کرده‌اند.

تنها دو درصد زنان گفته‌اند که نفوذ «خوب» یا «کامل» بر روندهای تصمیم‌گیری در جامعه دارند، این رقم در مورد مردان ۱۸ درصد است. زنان تصریح کردند که از نشست‌های عمومی حذف‌ شده‌اند و قادر نیستند با مقام‌های محلی طالبان به گونه مستقیم درباره مشکلات‌شان گفت‌وگو کنند.

در نظرسنجی یوناما همچنین آمده که تنها سه تا هفت درصد زنان به مکانیسم‌های رسمی و غیررسمی حل اختلافات دسترسی دارند. در مقابل، ۵۰ درصد مردان از این مکانیسم‌ها بهره‌مندند.

۶۴ درصد زنان شرکت‌کننده در این نظرسنجی گفتند که وقتی در خانه تنها بمانند، «اصلا» احساس امنیت نمی‌کنند. این رقم در مورد مردان دو درصد است. مردان گفته‌اند هنگامی که با یک عضو زن خانواده‌ از خانه بیرون می‌شوند، احساس امنیت کمتری می‌کنند.

در نظرسنجی یوناما، زنان و مردان از جامعه جهانی خواستند که مکانیسم‌های رسمی‌ را برای تضمین مشارکت‌ زنان در نشست‌های بین‌المللی مربوط به آینده افغانستان ایجاد کند.

به باور نظردهندگان، این امر می‌تواند با اختصاص دادن سهمیه ۵۰ درصدی هیئت‌های افغان‌ها برای زنان، حضور زنان در هر گونه میز گفت‌وگوی مربوط به افغانستان و یا هم با تشکیل یک نهاد مشورتی زنان برای جامعه جهانی تحقق یابد.

وضعیت وحشت‌ناک کارکنان صحی در افغانستان؛ ۸۰ درصد خشونت‌ها از سوی طالبان صورت می‌گیرد

انستیتوت حل منازعات (Institute for Conflict Management) گزارشی تکان‌دهنده را از وضعیت کارکنان صحی تحت رژیم طالبان منتشر کرده است. در این گزارش ۱۰۹ واقعه خشونت علیه کارکنان صحی در سال ۲۰۲۳، به ثبت رسیده که ۸۰ درصد آن از سوی جنگ‌جویان طالبان صورت گرفته است. براساس گزارش، ۶۵ کارمند صحی در ۳۸ رویداد در سال ۲۰۲۳، توسط نیروهای طالبان دست‌گیر شده و مورد بازجویی قرار گرفته‌اند. در گزارش آمده که ۱۶ کارمند صحی و داکتر در ۱۰ رویداد تا ماه جون سال جاری کشته شده‌اند. این نهاد از کشته شدن یک داکتر در اثر شکنجه‌های وحشیانه طالبان در ولایت بدخشان نیز یاد کرده و افزوده است که سیستم مراقبت‌های صحی افغانستان در لبه سقوط قرار دارد؛ زیرا طالبان بیش‌ترین منابع دولتی را در بخش‌های اطلاعاتی و امنیتی خود به مصرف می‌رسانند. به گفته این نهاد، برآوردهای اخیر از وضعیت صحی تحت رژیم طالبان نشان می‌دهد که در ازای هر هزار تن ۰.۳۳ داکتر وجود دارد، در حالی که این رقم در کشورهای پردرآمد ۲۰ نفر در هر هزار تن است.

شکایت باشنده‌گان پنجشیر از تفریح‌کننده‌گان؛ «تو حق نداری هلمند بیایی، ما حق داریم پنجشیر بیاییم»

شماری از باشنده‌گان پنجشیر از برخورد کسانی که برای تفریح به این ولایت می‌روند شکایت دارند. آنان می‌گویند که پس از تسلط طالبان بر افغانستان، همه‌ساله در فصل گرما باشنده‌گان کشور به‌ویژه ساکنان ولایت‌های جنوبی و شرقی، مسلح به این ولایت می‌آیند، «قلدری و بی‌بندوباری» می‌کنند و باعث‌ آزارواذیت روحی و روانی مردم می‌شوند. آنان تاکید می‌ورزند که اکثریت گردشگران داخلی در کنار این که احترامی به سنت‌های مردم بومی ندارند، به محیط زیست و کشت‌زارهای مردم نیز آسیب جدی می‌رسانند. براساس ادعای آنان، برخی از افراد وابسته به طالبان که به این ولایت می‌آیند زورگویی می‌کنند و در بین کشت‌زارهای مردم می‌نشینند و در مکان‌های عمومی رفع حاجت می‌کنند.

ولایت پنجشیر به‌دلیل داشتن دریای خروشان و آب‌وهوای مناسب در فصل گرما، همه ساله میزبان گردشگران داخلی و سایر شهروندان کشور است که برای تفریح و سپری کردن اوقات فراغت به این ولایت می‌روند.

شماری از باشنده‌گان پنجشیر می‌گویند که آنان از حضور شهروندان کشور در این ولایت استقبال می‌کنند، اما کسانی که برای تفریح به این ولایت می‌آیند باید سنت‌های مردم و فرهنگ زیست محیطی را رعایت کنند. به گفته آنان، اکثریت کسانی که به سیاحت به پنجشیر می‌آیند کثافات و زباله‌های تولید شده خود را در دریا می‌اندازند یا در کناره‌های دریا و در بین کشت‌زارهای مردم رها می‌کنند.

درصدی اندک اقوام در بدنه رژیم طالبان؛ «چهره‌های هم‌سو با طالبان نماینده‌گان تاجیک، اوزبیک و هزاره نیستند»

انستیتوت تحقیقاتی خاورمیانه به‌تازه‌گی یافته‌هایش را درباره ترکیب قومی در رژیم طالبان منتشر کرده است. طبق بررسی این نهاد تحقیقاتی، در میان یک ‌هزار و ۱۳۷ رهبر و مقام بلندپایه طالبان، ۸۷ تن آنان را افرادی از اقوام تاجیک، اوزبیک و هزاره تشکیل می‌دهند. شماری از چهره‌های سیاسی و سرشناس کشور می‌گویند که هیچ یکی از مهره‌های غیرپشتون که در رژیم طالبان حضور دارند، نمی‌توانند از اقوام تاجیک، اوزبیک و هزاره نماینده‌گی کنند. به گفته آنان، این اشخاص به‌عنوان سربازان اجیر با طالبان کار می‌کنند و در تصمیم‌گیری‌های این گروه صلاحیت دخالتی ندارند.

دبیرکل ملل متحد: در سه ماه گذشته داعش شش حمله مرگبار در افغانستان انجام داده است.

در گزارش جدید دبیرکل ملل متحد آمده که از ۲۸ فبروری تا ۱۵ می، داعش شش حمله در افغانستان انجام داده است.

از این میان داعش، چهار بار مقامات طالبان را هدف قرار داده است. این حملات عمدتا در کابل، قندهار و هرات انجام شده است.

در گزارش سازمان ملل آمده است که در ۲۱ مارچ، یک عضو داعش یک بمب دست‌ساز را در یک بانک در قندهار منفجر کرد و اعضای طالبان را که منتظر دریافت معاش خود بودند، هدف قرار داد. در این حمله دستکم ۲۵ عضو طالبان کشته و ۴۵ تن دیگر زخمی شدند. پنج غیرنظامی نیز در میان زخمیان رویداد شامل بود.

به نقل از گزارش ملل متحد در ۱۱ اپریل، داعش خراسان مسئولیت آتش زدن تانکرهای نفت در کابل را به عهده گرفت. این اتفاق دو روز پیش در نهم اپریل رخ داده بود.

این گروه همچنین مدعی شد که مسئول انفجار یک بمب دست‌ساز در یک بس حامل غیرنظامیان شیعه در کابل در ۲۰ اپریل بوده است. برمبنای گزارش ملل متحد این حمله در غرب کابل منجر به زخمی شدن چهار غیرنظامی شده بود.

در ۲۹ اپریل، داعش مسئولیت حمله دیگری بر غیرنظامیان شیعه در ولایت هرات را بر عهده گرفت که در آن حداقل شش غیرنظامی کشته و یک نفر دیگر زخمی شدند.

در گزارش آنتونیو گوترش که قرار است در اول سرطان به شورای امنیت سازمان ملل ارائه شود، آمده است که داعش خراسان در تبلیغات خود به تهدید جامعه بین‌المللی ادامه داده است.

در سه ماه گذشته طالبان نیز افرادی را به اتهام عضویت در داعش بازداشت کرده است.

جریان‌های سیاسی و نظامی ضد طالبان تا سه روز دیگر درباره آینده افغانستان نشست برگزار می‌کنند.
در آستانه سومین نشست دوحه درباره افغانستان، دست‌کم شش جریان سیاسی، نظامی و ده‌ها نماینده‌ جامعه مدنی و رسانه‌ای در اتریش گردهم می‌آیند.

قرار است این نشست دوشنبه، ۴ سرطان، در ویانا، پایتخت اتریش برگزاری شود.
در این نشست، جریان‌های ضد طالبان از جمله شورای مقاومت ملی، جبهه آزادی افغانستان، جبهه مقاومت ملی، حزب جنبش اسلامی، حزب جمعیت اسلامی، حزب وحدت اسلامی و ۲۲ شخصیت سیاسی، مدنی و حقوق بشری درباره دستور کار مشخص در مورد آینده افغانستان رأی‌زنی خواهند کرد.
این نشست سه بار دیگر نیز در اتریش برگزار شده است.

این نشست در حالی برگزار می‌شود که قرار است تا ده روز دیگر نشست سوم دوحه درباره افغانستان برگزار شود و سازمان ملل با طالبان به عنوان حاکمان فعلی کشور گفت‌وگو می‌کند.

جریان‌های سیاسی و نظامی، فعالان مدنی و حقوق بشر پیش از این بارها دعوت طالبان به این نشست را محکوم کرده‌اند.

موسسه استرالیایی: مدرسه‌سازی در افغانستان خطرناک‌ترین تحول جنوب آسیاست.
انستیتوت تحقیقاتی امور بین‌الملل استرالیا درباره تلاش طالبان برای گسترش مدارس دینی به منظور ترویج ایدیولوژی افراطی و ظهور گروه‌های تروریستی هشدار داد.

این نهاد پژوهشی مدرسه‌سازی‌های طالبان در افغانستان را «خطرناک‌ترین تحول جنوب آسیا» خوانده است.

این موسسه نوشته که با فرار میلیون‌ها افغان به پاکستان در طول سال‌های بی‌ثباتی، بسیاری از کودکان بی‌سرپرست به مدارس دینی جذب شدند و افغانستان تاکنون نتوانسته از پیامدهای آن رهایی پیدا کند.

در متن گزارش با هشدار درباره فرایندهای قوت‌گیری تروریسم در منطقه آمده طالبان در بسیج منابع برای گسترش عظیم تعداد مدارس دینی، به تربیت نسل جدیدی با شیوه‌های تفکر افراطی ادامه داده است.

براساس آمار ریاست مدیریت مدارس جهادی در وزارت معارف طالبان در حال حاضر شش هزار و ۸۳۰ مدرسه در افغانستان وجود دارد. از این میان دست‌کم پنج هزار و ۶۱۸ مدرسه پس از تسلط طالبان مجوز گرفته‌اند.

نهاد تحقیقاتی استرالیایی ارزیابی کرده که خطر گسترده‌تر نظام‌های دارای ساختار افراطی این است که می‌توانند کاملاً از کنترول خارج شوند و فارغ‌التحصیلانی با جاه‌طلبی‌های تاریک‌تر و گسترده‌تری نسبت به آنچه حتی معلمان‌شان تصور یا پیش‌بینی می‌کردند، تربیت کنند.

نویسندگان پژوهش پیش‌بینی کرده‌اند که افزایش افراطی‌گری در افغانستان تهدیدی برای اقلیت‌های آسیب‌پذیر افغانستان مانند هزاره‌ها و شیعیان و قوم تاجیک در شمال افغانستان خواهد بود.

موسسه امور بین‌الملل استرالیا افزوده که مدارس مذهبی جدید به خودی خود نگران کننده است، اما با در نظر گرفتن رویکرد گسترده طالبان به محتوای آموزشی، پیامدهای آن بسیار نگران کننده‌تر می‌شود.

این نهاد در ارزیابی خود نوشت حتی مدارسی که برنامه درسی مدرن داشتند، به دلیل گرایش ضد غربی طالبان، مجبور به حذف محتواهای درسی سابق برای ایجاد فضایی برای ایدئولوژی مذهبی طالبان شده‌اند.

این گزارش با اشاره به مطرح شدن بازگشایی مدارس دینی برای دختران به دلیل ممنوعیت طالبان بر آموزش دختران نوشت که دختران با شرکت در این مدارس به طور خاص در معرض آموزش‌های دینی مطابق با ایدیولوژی طالبان قرار می‌گیرند.

موسسه استرالیایی تاکید دارد که مدارس مذهبی برای یافتن اطمینان از دسترسی دختران به آموزش، راه‌حل مناسب نیستند.

مقام ایرانی: سنگ‌های قیمتی افغانستان در بازار ایران معامله می‌شود.

نایب ‌رئیس اتاق بازرگانی ایران می‌گوید سنگ‌های قیمتی استخراج شده از افغانستان از مجاری غیررسمی به ایران وارد و در بازار ایران معامله می‌شود.
او در عین حال خبر داده که چند شرکت بزرگ معدنی ایران، کنسرسیومی با هدف ورود به معادن افغانستان شکل داده‌اند و یک شرکت‌ فولادساز بزرگ ایران هم تصمیمات جدی برای ورود به بازار معدن افغانستان دارد.

با این حال نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران می‌گوید در این کشور بانکی وجود ندارد که بتواند پشتیبانی مالی ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دالری را از پروژه‌های فرامرزی ایران داشته باشد و از صاحبان کسب و کارهای معدنی ایران حمایت کند.

سیل شدید در افغانستان و 'ناتوانی طالبان در ارائه آمار کامل قربانیان و خسارات'

بیش از یک هفته می‌شود که سیل در ولایت‌های مختلف افغانستان سرازیر شده و در این مدت خبرهای پراکنده‌ای از کشته، زخمی و ناپدید شدن افراد و ویرانی خانه‌ها می‌رسد.

با این حال، طالبان تاکنون نتوانسته آمار کاملی از تلفات و خسارات ناشی از سیل ارائه کند.

در یکی از موارد، سخنگوی وزارت امور داخله طالبان گفت که در پی جاری شدن سیل در بغلان دست‌کم ۵۰ نفر کشته و بیش از ۱۰۰ نفر دیگر زخمی شده‌اند.

راه‌ دشوار آزادی بیان در افغانستان؛ در ۲۰ سال ۱۳۲ خبرنگار کشته شده‌اند.
رسانه‌های افغانستان در بیش از ۲۰ سال گذشته برای تحقق آزادی بیان، دسترسی به اطلاعات، گردش آزاد اطلاعات و تقویت فرهنگ مردم‌سالاری قربانی‌های فراوان داده‌اند. براساس آمارهای رسمی نهادهای حامی خبرنگاران، بیش از ۱۳۰ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای در دو دهه گذشته در حملات انتحاری و انفجاری طالبان و افراد مسلح ناشناس جان باخته‌ و ده‌ها تن دیگر زخمی شده‌اند. در این گزارش حدود ۱۳۰ تن فهرست شده که عاملان قتل بیش‌تر آنان طالبان بوده‌اند و شماری از این خبرنگاران از طرف این گروه به‌شکل فجیع سر بریده شده‌اند. حکومت پیشین نیز در ماه‌های نزدیک به سقوط خود اعلام کرده بود که در ۱۹ سال ۱۳۲ خبرنگار کشته شده و عامل ۶۷ مورد آن طالبان بوده‌اند.

آمارهای رسمی که در بیش از ۲۰ سال گذشته از سوی نهادهای حامی خبرنگاران منتشر شده، نشان می‌دهد که دست‌کم ۱۳۲ خبرنگار در کشور کشته شده‌اند. اکثریت این خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای در حملات انتحاری و انفجاری طالبان جان باخته‌ و شماری دیگر از سوی این گروه در حملات هدف‌مند و سیستماتیک کشته شده و تعدادی هم توسط افراد مسلح ناشناس به قتل رسیده‌اند.

گزارش‌های منتشر‌شده در دو دهه گذشته نشان می‌دهد که خبرنگاران و جامعه رسانه‌ای افغانستان افزون بر هدف قرار گرفتن توسط طالبان، از سوی زورگویان محلی، مقام‌های حکومتی، باندهای مافیای مواد مخدر و حلقات آغشته به فساد در دستگاه دولت پیشین نیز هدف قرار گرفته‌اند.

در این گزارش فهرست خبرنگاران و کارمندان رسانه‌‌ای که در جریان ۱۹ سال گذشته کشته‌ شده‌اند، گردآوری شده است. این آمار از سوی مرکز خبرنگاران افغانستان و برخی از نهادهای حامی رسانه‌ها نیز تایید شده است. طالبان در کنار حملات انتحاری و انفجاری، برخی از خبرنگاران را سر بریده‌ و از آن فلم گرفته‌اند. اجمل نقشبندی یکی از کسانی است که از سوی طالبان به‌شکل بسیار فجیع سر بریده شد و قتل او به تراژدی دایمی آزادی بیان در افغانستان تبدیل شده است.

فهرست خبرنگارانی که در ۲۰ سال گذشته کشته شده‌اند.

اعتراض روشنفکران پشتون: طالبان قوم بزرگ پشتون را جاهل معرفی می‌کند.

محمد حلیم فدایی، والی حکومت پیشین، روز یکشنبه نوشت که «پروژه طالبان» در حال کاشت بذر نفاق در میان اقوام افغانستان است.
او گفت که این پروژه درصدد تخریب اسلام است و قوم پشتون را «ظالم و جاهل» معرفی می‌کند.

به باور حلیم فدایی، عملکرد قوم‌گرایانه‌ای طالبان، نفرت اقوام دیگر به‌ویژه هزاره، تاجیک و ازبیک‌ را نسبت به پشتون‌ها افزایش می‌دهد.

او در صفحه اکس خود نوشت که طالبان علاوه بر نفاق قومی، درصدد تفریق مذاهب مختلف افغانستان نیز است.

حلیم فدایی که در حکومت‌های پیشین به عنوان والی لوگر، میدان‌وردک و خوست ایفای وظیفه کرده بود، رویکرد طالبان را عامل افراط‌گرایی، خشونت و بی‌عدالتی در افغانستان دانست که اثرات آن تا دیر باقی خواهد ماند.

آقای فدایی خطاب به حمایت برخی از «پشتون‌های خارج‌نشین» از طالبان گفت که آنان کاملا در اشتباه اند و هژمونی قومی طالبان شبیه سم است.

به باور آقای فدایی، طالبان یک پروژه ناقص است که روزی گریبان پشتون‌ها را نیز خواهد گرفت.

هرچند فدایی به موضوع خاصی اشاره نکرده است، اما در سه روز گذشته، مردم داریم و ارگوی بدخشان در واکنش به رفتار قومی طالبان و «دست درازی شان به عفت زنان» دست به اعتراض زدند.

منتقدان ضمن نکوهش عملکرد طالبان، این گروه را متهم به رفتار دوگانه در برابر مردم و طالبان غیر پشتون کرده اند.

اعتراضات ضدطالبان در ولسوالی درایم بدخشان وارد دومین روز شد.

اعتراضات ضد طالبان در ولسوالی درایم ولایت بدخشان روز شنبه، ۱۵ ثور، وارد دومین روز شد.
اعتراضات ضد طالبان در ولسوالی درایم ولایت بدخشان روز شنبه، ۱۵ ثور، وارد دومین روز شد.

باشندگان محل می‌گویند طالبان پنج نفر از بزرگان مردمی را به بهانه گفت‌وگو درباره مطالبات معترضان با خود بردند، اما هنوز از سرنوشت‌شان اطلاعی در دست نیست.

باشندگان محل از بازداشت‌شدن این پنج نفر از بزرگان مردمی ابراز نگرانی می‌کنند.

اعتراضات ضدطالبانی مردم ولسوالی درایم بدخشان روز جمعه، ۱۴ ثور، آغاز شد. به گفته باشندگان بدخشان بعد از اعتراضات اولیه، افراد طالبان برای سرکوب کردن معترضان دست به تیراندازی به سوی مردم زدند که در آن دستکم یک نفر جان باخت.

معترضان گفتند پس از کشته شدن این فرد، باشندگان ولسوالی درایم به راهپیمایی خود ادامه دادند.
یکی از معترضان گفت حتی به عفت زنان دست‌درازی شده و طالبان به «ناموس، دین و حریم خصوصی» مردم تجاوز می‌کنند.

این معترضان طالبان را متهم می‌کنند که دیوارهای خانه‌های مردم را فرو می‌ریزند و در برابر مردم ظلم و ستم می‌کنند.