07/02/2023
د والدينو او وروڼو نه جلا اوسیدل څه حکم لري ؟
اول : دا چې اسلام د والدينو سره د ښه سلوک کولو او د هغوی د اطاعت کولو ډير ټينګار کړی دی ،د والدينو سره ښه سلوک کول د دين له امورو څخه يو اهم امر بلل کيږي ، الله جل جلا له د خپل عبادت کولو د حکم وروسته د خپلو والدينو سره د ښه سلوک کولو حکم کړی دی .
وقال الله تعالى: وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا). النساء: 36) .
او د الله عبادت وکړئ او د هغه سره هيڅ شی مه شريکوئ ، او د خپل مور او پلار سره نيکي وکړئ
وَوَصَّيْنَا الإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَى وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِي عَامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوَالِدَيْكَ (لقمان 14 )
او مونږ انسان ته د خپل مور او پلار په حق پېږندنې کې ټينګار کړی دی . د هغه مور د کمزورۍ له پاسه کمزورۍ په حال کې هغه را اخيستی په خپله ګيډه کې يې وساته او دوه کلونه يې په تي ورکولو و لګيدل . ( له همدې کبله مونږ هغه ته نصيحت وکړ چې ) زما شکر وکړه او د خپل مور او پلار شکر پر ځای کړه .
نو د اولاد د پاره په کار ده چې تر خپله وسه د مور او پلار سره ښه سلوک وکړي ، د هغوی اطاعت وکړي او هغوی و نه ګړوي ځکه د مور او پلار کړول عظيمه ګناه ده .
که په ګڼ کور کې سخت اختلافات ، بې حجابي او اختلاط او د سختو فتنو ويره وي نو بيا يو ځای اوسيدل نه دي پکار ځکه د خالق په نا فرمانئ کې د مخلوق اطاعت نشته
همدارنګه که ښځه د ظالمانه چلن ، بې عدالتی او يا بل څه وجه د خاوند د والدينو او خپلوانو سره په يوه کور کې ژوند تيرول نه غواړي نو ښځه شرعاً په يو ځای ژوند تيرولو نه شي مجبورولای .
بلکه د نامحرمو څخه جلا مسکن د ښځې حق دی
قوله تعالی : ( أسكنوهنَّ من حيث سكنتم مِن وُجدكم ولا تُضاروهن) الطلاق/6.
يعنې : دوی په هغه ځای کې چې تاسې پخپله اوسيږئ د خپل وس په اندازئ واوسوئ (د استوګنې ځای ور ته برابر کړئ ) او دوی ته ضرر مه رسوئ .
د امام ابوحنيفه رحمه الله ، امام شافعې رحمه الله امام احمد د جمهورو فقهاوو رايه دا ده چې که ښځه د خاوند له والدينو او خپلوانو سره ژوند تيرول نه غواړي خاوند به هغې ځانته مسکن برابروي او پر خاوند باندې د مسکن برابرول د ښځې حق دی .
وقد ذهب جمهور الفقهاء من الحنفية والشافعية والحنابلة إلى أن للزوجة الحق في سكن مستقل عن أقارب الزوج ، وأن لها الامتناع من السكن مع أبيه وأمه أو أحدهما .
وذهب المالكية إلى التفريق بين الزوجة الشريفة والوضيعة , وقالوا بعدم جواز الجمع بين الزوجة الشريفة والوالدين , وبجواز ذلك مع الزوجة الوضيعة , إلا إذا كان في الجمع بين الوضيعة والوالدين ضرر عليها . ينظر : الموسوعة الفقهية (25/109) ، الشرح الصغير على مختصر خليل (2/737)
د مسکن څخه عبارت مستقل ځای دی چې د ميړه اقارب په هغه کې څه شرکت ونه لري او يوازې ښځې ته خاص وي حد اقل يو اطاق چې ور او قفل ولري ، بيت الخلاء او د پخولو ځای يا آشپزخانه ، که اقتصادي مشکل وي د شريک بيت الخلاء او آشپزخانې څخه هم کار اخيستی شي ، مګر اتاق به بالکل مستقل وي .
لكن المقصود بالسكن عند الفقهاء ، يتحقق بغرفة لها باب وقفل ، مع كنيف (بيت الخلاء) ومطبخ ، إلا أن يكونوا من الفقراء الذي يرضون بالاشتراك في المطبخ وبيت الخلاء .
قال ابن عابدين في حاشيته (3/600) : (( قوله وبيت منفرد ) أي ما يبات فيه ; وهو محل منفرد معين … والظاهر أن المراد بالمنفرد ما كان مختصا بها ليس فيه ما يشاركها به أحد من أهل الدار ( قوله له غَلَق ) بالتحريك : ما يغلق ويفتح بالمفتاح … ( قوله ومفاده لزوم كنيف ومطبخ ) أي بيت الخلاء وموضع الطبخ بأن يكونا داخل البيت أو في الدار ، لا يشاركها فيهما أحد من أهل الدار . قلت : وينبغي أن يكون هذا في غير الفقراء الذين يسكنون في الربوع والأحواش ؛ بحيث يكون لكل واحد بيت يخصه وبعض المرافق مشتركة كالخلاء والتنور وبئر الماء).
نسأل الله أن يوفقك لما فيه الخير والصلاح ، وأن يصلحك ويصلح لك أهلك .
والله أعلم .
نورو اسلامي معلوماتو لپاره آزموینه سره پاتې شئ مننه
