Learning Chemistry with Aryan

د فاسپورټ انلاین ثبت نام 34 ولایتونو ته له مونږ سره اړیکه ونیسئ.
0776928470 واتساپ

Shout out to my newest followers! Excited to have you onboard! Naqibullah Afghan, چًًٍٍوًٍپًٍآٍنًٍ پًٍکًٍُتٍیآوٌآلٍ, Ali Rahman Alokozai, Amin Ulhaq, Mohammadshah Zahidmal

د انجماد ټکی ( freezing point)
هغه درجه چی په هغې کې مایع په جامده ماده بدلیږې د انجماد ټکی بلل کیږې، لکه د اوبو د انجماد ټکی 0ْ دې.
د ذوبان یا د ویلې کیدو ټکی (Melting Point)
د حرارت هغه درجه چې په هغې کی یوه جامده ماده په مایع بدلیږې د ذوبان ټکی بلل کیږي، لکه د یخ د ویلې کیدو درجه صفر درجی ده.
نوټ: د انجماد او ذوبان نقطی سره مساوی دي.
Freezing Point = Melting Point
تصعید ( Sublimation) که جامده ماده مستقیماً په ګاز بدله شي تصعید بلل کیږي.لکه نفتالین نوشادر یا امونیم کلوراید، ایودین او داسی نور...
غلیان یا د ایشیدو ټکی(Boiling Point)
د حرارت هغه درجه چې په هغه کې یوه مایع ماده په جوش راځې، مایع هغه وخت په جوش راځې چی داخلی فشار یې د اتوموسفیر فشار سره مساوی شي، لکه د اوبو د ایشیدو ټکی °100 درجی دي.
معیان تراکم: د تودوخې هغه درجه چې غاز په مایع بدل شې معیان یا تراکم نومیږې.
نوټ: تبخیر لپاره خاص حرارت نشته مګر د جوش کیدو لپاره خاص حرارت شته.
Learning Chemistry with A***n

د مادی درې ګونی حالتونه
ماده به یا جامده وي یا به مایع وي یا به غاز (ګاز)وي حالت ولرې همدي ته د مادی درګونی حالتونه وایې.
1: جامدات( Solids ): جامدات هغه مواد دي چی د مالیکولونو تر منځ یی فاصله ډیره کمه خو د جذب قوه یی ډیره زیاته وې ټاکلې شکل او ټاکلې حجم لرې جامدات اهتزازی حرکت لرې او په (S) توری سره ښودل کیږې.
2: مایعات( Liquids): هغه مواد دي چی د مالیکولونو تر منځ یی فاصله یی نظر جامداتو ته لږ څه زیاته خو د جذب قوه یی ورڅخه کمه ده، په همدی وجه مایعات ټاکلې شکل نه لرې خو ټاکلې حجم لرې د وړوکې (l) په تورې ښودا کیږی.
3: غازات(Gases): هغه مواد دي چی د مالیکولونو تر منځ یی فاصله ډیره زیاته خو د جذب قوه یی په نشت حساب ده ، په همدی وجه غازات ټاکلې شکل او ټاکلی حجم نه لرې غازات په (g) سره ښودل کیږې د تراکم وړ دې.
نوټ: داسی ماده نشته چی هغه ټاکلې شکل ونلرې.

Learning Chemistry with A***n

د مادی تغیرات:
ماده دوه ډوله تغیرات لری.
1: فزیکې تغیرات: هغه تغیراتو ته ویل کیږی چی په هغه کې د مادی ظاهری حالت(شکل) بدل خو اصلیت یی بدل نشی. لکه: د لرګی څخه د دروازی یا کړکئ جوړول یا د اوبو
حالتونه بدلول.
2: کیمیاوي تغیرات: هغه تغیراتو ته ویل کیږې چی د مادی ظاهری شکل او اصلیت دواړه بدل شي. لکه: د لرګی سوځول.
Learning Chemistry with A***n

د مادی جوړښت:
ټول مواد له کوچنیو ذراتو یعنی اتومونو او مالیکولونو څخه جوړ شوی دی.
د مادی خواص: ماده دوه ډوله خواص لري،
1: فزیکي خواص: هغه نښی او نښانی چی یو ماده د بلی مادې څخه جلا کوې فزیکی خواص نومیږې. لکه: خوند،رنګ،بوی،کثافت،ځلا،د مادی درې ګونې حالتونه،انجما،زوبان،غلیان ټکې،حراراتې هدایت او داسی نور...
2: کیمیاوې خواص: د یوې مادی تعامل د بلی مادې سره کیمیاوې خواص نومیږې. کیمیاوي خواص په اتوم او اکسدیشن پوری اړه لرې.

د وزن او کتلې تر منځ فرق
کتله همیشه ثابته وي خو وزن تغیر کوې یعنی څومره چی ارتفاع زیاتیږې وزن کمیږې خو کتله تغیر نکوې.
نوټ د موادو جوړښتیز واحد ذره ده لکه اتوم، مالیکول.

Learning Chemistry with A***n.

کتله ( Mass) د ذراتو هغه شمیره یا مجموعه چې یو جسم ورڅخه جوړ شوی وې کتله بلل کیږې او وړوکې (m) ښودل کیږی.
Learning Chemistry with A***n.

حجم ( Volume ) د فضا یوه برخه چې یو جسم یې اشغالوي حجم بلل کیږې او په ( V ) ښودل کیږې.
Learning Chemistry with A***n.

وزن ( Weight ) د ځمکې د جذبې قوې تاثیر په یو جسم باندې چی نوموړې جسم ځانته راکش کړې وزن بلل کیږې او
په ( W ) ښودل کیږې.
Learning Chemistry with A***n.