Instytut Filologii Klasycznej UAM

Jeśli, zwłaszcza w okresie rekrutacji, chcecie się dowiedzieć, czym zajmują się nasi absolwenci, serdecznie zapraszamy do wysłuchania rozmowy z dr hab. Agnieszka Borysowska

Serdecznie zapraszamy do odsłuchania jednego a najnowszych odcinków, który nagraliśmy w ramach Loży Ekspertów. Tym razem temat spotkania to "Kultura książki. O najstarszej bibliotece Szczecina, szabrownikach i odzyskiwaniu zbiorów".
Nagranie, znajdziecie tutaj 👉 https://www.youtube.com/watch?v=RKnYo0nnda0

A jeśli chcecie się zapoznać z podsumowaniem nagrania - zapraszamy poniżej.

➡ Powojenne losy szczecińskich książek i bibliotek to gotowy materiał na film sensacyjny.
Choć najcenniejsze zbiory przetrwały bombardowania alianckie i pożary w kaplicy kościoła Mariackiego, to prawdziwy dramat zaczął się tuż po wojnie.
Miasto stało się wtedy celem zorganizowanych szajek szabrowników i handlarzy.

W tym odcinku cyklu Klio Pomerana rozmawiamy o tym, jak dziś – dzięki tzw. badaniom proweniencyjnym, czyli tropieniu dawnych pieczątek i podpisów – udaje się namierzać i odzyskiwać bezcenne szczecińskie zabytki na światowych aukcjach.

O czym dokładnie mówimy w filmie:
- Średniowieczne początki: Jak wyglądały pierwsze biblioteki przy kościele św. Jakuba i dawnym kościele Mariackim?
- Pedagogium Książęce i Gimnazjum Mariackie: Historia najważniejszej biblioteki naukowej w dawnym Szczecinie, do której tradycji odwołuje się dziś Uniwersytet Szczeciński.
- Kim był Andreas Müller z Gryfina? Dlaczego ten genialny orientalista wpadł w szał i pod koniec życia próbował spalić swoje legendarne dzieło – "klucz chiński"?
- Ślady Jana Heweliusza: O arcyrzadkiej książce gdańskiego astronoma, która cudem ocalała z wielkiego pożaru drukarni w 1679 roku.
- Kulisy wielkiego powrotu: Jak polskie ministerstwo wycofało z aukcji w USA i sprowadziło z powrotem do Szczecina XV-wieczny starodruk oraz luksusowy rękopis na welinie (szlachetnym pergaminie).
- List Birkenmajera z 1945 roku: Oficjalne, powojenne ostrzeżenie przed księgarzami, którzy przyjeżdżali wywozić ze Szczecina najcenniejsze inkunabuły.

Nagranie zrealizowaliśmy w Sali im. Stefana Flukowskiego w Książnicy Pomorskiej w Szczecinie za co bardzo dziękujemy.

W rozmowie udział wzięli:
Gość: prof. Agnieszka Borysowska (badaczka literatury i sekretarz naukowy Książnicy Pomorskiej)
Prowadzący: dr Eryk Karsucki

Uczestnicy fakultetu "Historia podróży i turystyki" odwiedzili ostatnio Muzeum - Pracownię Literacką Arkadego Fiedlera w Puszczykowie. O twórczości i zbiorach słynnego podróżnika opowiedzieli Marek i Arkady Radosław Fiedlerowie, synowie autora. Z kolei w przymuzealnym ogrodzie mogliśmy zobaczyć m. in. kopię okrętu Kolumba "Santa Maria", samolotu RAF Hurricane używanego przez Dywizjon 303, zabytków cywilizacji pozaeuropejskich, a nawet piramidy Cheopsa. 🗿🦜🦋 Słowem - świat w pigułce, niemal jak u Hadriana w Tivoli 🌎 fot. Dawid Barbarzak

Wspomnień czar, czyli trzecia część majowych wyjazdów Śródziemnomorzan. W dniach 24-31 maja miała miejsce praktyka turystyczna w tureckim Bodrum pod kierunkiem prof. Rafała Dymczyka 🇹🇷 ⛱ 🌴Uczestnicy mieli możliwość m. in. zwiedzić ruiny starożytnego Halikarnasu (ze słynnym niegdyś grobowcem Mauzolosa), późniejsze zamki joannitów, a także odbyć rejs na pobliską wyspę Kos 🇬🇷, miejsce narodzin "ojca medycyny", Hipokratesa. ⚕

Zapraszamy do udziału we współorganizowanej przez prof. MATEUSZA STRÓŻYŃSKIEGO konferencji w Cambridge:
THE WORLD SOUL

Poniżej program, a w pierwszym komentarzu link do transmisji na zoom

THE WORLD SOUL

The Cambridge Centre for the Study of Platonism, 18-20 June 2026

Thursday, 18 June - Room 7, Faculty of Divinity

9.00 Opening remarks: Douglas Hedley, Director of the Centre

9.15 Keynote Lecture (remotely):

Iain McGilchrist (All Souls College, Oxford, quondam), The Brain in Service of the Soul

11.00 Coffee Break

11.30-1.00 Session One

David C. Schindler (John Paul II Institute, Washington), Can Soul Contribute to Intellect? Plotinus on the Novelty of History

Mateusz Stróżyński (Adam Mickiewicz University, Poznań), The Logos, the Angelic City, and the Divine Humanity: A Christian Philosophical Perspective on the World Soul

1.00 Lunch Break

3.30-5.00 Session Two

Margaret Barker, The Net and the Bonds (remotely)

Dominic White, Created Wisdom: Is Belief in a World Soul Compatible with Christianity?

5.00 Comfort Break

5.30-7.00 Session Three

Tista Austin, Vergil and the Nature of the Soul

Christian Pietsch (University of Münster), Augustine and the World Soul (remotely)

Stephen Gersh (Notre Dame University), The World Soul in Thierry of Chartres

Friday, 19 June – Thirkill Room, Clare College

9.00-10.30 Session Four

Anna Corrias (Ralston College), Singing and Weaving: Marsilio Ficino on the World Soul

Jakub Handszu (Adam Mickiewicz University), Microcosm and Macrocosm in Leonardo da Vinci

10.30 Coffee Break

11.00-1.15 Session Five

Matthew Nini (Institute of Philosophy, Zagreb), World Soul and World Spirit: Platonic Reading of German Romanticism

Marta Sukiennicka (Adam Mickiewicz University), The World Soul and Romantic Palingenesis of Life Forms: Charles Nodier on the Metamorphoses of Matter

Sean McGrath (Newfoundland, Memorial University), The Soul of Nature: A Cusanian Intervention into the Early Schelling (remotely)

1.15 Lunch Break

5:00-6.30 Session Five

Rupert Sheldrake, The World Soul and the Fields of Nature

Michael Levin (Tufts University), Free Lunches: Model Systems for Studying the Agential Gifts from the Platonic Space

6.30 Dinner – Clare Buttery

7.30 Conference Concert – Clare College

Saturday, 20 June – Thirkill Room, Clare College

9.00-10.30 Session Seven

Marc-Thilo Glowacki (Adam Mickiewicz University), God Mixed in the World – Manichaean World Soul in the Graeco-Roman Polemical Literature

Andreea-Maria Lemnaru-Espuna (University of Vienna), From the World Soul to Panpsychism? Neoplatonic Perspectives on Ensouled Nature

10.30 Coffee Break

11.00-12.30 Session Eight

Andrew Jackson (Faraday Institute, Cambridge), Man as Microcosm in Maximus the Confessor and Its Theological and Scientific Implications

Frederick Lauritzen, A Byzantine View on the World Soul

12.30 Lunch Break (Selwyn College)

2.30-4.00 Session Nine

Ilya Sinitsa (Adam Mickiewicz University), The World Soul in the Russian poetry of the Silver Age

Christian Hengstermann (University of Wuppertal), God in All Things: Divine and Human Agency in Anne Conway’s Rational Christology of Middle Nature

4.00 Coffee Break

4.30-6.00 Session Ten

Ben Davidson (University of Cambridge), A "Spirit of the Gaps"? The World Soul in the Cambridge Platonists and its Ambivalent Legacy

Douglas Hedley (University of Cambridge), The World Soul and Wisdom

6.00 Concluding remarks: Mateusz Stróżyński, Douglas Hedley

7.00 Conference Dinner – Clare College

Relacji wyjazdowych ciąg dalszy. W połowie maja studenci Studiów śródziemnomorskich WFPiK, wraz z MSI, Liberal Art and Sciences UAM, oraz przedstawicielami dwunastu ukraińskich uniwersytetów wzięli udział w naukowym objeździe po Bałkanach, realizując projekt dotyczący rzymskiej drogi Via Egnatia i jej wpływu na kulturę bałkańskich krajów.
Wyjazd zorganizował dyrektor MSI prof. Rafal Dymczyk, któremu pomagał dr Ernest Pempera. Gościem specjalnym był prof. UC Berkeley Ilan Roth.

W dniach 12-21 maja sześcioro naszych śmiałków z I roku Studiów śródziemnomorskich wyruszyło na samodzielną ekspedycję na Sycylię 🌴🏛🍋 Odwiedzono starożytne miasta greckie (Katania, Syrakuzy, Taormina, Mesyna), a także miejsca związane z filmowym "Ojcem chrzestnym" (Savoca, Forza d'Agro). Poniżej relacja fotograficzna z wyjazdu.

Pod koniec maja uczestnicy przedmiotu "Język i kultura Hiszpanii (III rok Studiów śródziemnomorskich) dwukrotnie wyruszyli na spacer po Poznaniu śladami kulturowych związków polsko-hiszpańskich. 🇵🇱🇪🇸🚶🏻🚶🏼‍♀️🚶🏽‍♂️
Wśród wystąpień była mowa m. in. o żyjącej niegdyś w Poznaniu pisarce Sofii Perez Casanovie Lutosławskiej, hiszpańskich wątkach w poezji Mickiewicza, czy pamiętnikarzu Andrzeju Niegolewskim - bohaterze spod Somosierry, pochowanym na Wzgórzu św. Wojciecha.

Niezwykłe odkrycie epigraficzne! 📜🪦👀 W jednej z kamienic na poznańskim Starym Rynku, w powstającym właśnie Muzeum Mieszkańców, odkryto renesansową płytę z inskrypcją łacińską, częściowo uszkodzoną. Konsultacji na prośbę pracowników Muzeum Narodowego w Poznaniu udzielił dr Dawid Barbarzak z naszego Instytutu.

🔎Po odszyfrowaniu okazało się, że tablica zawiera dwie rzymskie sentencje nawołujące do cnoty umiarkowania. Pierwsza: "ID VELIS [QUOD] POSSIS" pochodzi z Terencjusza (Andria, w. 306), a w podobnej formie można ją spotkać na Wawelu. Druga, "MODERATA DURANT" zapożyczona z Seneki (Trojanki, w. 258-259) stanowi fragment rozmowy Agamemnona z Pyrrusem na temat trwałości władzy. Szczegóły w poście poniżej.

Mamy nadzieję, że tablica stanie się ciekawym eksponatem nowego muzeum, a także przedmiotem dalszych, ciekawych analiz! 👍Gratulujemy!