Bác sỹ Mai Xuân Phương

TRỞ VỀ ĐỂ TRAO YÊU THƯƠNG – GIỮ LỬA NIỀM TIN TRÊN HÀNH TRÌNH DÂN SỐ VÀ PHÁT TRIỂN

Ngày 17/6/2026 tại Thanh Hóa là một ngày thật đặc biệt và nhiều cảm xúc đối với tôi.

Sau một thời gian rời cương vị công tác, hôm nay tôi lại có dịp trở về với lĩnh vực đã gắn bó bằng cả tuổi trẻ, tâm huyết và trách nhiệm của mình – lĩnh vực dân số và phát triển.

Theo lời mời của Lãnh đạo Cục Dân số, Bộ Y tế, tôi rất vinh dự được tham gia chương trình tập huấn “Kiến thức, kỹ năng truyền thông cho cán bộ truyền thông dân số năm 2026” do Cục Dân số phối hợp với Sở Y tế Thanh Hóa tổ chức dành cho Lãnh đạo, cán bộ truyền thông dân số của 19 tỉnh, thành phố phía Bắc.

Tôi được trao đổi cùng các đồng chí Lãnh đạo, cán bộ chủ chốt của hệ thống dân số qua 3 chuyên đề:

* Kỹ năng truyền thông chuyển đổi hành vi về dân số và phát triển;
* Kỹ năng truyền thông về duy trì mức sinh thay thế và giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh;
* Kỹ năng truyền thông về tận dụng cơ cấu dân số vàng và thích ứng với quá trình già hóa dân số.

Điều làm tôi xúc động nhất không chỉ là được đứng trên bục giảng, mà là được nhìn thấy ánh mắt chăm chú, tinh thần học tập nghiêm túc, sự tương tác trách nhiệm của các anh chị em đồng nghiệp đến từ các địa phương.

Trong suốt chương trình, các học viên đã cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đặt câu hỏi, thảo luận với tinh thần cầu thị và trách nhiệm cao. Đó chính là nguồn năng lượng tích cực giúp người làm nghề như tôi cảm nhận sâu sắc rằng: giá trị của tri thức chỉ thật sự sống khi được chia sẻ và lan tỏa.

Tôi xin trân trọng cảm ơn:
* Lãnh đạo Cục Dân số, Bộ Y tế đã tin tưởng, ghi nhận và tạo điều kiện để tôi tiếp tục được đóng góp;
* Lãnh đạo Phòng Pháp chế và Truyền thông Dân số cùng các đồng chí chuyên viên đã luôn phối hợp, hỗ trợ tận tình;
* Lãnh đạo Sở Y tế, Chi cục Dân số Thanh Hóa đã chuẩn bị đón tiếp chu đáo, trách nhiệm và sự hiếu khách mà tôi là người quê hương Xứ Thanh cũng cảm thấy tự hào và ấm áp tình người ;
* Đặc biệt cảm ơn Lãnh đạo Chi cục, Phòng Dân số cùng toàn thể cán bộ tham dự đến từ 19 tỉnh, thành phố phía Bắc đã dành sự quan tâm, tình cảm và tinh thần học tập đáng quý.

Những lời động viên, những cái bắt tay, những ánh mắt đồng cảm và sự ghi nhận của các đồng chí hôm nay chính là món quà tinh thần vô giá, tiếp thêm động lực để tôi tiếp tục cống hiến, tiếp tục chia sẻ những kinh nghiệm đã tích lũy được trong hành trình nghề nghiệp.

Tuổi tác có thể làm thay đổi vị trí công tác, nhưng tình yêu nghề, trách nhiệm với cộng đồng và khát vọng đóng góp cho sự phát triển của đất nước thì luôn còn mãi.

Xin trân trọng biết ơn và mong tiếp tục được đồng hành cùng những người làm công tác dân số trên hành trình mới.

Bài thơ sau đây là nỗi niềm của tôi:

NGỌN LỬA TRUYỀN THÔNG CÒN MÃI

Bao năm gắn bó ngành ta
Dân số – phát triển thiết tha nghĩa tình

Một đời giữ trọn niềm tin
Vì dân, vì nước, nghĩa tình tương lai

Hôm nay trở lại nơi này
Thanh Hóa gặp lại tháng ngày thân thương

Bục giảng vẫn ánh yêu thương
Trao bao kiến thức, mở đường hành trang

Bạn bè đồng nghiệp sẻ san
Cùng nhau vun đắp những trang cuộc đời

Lời trao gửi, tiếng cười tươi
Cho tim thêm ấm, cho người thêm tin

Cảm ơn Lãnh đạo tận tình
Cục Dân số đã nghĩa tình gửi trao

Cảm ơn đồng nghiệp biết bao
Phòng ban hỗ trợ ngọt ngào nghĩa ân

Thanh Hóa tình nghĩa ân cần
Cùng bao tỉnh bạn xa gần về đây

Học trò hôm ấy đong đầy
Say mê tiếp nhận từng ngày đổi thay

Truyền thông nối những bàn tay
Đưa dân số đẹp tương lai nước nhà

Dẫu nay tóc đã pha màu
Ngọn lửa tâm huyết trước sau vẫn hồng

Một đời giữ trọn tấm lòng
Với nghề, với nước, với dòng dân sinh

Mai sau dù bước hành trình
Niềm tin còn mãi nghĩa tình còn sâu.
(BsMXP 17/6/2026)

Dưới đây là một số hình ảnh của Lớp Tập huấn là minh chứng: “Một ngày trở về thật nhiều cảm xúc – nơi tri thức được sẻ chia, tình đồng nghiệp được nối dài và ngọn lửa truyền thông dân số tiếp tục được lan tỏa…”

Trân trọng !

Bạn cần biết: BỐN TRỤ CỘT VÀNG CỦA SỨC KHỎE TUỔI TRUNG NIÊN: VẬN ĐỘNG – DINH DƯỠNG – VI CHẤT – TINH THẦN”.
Hướng tới: THÂN KHỎE – TÂM AN – TRÍ SÁNG
(Thứ 2 đầu tuần 15/6/2026 & là ngày mùng 1 đầu tháng 5 âm lịch)

Kính thưa các cô bác, anh chị !
Trong hành trình chăm sóc sức khỏe, chúng ta thường nghĩ rằng bệnh tật đến từ tuổi tác. Nhưng thực tế, nhiều vấn đề sức khỏe lại bắt đầu từ những thiếu hụt âm thầm trong cách sống hằng ngày: ít vận động, ăn uống thiếu cân đối, ngủ chưa đủ, căng thẳng kéo dài và thiếu một số dưỡng chất cần thiết.

Cơ thể con người giống như một cỗ máy tinh vi. Muốn cỗ máy hoạt động bền bỉ, không chỉ cần “nhiên liệu” là thức ăn, mà còn cần những “chất xúc tác” giúp các quá trình sinh học diễn ra thuận lợi. Đó chính là vai trò của các vi chất dinh dưỡng.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng:
Vi chất không tạo nên sức khỏe một mình.
Vi chất chỉ phát huy giá trị khi được đặt trong một lối sống khoa học.

BA NỀN TẢNG QUAN TRỌNG LÀ:

Một là: VẬN ĐỘNG đúng cách
Cơ thể sinh ra để vận động. Đi bộ, tập sức mạnh, kéo giãn, luyện thăng bằng… giúp duy trì cơ bắp, xương khớp, tuần hoàn máu, chuyển hóa đường và mỡ, đồng thời cải thiện tinh thần.

Một người trung niên khỏe không chỉ là người “không bệnh”, mà còn là người:
* đi lại linh hoạt,
* có sức mạnh cơ bắp,
* ngủ tốt,
* tinh thần vui vẻ.

Hai là: ĂN UỐNG ĐỦ & ĐÚNG CÁCH

Ưu tiên:
* thực phẩm tươi, rõ nguồn gốc, và rất ít độc tính LECTIN
* đa dạng màu sắc,
* đủ đạm,
* đủ rau xanh,
* chất béo tốt,
* hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.

Một chế độ ăn tốt phải cung cấp được năng lượng, nguyên liệu xây dựng cơ thể và các vitamin, khoáng chất cần thiết.

Ba là: BỔ SUNG VI CHẤT KHI CẦN THIÊT …!

Tuổi càng cao, khả năng hấp thu một số dưỡng chất có thể giảm; người ít ra nắng, ít ăn cá, ăn kiêng, stress nhiều hoặc có nhu cầu đặc biệt có thể cần quan tâm hơn đến vi chất.

Những “người bạn nhỏ” nhưng vai trò lớn của cơ thể

1. VITAMIN D3 – Người hỗ trợ đưa canxi đến đúng nơi

Vitamin D3 giúp cơ thể hấp thu canxi tốt hơn, góp phần duy trì xương chắc khỏe, hỗ trợ cơ bắp và miễn dịch.

Đặc biệt hữu ích với:
* người ít tiếp xúc ánh nắng,
* người lớn tuổi,
* người ít vận động.

2. Canxi – Nền móng của hệ xương và vận động.
Canxi không chỉ liên quan đến xương mà còn tham gia vào hoạt động của cơ và thần kinh.

Tuy nhiên:
Có canxi chưa đủ, cần có Vitamin D3 và lối sống phù hợp để canxi được sử dụng hiệu quả.

Các dạng canxi hữu cơ như canxi citrate thường có ưu điểm về khả năng dung nạp ở một số người.

3. Magie – Khoáng chất của sự thư giãn
Magie tham gia vào hàng trăm phản ứng chuyển hóa trong cơ thể.

Có thể hỗ trợ:
* hoạt động thần kinh,
* thư giãn cơ,
* giảm cảm giác căng thẳng,
* chuyển hóa năng lượng.

Dạng magie bisglycinat thường được đánh giá là dễ dung nạp hơn ở nhiều người.

4. Omega-3 – Người bạn của tim và não

Omega-3, đặc biệt EPA và DHA từ cá biển, có vai trò quan trọng trong:
* sức khỏe tim mạch,
* não bộ,
* thị giác,
* cân bằng phản ứng viêm.

Người ít ăn cá biển có thể có nguy cơ thiếu hụt.

5. Vitamin nhóm B – Hỗ trợ hệ thần kinh và năng lượng

Các vitamin nhóm B tham gia vào:
* chuyển hóa thức ăn thành năng lượng,
* hoạt động thần kinh,
* duy trì sự tỉnh táo.

Những người làm việc trí óc nhiều, căng thẳng kéo dài cần chú ý chế độ ăn đủ nhóm này.

6. Vitamin C – Người bảo vệ tế bào

Vitamin C là chất chống oxy hóa quan trọng, tham gia:
* tổng hợp collagen,
* duy trì mô liên kết,
* hỗ trợ miễn dịch,
* bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa.

Nguồn tự nhiên tốt:
ổi, kiwi, ớt chuông, rau xanh, trái cây tươi.

7. Kẽm, sắt và vitamin tổng hợp – Bổ sung đúng khi cơ thể cần

Đây là những dưỡng chất quan trọng nhưng không nên dùng tùy tiện.

Đặc biệt:
* sắt chỉ nên bổ sung khi có nhu cầu hoặc thiếu hụt được xác định,
* vitamin tan trong dầu như D, K cần chú ý liều lượng,
* người đang dùng thuốc nên hỏi chuyên môn khi phối hợp nhiều loại.

Nguyên tắc vàng khi bổ sung vi chất
Không chạy theo “uống nhiều”.
Hãy hướng tới “đúng và đủ”.

Một chế độ tốt:

🌱 Ăn uống đa dạng
+
🚶 Vận động thường xuyên
+
💊 Bổ sung vi chất phù hợp khi cần

sẽ tạo nên nền tảng:

THÂN KHỎE – TÂM AN – TRÍ SÁNG

Bài thơ BsMXP mong được chia sẻ với cộng đồng:

GIỮ GÌN SỨC KHỎE TUỔI VÀNG

Tuổi đời chẳng ngại tháng năm
Giữ thân khỏe mạnh âm thầm không “đau”.

Vận động cho máu lưu thông
Cơ bền, xương chắc, lòng không ngại gì

Ăn ngon cần đủ chất chi
Rau xanh, cá thịt, lựa gì sạch trong

Ngủ yên dưỡng sức tinh thần
Giữ tâm thanh thản, muôn phần an vui

Vi chất góp sức đẩy lùi
Những khi cơ thể thiếu vùi tháng năm

D, Canxi với Magie
Giúp xương, giúp lực, giúp đi vững vàng

Omega nối nhịp tim sang
B cùng C giữ cơ quan khỏe đều

Đừng ham uống quá nhiều liều
Đúng và vừa đủ mới theo lâu dài

Thân khỏe từ những hôm nay
Tâm an, trí sáng tháng ngày bình yên.
(BsMXP 15/6/2026)

Cầnnf

* Vi chất không phải thuốc chữa bệnh, mà là những yếu tố hỗ trợ giúp cơ thể vận hành tối ưu khi có thiếu hụt hoặc nhu cầu tăng.
* Không nên tạo cảm giác “uống càng nhiều càng khỏe”; quan trọng là đúng đối tượng – đúng loại – đúng liều – đúng thời điểm.
* Nền tảng sức khỏe vẫn là: vận động + dinh dưỡng cân bằng + giấc ngủ + tinh thần + kiểm tra sức khỏe định kỳ. Vi chất là “mảnh ghép hỗ trợ”, không thay thế lối sống.
* Mỗi người có nhu cầu khác nhau tùy tuổi, giới, bệnh nền, thuốc đang dùng, chế độ ăn.

Bạn cần biết: SỨC KHỎE – TÀI SẢN QUÝ GIÁ NHẤT CỦA MỖI NGƯỜI

❤️Những ngày nắng nóng cực đoan đang diễn ra trên nhiều địa phương không chỉ gây mệt mỏi, mất nước, kiệt sức mà còn làm gia tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh tim mạch, hô hấp, rối loạn tâm thần kinh và nhiều bệnh lý khác.

Trong cuộc sống, chúng ta thường dành rất nhiều thời gian để kiếm tiền, xây dựng sự nghiệp và chăm lo cho gia đình. Nhưng có một điều vô cùng quan trọng mà đôi khi chúng ta lại quên mất:

Sức khỏe không phải là tất cả, nhưng khi mất sức khỏe thì mọi thứ khác đều trở nên khó khăn.

🌿 Người khôn ngoan không đợi đến khi mắc bệnh mới lo chữa bệnh, mà chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe mỗi ngày.

🌿 Mỗi bữa ăn lành mạnh, mỗi giấc ngủ đủ đầy, mỗi bước chân vận động, mỗi phút thư giãn tinh thần chính là những khoản “tiết kiệm” quý giá cho tương lai.

🌿 Không có loại thuốc nào thay thế được lối sống khoa học. Ngược lại, một lối sống lành mạnh có thể giúp phòng ngừa rất nhiều bệnh tật.

🌿 Trong thời tiết nắng nóng hiện nay, hãy đặc biệt lưu ý:
✅ Uống đủ nước.
✅ Hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng gắt.
✅ Bổ sung rau xanh, trái cây.
✅ Ngủ đủ giấc.
✅ Duy trì vận động phù hợp.
✅ Không lạm dụng rượu bia, thuốc lá.
✅ Theo dõi huyết áp, đường huyết và các bệnh mạn tính.
✅ Giữ tinh thần lạc quan, vui vẻ và cân bằng.

💝 Món quà quý giá nhất mà mỗi chúng ta có thể dành cho bản thân, gia đình và cộng đồng không phải là vật chất, mà chính là một cơ thể khỏe mạnh và một tinh thần tích cực.

Hãy chủ động chăm sóc sức khỏe từ hôm nay, bởi dự phòng luôn tốt hơn điều trị và sức khỏe chính là nền tảng của mọi hạnh phúc.

Đừng đợi đến khi bệnh tật mới thấy sức khỏe quý giá. Hãy chăm sóc sức khỏe mỗi ngày, bởi đó là tài sản duy nhất theo ta suốt cuộc đời.

Bạn nghĩ sao về nội dung trên !?

Bs Mai Xuân Phương – Bộ Y tế

Chiều thứ 5 ngày 04/6/2026: MỘT SỰ KIỆN ĐỂ LẠI NHIỀU CẢM XÚC… với chủ đề: “GIAO TIẾP THẤU CẢM-ĐỒNG HÀNH HIỆU QUẢ-CÂN BẰNG ÁP LỰC: BA NĂNG LỰC CỐT LÕI CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ TRONG GIAI ĐOẠN MỚI”,

Tôi đã có buổi chia sẻ cho tập thể cán bộ nhân viên Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai với sự tham dự của hơn 60 bác sỹ, điều dưỡng và nhân viên y tế của khoa…
Cảm nhận của tôi là một không khí rất đặc biệt: không phải một buổi học mang tính hình thức, mà là một buổi chia sẻ nghề nghiệp đầy cảm xúc. Những ánh mắt chăm chú, những cuốn sổ ghi chép mở rộng, những người ngồi lại dù đã quá giờ làm việc… tất cả đều cho thấy sự đồng cảm giữa người nói và người nghe.

Khoa Nội tiết - Đái tháo đường Bệnh viện Bạch Mai là một tập thể có truyền thống hơn 45 năm, đang gánh trên vai khối lượng công việc rất lớn, số lượng người bệnh đông, áp lực chuyên môn cao, lại đứng trước nhiều cơ hội và thách thức của thời kỳ chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và cạnh tranh y tế chất lượng cao. Trong hoàn cảnh đó, việc tập thể cán bộ y tế dành trọn 2,5 giờ để cùng suy ngẫm về giao tiếp thấu cảm, tinh thần đồng đội và chăm sóc chính mình thực sự rất đáng trân trọng.

Và đây cảm xúc của tôi qua Bài thơ:

GIAO TIẾP THẤU CẢM – ĐỒNG HÀNH HIỆU QUẢ

Chiều nay tại Khoa Nội tiết,
Lòng người như được kết thêm duyên
Khoa ta: bốn lăm năm bền
Vững vàng thương hiệu, vẹn nguyên nghĩa tình.

Người thầy thuốc giữa hành trình
Bao nhiêu áp lực vẫn gìn yêu thương
Ngày đêm trên khắp nẻo đường
Chăm lo người bệnh như người thân quen.

Ngoài kia nắng đổ bên thềm
Trong phòng họp lại dịu êm lạ thường
Sáu mươi áo trắng thân thương
Lặng im nghe lắng từng chương chuyện nghề.

Không ai thúc giục ra về
Dẫu cho thời lượng đã xê quá giờ
Bao điều trăn trở, đợi chờ
Bỗng thành đồng cảm qua từng sẻ chia.

Người bệnh đâu chỉ cần toa
Mà cần ánh mắt chan hòa cảm thông
Một lời giải thích tận lòng
Cũng làm dịu bớt bão giông cuộc đời.

Đồng nghiệp sát cánh cùng người
Chung tay gánh vác bao lời khó khăn
Một câu hỏi rất ân cần
“Cần tôi hỗ trợ?” muôn phần quý hơn.

Nghề y đâu chỉ chuyên môn
Mà còn giữ lửa tâm hồn ngành Y
Giữ cho trái tim không đầy
Những lo toan khiến hao gầy niềm tin.

Khoa mình còn lắm hành trình
Nhân lực, nghiên cứu, công trình phía xa
Nhưng bằng ý chí thiết tha
Khó khăn rồi sẽ vượt qua vững vàng.

Xin tri ân Ban lãnh đạo Khoa
Dẫu nơi công tác vẫn là dõi theo
Bác sĩ Bảy gửi bao điều
Quan tâm, trăn trở với nhiều yêu thương.

Liên Phương, Phương Thảo thân thương
Nguyễn Trang Nhung giữ tình thương công đoàn
Tiến Hồng trách nhiệm chu toàn
Âm thầm kết nối để lan tình người

Buổi chiều khép lại diệu kỳ
Mà như vừa mới bắt đầu hành trang
Để mai người bệnh mỗi phòng
Nụ cười thấu cảm lại mang đến gần.

Xin ghi một chút ân cần
Tặng người áo trắng đang cần sẻ chia:

Chuyên môn tạo dựng sẻ chia,
Thấu cảm gieo hạt niềm tin cho đời.
Đồng lòng tạo sức mạnh rồi,
Gia đình là điểm tựa nơi trở về.
(BsMXP 04/6/2026)

Xin cảm ơn Khoa Nội tiết – Đái tháo đường Bệnh viện Bạch Mai đã dành cho tôi một buổi chiều nhiều cảm xúc, nhiều yêu thương và nhiều hy vọng. Những ánh mắt chăm chú, những trang sổ ghi chép và những lời mong gặp lại chính là món quà quý giá nhất đối với người chia sẻ. ❤️

Phải chăng: SỨC KHOẺ BẮT ĐẦU TỪ HỆ TIÊU HOÁ ?

Bạn cần biết: Mùa hè nóng nực, sốc nhiệt và hơn thế nữa việc ăn uống rất thiết thực hỗ trợ cho việc chủ động chăm sóc sức khoẻ. Trong đó BsMXP vẫn rất quan tâm đến Hệ Tiêu hoá và muốn được sẻ chia: RẤT THIẾT THỰC Ạ !

SỨC KHỎE BẮT ĐẦU TỪ HỆ TIÊU HÓA

Hệ tiêu hóa được ví như “nhà máy dinh dưỡng” của cơ thể. Mỗi ngày, hệ tiêu hóa tiếp nhận thức ăn, chuyển hóa thành năng lượng và các chất cần thiết để nuôi dưỡng hơn 70.000 tỷ tế bào.

Nhưng vai trò của hệ tiêu hóa không chỉ dừng lại ở việc tiêu hóa thức ăn.

Các nghiên cứu hiện đại cho thấy:

* Khoảng 70% hệ miễn dịch của cơ thể nằm ở đường ruột.
* Hàng nghìn tỷ vi khuẩn có lợi trong ruột tham gia bảo vệ sức khỏe và chống lại bệnh tật.
* Đường ruột còn được gọi là “bộ não thứ hai” vì có mối liên hệ chặt chẽ với thần kinh và cảm xúc.
* Nhiều bệnh lý mạn tính như béo phì, đái tháo đường, tim mạch, gan nhiễm mỡ, thậm chí một số bệnh lý thần kinh đều có liên quan đến sức khỏe hệ tiêu hóa.

THỰC TRẠNG ĐÁNG LO NGẠI HIỆN NAY

Nhịp sống hiện đại đang khiến các bệnh tiêu hóa gia tăng nhanh chóng.

Những nguyên nhân phổ biến gồm:

* Ăn uống thất thường, bỏ bữa hoặc ăn quá muộn.
* Lạm dụng thức ăn nhanh, đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn.
* Uống nhiều rượu bia, nước ngọt có đường.
* Hút thuốc lá.
* Thường xuyên căng thẳng, mất ngủ.
* Ít vận động.
* Lạm dụng thuốc giảm đau, kháng sinh và nhiều loại thuốc khác.

Hậu quả là số người mắc các bệnh lý tiêu hóa ngày càng tăng, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.

NHỮNG BỆNH TIÊU HÓA THƯỜNG GẶP NHẤT

1. Viêm loét dạ dày – tá tràng

Thường gây đau vùng thượng vị, đầy bụng, khó tiêu, ợ chua.

Nếu không điều trị tốt có thể dẫn đến xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày hoặc làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

2. Trào ngược dạ dày – thực quản

Biểu hiện bằng nóng rát sau xương ức, ợ chua, ho kéo dài, khàn tiếng.

Nhiều người điều trị không đúng nên bệnh tái phát liên tục.

3. Rối loạn tiêu hóa

Đầy hơi, chướng bụng, tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài.

Đây thường là dấu hiệu cho thấy hệ vi sinh đường ruột đang mất cân bằng.

4. Hội chứng ruột kích thích

Là bệnh rất phổ biến trong xã hội hiện đại.

Người bệnh thường đau bụng, đi ngoài thất thường, triệu chứng tăng lên khi căng thẳng.

5. Polyp đại tràng

Thường không có triệu chứng rõ rệt.

Một số loại polyp có thể tiến triển thành ung thư đại trực tràng nếu không được phát hiện và cắt bỏ kịp thời.

6. Gan nhiễm mỡ và bệnh lý gan mật

Đây cũng được xem là một phần quan trọng của hệ tiêu hóa.

Bệnh ngày càng gia tăng do béo phì, ít vận động và chế độ ăn không hợp lý.

NHỮNG DẤU HIỆU KHÔNG NÊN CHỦ QUAN

Hãy đi khám chuyên khoa tiêu hóa nếu xuất hiện:

* Đau bụng kéo dài.
* Đầy bụng, khó tiêu trên 2 tuần.
* Ợ chua thường xuyên.
* Nuốt nghẹn.
* Sụt cân không rõ nguyên nhân.
* Đại tiện ra máu.
* Phân đen như bã cà phê.
* Thiếu máu kéo dài.
* Táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài.

7 NGUYÊN TẮC VÀNG GIÚP BẢO VỆ HỆ TIÊU HÓA

1. Ăn đúng giờ, không bỏ bữa.
2. Tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ.
3. Uống đủ nước mỗi ngày.
4. Hạn chế rượu bia, thuốc lá và đồ uống có đường.
5. Không lạm dụng thuốc giảm đau, kháng sinh.
6. Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày.
7. Khám sức khỏe định kỳ và nội soi tiêu hóa theo khuyến cáo của bác sĩ.

THÔNG ĐIỆP CUỐI CÙNG

Nhiều bệnh lý tiêu hóa nguy hiểm không gây đau ở giai đoạn đầu. Khi có triệu chứng rõ ràng thì bệnh có thể đã tiến triển nặng.

Vì vậy, chăm sóc hệ tiêu hóa không chỉ là ăn ngon, tiêu hóa tốt mà còn là đầu tư cho miễn dịch, tuổi thọ và chất lượng cuộc sống.

Muốn khỏe mạnh lâu dài, hãy bắt đầu từ chính đường ruột của mình.

✅ “Đường ruột khỏe - miễn dịch khỏe.”

✅ “Ung thư đại trực tràng hiện đang có xu hướng trẻ hóa.”

✅ “Nội soi tiêu hóa định kỳ có thể phát hiện sớm polyp và ngăn ngừa ung thư.”

✅ “Không phải mọi cơn đau bụng đều là bệnh nhẹ; nhiều bệnh tiêu hóa nguy hiểm diễn tiến âm thầm.”

✅ “Ăn uống lành mạnh, ngủ đủ, giảm stress và vận động thường xuyên chính là ‘thuốc bổ’ tốt nhất cho hệ tiêu hóa.”

“MUỐN KHỎE MẠNH LÂU DÀI - HÃY CHĂM SÓC HỆ TIÊU HÓA NGAY TỪ HÔM NAY

“ĐƯỜNG RUỘT KHỎE - CƠ THỂ KHỎE - CUỘC SỐNG KHỎE.”

Bạn cần biết: PHÒNG CHỐNG UNG THƯ: ĐỪNG ĐỢI TẾ BÀO UNG THƯ LÊN TIẾNG MỚI THAY ĐỔI LỐI SỐNG!

Không phải người xưa đã từng nói: “BỆNH TỪ MIỆNG MÀ VÀO” – THÔNG ĐIỆP ĐÁNG SUY NGẪM TỪ “TÂM SỰ CỦA TẾ BÀO UNG THƯ”

03/6/2026 – Bs Mai Xuân Phương BYT chia sẻ

Tôi vừa đọc được một bài viết mang tên “Tâm sự của tế bào ung thư”. Dù được viết dưới dạng nhân hóa, hài hước và có một số chi tiết chưa hoàn toàn chính xác về mặt khoa học, nhưng bài viết gợi cho chúng ta suy nghĩ rất đáng giá:

👉 Ung thư không xuất hiện trong một ngày.

👉 Đặc biệt, nhiều loại ung thư đường tiêu hóa như ung thư đại trực tràng, dạ dày, thực quản, gan, tụy… có liên quan chặt chẽ đến lối sống và thói quen ăn uống kéo dài nhiều năm.

Ngày nay, không ít người ăn theo sở thích hơn là theo nhu cầu của cơ thể:

* Thích đồ nướng cháy cạnh.
* Thích thịt đỏ, thịt chế biến sẵn.
* Thích ăn mặn, ăn khuya.
* Thích đồ ngọt, nước ngọt có đường.
* Thích bia rượu, thuốc lá.
* Ngại rau xanh, trái cây.
* Ít vận động, thường xuyên thức khuya.

Những thói quen đó không gây ung thư ngay lập tức, nhưng âm thầm tạo nên tình trạng viêm mạn tính, rối loạn chuyển hóa, béo phì và làm tăng nguy cơ xuất hiện các tế bào bất thường theo thời gian.

Nhiều nghiên cứu trên thế giới cho thấy khoảng 30–50% trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua lối sống lành mạnh.

Điều đáng tiếc là khi sức khỏe còn tốt, chúng ta thường chiều theo cái “sướng miệng” của vài phút hiện tại mà quên mất cái giá phải trả của nhiều năm sau.

Người xưa đã đúc kết một câu rất sâu sắc:

“Bệnh từ miệng mà vào.”

Nhưng cũng chính từ cái miệng ấy, chúng ta có thể lựa chọn để bảo vệ sức khỏe của mình mỗi ngày.

CÓ 6 VIỆC NÊN LÀM ĐỂ GIẢM NGUY CƠ UNG THƯ

✅ Ăn đa dạng, cân đối, tăng rau xanh và trái cây.

✅ Hạn chế thịt chế biến sẵn, đồ nướng cháy, đồ ăn nhanh.

✅ Không hút thuốc lá, hạn chế lạm dụng rượu bia.

✅ Duy trì cân nặng hợp lý.

✅ Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày.

✅ Giữ tinh thần tích cực, ngủ đủ giấc và khám sức khỏe định kỳ.

Bài thơ ngẫu hứng:

HÃY PHÒNG UNG THƯ TỪ HÔM NAY

Miệng ăn chọn lựa từng ngày,
Sức khỏe vì thế đong đầy tình thương.

Đừng vì chút vị thơm lừng,
Mà quên cơ thể hao mòn tháng năm.

Rau xanh kết bạn âm thầm,
Trái cây tươi ngọt góp phần dưỡng nuôi.

Bớt bia rượu, bỏ thuốc rồi,
Đi bộ nhiều bước cho đời khỏe hơn.

Ngủ ngon, giữ dạ vui luôn,
Bình an là thuốc quý hơn bạc vàng.

Ung thư chẳng đến vội vàng,
Vì theo “sở thích” nên sai mỗi ngày.

Hôm nay thay đổi từ đây,
Mai sau sức khỏe tràn đầy niềm vui.
(BsMXP 03/6/2026

Bạn cần biết: “CANXI KHÔNG THỂ ĐI MỘT MÌNH TRONG KHI 7 VI CHẤT VÀNG GIÚP XƯƠNG KHỎE, CƠ CHẮC, NÃO MINH MẪN VÀ SỐNG THỌ: CHÍNH LÀ ĐÓNG GÓP KHÔNG NHỎ CHO THÂN KHOẺ, TÂM AN & TRÍ SÁNG !

Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần uống canxi là đủ để chống loãng xương.

Thực tế không phải vậy ! Canxi chỉ là “viên gạch”. Muốn xây nên một bộ xương khỏe mạnh, cơ thể cần cả một “đội ngũ xây dựng” gồm Vitamin D3, Magie, Vitamin K2, Kẽm, Sắt, Vitamin C, Vitamin tổng hợp, Omega 3… cùng với chế độ ăn uống hợp lý và vận động thường xuyên khoa học.

Nếu dùng không đúng, uống không đủ hoặc phối hợp sai cách, các vi chất quý giá này có thể giảm hấp thu, giảm hiệu quả hoặc thậm chí gây tác dụng không mong muốn.

Nhân ngày cuối tháng: Ngày Chủ nhật (31/5/2026) cũng là Ngày Thế giới Phòng, chống tác hại THUỐC LÁ và hơn thế nữa là Ngày Rằm Tháng 4: Ngày Phật Đản là động lực BsMXP muốn được chia sẻ những nội dung rất quan trọng sau:

I. VI CHẤT LÀ GÌ ?

Vi chất dinh dưỡng gồm hai nhóm lớn:

1. Vitamin gồm các:
* Vitamin A
* Vitamin nhóm B
* Vitamin C
* Vitamin D
* Vitamin E
* Vitamin K

2. Khoáng chất gồm:
* Canxi
* Magie
* Kẽm
* Sắt
* Đồng
* Selen
* Iốt…

Gọi là “vi chất” vì cơ thể chỉ cần với lượng rất nhỏ nhưng lại quyết định hàng nghìn phản ứng sinh học quan trọng.

Thiếu vi chất giống như một cỗ máy hiện đại thiếu những con ốc nhỏ nhưng thiết yếu.

II. CƠ THỂ CẦN CÓ NHIỀU VI CHẤT NHƯNG CÓ 7 VI CHẤT QUAN TRỌNG NHẤT CHO NGƯỜI TRUNG NIÊN VÀ CAO TUỔI DƯỚI ĐÂY:

1. Canxi – viên gạch của bộ xương. Vai trò của canxi là:

✅ Tạo xương và răng

✅ Dẫn truyền thần kinh

✅ Co cơ

✅ Điều hòa nhịp tim

Nếu thiếu canxi sẽ dẫn tới các dấu hiệu:
* Chuột rút
* Tê bì
* Đau nhức xương khớp
* Loãng xương
* Dễ gãy xương

2. Vitamin D3 (còn gọi là nội tiết: – người mở cửa). Vì D3 giúp ruột hấp thu canxi.

Nếu không có D3:
* Uống nhiều canxi vẫn hấp thu kém.
* Hiệu quả chống loãng xương giảm rõ rệt.

Nguồn tự nhiên của D3 là:
* Ánh nắng mặt trời
* Cá béo
* Lòng đỏ trứng…

3. Magie – người kích hoạt: Magie tham gia hơn 300 phản ứng enzym.

Vai trò của Magie là:

✅ Hoạt hóa Vitamin D

✅ Giúp cơ thư giãn

✅ Giảm chuột rút

✅ Hỗ trợ giấc ngủ

✅ Tham gia tạo xương

Về liều sử dụng Magie. Nếu viên Magie 100 mg:

* 5 đến 8 viên/ngày = 500 - 800mg/ngày.
Đây là liều tương đối cao đối với người lớn tuổi nếu dùng kéo dài. Thông thường:
* Nhu cầu: 320–420 mg/ngày (bao gồm cả thức ăn).
* Bổ sung thuốc thường 100–300 mg Magie nguyên tố/ngày.
Do đó: ➡️ Không nên tự động uống 500-809 mg/ngày kéo dài nếu chưa đánh giá chức năng thận và tình trạng thiếu Magie. ➡️ Người suy thận cần đặc biệt thận trọng.
(magie có magie vô cơ và hữu cơ và tuỳ theo từng người bệnh Bs sẽ có hướng dẫn phù hợp và hiệu quả…)

4. Vitamin K2 – người dẫn đường vì K2 giúp:
👉 Đưa canxi vào xương.

👉 Hạn chế lắng đọng ở mô mềm.

K2 đặc biệt hữu ích khi:
* Đang dùng canxi
* Người loãng xương
* Người lớn tuổi

5. Kẽm – kiến trúc sư của quá trình tái tạo. Kẽm tham gia:

✅ Tạo collagen

✅ Liền vết thương

✅ Miễn dịch

✅ Tổng hợp hormon

Thiếu kẽm sẽ:
* Rụng tóc
* Chậm lành vết thương
* Giảm miễn dịch
* Ăn không ngon

6. Sắt – người vận chuyển oxy. Vai trò của sắt:

* Tạo Hemoglobin
* Nuôi dưỡng não
* Nuôi dưỡng cơ

Thiếu sắt sẽ:

* Thiếu máu
* Mệt mỏi
* Chóng mặt
* Giảm trí nhớ

Lưu ý: Không phải ai cũng cần uống sắt.

Chỉ nên dùng khi có bằng chứng thiếu sắt hoặc thiếu máu thiếu sắt.

7. Vitamin C – người thợ xây collagen

Vai trò của Vianin C:

✅ Tổng hợp collagen

✅ Chống oxy hóa

✅ Tăng hấp thu sắt

✅ Tăng miễn dịch

Nếu thiếu:

* Chảy máu chân răng
* Da lão hóa nhanh
* Vết thương lâu lành

8/. Vitamin tổng hợp (multivitamin): là hỗn hợp chứa nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu. Tác dụng chính của chúng là bù đắp sự thiếu hụt vi chất dinh dưỡng, từ đó hỗ trợ tăng cường sức đề kháng, giảm mệt mỏi, hỗ trợ chức năng não bộ, tim mạch, và duy trì sự khỏe mạnh của da, tóc, móng.

Vitamin tổng hợp giúp cung cấp các loại khoáng chất và vitamin thiết yếu cho cơ thể theo các dạng khác nhau, cụ thể:

Các loại vitamin: vitamin A, vitamin nhóm B (B3, B6, B9, B12), vitamin C, D, E,...;

Khoáng chất: Magnesium, Calcium, Selenium, Iron, Potassium, ZinC;

Thành phần khác: axit amin, thảo mộc, axit béo…

III. OMEGA-3 CÓ PHẢI LÀ VI CHẤT KHÔNG?

Không. Omega-3 là axit béo thiết yếu. Không thuộc nhóm vitamin hay khoáng chất.

Nhưng rất quan trọng. Vì Omega 3 có Vai trò rất quan trọng:

✅ Chống viêm

✅ Bảo vệ tim mạch

✅ Bảo vệ não

✅ Hỗ trợ mắt

✅ Giảm triglycerid

Thường người ta quan tâm:

* Dầu cá tự nhiên
* Dầu cá tinh khiết
* EPA/DHA dạng triglycerid
* EPA/DHA dạng ethyl ester

Dạng triglycerid hấp thu tốt hơn.
(Vì nó tan trong dầu nên Bs sẽ hướng dẫn cụ thể)

IV. TẠI SAO MỘT SỐ VI CHẤT KHÔNG NÊN UỐNG CÙNG NHAU?

Đây là điều rất nhiều người chưa biết.

Canxi và Sắt. Canxi làm giảm hấp thu sắt. Nên phải uống chúng ➡️ Cách nhau 2–3 giờ.

Canxi và Kẽm. Canxi liều cao làm giảm hấp thu kẽm.

➡️ Nên tách thời gian giữa 2 loại

Sắt và Kẽm

Cạnh tranh hấp thu. ➡️ Không nên uống cùng lúc.

Vitamin C và Sắt

Ngược lại: Vitamin C giúp hấp thu sắt. ➡️ Có thể uống cùng.

V. CÓ PHẢI CANXI - D3 - MAGIE PHẢI DÙNG THƯỜNG XUYÊN?

Không phải ai cũng cần dùng quanh năm.

Nguyên tắc đúng là: Dùng khi:

* Chế độ ăn thiếu
* Người cao tuổi
* Loãng xương
* Thiếu hụt đã được xác định
* Phụ nữ sau mãn kinh

Không nên:

* Uống theo phong trào
* Uống liều cao kéo dài mà không theo dõi

Vi chất tốt nhất vẫn là:
👉 Ăn đủ

👉 Ngủ đủ

👉 Tập đủ

👉 Bổ sung có mục tiêu

VI. VẬN ĐỘNG QUAN TRỌNG HƠN CẢ VI CHẤT?

Trong nhiều trường hợp: CÓ!

Xương là cơ quan sống. Khi cơ thể vận động:

* Tế bào tạo xương hoạt động mạnh hơn.
* Khối cơ tăng.
* Thăng bằng tốt hơn.
* Giảm té ngã.

Đi bộ nhanh, leo cầu thang, tập sức mạnh, tập kháng lực đều giúp tăng mật độ xương.

VII. VỀ CHẾ ĐỘ ĂN

✔ Ăn đúng giờ.

✔ Hạn chế đồ siêu chế biến.

✔ Hạn chế nước ngọt có ga.

✔ Hạn chế thức ăn nhanh.

✔ Giảm mỡ trans.

✔ Giảm đường tinh luyện.

Không nên dùng thuốc lá, thuốc lào và lạm dụng chất kích thích rượu, bia…

Tuy nhiên cần lưu ý:

❌ Không nên coi yến mạch là thực phẩm xấu.

Thực tế yến mạch là thực phẩm rất tốt cho tim mạch và chuyển hóa.

❌ Không cần loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ. Chỉ nên hạn chế ăn quá nhiều.

Quan trọng nhất là cân bằng dinh dưỡng.

THÔNG ĐIỆP CỐT LÕI

👉 Không có vi chất nào là “thần dược”.

👉 Không có viên thuốc nào thay thế được dinh dưỡng và vận động.

👉 Canxi muốn vào xương cần D3, K2, Magie.

👉 Kẽm, Sắt, Vitamin C giúp hoàn thiện quá trình tái tạo cơ thể.

👉 Uống đúng loại, đúng liều, đúng thời điểm mới phát huy tác dụng.

👉 Ăn lành mạnh và vận động đều đặn mới là “toa thuốc suốt đời”.

Bài thơ ngẫu hứng:

BẢY NGƯỜI BẠN CỦA BỘ XƯƠNG…

Canxi như gạch xây nhà,
Một mình chẳng thể thành tòa bền lâu

D3 mở cửa đầu tiên,
Đưa canxi tới mọi miền trong thân.

Magie góp sức chuyên cần,
Kích hoạt men sống âm thầm ngày đêm.

K2 dẫn lối êm đềm,
Đưa canxi tới xương thêm chắc dày.

Kẽm lo sửa chữa từng ngày,
Giúp cho cơ thể dựng xây vững vàng.

Sắt đem oxy nhẹ nhàng,
Nuôi tim, nuôi não, nuôi cho tế bào.

Vitamin C thanh cao,
Dựng nên collagen dạt dào sức xuân.

Ăn ngon, ngủ đủ, chuyên cần,
Đi bộ, vận động tinh thần thảnh thơi.

Vi chất quý thật bạn ơi,
Nhưng không thay nổi nếp đời khỏe lâu.

Muốn cho tuổi thọ bền màu,
Ăn lành, tập đúng là câu nhiệm mầu.
(BsMXP 31/5/2026)

❤️Thông điệp cuối cùng:
“Xương khỏe không phải nhờ một viên canxi, mà nhờ sự phối hợp hài hòa giữa dinh dưỡng, vi chất, vận động và lối sống lành mạnh mỗi ngày.

Bạn nghĩ sao về nội dung quan trọng trên ạ !?