Doctor Kidney - ตอบคำถามสุขภาพโรคไต

เชื่อไหมว่า AI ทำนายไตวายได้ก่อนเกิดจริง!!

รู้ไหมว่า ประเทศไทยติดอันดับ 1 ใน 5 ของโลกที่มีผู้ป่วยฟอกไตมากที่สุด

ตัวยาในกลุ่มเดียวกัน หากกินซ้ำซ้อนกัน ระวังไตวายนะคะ🥹

อธิบายดีมาก! ย้อนฟัง "หมอวี" เตือนยา 2 ตัวนี้ กินด้วยกันไม่ได้ ระวังหายปวดแต่ "ไตพัง"

อ่านต่อในคอมเมนต์

"หมอคะ ฉีดสีแล้วไตจะพังไหม?" ...

เวลาหมอต้องแจ้งคนไข้หรือญาติว่า "เคสนี้ต้องทำ CT Scan แบบฉีดสีนะคะ" สิ่งที่หมอมักจะเจอคือแววตาที่กังวล บางคนถึงขั้นส่ายหน้าเพราะกลัวว่า "สีจะไปทำลายไต" 😱

วันนี้หมออยากมาชวนคุยในมุมที่หลายคนอาจยังไม่รู้ค่ะว่า จริงๆ แล้วสารทึบรังสี (หรือที่คุณป้าคุณน้าเรียกกันว่า "ฉีดสี") มันน่ากลัวขนาดนั้นจริงๆ หรือเปล่า?

ทำไมหมอถึงอยากให้ "เลิกกังวลเกินเหตุ"?

สมัยก่อนเราอาจจะเคยได้ยินว่าการฉีดสีอันตรายต่อไตมาก แต่ปัจจุบัน "สารทึบรังสีรุ่นใหม่" ปลอดภัยกว่าเดิมเยอะค่ะ! จากข้อมูลการศึกษายุคใหม่พบว่า

✅ แทบไม่ต่างกับคนไม่ฉีด ในคนไข้ส่วนใหญ่ อัตราการเกิดไตวายเฉียบพลัน (AKI) ระหว่างคนที่ฉีดกับไม่ฉีดสี แทบจะไม่ต่างกันเลยค่ะ
✅ ไม่ใช่จำเลยตัวจริง หลายครั้งที่ค่าไตขึ้นหลังฉีดสี จริงๆ แล้วเกิดจากตัวโรคเอง เช่น ร่างกายกำลังติดเชื้อรุนแรง หรือความดันต่ำ ไม่ใช่เพราะ "สี" เสมอไป
✅ ไตฟื้นตัวได้ ถึงค่าไตจะขยับขึ้นบ้าง ส่วนใหญ่ก็มักจะกลับเข้าสู่ค่าปกติได้เองภายใน 7 วันค่ะ

🧐 ถ้าไม่ยอมฉีดสี...เราจะ "พลาด" อะไรไปบ้าง?
บางครั้งการ"กลัวสี" จนเกินไป ทำให้เราเสียโอกาสสำคัญในการรักษาไปอย่างน่าเสียดาย เช่น:

❌ มองไม่เห็นลิมเลือดอุดตันที่ปอด (อันตรายถึงชีวิต!)
❌ หาจุดติดเชื้อหรือหนองในช่องท้องไม่เจอ
❌ วินิจฉัยโรคมะเร็งบางอย่างได้ไม่ชัดเจน

บางครั้งการตัดสินใจตรวจให้ชัวร์และรวดเร็ว คือกุญแจสำคัญที่สุดในการรักษา

แล้วหมอระวังให้ใครเป็นพิเศษไหม?
แน่นอนค่ะ! หมอไม่ได้ให้ฉีดสุ่มสี่สุ่มห้านะคะ เราจะพิจารณาเป็นพิเศษในกลุ่ม:
* คนไข้ที่ค่าไตเดิมต่ำมาก (eGFR < 30)
* คนไข้ที่มีภาวะขาดน้ำ หรือความดันไม่คงที่
**วิธีดูแล:** หมอจะมีการให้น้ำเกลือเตรียมตัวก่อน-หลังฉีด หรือปรับปริมาณสีให้พอเหมาะ เพื่อให้คนไข้ได้รับการตรวจที่จำเป็นอย่างปลอดภัยที่สุดค่ะ

❤️ สรุปจากใจหมอ
ถ้าคุณหมอแนะนำให้ฉีดสี นั่นแปลว่าเราชั่งน้ำหนักแล้วว่า "ประโยชน์ที่จะได้รับจากการตรวจ มีมากกว่าความเสี่ยงเรื่องไต"ค่ะ
สิ่งที่น่ากลัวกว่าสี...คือ "การวินิจฉัยที่ล่าช้า" จนรักษาไม่ทันการณ์นะคะ ✌️🩺

#ด้วยรักและห่วงไต
#ด็อกเตอร์คิดนี่👩‍⚕️

บทความดีๆเกี่ยวกับ contrast induce AKI แนะนำๆค่ะ

Contrast กับไต: เรา “กลัว” กันเกินไปหรือเปล่า?

แพทย์หลาย ๆ คนยังลังเลเวลาจะสั่ง CT with contrast
โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคไต

แต่คำถามสำคัญอาจไม่ใช่ “เราควรจะให้ contrast ดีไหม?”

แต่อาจเป็น… “ถ้าไม่ให้ จะพลาดอะไรไป?”

🔄 หลักฐานการศึกษายุคใหม่ ๆ ชี้ตรงกันว่า:

👉 สารทึบรังสีชนิด low-osmolar แทบไม่ทำให้เกิด AKI จริง
👉 พบว่าอัตรา AKI ใกล้เคียงกัน ระหว่างกลุ่มที่ได้ vs ไม่ได้ contrast
👉 แม้ในผู้ป่วย CKD, ICU หรือมี AKI อยู่แล้ว → ไม่ได้แย่ลงอย่างมีนัยสำคัญ และมักจะกลับมาสู่ค่าปกติภายใน 7 วัน

🧠 แล้วทำไมเรายังกลัวอยู่?

ต้นตอของความเชื่อนี้มาจาก:

📍 สมัยก่อนใช้ contrast ที่มีพิษต่อไตสูง (high-osmolar)
📍 งานวิจัยเก่า ๆ ที่แยกสาเหตุไม่ได้ชัด
📍 ค่าไตที่ขึ้นหลังจากการฉีด contrast ถูกเข้าใจว่าเป็น สาเหตุ

⚠️ สิ่งที่เกิดขึ้นจริงในวอร์ด

ผู้ป่วยจำนวนมาก:

👉 มี sepsis
👉 มี hypotension
👉 ได้ยา nephrotoxic

และ กำลังจะเกิด AKI อยู่แล้ว

🚫 ผลเสียจากความกลัวนี้

👉 เลื่อนการตรวจที่จำเป็น
👉 เลือก imaging ที่ sensitivity ต่ำกว่า
👉 เสียโอกาสในการวินิจฉัยเร็ว

นำไปสู่:

❌ พลาด pulmonary embolism
❌ คุม source of infection ไม่ได้
❌ ไม่ได้ทำการฉีดสีเพื่อการรักษาที่สำคัญ

🔍 แนวคิดที่ควรใช้ในปัจจุบัน

แทนที่จะ “ป้องกันไตแบบสุดทาง”

ให้ลองคิดแบบนี้แทน :

👉 ประโยชน์ของการตรวจ > ความเสี่ยงหรือไม่?

⚖️ แล้วต้องระวังในใครบ้าง?

ยังมีบางกลุ่มที่เสี่ยงต่อ AKI ที่ควรคิดให้รอบคอบ

✔ eGFR < 30
✔ Hemodybamic instability
✔ ได้ nephrotoxin หลายตัว

แต่ไม่ใช่ Contraindication ‼️‼️

แนวทางคือ:

👉 ปรับ volume ของ contrast ให้เหมาะสม
👉 ให้ hydration เพื่อลดความเสี่ยง
👉 แต่ไม่ควร delay การตรวจที่สำคัญ

🤓 สรุปส

✔ Contrast ทำให้ไตแย่ “ได้” แต่ พบได้น้อยมาก
✔ หลายครั้ง AKI เกิดจากโรคของผู้ป่วยเอง
✔ การ “ไม่ตรวจ” หลายครั้งอาจอันตรายกว่าการฉีด contrast

ในเวชปฏิบัติจริง

👉 เราไม่ได้รักษาค่า creatinine
👉 เรารักษาคนไข้

และ...

👉 สิ่งที่ควรกลัว ไม่ใช่ contrast

👉 แต่คือ “การตัดสินใจช้าเกินไป”

=========================

📣 อยากอัปเดตความรู้ Internal Medicine ห้ามพลาด!

ขอเชิญร่วมงานประชุมวิชาการภาคอายุรศาสตร์ ประจำปี 2569
Essential Reviews in Internal Medicine

📅 21 – 23 พฤษภาคม 2569
📍 รูปแบบ Hybrid (Onsite & Online)

🌟 พิเศษปีนี้!
Postgraduate Open House
สำหรับผู้สนใจสมัครแพทย์ประจำบ้าน
อายุรศาสตร์ วชิรพยาบาล

แล้วพบกันนะครับ/ค่ะ

ยาชุดแก้ปวดทั้งหลาย ประกอบด้วยตัวยา NSAIDs 3 ชนิด ทำไมคุณหมอต้องปวดหัว🤔

ยาNSAIDs คืออะไร? (อธิบายแบบบ้านๆ)
ยาแก้ปวดกลุ่มหนึ่งที่ช่วย ลดปวด ลดอักเสบ ลดไข้

เช่น ibuprofen, diclofenac, naproxen
👉 คนส่วนใหญ่ใช้เวลา ปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ ปวดประจำเดือน

ข้อเสียที่ควรรู้ ⚠️
🩸 กัดกระเพาะ → เสี่ยงปวดท้อง แผลในกระเพาะ หรือเลือดออก
🧂 กระทบไต → โดยเฉพาะคนเป็นโรคไต หรือผู้สูงอายุ อาจทำให้ไตแย่ลง
❤️ เพิ่มความเสี่ยงหัวใจ/ความดันสูง (ถ้าใช้บ่อยหรือขนาดสูง)
💧 บวมน้ำ → ตัวบวม ขาบวม

ไม่ควรกินซ้ำหลายตัวพร้อมกัน เช่น กิน ibuprofen + diclofenac พร้อมกัน
ทำไมถึงอันตราย?

💥 ฤทธิ์มัน “ซ้ำกัน” → ไม่ได้ช่วยให้หายปวดมากขึ้นแบบคุ้มค่า
🚫 แต่ “ผลข้างเคียงทับกัน” → เสี่ยงหนักขึ้น โดยเฉพาะ ไตวายเฉียบพลัน

#ด้วยรักและห่วงไต
#ด็อกเตอร์คิดนี่👩‍⚕️

ขอบคุณรูปจากคุณหมอสุดสวยค่ะ😁

ขนาดแมวเป็นโรคไตยังต้องคุมอาหาร

เหล่ามนุดอย่างเราๆ ถ้าเป็นไต ก็ต้องเลือกอาหารให้ดีเหมือนกันนะ จำไว้!!

เหมียวสุขภาพไหนก็กินได้ เปียกพี่เคทสูตรเป็นมิตรต่อไต
🛒 กดรับโปรเลย https://s.shopee.co.th/60MkZY7fMz

หมดห่วงเรื่องความเค็ม อร่อยสุขภาพดีได้แบบไม่ต้องฝืน
✔️ คุมโปรตีนและฟอสฟอรัส
✔️ ลดความเสี่ยงการทำงานหนักของไต
✔️ ไม่เติมเกลือ
✔️ ไม่แต่งสี ไม่แต่งกลิ่น

เหมียวกินดีกินแซ่บ หมดห่วงเรื่องไตจะพัง😽

🛒 สั่งซื้อสินค้าได้แล้ววันนี้ที่ร้าน Pet Shop หรือ
🔵 Facebook: m.me/CateforCat
ช่องทางอื่นๆ https://linktr.ee/cateforcat

#ขนมแมวเลีย #โฟมอาบน้ำแมว #อาหารเปียก #อาหารเปียกแมว #เคทอาหารเปียก

ตัวอย่างเคสคุณนุ่น ที่ปลูกถ่ายตับอ่อนและไตพร้อมกัน เนื่องจากโรคเบาหวานและโรคไตวาย หลังจากผ่าตัด3ปี ตอนนี้สุขภาพแข็งแรงดี

เป็นอีกเคสที่ประสบความสำเร็จมากๆค่ะ
ทั้งนี้ต้องมีวินัยในการทานยา และควบคุมอาหารด้วย
หมอเป็นกำลังใจและชื่นชมค่ะ

ปีนี้ นุ่นปลูกถ่ายไตได้ครบ 3 ปีแล้ว ที่ปลูกถ่ายตับอ่อนและไต
🗓️ 25/02/2566- 25/02/2569

วันนี้ก็ครบกำหนด follow up ทุก 2 เดือน
ผลแล็บออกมา เป็นที่น่าพอใจเลยค่ะ เป็นข่าวดีที่สุดแล้ว สำหรับคนไข้อย่างเรา
Creatinine 0.93
eGFR 81.3 %
ปัสสาวะปกติ ค่าเกลือแร่ปกติ ความดันปกติ
มีน้ำหนักเท่านั้นที่เพิ่ม 😄 กินอร่อยไปหน่อย
แต่ยังระวังของต้องห้ามเหมือนเดิม

การดูแลตัวเองของนุ่น ไม่มีอะไรต่างจากคนทั่วไปเท่าไหร่นะ นุ่นถือว่ามันไม่ได้ หนักหนาเลย ใช้ชีวิตปกติ
กิน นอน ออกกำลังกาย ทำงาน สังสรรค์

แชร์วิธีของนุ่นละกันค่ะ
1.ยาตรงเวลา เวลาของนุ่นคือ 7:00 และ 19:00
แน่นอน ตัวช่วยคือนาฬิกาปลุกค่ะ 3 ปีแล้วไม่เคยเอาแจ้งเตือนออก และยังแจ้งเตือนตลอดไป
2.น้ำเปล่า นุ่นจะดื่มให้ได้อย่างน้อย 2000 ml ++/วัน
3.อาหาร นุ่นกินทั่วไป เน้นไข่ ไก่ เต้าหู้ ปลา หมูกินบ้างนานๆที ผลไม้ก็กินค่ะ ปลอกเปลือกล้างสะอาด
-อาหารทุกอย่างปรุงสุก
-อาหารนอกบ้านกินได้เลือกกิน อาหารรสจัดเลี่ยง
ส่วนใหญ่อาหารทำเอง ดีสุดแล้วค่ะ เราปรุงเอง ส่วนผสมกำหนดเอง
4.ไม่ดื่มแอลกอฮอล์เลย ปกติไม่ใช่คนดื่มอยู่แล้ว
5.ออกกำลังกาย นุ่นไม่ชอบเหนื่อยๆหนักๆ จะออกแบบง่ายๆเลย เน้นสม่ำเสมอ ให้ร่างกายขยับ มีเหงื่อ ช่วยขับของเสีย อันนี้จริงนะคะ เพราะตอนฟอกไตก็ทำช่วยได้จริงๆ
สุดท้าย พักผ่อนนอนหลับ และทำกิจกรรมที่ตัวเองชอบและมีความสุข 🩷

หนังสือ ภาวะน้ำเกินและการประยุกต์ใช้ ไอโคเด็กซ์ทริน ในการล้างไตทางช่องท้อง

โดย รศ. พญ. สิริภา ช้างศิริกุลชัย

ภาวะน้ำเกินและการประยุกต์ใช้ ไอโคเด็กซ์ทริน ในการล้างไตทางช่องท้อง โดย รศ. พญ. สิริภา ช้างศิริกุลชัย จำหน่ายเป็น E-book ราคาเล่มละ 500 บาท หลังจาก 31 มีนาคม 2569 จะจำหน่ายเป็นรูปเล่มตามรา.....

Guideline ใหม่ AKI ใครอ่านจบแล้วยกมือหน่อยค่าาา🤣

Acute Kidney Injury (AKI) and Acute Kidney Disease (AKD) – KDIGO The draft of the KDIGO 2026 Clinical Practice Guideline for Acute Kidney Injury (AKI) and Acute Kidney Disease (AKD) is now available for public review through April 27, 2026. You can download the guideline draft from the guideline suite on this page and submit comments via the feedback form below.