NanoKos

We are proud to share the completion of key activities of the University “Isa Boletini” project led by Prof.Asoc. Mirsade Osmani-Gashi— “Investigating the impact of metal nanoparticles from Trepça smelter emissions on soil, water, and crops in the Mitrovica region: Risk assessment and potential for transfer through the food chain” — funded by the European Union 🇪🇺 through the NanoKos Project.
The project was carried out by a multidisciplinary team from the University “Isa Boletini” in Mitrovica, in close collaboration with the University of Rome “Tor Vergata” and the University of Prishtina, combining fieldwork with advanced laboratory analyses.
🔬 Preliminary findings indicate elevated concentrations of metal nanoparticles, highlighting potential risks of transfer through the food chain and impacts on environmental and human health.
We thank the entire research team, partners, and the European Union for making this work possible.
.

We are proud to announce the completion of the activities from the University Fehmi Agani project leaded from PhD st. Vllaznim Mula — “Assessment of Volatile Organic Compounds in Indoor and Outdoor Air of Prishtina, Kosovo: A Comparative Study with Carbon Nanoadsorbents and Health Risk Evaluation” from — funded by the European Union 🇪🇺 through NanoKos project.
📄 Principal Investigator Vllaznim Mula has already published a peer-reviewed paper in Atmosphere journal (indexed in Web of Science) stemming from the NanoKos mobility experience, contributing valuable insights to the field of environmental monitoring and nanotechnology.
🔬 And more publications are underway! Ongoing analyses and findings from this project will result in additional scientific papers to be submitted in the coming months, further advancing research in air quality, public health, and nanomaterials.

Our dedicated team has worked tirelessly to:

🔬 Monitor and analyze the concentration of VOCs (Volatile Organic Compounds) in indoor and outdoor air in Prishtina public schools including University of Prishtina.
🧪 Test and optimize the performance of carbon nanoadsorbent cartridges for VOC adsorption.
📊 Conduct computer simulations (Monte Carlo & Molecular Dynamics) to understand the molecular mechanisms of adsorption.
🫁 Assess the respiratory function of students through spirometry.
🧫 Study the impact of pollutants on cardiac cells through in vitro experiments

They took place on the last NanoKos Workshop (16–17 October 2025) showcased their preliminary results—and now, they are turning those findings into lasting scientific contributions.

Thank you to the entire project team, partners, and the European Union for making this research possible. The journey continues—stay tuned for more publications!

We are proud to share the completion of activities from University of Prishtina project leaded from Prof.Asoc. Mimoza Basholli-Salihu– “Nano-based Platforms and Phytochemicals for Enhanced Drug Delivery and Therapeutic Efficacy” a NanoKos-sponsored project funded by the European Union 🇪🇺.
As part of this journey, the team extended their collaborations beyond our partners through participation in the NanoBioMed Conference in Barcelona and also conducted academic visits in Chieti–Pescara, kindly hosted by Prof. Simone Carradori, strengthening international collaboration and scientific exchange. This project has led also to a successful PhD thesis proposal.
📄 While the planned activities have been completed within the official project timeframe, additional scientific publications stemming from this work are expected beyond the activity period.
NanoKos remains committed to advancing research excellence, capacity building, and international cooperation.

NanoKos – një model i bashkëpunimit ndërkombëtar për forcimin e kapaciteteve shkencore të Kosovës I financuar nga Bashkimi Evropian dhe i zbatuar nga Universiteti i Prishtinës në partneritet me Universitetin e Milanos, Universitetin e Parmës dhe King’s College London, Projekti NanoKos ka shënuar një hap të rëndësishëm në avancimin e kapaciteteve kërkimore dhe shkencore të Kosovës ...

Si të mbrohemi nga ndotja e shkaktuar nga nanogrimcat?

Edhe pse nanogrimcat janë të padukshme, ndikimi i tyre në shëndet është i madh - ndaj mbrojtja e përditshme është thelbësore. Ja disa mënyra të sigurta dhe të bazuara në studime:

😷 Përdor maskë N95 gjatë ditëve me ndotje të lartë të ajrit.
🚫 Shmang aktivitetet jashtë në orët kur ndotja është më e lartë.
🏋️‍♂️ Zhvendos aktivitetin fizik brenda kur ka ndotje të madhe.
🏠 Ajrose shtëpinë vetëm kur cilësia e ajrit është e mirë dhe përdor pastrues ajri (HEPA).

💊 Suplemente të mbështetura nga studimet shkencore që mund të ndihmojnë trupin të përballojë stresin nga ndotja e ajrit:

Omega-3 – ul inflamacionin dhe mbron zemrën.
Vitaminë C + Vitaminë E – reduktojnë stresin oksidativ në mushkëri.
NAC (N-acetylcysteine) – rrit glutationin, molekulë kyçe në detoksifikim.
Vitaminë D – përmirëson imunitetin dhe përgjigjen ndaj ndotësve.
Magnezi – mbështet funksionin pulmonar.
Probiotikë – ulin inflamacionin e shkaktuar nga ndotja.

Kujdesi ndaj ndotjes është kujdes për shëndetin. Mbroje trupin edhe kur ndotja është e padukshme.

📘 Ky publikim është financuar nga Bashkimi Evropian. Përmbajtja është përgjegjësi e vetme e projektit NanoKos dhe partnerëve implementues dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.

Nanogrimcat nuk dëmtojnë vetëm shëndetin — por edhe ekonominë.

Ndotja nga nanogrimcat sjell kosto të mëdha të fshehura:
🏥 Rrit shpenzimet shëndetësore për trajtimin e sëmundjeve të zemrës, mushkërive dhe sistemit nervor.
📉 Ul produktivitetin — më shumë ditë të humbura pune, më shumë sëmundje kronike.
🏭 Ndikon në sektorë si bujqësia dhe turizmi, duke shkaktuar humbje të të ardhurave.

Sipas vlerësimeve ndërkombëtare, ndotja e ajrit mund t’i kushtojë ekonomive deri në 4–6% të GDP-së çdo vit — dhe nanogrimcat janë pjesë e kësaj krize të padukshme.

Investimi në ajër të pastër nuk është shpenzim — është kursim afatgjatë.

📘 Ky publikim është financuar nga Bashkimi Evropian. Përmbajtja është përgjegjësi e vetme e projektit NanoKos dhe partnerëve implementues dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.

Sa i ndotur është ajri në Kosovë?
Kosova ka përjetuar vite me cilësi të ajrit jo të mirë, kryesisht për shkak të zhvillimit industrial, kushteve ekonomike dhe burimeve të vjetruara të energjisë.

📉 Megjithatë, ka shenja pozitive.
Me përmirësimin e kushteve të jetesës dhe rritjen e vetëdijes, cilësia e ajrit ka nisur të ndryshojë për mirë.

Por kjo nuk mjafton — ende kemi nevojë për hapa të qartë për ta mbrojtur shëndetin tonë dhe të brezave të ardhshëm.

🌱 Ajri i pastër është e drejtë, jo luks.

📘 Ky publikim është financuar nga Bashkimi Evropian. Përmbajtja është përgjegjësi e vetme e projektit NanoKos dhe partnerëve implementues dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.

Ndryshimet klimatike po e përkeqësojnë ekspozimin tonë ndaj nanogrimcave.
Temperaturat më të larta, ndotja industriale dhe djegia e karburanteve krijojnë kushte ku nanogrimcat lëvizin më shpejt, përhapen më larg dhe depërtojnë më thellë në trup dhe mjedis.

⚠️ Rreziqet për shëndetin: inflamacion, stres oksidativ, dëmtime të mushkërive, zemrës dhe trurit.
💨 Nanogrimcat janë të padukshme, por efektet e tyre janë reale.

🛡️ Çfarë mund të bëjmë?
Monitorim i ajrit, ulje e emetimeve, përdorim i filtrave dhe ndërgjegjësim më i madh për rreziqet.

📘 Ky publikim është financuar nga Bashkimi Evropian. Përmbajtja është përgjegjësi e vetme e projektit NanoKos dhe partnerëve implementues dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.

Ku ekspozohemi ndaj nanogrimcave çdo ditë?
Pothuajse kudo – në shtëpi, në punë dhe jashtë. 🏠💻🚗

🔹 Në shtëpi: nga pluhuri, kozmetika dhe larja e rrobave sintetike
🔹 Në punë: ajri i ndotur, pajisjet elektronike, nanomaterialet industriale
🔹 Jashtë: trafiku, djegia e mbeturinave dhe grimcat PM2.5/PM10

⚠️ Ekspozimi i vazhdueshëm rrit rrezikun për probleme në mushkëri, zemër, tru dhe sistemin imunitar.

👉 Mbro veten: ventilim i mirë, maska cilësore, shmangia e ndotjes kur është e mundur dhe kujdes me produktet që përdorim çdo ditë.

📘 Ky publikim është financuar nga Bashkimi Evropian. Përmbajtja është përgjegjësi e vetme e projektit NanoKos dhe partnerëve implementues dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.