20/08/2026
6.600 đồng/tháng không lớn, nhưng câu chuyện phía sau thì không hề nhỏ
6.600 đồng mỗi tháng, với một chủ xe, có thể chẳng đáng bao nhiêu. Nhưng nhân với hơn 6,3 triệu khách hàng, rồi đặt vào một thị trường mà người dùng gần như không có quyền nói “tôi không dùng nữa”, câu chuyện lập tức khác hẳn.
Sáng 20/8, VETC và ePass – hai đơn vị lớn nhất trong lĩnh vực thu phí điện tử không dừng – cùng công bố tạm dừng việc thu phí sau khi nhận nhiều ý kiến trái chiều và bức xúc từ người sử dụng.
Nhưng điều đáng bàn không chỉ là việc thu hay dừng thu.
Mà là mức phí ấy được hình thành như thế nào và liệu thị trường này có đang thực sự cạnh tranh hay không?
Theo thông tin được nêu, VETC và ePass đều công bố mức 6.600 đồng/tháng đối với ví. Trong khi đó, nếu thanh toán qua MoMo, phí tối thiểu là 1.100 đồng/lượt; qua thẻ ngân hàng từ 1.000–3.000 đồng/lượt; còn thẻ quốc tế là 2.200 đồng cộng thêm 1,902% giá trị giao dịch.
Một thao tác kỹ thuật nhận diện xe và trừ tiền, nhưng mức phí giữa các phương thức lại khác nhau đáng kể.
Vậy câu hỏi đặt ra là: chi phí thực tế của dịch vụ này là bao nhiêu?
Đây chính là điểm mà Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Lê Hoàng Anh đề nghị phải làm rõ.
Theo ông, doanh nghiệp cho rằng khoản thu nhằm bù đắp chi phí thực tế, nhưng chưa công bố chi phí bình quân trên mỗi tài khoản cũng như tổng số tiền dự kiến thu. Khi đó, người sử dụng rất khó tự kiểm chứng mức phí có thực sự tương xứng với chi phí hay không.
Câu chuyện càng đáng chú ý khi thông tin tài chính cho thấy VETC còn lỗ lũy kế hơn 468 tỷ đồng.
Doanh nghiệp cần bù đắp chi phí là chuyện có thể hiểu được. Nhưng vấn đề là phải phân biệt giữa chi phí vận hành và chi phí đầu tư. Nếu chi phí vận hành do người sử dụng chi trả thì cần chứng minh rõ; còn phần bù lỗ đầu tư phải được xử lý theo phương án tài chính đã được phê duyệt, chứ không thể mặc nhiên chuyển sang chủ phương tiện bằng một khoản phí định kỳ.
Rồi còn một chi tiết nghe khá nhỏ nhưng lại rất đáng hỏi:
Vì sao ví cá nhân chỉ được gắn tối đa 5 xe, trong khi tài khoản tổ chức không giới hạn?
Một người có nhiều hơn 5 xe sẽ phải mở thêm ví và có khả năng phải trả thêm phí. Đây cũng là vấn đề cần được giải thích rõ về căn cứ và sự hợp lý.
Nhưng câu chuyện “nóng” nhất lại nằm ở Luật Cạnh tranh.
VETC và ePass cùng là hai nhà cung cấp lớn. Hai doanh nghiệp cùng công bố thu phí, cùng ấn định thời điểm bắt đầu thu từ 1/8/2026, và mức phí công bố cũng giống nhau đối với khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.
Chuyên gia luật và chính sách công Nguyễn Minh Đức đặt câu hỏi: nếu hai doanh nghiệp thực sự cạnh tranh độc lập, tại sao kết quả lại giống nhau đến vậy?
Đương nhiên, giống nhau về mức phí chưa đủ để kết luận có “bắt tay làm giá”.
Muốn kết luận có hay không có thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, phải có căn cứ chứng minh hành vi phối hợp, thống nhất hoặc thỏa thuận giữa các doanh nghiệp.
Nhưng chính vì vậy, vấn đề càng đáng để cơ quan cạnh tranh vào cuộc làm rõ.
Bởi nếu hai doanh nghiệp thật sự cạnh tranh, người tiêu dùng phải có khả năng hưởng lợi từ sự cạnh tranh đó. Doanh nghiệp này tăng phí quá cao thì khách hàng có thể chuyển sang doanh nghiệp kia. Nhưng nếu cả hai cùng đưa ra một mức phí giống nhau, người dùng lại rất khó tìm được một “cửa thoát” khác.
Nói vui một chút: cạnh tranh mà khách hàng nhìn sang bên trái thấy 6.600 đồng, nhìn sang bên phải cũng 6.600 đồng thì quả thật hơi khó để cảm nhận sức ép của cạnh tranh.
Và câu chuyện còn đi xa hơn khoản phí 6.600 đồng.
VETC và ePass hiện không chỉ là công cụ thanh toán. Các ứng dụng còn tích hợp bảo hiểm, voucher, lái thử xe và các thông tin quảng cáo khác.
Trong khi đó, hai hệ thống đang có hơn 6,3 triệu chủ xe sử dụng – một lượng người dùng rất lớn mà doanh nghiệp có được trong bối cảnh việc sử dụng hệ thống thu phí không dừng gắn với yêu cầu của pháp luật.
Vậy doanh thu quảng cáo, hoa hồng bán chéo sản phẩm và lợi ích từ số dư tiền của khách hàng được tính như thế nào?
Có được dùng những nguồn thu đó để giảm chi phí vận hành trước khi tính phí người dùng hay không?
Và đặc biệt, dữ liệu hành trình của chủ xe có được sử dụng để quảng cáo nhắm mục tiêu nếu chủ xe chưa đồng ý riêng hay không?
Đây là những câu hỏi không còn đơn thuần là chuyện “6.600 đồng có đắt hay không”.
Nó liên quan đến quyền lợi người tiêu dùng, cạnh tranh, minh bạch giá, dữ liệu cá nhân và cách doanh nghiệp kiếm tiền từ một hệ thống có hàng triệu người sử dụng.
Một điểm khác cũng cần được làm rõ là chi phí vận hành dịch vụ đã được chi trả từ nguồn thu phí đường bộ theo Nghị định 119/2024 đến đâu, để tránh nguy cơ người dân phải trả hai lần cho cùng một loại chi phí.
Và khi tiền nằm trong ví điện tử của hàng triệu người dùng, câu hỏi về số dư có được hưởng lãi hay không, doanh nghiệp được hưởng lợi gì từ nguồn tiền này cũng cần một câu trả lời minh bạch.
Theo nguồn tin của Tuổi Trẻ, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đang vào cuộc xem xét các hành vi liên quan đến việc thu phí của hai đơn vị.
Đây có lẽ mới là phần đáng chờ đợi nhất.
Bởi câu chuyện cuối cùng không nên chỉ là:
“Có thu 6.600 đồng hay không?”
Mà phải là:
“6.600 đồng được tính từ đâu, có hợp lý không, người dân có quyền lựa chọn không, doanh nghiệp có thực sự cạnh tranh với nhau không và tất cả các nguồn thu khác từ hơn 6,3 triệu khách hàng đã được tính toán minh bạch chưa?”
Nếu mức phí hợp lý và có căn cứ, doanh nghiệp có quyền thu để duy trì dịch vụ.
Nhưng nếu có dấu hiệu thỏa thuận hạn chế cạnh tranh hoặc tính phí không minh bạch, thì đó lại là câu chuyện hoàn toàn khác.
6.600 đồng có thể nhỏ với một chiếc xe. Nhưng với hơn 6,3 triệu khách hàng và một thị trường có hai “người chơi” lớn, câu chuyện về 6.600 đồng có thể đáng giá hơn rất nhiều.
Nguồn: Tuổi Trẻ.
Tiêu đề gốc: VETC và ePass tạm dừng thu phí: Liệu có bắt tay cùng làm giá, vi phạm Luật Cạnh tranh?
👉 Theo bạn, nếu VETC và ePass cùng cung cấp một dịch vụ tương tự với mức phí giống nhau, người tiêu dùng có đang thực sự được hưởng lợi từ cạnh tranh?
