Học Viện Đạo Đức - Morality Academy

Dạy con sáng Đạo: Bài 23 – Trai quý trung – cần

🌸 Lời dịch
Trai quý trung – cần, gái quý trinh – thuận
Dạy vợ mới về, dạy con chập chững
Không được phóng túng, phóng túng họa tai
Vui không được quá, vui quá hóa buồn

🌸 Chữ Hán:
男貴忠勤，女貴貞順
教婦初來，教子嬰孩
慾不可縦，慾縦成災
樂不可極，樂極生哀

🌸 Hán Việt:
Nam quý trung cần, nữ quý trinh thuận
Giáo phụ sơ lai (1), giáo tử anh hài (2)
Dục bất khả túng, dục túng thành tai
Lạc bất khả cực (3), lạc cực sinh ai (4)

🌸Diễn giải:
Trang nam nhi quý ở đức tính trung hậu và chuyên cần. Phụ nữ thì quý ở đức tính chung thuỷ, nhu thuận.

(1), (2): Sách Nhan Thị gia huấn (Bản gia huấn nhà họ Nhan) viết: “Dạy vợ từ khi mới về nhà, dạy con từ tuổi còn thơ dại”. (Nguyên văn: “Giáo phụ sơ lai, giáo nhi anh hài”)

Không được phóng túng ham dục, phóng túng dục vọng sẽ gây tai họa.

Vui cũng không được thái quá, vì vui quá trái lại sẽ gây ra chuyện đau buồn.

(3): Có nguồn gốc từ “Lễ ký”: “Khi đắc chí thì không được thỏa mãn, khi vui thì không được thái quá”. (Nguyên văn: “Chí bất khả mãn, lạc bất khả cực”)

(4): Sách Sử ký viết: “Uống rượu quá chén thì sẽ loạn tính, vui quá sẽ sinh ra đau buồn”. (Nguyên văn: “Tửu cực tắc loạn, lạc cực sinh bi”).

☘️Câu chuyện tham khảo:☘️

Yên Huệ An là người ở phủ Trấn Giang huyện Đơn Dương, là con trai trưởng của một gia đình giàu có nên được chiều chuộng hết mức. Anh được cho học trường tốt, hy vọng có được công danh hiển đạt.

Thời trẻ anh thường tụ tập với bạn bè đồng trang lứa, đem chuyện nam nữ ra để bàn luận cười đùa. Cạnh nhà có một người thiếu nữ, lúc đầu anh thường đục tường nhìn trộm, về sau liền trèo tường sang để đùa cợt, cả ngày chỉ nghĩ đến chuyện dâm dục, bỏ bê đèn sách, đến ngày thi cử thì trong đầu không có lấy một chữ.

Hai năm sau đó, anh lấy cớ là ôn thi để lên kinh thành sống, thường xuyên ra vào các tửu lầu, chơi bời, cờ bạc, lại thích đọc sách tà dâm.

Đến năm thứ ba, khi đang đi trên phố anh gặp một người phát sách thiện, liền cầm lấy thì thấy đó là cuốn “Cảm ứng thiên”. Vì tò mò anh mở ra xem. Đọc xong, anh kinh tâm động phách nghĩ: “Những hành vi miêu tả trong cuốn sách này giống hệt mình, dường như là đang viết cho mình vậy, sao ta lại ngu xuẩn đến vậy? Người xưa khuyên răn tránh chuyện tà dâm, ta lại đam mê luyến ái, không biết kiềm chế bản thân, thế là ta đã tự hại mình rồi!”

Ngay hôm đó anh liền thắp hương quỳ trước trời đất thề rằng sẽ không phạm tà dâm nữa và quyết chí từ bỏ mê luyến sắc dục. Anh phát nguyện sẽ in và tặng hàng nghìn cuốn sách khuyến thiện này tặng cho mọi người để chuộc lại những tội lỗi trước đây.

Năm sau, anh đi đỗ đầu kỳ thi huyện. Từ đó anh càng cố gắng khuyến thiện mọi người, đã bỏ tiền in một lượng lớn sách khuyến thiện, đã thức tỉnh được rất nhiều người.

Tuy nhiên có một người bạn không nghe lời anh mà sửa đổi, vì gian dâm bị người ta phát hiện vây đánh nên đành phải nhận bồi thường tiền bạc và bị ghi nợ. Sau đó người bạn này lại sợ cha biết được sẽ không tha cho mình, nên trong lúc cùng quẫn đã nhảy xuống sông tự tử. Trước khi chết, anh ta hối hận than: “Ta không nghe lời khuyên của Yên Huệ An, hối hận đã không kịp nữa rồi!”

Yên Huệ An nhờ biết hối cải kịp thời, cố gắng khuyến thiện cho mọi người, nên anh không chỉ được hưởng phúc thọ, con cháu đời sau cũng đều phú quý.

Theo NTD

Dạy con sáng Đạo: Bài 22 – Phụ nữ bất chính

🌸 Lời dịch
Phụ nữ bất chính, chẳng xứng làm vợ
Làm người bất trung, chẳng xứng bề tôi
Nữ giữ tiết hạnh, sỹ giữ thanh danh
Vợ hiền vật báu, tôi hiền quốc bảo

🌸 Nguyên văn chữ Hán:
不正之女，羞以為妻
不忠之人，羞以為臣
女知守節，猶士守身
賢妻家寳，賢臣國珍

🌸 Âm Hán Việt:
Bất chính chi nữ, tu dĩ vi thê
Bất trung chi nhân, tu dĩ vi thần
Nữ tri thủ tiết, do sỹ thủ thân
Hiền thê gia bảo, hiền thần quốc trân

🌸 Diễn giải:
Người phụ nữ bất chính thì không xứng làm vợ (khiến người chồng phải hổ thẹn).

Người bất trung thì không xứng làm bề tôi (khiến quân vương phải hổ thẹn).

Phụ nữ biết giữ tiết hạnh, phẩm giá, kẻ sỹ phải biết giữ gìn thanh danh.

Vợ hiền là báu vật trong nhà, bề tôi hiền là bảo vật quốc gia.

☘️Câu chuyện tham khảo:☘️
Thủ tiết phụng dưỡng mẹ chồng

Triều Tống có một người phụ nữ hiền lương là Trần Thị, năm 20 tuổi xuất giá về nhà chồng, sống một cuộc sống hết sức vui vẻ, hạnh phúc. Ngờ đâu chưa được một tháng sau, người chồng đã phải nhập ngũ, lên đường ra trận. Tình cảnh vợ chồng vừa mới cưới đã ly biệt, thật buồn rầu ủ rũ biết dường nào.

Lúc chia tay, người chồng ân cần nắm tay vợ nói: “Sau khi ta đi rồi, nhờ nàng ở nhà chăm sóc phụng dưỡng mẹ già thay ta!”

Trần thị cố tỏ ra cứng rắn, an ủi động viên chồng, hứa sẽ hết lòng chăm sóc nuôi dưỡng cha mẹ già.

Sau đó không bao lâu thì nàng nhận được hung tin, người chồng không may tử trận. Trần Thị đau buồn khôn xiết, nhưng vẫn phải gắng sống để còn lo chăm sóc nuôi dưỡng mẹ chồng.

Người cha của Trần Thị thấy con gái mình tuổi mới đôi mươi đã rơi vào cảnh góa bụa, liền hết lời khuyên con nên tính chuyện tái giá. Nhưng Trần thị kiên quyết nói với cha: “Thưa cha, con biết cha khuyên như vậy cũng chỉ vì muốn tốt cho con. Chồng con tuy đã bỏ mình, nhưng mẹ chồng còn đó không người chăm sóc. Nay nếu con bỏ bà mà đi lấy chồng khác, đã không vẹn tình nghĩa với chồng, lại không tròn chữ hiếu với mẹ chồng, như vậy chẳng phải là việc bất nhân bất nghĩa, lại còn để tiếng xấu cho cả gia đình mình đó sao? Xin cha cho phép con thủ tiết thờ chồng, hết lòng nuôi dưỡng chăm lo cho mẹ chồng”.

Cha nàng thấy ý con gái đã quyết nên cũng thôi không khuyên con tái giá nữa. Từ đó về sau, Trần Thị siêng năng làm việc, may thuê vá mướn, kiếm được chút tiền nào đều dành dụm lo cho mẹ chồng. Trải qua nhiều năm như thế, nàng vẫn không tỏ ra mệt mỏi, trễ nải. Đến khi mẹ chồng qua đời, nàng còn lo việc chôn cất ma chay tươm tất.

Lòng thủy chung với chồng và tấm gương hiếu thảo của người con dâu Trần Thị đã khiến rất nhiều người cảm động và kính phục. Hoàng đế đương thời biết chuyện bèn ban thưởng và phong tặng nàng danh hiệu là “người con dâu hiếu thảo”.

Theo NTD

Dạy con sáng Đạo: Bài 21 – Vợ ác lụn bại

☘️ Lời dịch
Vợ ác lụn bại, đố kỵ loạn nhà
Xảo quyệt là tà, kiêu ngoa dối trá
Vợ giúp quản nhà, thịnh suy từ đó
Gái ngoan kính chồng, trai ngu sợ vợ.

☘️ Chữ Hán:
孽妻敗嗣，妒婦亂家
巧譎是邪，驕訛是詐
婦人內助，盛衰之由
賢女敬夫，癡人畏婦

☘️ Hán Việt:
Nghiệt thê bại tự, đố phụ loạn gia (1)
Xảo quyệt thị tà, kiêu ngoa thị trá
Phụ nhân nội trợ, thịnh suy chi do
Hiền nữ kính phu (2), si nhân úy phụ (3)

☘️ Diễn giải:

Người vợ độc ác cay nghiệt thì con cháu đời sau lụn bại. Người vợ mà có tính ghen ghét đố kỵ thì gia đình, gia tộc rối loạn.

(1) Sách Vạn hoa lâu của Lý Vũ Đường đời Thanh, viết: “Lời nói xấu phỉ báng người khác làm loạn quốc gia, người vợ ghen ghét đố kỵ làm loạn gia đình, gia tộc”. (Nguyên văn: “Sàm ngôn ngộ quốc, đố phụ loạn gia”)

Người vợ xảo quyệt thì chính là kẻ tà ác. Người vợ kiêu ngạo, điêu ngoa là người giả dối, không Chân.

Người vợ trợ giúp quán xuyến, thu xếp mọi việc trong gia đình, còn gọi là “nội tướng”. Một gia đình có yên vui, thịnh vượng hay không thì sự ảnh hưởng rất lớn từ vai trò của người vợ. Người phụ nữ được ví là phong thủy, là phúc khí quyết định sự thịnh suy của một gia đình.

Người đàn ông ngu si là người sợ vợ, như vậy trật tự lễ nghĩa trong gia đình bị phá vỡ, khó tạo nên một gia đình hạnh phúc. Người phụ nữ hiền lương là người biết tôn kính chồng. Người phụ nữ có thể dưỡng tính như nước thì nhất định sẽ giúp chồng thành đức, gia đình viên mãn.

Người phụ nữ xưa được gọi là “nội trợ”, “nội tướng”. Người hiện nay hiểu sai từ “nội trợ”, cho rằng “nội trợ” là chợ búa, bếp núc. Thực tế “nội trợ” là trợ giúp chồng quản lý việc gia đình, giống như tể tướng trợ giúp vua quản lý quốc gia vậy. Toàn bộ trách nhiệm quản lý, sắp đặt, chăm lo mọi việc trong gia đình và giáo dục con cái là phân công thiên chức của phụ nữ. Còn người đàn ông phải có trách nhiệm gánh vác những việc nặng nhọc, việc xã hội, đồng thời đảm bảo đủ nhu cầu sinh hoạt cho cả gia đình, tạo dựng gia phong, nề nếp, nghiêm khắc dạy bảo con cái, và làm tấm gương cho vợ, con noi theo.

(2) (3): Sách giáo dục đạo đức xưa Tăng quảng hiền văn có viết: “Người ngu si thì sợ vợ, phụ nữ hiền lương thì tôn kính chồng”. (Nguyên văn: “Si nhân úy phụ, hiền nữ kính phu”).

———
Câu chuyện tham khảo:
🌸 Trưởng Tôn Hoàng Hậu – người vợ hiền hậu nhân đức 🌸

“Trong nhà có người vợ hiền lương, giống như quốc gia có vị tể tướng tài đức”. Trưởng Tôn Hoàng Hậu vợ của Đường Thái Tông Lý Thế Dân chính là người như vậy.

Trưởng Tôn Vô Kỵ là anh trai của Trưởng Tôn Hoàng Hậu, là bạn tri kỷ với Lý Thế Dân, giúp đỡ Lý Thế Dân thắng lợi lấy được thiên hạ. Đường Thái Tông muốn để cho Trưởng Tôn Vô Kỵ nhậm chức Tể Tướng, Trưởng Tôn Hoàng Hậu lại bẩm tấu rằng: “Thiếp đã được lập làm Hoàng Hậu, tôn quý vô cùng, thiếp thực sự không muốn để huynh đệ con cháu của mình phân bố đưa vào hàng ngũ triều đình. Lữ Hậu của Hán Triều, bỗng nhiên cả gia đình được vinh quang, có thể thấy bài học lịch sử mà làm tấm gương cho mình. Vì vậy, thiếp xin bệ hạ nhất định đừng để huynh trưởng nhậm chức tể tướng”.

Khi con gái của Trưởng Tôn Hoàng Hậu – Trưởng Nhạc Công Chúa xuất giá, Đường Thái Tông ban thưởng vật phẩm cho con gái nhiều hơn gấp đôi so với vật phẩm xuất giá của con gái Đường Cao Tổ – Trưởng Công Chúa. Chính vì điều này, đại thần Ngụy Trưng đã phản đối Đường Thái Tông.

Trưởng Tôn Hoàng Hậu sau khi biết được, không những không trách tội Ngụy Trưng, mà còn khen ngợi thêm nữa. Dưới sự lo liệu của Trưởng Tôn Hoàng Hậu, Trưởng Tôn Công Chúa đã không mang theo bất kỳ vật phẩm hồi môn phong hậu nào.

Trưởng Tôn Hoàng Hậu bình thường lời nói và việc làm, tuân thủ lễ chế, từ trước giờ không can dự sự việc chính trị triều đình. Nhưng bởi vì Trưởng Tôn Hoàng Hậu lời nói đoan chính ngay thẳng, Đường Thái Tông rất coi trọng vợ, thường cùng đàm luận chuyện quốc gia đại sự, đề cập đến các vấn đề chi tiết thưởng phạt.

Trưởng Tôn Hoàng Hậu không muốn để bản thân mình đảm nhận thân phận đặc thù nào can dự vào chuyện quốc gia đại sự, bà cho rằng nam nữ là khác nhau, nên tự mình đảm nhận trách nhiệm chức vụ của riêng mình.

Bà không can dự triều chính, lại luôn có những lời khuyên can có lợi đối với Lý Thế Dân, giúp đỡ chồng xử lý tốt quan hệ vua tôi, bổ nhiệm quần thần chính trực mà xa rời nịnh thần.

Tể tướng Ngụy Trưng trực ngôn can gián, gặp phải Lý Thế Dân làm những sự việc không đúng, ngay lập tức bước ra khuyên can, có lúc làm cho Lý Thế Dân rơi vào tình huống khó xử.

Một lần, Đường Thái Tông muốn đi ra ngoại thành săn bắn, vừa mới xuất cung ra khỏi cửa, gặp ngay Ngụy Trưng ở đối diện, Ngụy Trưng thăm hỏi hiểu rõ tình huống, lập tức nêu lên ý kiến thưa với Đường Thái Tông rằng: “Trước mắt hiện đang vào giữa tiết xuân, vạn vật nảy mầm sinh trường, cầm thú mớm mồi cho con trẻ, không thích hợp đi săn, thỉnh bệ hạ hãy hồi cung”.

Đường Thái Tông nhất quyết muốn đi, Ngụy Trưng không chịu thỏa hiệp, đứng ở giữa đường kiên quyết cản lối ra của Đường Thái Tông. Đường Thái Tông trong cơn tức giận không thể ngăn trở, nổi giận đùng đùng xuống ngựa quay về cung.

Đường Thái Tông quay về cung gặp Trưởng Tôn Hoàng Hậu, vẫn còn đang tức giận mà nói: “Nhất định phải đem lão già ngoan cố Ngụy Trưng giết chết đi, mới có thể trút hết cơn giận dữ của ta!”

Trưởng Tôn Hoàng Hậu hỏi rõ nguyên do sự tình, thì lặng lẽ quay vào nội thất mặc lễ phục đội mũ, sau đó nét mặt trang trọng đến trước Đường Thái Tông, khấu đầu hành lễ, miệng nói ngay: “Chúc mừng bệ hạ!”

Hành động cư xử này của bà khiến Đường Thái Tông kinh ngạc hỏi: “Có việc gì hoàng hậu lại trang trọng như vậy?”

Trưởng Tôn Hoàng Hậu trịnh trọng trang nghiêm nói: “Thiếp từng được nghe, nếu hoàng thượng anh minh, thì đại thần sẽ hết mực trung thành. Giống như hôm nay Bệ hạ thánh minh, nên Ngụy Trưng mới dám nói lời ngay thẳng như vậy. Thiếp thân là hoàng hậu, nhìn thấy hoàng đế anh minh thần tử trung thành, một việc tốt như vậy, thiếp làm sao dám không mặc triều phục để chúc mừng bệ hạ?”

Đường Thái Tông nghe thấy vợ mình nói lời như vậy, có phần cảm động thấu hiểu, giận dữ cũng từ từ tiêu tan đi.

Năm Trinh Quán thứ 10, Trưởng Tôn Hoàng Hậu tạ thế tại điện Lập Chính, hưởng thọ 36 tuổi. Khi Trưởng Tôn Hoàng Hậu qua đời, Đường Thái Tông vô cùng đau khổ, cảm thấy từ bây giờ “mất đi 1 vị phò tá hiền lương!”.

Khi Đường Thái Tông tại vị, sáng suốt sửa đổi chính trị, kinh tế phồn vinh, trong lịch sử được gọi là “Trinh Quán chi trị” (Thời Thịnh trị những năm Trinh Quán), thành công này cũng có phần không nhỏ của Trưởng Tôn Hoàng Hậu – người nội tướng hiền lương của Lý Thế Dân.

——
Theo NTD

Dạy con sáng Đạo: Bài 20 – Kén rể chọn dâu

☘️ Lời dịch
Kén rể chọn dâu, nếp nhà xem trước
Khuê phòng thanh khiết, bếp núc tảo tần
Đôn hậu cẩn thận, giữ đạo thuận tòng
Đức hạnh nết na, không cần nhan sắc
Con nhờ đức mẹ, lấy chồng hiển vinh
Con hiếu cháu từ, vợ hiền con quý

☘️ Nguyên văn chữ Hán:
婚姻擇配，先看家風
清潔閨房，主饋頻藻
寡言謹厚，執順唱隨
德行表儀，不須顔色
子資母德，女出宮妃
子孝孫慈，妻賢子貴

🌸 Âm Hán Việt:
Hôn nhân trạch phối, tiên khán gia phong
Thanh khiết khuê phòng, chủ quỹ tần tảo
Quả ngôn cẩn hậu, chấp thuận xướng tùy
Đức hạnh biểu nghi, bất tu nhan sắc
Tử tư mẫu đức, nữ xuất cung phi
Tử hiếu tôn từ, thê hiền tử quý

🌸 Diễn giải:
Lựa chọn dâu, rể cho chuyện hôn nhân thì trước tiên là xem gia phong nhà người ta.

Chọn người giữ nhà cửa sạch sẽ thanh khiết, biết lo toan đảm đang việc nhà cửa, bếp núc.

Người phụ nữ đôn hậu, nhã nhặn khiêm hòa, biết giữ Đạo nhu thuận của người phụ nữ, ắt có đức dày nâng đỡ gia đình.

Chọn người đức hạnh nết na, thuỳ mị không cần phải có nhan sắc. bởi vì người đức hạnh thì sau này con trai sẽ nhờ đức người mẹ mà hiền năng, con gái nhờ đức người mẹ mà cao quý, sẽ được những gia đình cao quý vinh hiển tìm đến kết duyên.

Con cháu hiếu thuận, sống có nhân nghĩa, vợ hiền con cái có đạo đức là điều quý giá nhất của một gia đình.

———
Câu chuyện tham khảo:
🪷 Gia Cát Lượng kén vợ 🪷

Hoàng Nguyệt Anh là người huyện Bạch Thủy (nay là Hồ Bắc), là con gái của danh sĩ Hoàng Thừa Ngạn và Thái phu nhân. Tương truyền bà có trí tuệ hơn người, nhưng dung mạo cực kì xấu xí, được liệt vào một trong 5 người xấu nhất lịch sử Trung Hoa.

Gia Cát Lượng 25 tuổi mới tính đến chuyện tìm vợ. Hoàng Thừa Ngạn biết Gia Cát Lượng muốn tìm người kết hôn, liền nói với ông rằng rằng: “Ta có một đứa con gái da dẻ đen đúa, dung mạo xấu xí, nhưng có thể xứng đôi với cậu”.

Sau đó Hoàng Thừa Ngạn đã mời Gia Cát Lượng về Hoàng phủ chơi để gặp mặt. Hoàng Nguyệt Anh tuy là cô gái xấu xí nhưng có kỳ tài, không phải là nữ nhi bình thường trong thiên hạ. Gia Cát Lượng lần đầu tới Hoàng phủ đã rất cao hứng. Khi tới nơi, ông đẩy cổng bước vào, đột nhiên, hai con chó rất to ở hành lang giữa hai căn nhà chính nhảy chồm ra và lao thẳng tới chỗ Gia Cát Lượng. Một a hoàn ở dưới mái hiên thấy vậy liền chạy đến dùng tay phát mạnh vào trán hai con chó.

Thoáng chốc, hai con chó đã dừng lại, không nhảy lên nữa. Khi a hoàn kia véo tai hai con chó thì chúng rất ngoan ngoãn và nhanh nhẹn đi về chỗ hành lang rồi ngồi xổm xuống. Gia Cát Lượng ban đầu có chút hoảng sợ, nhưng sau khi nhìn kỹ mới phát hiện ra hai con chó là hai cỗ máy được làm từ gỗ. Ông liền bật cười ha hả. Hoàng Thừa Ngạn ra nghênh đón Gia Cát Lượng thấy vậy cũng bật cười vui vẻ.

Gia Cát Lượng nhìn thấy Hoàng Thừa Ngạn bèn khen hai con chó gỗ được chế tác thật thần kỳ. Hoàng Thừa Ngạn nói: “Con chó gỗ là do tiểu nữ trong lúc rảnh rỗi đã làm chơi, không ngờ lại khiến cậu sợ hãi, thật là có lỗi quá!”.

Gia Cát Lượng sau khi biết được 2 con chó gỗ là do Hoàng Nguyệt Anh chế tác không khỏi giật mình kính phục. Gia Cát Lượng vừa đi vào vừa ngắm nhìn bốn phía và thấy trên vách tường có treo một bức tranh vẽ cảnh trong vườn hoa. Hoàng Thừa Ngạn lập tức giải thích: “Bức tranh này do tiểu nữ vẽ, xin đừng chê cười!”.

Sau đó, Hoàng Thừa Ngạn lại chỉ vào luống hoa rực rỡ bên ngoài cửa sổ và nói: “Những cây hoa này đều là do tiểu nữ một tay trồng, tưới tiêu, nhổ cỏ và chăm bón”.

Lúc này trong lòng Gia Cát Lượng cũng đã biết rằng Hoàng Nguyệt Anh nhất định là một người đa tài đa nghệ, thông minh hơn người, có phẩm hạnh lại có tu dưỡng. Thế nên dù biết Hoàng Nguyệt Anh là một nữ nhân xấu xí, Gia Cát Lượng vẫn quyết định lấy làm vợ.

Nhiều người tin rằng, Gia Cát Lượng sau này đánh trận có chế tạo ngựa gỗ trâu gỗ vận chuyển lương thực chính là do người vợ “xấu xí” này đã dạy cho.

Theo NTD

Khi cô chụp hình con,

Cô học trò bé nhỏ hỏi: " Nhìn con có dễ thương không cô?"

Cô đã ngẫm nghĩ một lúc: "Con đợi cô một chút nhé! Để cô suy nghĩ đã!"

Vài giây sau, cô trả lời với con gái nhỏ và cả lớp rằng, "có thể chúng ta sẽ hỏi "nhìn con có tươi sáng/thuần khiết/thiện lành không ạ?"

Cô nói tiếp: "Các con thấy rằng người đang giận dữ nhìn có đẹp không?"

Các con đồng thanh: "Dạ không ạ!"

Cô tiếp lời: "Đúng rồi, khi thiện lành, khi trong sáng, khi làm điều tốt thì người đó chắc chắn sẽ đẹp. Nên cô nghĩ rằng dễ thương, hay đẹp chỉ là vẻ bề ngoài."

"Nếu cô chụp hình, các con có thể hỏi xem con có thiện chưa? Có trong sáng chưa? Lúc đó chắc chắn các con đang đẹp và dễ thương rồi."

Các con gật gù như đã hiểu ra điều gì đó...

Con trai được tôi luyện khí chất nam nhân thông qua múa chỉnh dáng cho nam nhân.

Dành cho những anh chị và các bạn trẻ mong ngóng 1 môi trường có thể giao tiếp tiếng Trung cũng nhau ạ!

Kính mời quý phụ huynh, thầy cô và các bạn cùng đến với Bài 19 | Dạy con sáng Đạo: Việc dù to nhỏ

☘️ Lời dịch
Việc dù to nhỏ, không được tranh giành
Tài sản phân minh, chia đều quần chúng
Chớ yêu châu ngọc, quý cháu con hiền
Hòa mục trước tiên, chân thành mỹ tục

☘️ Nguyên văn chữ Hán:
事無大小，無得爭衡
財產分明，均給群眾
莫愛珠玉，愛子孫賢
和睦為先，誠為美俗

☘️ Âm Hán Việt:
Sự vô đại tiểu, vô đắc tranh hành
Tài sản phân minh, quân cấp quần chúng
Mạc ái châu ngọc (1), ái tử tôn hiền (2)
Hòa mục vi tiên, thành vi mỹ tục

☘️ Diễn giải:
Sự việc bất kể việc to hay nhỏ đều không được tranh giành.

Vấn đề của cải, tài sản cần rành mạch rõ ràng, chia cho mọi người đã góp phần làm ra chúng theo đúng công lao của họ.

Người đời thường coi trọng của cải vật chất, yêu thích bạc vàng châu báu, kỳ thực, cháu con hiền lương thực là quý, khiến tổ tiên được vinh hiển mà tiếng thơm muôn đời.

(1), (2): Sách giáo dục đạo đức Minh tâm bảo giám viết: “Người ta đều yêu quý châu báu, còn tôi yêu quý con cháu hiền lương”. (Nguyên văn là: “Nhân giai ái chu bảo, ngã ái tử tôn hiền”)

Trong các mối quan hệ, xử lý mọi việc, cần giữ lấy hoà khí, cốt sao cho ở trong nhà cha hiền, con thảo, anh nhường, em kính, ra ngoài đối với mọi người thì giữ lễ nghĩa để sự giao thiệp được hoà nhã, chân thành đối xử với nhau, như thế sẽ dần lan tỏa thành thuần phong mỹ tục, đẹp đẽ mà an lành.

🌸🌸🌸🌸🌸

Câu chuyện tham khảo:

Tổ tiên cứu người, cháu con hiển đạt

Dương Vinh người Kiến An, nay là huyện Phúc Kiến Trung Quốc, tự là Miễn Nhân, là một trong những danh thần lỗi lạc, là người đức cao vọng trọng của triều Minh.

Tổ tiên của Dương Vinh kiếm sống bằng nghề chèo thuyền chở khách qua đò. Một năm xảy ra một trận đại hồng thủy ngập hết nhà cửa của nhân dân, rất nhiều người và của cải đều bị cuốn trôi theo dòng nước. Khi đó, rất nhiều người lái đò đã tranh thủ cơ hội đi vớt đồ trôi dạt kiếm lợi, duy chỉ có ông nội và cụ nội của Dương Minh là bất chấp nguy nan của bản thân, ngày đêm chèo thuyền đi cứu vớt người gặp nạn, còn đối với tài vật trôi nổi trên dòng nước thì tuyệt nhiên không hề tham lam. Đại nạn qua đi, những người chèo đò khác đã giàu lên nhanh chóng, còn tông nội và cụ nội của Dương Vinh thì vẫn khổ cực như xưa.

Đương thời mọi người đều chế nhạo, cười thầm hai cha con họ Dương quá ngốc nghếch. Còn hai cha con họ Dương chỉ cười trừ, cảm thấy bản thân cứu được người là vui rồi.

Đến đời cha của Dương Vinh, cuộc sống của gia đình mới bắt đầu khởi sắc. Kinh tế ngày một dư dả. Một hôm có vị đạo sỹ đi ngang qua cửa nhà Dương Vinh, thấy cha Dương Vinh liền nói với ông rằng: “Cha và ông nội của anh tích được âm đức, sau này đến đời cháu ắt sẽ hiển vinh, anh hãy đem mộ phần của cha và ông nội mình chuyển đến nơi đây, đó là khu đất có địa thế Thỏ Ngọc”.

Sau đó vị đạo sỹ đó chỉ cho cha của Dương Vinh khu đất Thỏ Ngọc, cha Dương Vinh theo sự chỉ dẫn của vị đạo sỹ đó mà chuyển mộ phần tổ tiên đến đó.

Sau đó không lâu, cha Dương Vinh sinh được Dương Vinh, từ nhỏ đã thông minh hoạt bát, tài trí hơn người lại ham say đọc sách. Khi còn rất trẻ, Dương Vinh đã thi đỗ tiến sĩ rồi nhận chức Biên tu quan, tiếp đó nữa lên Đại học sỹ rồi lại làm đến Thượng thư. Dương Vinh làm việc nhạy bén, xử lý vấn đề thông minh hiệu quả, quyết đoán, nhân đức. Chính sách của ông được 4 đời vua Thành Tổ, Nhân Tông, Tuyên Tông, Anh Tông đều trọng dụng, cùng với Dương Sĩ Kỳ, Dương Phổ xếp vào nội các, biệt hiệu là Tam Dương. Sau này ông làm đến Tam công, Hoàng đế cũng truy phong cho ông nội và cụ nội của Dương Vinh.

Sau khi Dương Vinh qua đời, Hoàng đế còn ban cho chức Thái Sư, hiệu là Văn Mẫn, con cháu Dương Vinh cũng đều được hưng thịnh, làm đến chức Tổng giám lưỡng Quảng, Sử bộ Thượng thư.

Tổ tiên của Dương Vinh tuy chỉ thân phận chèo đò nhưng tâm địa thiện lương, nghĩa hiệp ra tay cứu giúp người gặp nạn. Đây chính là người đại phúc, thế nên đến đời con cháu hiển vinh, hiền đức, gia môn vẻ vang, hưng thịnh, phát đạt. Có thể thấy thiện ác hữu báo, làm người hành thiện tích âm đức ắt sẽ luôn cảm ứng linh thông, được Trời cao tương trợ.

Theo NTD

Dạy Con Sáng Đạo - Bài 18 | Trong Nhà Bài Bạc

Lời dịch
Trong nhà bài bạc, gái trai đều ác
Trong nhà đàn hát, con gái ắt hư
Trong nhà cờ quạt, con trai sa sút
Trong nhà phép tắc, trai gái lễ nghi

Nguyên văn chữ Hán:
家中賭博，男女皆惡
家中有琴，女子必淫
家中有棋，男子必衰
家中有制，男女守禮

Âm Hán Việt:
Gia trung đổ bác, nam nữ giai ác
Gia trung hữu cầm, nữ tử tất dâm
Gia trung hữu kỳ, nam tử tất suy
Gia trung hữu chế, nam nữ thủ lễ

Diễn giải:
Trong nhà mà chứa chấp cờ bạc, sát phạt, đỏ đen thì con gái con trai trong nhà đều dễ trở thành người xấu.

Trong nhà mà ngày ngày đàn hát, chơi bời thì con gái sẽ dễ bị hư hỏng sa ngã.

Thời xưa lễ nhạc là được sử dụng trong những hoạt động trang trọng như thờ cúng, tế lễ, hoặc để tu dưỡng tinh thần, là loại nhạc cao thượng gọi là nhã nhạc. Sau dần dần “lễ băng nhạc hoại”, con người dùng nhạc để thỏa mãn cảm giác an dật, tư dục nên nhạc trở nên phóng túng. Người không chú ý học hành tu dưỡng đạo đức thì chưa biết phân biệt nhã nhạc và tục nhạc, chưa đủ tư dưỡng đạo đức để biết thưởng thức nhã nhạc, từ đó dễ buông thả, sa ngã.

Trong nhà mà ngày ngày tụ tập đánh cờ, chơi bạc thì con trai sẽ suy bại vì mải mê cờ quạt được thua mà không dụng công chuyên tâm học hành.

Cờ cũng là một trong những thú chơi tao nhã của người xưa như “cầm kỳ thi họa” (Cờ, đàn cổ cầm, làm thơ, vẽ tranh). Đó là sau khi con người đã học tập tu dưỡng, trở thành người có đức hạnh cao thượng, có trí tuệ thông đạt, có kiến thức uyên bác rồi, thì khi đó đôi lúc rảnh rỗi họ cùng bằng hữu vui chơi tao nhã, vừa để giao lưu bằng hữu, vừa là cơ hội rèn luyện tâm tính, nuôi dưỡng tình cảm. Người tầm thường dung tục, chưa đạt được cảnh giới đạo đức và tri thức như thế mà đam mê cờ quạt đàn hát thì chỉ buông thả bản thân, chạy theo cảm giác dễ chịu, an dật, phóng túng.

Trong nhà có khuôn phép thì con trai con gái trong nhà biết lễ nghi, phép tắc mà rèn giũa bản thân thành người có văn hoá, có phẩm cách.

——
Câu chuyện tham khảo:

Bá Ấp Khảo giảng Đạo âm nhạc

Cổ cầm là do vua Phục Hy sáng tạo ra, chế theo thân hình phượng hoàng, chiều dài tượng trưng cho 365 ngày trong năm, ban đầu có 5 dây, tượng trưng Ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ).

Chu Văn Vương sau này tưởng nhớ con trai trưởng Bá Ấp Khảo nên đã tăng thêm 1 dây thành 6 dây. Lúc Chu Võ Vương khởi binh đánh Trụ Vương, để tăng sĩ khí, ông lại tăng thêm 1 dây, do đó cổ cầm còn có tên “Văn Võ thất huyền cầm” (Đàn 7 dây của vua Văn vương và Võ vương).

Bá Ấp Khảo là con trai trưởng của Văn Vương, là ấu chủ Tây Kỳ. Khi phụ thân bị giam giữ ở Triều Ca 7 năm, ông hiểu rõ thiên số, tận trung lễ quân thần, tận hiếu lễ phụ tử, bất chấp chúng thần khuyên ngăn, đến gặp Trụ vương dâng báu vật để thay phụ vương “chuộc tội”.

Bá Ấp Khảo giỏi cổ cầm, thế thượng vô song, phong tư tuấn tú nho nhã, làm cho Đát Kỷ khởi sắc tâm, lệnh cho Bá Ấp Khảo dạy đàn.

Bá Ấp Khảo giảng Đạo âm nhạc, trong ngoài Ngũ hành, lục luật ngũ âm, tay trái mắt rồng, tay phải mắt hổ, ấn cung, thương, giốc, chủy, vũ.

Có 8 phương pháp đánh đàn là: mạt, khiêu, câu, dịch, phiết, thác, đả và trích.

Có 6 điều kỵ khi chơi đàn là: Nghe đau thương, khóc lóc, việc chuyên tâm, lòng phẫn nộ, giới dục, và kinh sợ.

Có 7 lúc không chơi đàn là: Mưa to gió lớn, đau buồn cực độ, áo mũ không chỉnh tề, say rượu loạn tính, không sạch hoặc gần cái dơ bẩn, không thơm hoặc gần với cái suồng sã, không hiểu âm nhạc hoặc gần với cái dung tục, gặp những cái này đều không chơi đàn.

Những lời Bá Ấp Khảo đã nói đến thủ pháp, âm luật, hoàn cảnh, tâm thái, tu dưỡng trong cổ cầm, đã phản ánh cổ nhân thông qua nhạc Đạo (Đạo về âm nhạc) để tu thân, thông qua nhạc Đạo mà tính tình vui vẻ, thông qua nhạc Đạo mà học lễ, lễ nhạc giáo hóa, âm nhạc, cổ cầm có thể làm công cụ tu thân, tu tâm dưỡng tính.

Bá Ấp Khảo dùng âm nhạc để chống lại sự dụ dỗ của sắc dục, để ca ngợi quân vương, tận cái hiếu của kẻ làm con, tận cái trung của kẻ bề tôi, sẵn lòng chịu thân bị chém nát như tương.

Đời sau, Bá Nha và Chung Tử Kỳ tấu bản “Cao sơn lưu thủy”, Tấn Kê Khang ra pháp trường tấu bản “Quảng Lăng tán”, Cao Tiệm Ly dùng đàn họa Kinh Kha “Phong tiêu tiêu hề Dịch thủy hàn, tráng sỹ nhất khứ hề bất phục hoàn” (Gió hiu hiu kìa, Dịch thủy lạnh. Tráng sỹ ra đi kìa, chẳng trở về).

Theo NTD