05/05/2026
CFA – Monetary Policy & Inflation (Economics)
Sẵn dịp GSO vừa công bố CPI tháng 4 hôm nay, cùng nhìn lại mô hình lạm phát mà Tu's Campus đang dùng để theo dõi, kèm kịch bản cho các tháng tới.
Link model: https://docs.google.com/spreadsheets/d/12JSS4u_RRxvIw0f3qLh-LhsNNAta-2gj/edit?usp=drive_link&ouid=117085558090898529648&rtpof=true&sd=true
Một trong những thứ học viên ở Tu's CFA Campus được hướng dẫn sâu: không chỉ đọc con số GSO rồi bình luận cảm tính, mà biết cách xây một framework định lượng để hiểu số liệu đang nói gì, và quan trọng hơn, nhìn ra xu hướng trước thị trường với các giả định chi tiết và mô hình tính toán cụ thể. Điều này rất quan trọng trong ngành đầu tư, vì mình phải đi tắt đón đầu.
Tại sao phải hiểu CPI? Vì nó tác động lan tỏa tới chính sách tiền tệ của Việt Nam, cũng như mặt bằng lãi suất.
Cần hiểu rõ về cấu trúc mandate của SBV (một phần trong môn Economics – Monetary Policy) khác với nhiều NHTW khác trên thế giới, SBV không có một mục tiêu duy nhất.
Theo Luật NHNN, SBV có ba nhiệm vụ song song:
- Ổn định giá trị đồng tiền, tức kiểm soát lạm phát
- Bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng và các tổ chức tín dụng
- Góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội
Ba mục tiêu này trong giai đoạn bình thường bổ sung cho nhau. Nhưng khi lạm phát vượt ngưỡng như hiện tại, chúng bắt đầu mâu thuẫn:
-> Tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, nhưng gây áp lực tăng trưởng GDP và tăng áp lực nợ xấu hệ thống ngân hàng
-> Giữ nguyên để bảo vệ tăng trưởng thì rủi ro kỳ vọng lạm phát mất neo, gây vòng xoáy lương tiền.
CPI tháng 4: 5.46% YoY
Nhìn bề ngoài thì đây là con số đã được chính phủ hỗ trợ qua Quỹ Bình ổn (BOG), trợ giá xăng ~VND 5,000–6,000/lít. Nếu không có buffer này, shadow CPI ước tính đang chạy ở vùng 6.5–7.0%.
Ba thành phần đáng chú ý trong lạm phát tháng 4:
- Transport +11.1% YoY, xác nhận đúng kênh truyền dẫn trực tiếp từ giá xăng
- Food & F&B +8.3% YoY, xác nhận hiệu ứng lan tỏa từ giá xăng dầu
- Housing & construction +7.9% YoY
Mô hình: 4 kênh truyền dẫn
Mô hình anh dùng phân tách tác động của giá dầu vào CPI theo 4 kênh:
- Direct fuel: weight 3.57% x market YoY
- Food logistics: lag 1-2 tháng, fuel share ~6%
- Housing/construction: lag 3 tháng, fuel share ~7%
- Services/wages: lag 6 tháng, fuel share ~6%
Kịch bản sắp tới
Quỹ bình ổn đang cạn nhanh hơn dự kiến, ~VND 288 tỷ/ngày ở mức tiêu thụ hiện tại. Timeline cạn buffer đã dịch từ tháng 10 về cuối tháng 5 - đầu tháng 6. Trong bối cảnh giá dầu brent tiếp tục neo cao ở mức 105-110 USD/thùng, lạm phát trong kịch bản tệ có thể lên mức 6.5-6.7% vào tháng 7.
SBV đang ở ngã ba đường: tăng lãi thì áp lực tăng trưởng. Không tăng thì rủi ro kỳ vọng lạm phát mất neo, nguy cơ lạm phát cao kéo dài.
Ngày quan trọng nhất: 15/5: CPI tháng 5.
Nếu lạm phát cao hơn 5.8% YoY thì SBV rate narrative trở thành chủ đạo của Q2, ảnh hưởng thị trường tiền tệ và cổ phiếu.