06/08/2026
TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN – NAM NHA TRANG, KHÁNH HÒA KỶ NIỆM 300 NĂM NGÀY SINH DANH NHÂN VĂN HÓA LÊ QUÝ ĐÔN (1726 - 2026) 🌼
Khơi nguồn tri thức
Bồi đắp nhân tài
Lan tỏa khát vọng học tập suốt đời
Năm 2026 đánh dấu 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026) - một học giả kiệt xuất, nhà bác học lớn của dân tộc, người được hậu thế tôn vinh là biểu tượng của tinh thần hiếu học, trí tuệ uyên bác và khát vọng khám phá tri thức không ngừng. Đây là dịp để các thế hệ hôm nay ôn lại cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến to lớn của ông đối với nền văn hiến Việt Nam; đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước, trọng tri thức, trọng hiền tài và khơi dậy khát vọng học tập, nghiên cứu, sáng tạo trong mỗi học sinh.
Sinh ngày 02 - 8 - 1726 tại làng Diên Hà, huyện Diên Hà (nay thuộc xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên), nhà bác học Lê Quý Đôn nổi tiếng là thần đồng từ nhỏ. Với tư chất thông minh xuất chúng cùng ý chí tự học bền bỉ, ông trở thành một trong những trí thức tiêu biểu nhất của thế kỷ XVIII. Trong kho tàng văn hiến Việt Nam, hiếm có học giả nào hội tụ được tầm vóc lớn lao như Lê Quý Đôn: nhà chính trị học, nhà sử học, nhà văn hóa, nhà triết học, nhà địa lí, nhà thư mục học, nhà thơ và nhà bách khoa toàn thư của thời đại.
Quan Tư nghiệp Quốc Tử Giám Lê Quý Đôn được xem là một trí tuệ bách khoa của Việt Nam. Ông không chỉ miệt mài sưu tầm, hệ thống hóa và bảo tồn tri thức dân tộc mà còn tiếp thu có chọn lọc tinh hoa học thuật của nhân loại, góp phần hình thành phương pháp nghiên cứu khoa học mang tính hệ thống, khách quan và thực chứng. Tinh thần “học để hiểu, học để hành, học để cống hiến” mà ông theo đuổi vẫn còn nguyên giá trị trong giáo dục hiện đại.
Kho tàng trước tác của học giả kiệt xuất Lê Quý Đôn là di sản vô giá đối với lịch sử và văn hóa dân tộc. Những tác phẩm như Đại Việt thông sử, Kiến văn tiểu lục, Vân đài loại ngữ, Phủ biên tạp lục, Bắc sứ thông lục, Toàn Việt thi lục, Quế Đường thi tập, Quần thư khảo biện... không chỉ có giá trị tư liệu quý báu mà còn phản ánh tư duy khoa học sâu sắc, tinh thần khảo cứu nghiêm cẩn và tầm nhìn rộng mở của một học giả lớn. Đến nay, các công trình ấy vẫn là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ nghiên cứu lịch sử, văn hóa, địa lí, văn học và nhiều ngành khoa học xã hội khác.
Không chỉ để lại những công trình học thuật đồ sộ, nhà văn hóa lớn Lê Quý Đôn còn là tấm gương sáng về nhân cách của người trí thức. Ông luôn đề cao lòng yêu nước, thương dân, coi trọng thực học, trọng dụng nhân tài và xem tri thức là nền tảng để xây dựng quốc gia hưng thịnh. Tinh thần ham học hỏi, tư duy độc lập, phương pháp nghiên cứu khoa học cùng ý thức trách nhiệm đối với đất nước của ông là những giá trị bền vững cần được tiếp tục lan tỏa trong nhà trường và xã hội.
Một giá trị nổi bật khác trong tư tưởng của nhà giáo dục tiêu biểu Lê Quý Đôn là quan niệm “lấy dân làm gốc”. Ông luôn nhắc nhở người làm quan phải biết thương dân, hiểu nỗi vất vả của người lao động, coi sự yên ổn của nhân dân là nền tảng quốc gia. Theo ông, nếu lòng dân không yên thì đó là mối nguy nan nhất đối với đất nước. Tư tưởng ấy cho đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị, nhắc nhở đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức về trách nhiệm phụng sự nhân dân, xây dựng môi trường học tập trung thực, một nền hành chính liêm chính, hiệu quả và vì dân.
Điều đáng quý ở học giả Lê Quý Đôn là tinh thần tiếp thu tri thức nhân loại với một tinh thần rộng mở, sẵn sàng tiếp nhận tri thức mới của phương Tây nhưng vẫn giữ vững bản lĩnh văn hóa dân tộc. Đó là bài học quý cho công cuộc hội nhập quốc tế ngày nay khi nhìn lại di sản của Lê Quý Đôn trong bối cảnh đất nước đang thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội học tập.
Với những cống hiến to lớn ấy, vị đại thần tài năng của triều Lê Trung Hưng Lê Quý Đôn luôn được Đảng, Nhà nước và nhân dân trân trọng, tôn vinh là một trong những danh nhân văn hóa tiêu biểu của dân tộc Việt Nam. Kỷ niệm 300 năm ngày sinh của ông cùng với các hoạt động như: hội thảo khoa học, triển lãm, giới thiệu sách, cuộc thi tìm hiểu và nhiều chương trình giáo dục khác là dịp để khẳng định giá trị trường tồn của di sản mà ông để lại, đồng thời góp phần đấu tranh, phản bác những thông tin sai lệch, xuyên tạc về thân thế, sự nghiệp và những cống hiến của danh nhân.
Hưởng ứng sự kiện ý nghĩa này, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - Nam Nha Trang triển khai các hoạt động tuyên truyền về cuộc đời và sự nghiệp của danh nhân; gìn giữ tôn tạo cảnh quan vườn hoa khuôn viên quanh tượng cụ Lê Quý Đôn trong nhà trường; lồng ghép các nội dung về sự nghiệp, tài năng, nhân cách của tấm gương Lê Quý Đôn trong các môn học và hoạt động giáo dục phù hợp; tuyên truyền trên cổng thông tin điện tử để lan tỏa sâu rộng những giá trị tốt đẹp mà danh nhân để lại.
Là ngôi trường vinh dự mang tên nhà bác học Lê Quý Đôn, mỗi cán bộ, giáo viên và học sinh càng có trách nhiệm gìn giữ, phát huy truyền thống hiếu học, khát vọng chinh phục tri thức và tinh thần phụng sự cộng đồng. Mỗi giờ học nghiêm túc, mỗi công trình nghiên cứu khoa học, mỗi sáng kiến đổi mới và mỗi việc làm tốt hôm nay chính là cách thiết thực để noi gương người thầy lớn của dân tộc.
Kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ là dịp tri ân một trí tuệ kiệt xuất của đất nước mà còn là lời nhắc nhở mỗi chúng ta về giá trị bền vững của tri thức, của tinh thần học tập suốt đời và trách nhiệm xây dựng một Việt Nam phát triển bằng khoa học, giáo dục và đổi mới sáng tạo. Với truyền thống vẻ vang của ngôi trường mang tên danh nhân, thầy và trò Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - Nam Nha Trang quyết tâm tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng vươn lên, phát huy tài năng, rèn luyện nhân cách, góp phần xây dựng quê hương Khánh Hòa và đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh./.