27/12/2024
Mình đã đạt 9.0 ngay trong lần thi đầu tiên như thế nào?
Trước tiên thì mình nghĩ ai cũng hiểu rằng để đạt 9.0 từ lần đầu tiên thì chúng ta phải chuẩn bị rất là kỹ, ngữ pháp và từ vựng đều là sự tích lũy nhiều năm rồi. Ngoài ra hành trình nó cũng chông g*i lắm, mình cũng đã phải OSR Listening nữa . Mình sẽ thuật lại quá trình thi kèm theo 1 số lưu ý mà mình cảm giác ít được mọi người nhấn mạnh trên group nhé!
Background: Mình dạy TA thi vào 10 và đại học đến nay cũng được 4 năm rồi, kể từ năm cuối đại học. Đấy thực ra là mảng chính mình phát triển nhưng mà 1 năm trở lại đây nhiều học sinh cấp 3 của mình cũng hỏi muốn học IELTS quá, thế là đầu năm nay ra Tết mình đã quyết định ôn thi để mở lớp và thực sự cày.
Bước 1: Chuẩn bị kiến thức nền
Từ vựng: Dù với IELTS thì mình chưa học được lâu lắm nhưng về TA nói chung thì mình chưa bao giờ ngừng học kể từ đại học. Mình khá là đam mê học từ vựng, thích học thêm từ mới và luôn hiểu dù có thi hay làm gì về TA thì từ vựng vẫn là yếu tố số 1 quyết định thành công => Các bạn cố gắng tạo thói quen học từ mới không ngừng nghỉ nhé. Mình có 1 phương châm là bất cứ từ nào mình nhìn thấy lần thứ 2 thì mình sẽ cố học nó. Nó đã xuất hiện đến lần thứ 2 thì sẽ có lần thứ 3 4. Mình biết là việc học thêm 1 từ cảm giác nó không đáng kể gì, nhưng sự thật là sau mỗi khoảng 1-200 từ mới học được, các bạn sẽ thấy bản thân giỏi lên 1 chút, bài đọc dễ đi 1 chút, và đó sẽ là nguồn động lực cho mình học tiếp đó.
Ngữ pháp: Hãy tập trung vào Grammar nhiều hơn. Vì mình dạy thi THPTQG nên điểm Grammar của mình cho Writing luôn là 9.0, và thực sự mình chưa bao giờ phải cố dùng cấu trúc nào khó hay cao siêu cả. Để được 9.0 Grammar bạn chỉ cần không sai lỗi cơ bản + dùng thêm mệnh đề quan hệ (đầy đủ + rút gọn) là đã đủ rồi nhé.
Bước 2: Ôn luyện
2.1. Reading
Về Reading thì ngoài việc học từ vựng ra không có gì nhiều để chuẩn bị cả. Mình nghĩ đầu tiên các bạn nên học về các dạng bài Reading để có 1 bức tranh chung, sau khi làm 1 2 đề và hiểu dạng bài rồi thì nên ngừng làm đề, vì làm nhiều có để làm gì đâu, điểm các bạn cũng sẽ không thay đổi nếu từ mới không tăng thêm => Cứ cày từ vựng đã nhé!
Đợi đến trước thi 1 vài tháng rồi thì các bạn có thể làm 1-3 đề mỗi tuần. Nhưng nhớ là mỗi đề làm xong các bạn phải ngồi nghĩ kỹ xem mỗi câu mình sai là do đâu để có hướng giải quyết. Với các bạn band vẫn thấp thì chủ yếu là do từ vựng thôi => học thêm. Cơ mà sẽ có những câu mình sai vì mình hiểu nhầm cấu trúc ngữ pháp này, hoặc vì mình có tư duy về đáp án sai. Lỗi sai về từ vựng thì có thể chấp nhận được, vì không phải ai cũng có thời gian để học đủ nhiều từ vựng. Nhưng lỗi sai về ngữ pháp hay kỹ năng làm bài thì là cái không bao giờ nên bị lặp lại nhé. Hãy làm 1 file excel để report mỗi đề các bạn làm: 1 cột ghi "tình huống" (mô tả lỗi sai), 1 cột ghi "cách khắc phục" để từ đó tiến bộ qua từng đề nhé.
2.2. Listening
Cũng tương tự với cách học Reading ở trên thôi. Nhưng lý do sai Listening thì đa dạng hơn nhiều với các yếu tố khác kiểu phát âm, phản xạ nghe không đủ tốt,... Cơ mà vẫn cứ là xác định rõ xem vì sao mình sai và report lại các bạn nhé.
Vì Listening có 1 vấn đề rất nan giải đó là phản xạ nghe (tốc độ xử lý và hiểu 1 câu nói = TA), 1 thứ mà phải luyện rất lâu mới có thể thoải mái theo kịp nên đây là 1 kỹ năng khó với các bạn mới học.
Top 1 lời khuyên: Hãy biến việc nghe TA trở thành sở thích của bạn thay vì cái bạn "phải" làm. 100% content Youtube của mình đều là TA từ rất nhiều năm nay rồi vì 1 ngày mình nghĩ "Content TA hay TV đều có thể giải trí, vậy tại sao mình không chỉ giải trí bằng TA thôi?" Nên mình không follow bất cứ trang TV nào, gặp shorts TV mình cũng skip luôn. Dần dà thuật toán sẽ tập trung vào content TA ở những trang mình thích xem. Bước khó nhất ở đây có lẽ là tìm được nội dung thú vị + vừa sức với bản thân. Cơ mà mình tin nếu chịu khó các bạn sẽ tìm được nhé.
2.3. Speaking
Trước khi tập nói, hãy cố gắng thành thạo IPA cũng như tìm hiểu các đặc điểm phát âm như trọng âm, nối âm,... đã nhé. Tất nhiên để thành thạo nối âm các thứ ngay là không thể, nhưng các bạn phải biết và hiểu về nó đã, rồi sau đó cố gắng uốn nắn bản thân và dần dần hoàn thiện hóa từng yếu tố phát âm một.
Hãy tập thói quen tự nói với bản thân. Khi mới học không ai sẽ sẵn sàng làm partner với các bạn đâu, nhưng các bạn có chính mình mà. Bản thân các bạn là 1 partner tuyệt vời: người sẵn sàng để cho bạn nói 100% và không bao giờ đánh giá nếu các bạn nói kém =)). Mình nhớ lớp 12 mình mới chuyển từ khối A sang A1, nhưng mình cũng thích nói thế là trên đường đạp xe đến trường lúc nào mình cũng lẩm nhẩm tự nói. Luyện từng cái bé tí như "It's about" (kiểu tập nối -s với about cho quen mồm ý) luôn ấy. Luyện kiểu này nếu người ngoài nhìn thấy thì có thể trông bạn hơi thiểu năng cơ mà vì tương lai các bạn nhé =))
Khi đã đủ giỏi, hãy tìm 1 speaking partner. Mình cảm thấy điểm 9.0 speaking của mình có rất nhiều sự đóng góp từ người yêu mình. Bọn mình ở cạnh nhau nhiều và có luật là phải nói TA 100% (trừ khi có chuyện gấp hay đang bực mình). Nếu nhỡ mồm nói TV 5 lần là phải rửa bát 😃 nên là cũng chăm nói hơn nhiều. Hồi mới tập bọn mình nói cũng nhiều lỗi lắm, nhưng dần dà fluency nó lên rõ rệt ấy. Hãy cố gắng tìm 1 partner như vậy nhé. (Đặt luật chặt vào nhé, thi thoảng bọn mình lỡ mồm nói TV xong không muốn rửa bát thế là giả vờ bực mình vì cái gì đó để được cho qua => rất chối =]] )
Đừng nản khi nói kém, luyện tập có thể thay đổi mọi thứ. Nếu bạn không nói được tốt thực ra là vì các bạn chưa nói đủ nhiều chứ không phải không nói được. Thậm chí tới đầu năm nay mình còn nghĩ việc Grammar 9.0 ở speaking là không thể vì mình phải process quá nhiều thứ: trả lời câu hỏi sao cho hay, chú ý âm cuối, từ vựng, ngữ pháp,... Như vậy là quá nhiều, làm được cái này thì mất cái kia!! Cơ mà hóa ra khi tập nói đủ nhiều, ngữ pháp cũng có thể thành phản xạ. Sau khi tập quá nhiều đột nhiên 1 ngày mình nhận ra mỗi khi nói xong chủ ngữ là não mình nó tự có phản xạ dành ra khoảng 1 tích tắc để nghĩ xem nên dùng động từ số ít hay số nhiều, thì gì. Mình thề lúc đấy mình vui vãi, vui y như cái ngày mình nhận ra việc phát âm đuôi -s,es và -ed đúng (1 cách tự động) nó cũng hoàn toàn khả thi nếu tập đủ nhiều vậy.
Chú ý phát âm âm cuối. Cái này nghe có vẻ hiển nhiên nhưng không dễ chút nào đâu. Mình đã luôn tưởng phát âm của mình mặc định 9.0, nhưng hồi đầu năm mình mock test được chấm có 8.0 cho P vì mình hay mất âm cuối ở các từ như "about", "hand",... Đây là những từ khó hơn vì ví dụ với từ "but" chẳng hạn, mình đọc là /bʌt/ là bản thân nó đã có âm /t/ rồi, nhưng những từ kia thì không.
2.4. Writing
Task 2: Mình muốn nhấn mạnh 1 khía cạnh của Writing mà ít người nói tới, đó là brainstorm ideas. Không tập trung kỹ mảng này sẽ dẫn tới việc các bạn viết theo ý tưởng khá tệ hoặc không đủ thời gian làm bài.
Vậy, hãy thử chuẩn bị sẵn ideas cho mọi đề mà các bạn thấy trên mạng nhé. Khi tập đủ nhiều cảm giác đầu mình là 1 kho kiến thức luôn ấy. Mình nhớ hồi mình viết về topic transportation, mình còn đi đọc report về congestion ở các nước để xem nước nào làm tốt, đọc báo xem họ làm tốt vì đã áp dụng chính sách gì để sau viết còn lấy ví dụ. Nếu các bạn có từ vựng rồi thì có lẽ 8.0 Writing chỉ còn cách các bạn mỗi vụ brainstorm ideas này nữa thôi đó. Tổng cộng chắc mình luyện được có 20 đề task 2, nhưng mình rất tự tin đi thi vì đầu mình có nhiều ý tưởng rồi, cho đề gì mình cũng sẽ viết được 8.0 thôi. Thực ra mình gửi bài toàn được tầm 8.25 nên cũng định cố lên 8.5 cơ mà mình cần thi luôn nên ko đủ thời gian để ôn tập. Sau này rèn luyện tiếp vậy 💪💪.
Bước 3. Chuẩn bị đi thi
Tưởng vớ vẩn nhưng quan trọng vô cùng. Hôm đấy mình dậy sớm, làm 1 đề Listening lấy tinh thần, 9.0 luôn tự tin quá thể. Xong mình lại còn buồn đi nặng nữa. Ôi giồi ôi tuyệt vời, chưa bao giờ buồn... mà mình lại hạnh phúc thế. Buồn trước khi thi là đẹp ấy các bạn chứ đợi vào thi mới buồn thì mới là thảm họa. Cảm thấy đời thật tươi đẹp. Xong đến lúc vào check in thì tèn ten, mình mới sang 25 tuổi nên CMND vừa hết hạn, thế là hôm đi thi bị cấm thi mọi người ạ. Buồn vãi. May quá thế nào có hộ chiếu nên chuyển ngày thi sang 1 tuần sau được. Các bạn nhớ check kỹ CMND các thứ để không mất tiền ngu như mình nhé.
Bước 4. Đi thi
4.1. Reading
Hôm thi mình gặp matching headings với information, có hết. Nhưng mà nhìn chung thì reading chỉ sợ thiếu từ vựng thôi các bạn ạ, còn có rồi thì dạng nào cũng sẽ làm được hết. Hãy hiểu vấn đề của mình là gì nhé.
4.2. Listening
Lần 1: Mình vào thi xong kiểu hồi hộp quá với cả mình hơi ngu trước đấy ôn 100% trên giấy các bạn ạ. Sách Cam giấy ấy. Nên lúc làm trên máy tính mình lóng ngóng vãi. Màn hình thì to gấp mấy lần trang giấy nên mình cứ phải quay đầu chứ không chỉ là lia mắt, xong cố highlight phần matching nhưng phần đấy không hề highlight được. Rồi mình còn không check là one word hay two words vì làm mỗi Cam nên bị quen là toàn one word rồi, thế là mãi sau này mình mới biết.
Nói chung là cực thảm họa vì sự thiếu chuẩn bị này, thế là mình được có 8.0 cho lần 1. Buồn lắm vì trước đấy làm ở nhà mình toàn 9.0 Listening nên lúc nhận kết quả cũng thất vọng lắm. Nhưng cũng hay vì nó đã cho mình kinh nghiệm để sau còn lưu ý với học sinh nữa.
Lần 2: Sau khi biết điểm về mình cày 2 hôm liền làm Listening từ sáng đến tối, cả Cam lẫn Vol. Và mình tập làm trên máy tính để cho quen. Mở file pdf một bên với bên kia là file excel để điền đáp án. Sau 2 ngày luyện thì đã tự tin hoàn toàn và dù lần thi thứ 2 đề của mình lắm MCQ xong nó dài hơn cả lần 1 nhưng mà tâm lý vững rồi nên mình đã thành công được 9.0 yayy. Vẫn nhớ y nguyên 2 phút cuối ngồi check spelling từng đáp án 1 để chắc chắn không sai ngu.
4.3. Speaking
Mình lưu ý là các bạn phải luyện được phản xạ nói nhé vì giám khảo sẽ hỏi rất nhiều ấy. Lại còn có thể hỏi toàn ngoài forecast nữa. Lúc thầy thấy mình nói được chắc thầy muốn test fluency thế là thầy dí thầy hỏi 1 tràng luôn ấy, đến nỗi thi xong mình cũng chả nhớ hết được mình đã bị hỏi những gì. Mang máng là cars, colors, time management, tả 1 nơi ở nông thôn, chính sách để giúp vùng nông thôn hấp dẫn hơn với người dân,...
4.4. Writing
Mình gặp đề nên sản xuất toàn bộ thực phẩm và hạn chế nhập khẩu hay không. Mình chưa brainstorm ideas cho đề này trước đây nên lúc gặp cũng kiểu hơi bí vì chưa biết nên đi theo hướng nào. Cơ mà việc brainstorm cho các đề khác quen rồi giúp mình tìm được hướng đi và viết trong khoảng 43 phút. Còn lại mình làm part 1. Part 1 mình vào 2 years nên cũng đơn giản. Với cả mình đã viết hơn 100 bài task 1 rồi nên cũng viết được nhanh chứ không bị chậm như task 2.
Trên đây là toàn bộ kinh nghiệm thi của mình. Mong sẽ giúp được các bạn sẽ thi trong tương lai nhé!!
Phung Tien Thanh
