16/12/2020
Trong một đề tài nghiên cứu khoa học (NCKH), trích nguồn là một công đoạn rất quan trọng nhằm bày tỏ sự tôn trọng của nhà nghiên cứu đối với tác giả của những đề tài đã được tham khảo, đồng thời thể hiện sự tìm tòi, học hỏi của người viết trong lĩnh vực nghiên cứu. Trích nguồn cũng là một tiêu chí đánh giá quan trọng đối với các đề tài tham gia cuộc thi sinh viên nghiên cứu khoa học (SVNCKH). Sau đây các bạn hãy cùng Tuvanluanvan tìm hiểu phong cách trích nguồn Harvard, vốn ngày càng được sử dụng rộng rãi trong Quy chuẩn trình bày Báo cáo thực tập, Khóa luận tốt nghiệp, Luận văn Cao học ở nhiều trường Đại học ở Việt Nam hiện nay nhé.
I, Giới thiệu chung:
1, Khi nào cần phải trích nguồn?
Khi sử dụng ý tưởng từ tài liệu của người khác (Ví dụ: Bài báo, sách vở hoặc bài viết trên website), người viết cần phải dẫn nguồn và tác giả của công trình đó. Người viết cần phải trích nguồn trong trường hợp trích dẫn trực tiếp hoặc chuyển tải, tóm tắt ý tưởng của tác giả sang từ ngữ riêng của mình. (University of Leeds, n.d.)
2, Phong cách trích nguồn Harvard:
Phong cách trích nguồn Harvard (Harvard referencing style) là phong cách trích nguồn được sử dụng chính thức trong cuộc thi SVNCKH 2019. Đây là phong cách được công nhận rộng rãi trong giới học thuật, trong đó được sử dụng nhiều nhất ở Vương quốc Anh và Úc, và được khuyến khích sử dụng trong các môn nhân văn. (Cite This for Me, 2019)
Ngoài ra, phong cách trích nguồn Harvard còn có các “anh chị em” như phong cách APA, MLA, Vancouver, Chicago, … Mỗi phong cách được sử dụng cho các lĩnh vực khoa học khác nhau. Bạn đọc có thể tham khảo bảng so sánh giữa các phong cách trích nguồn tại đây: //www.duq.edu/assets/Documents/writing-center/_pdf/Citation%20Style%20Comparison%20Table%20March_2017.pdf
II, Cách trích nguồn Harvard:
Phong cách trích nguồn Harvard gồm 2 loại: Trích dẫn nguyên văn (In-text citation) và mục lục tham khảo (Reference List/ End-Text Citation/ Bibliography).
1, Trích dẫn nguyên văn (In-text Citation):
Trích dẫn nguyên văn được sử dụng khi trích dẫn trực tiếp hoặc diễn giải một nguồn thông tin. Loại trích dẫn này được ghi ngay trong bài viết.
Khi trích dẫn nguyên văn, người viết cần chỉ dẫn tên tác giả và năm xuất bản của nguồn tài liệu tham khảo trong ngoặc đơn. Từ chỉ dẫn này, người đọc có thể tìm lại theo trật tự bảng chữ cái nguồn đầy đủ của tài liệu chỉ dẫn trong phần danh mục tham khảo. (Đỗ và Nguyễn, 2006).
Ví dụ:
Larsen (1971) là người đầu tiên đưa ra lý thuyết này.
HOẶC
Lý thuyết này được đưa ra đầu tiên vào năm 1970 (Larsen 1971).
Số trang là rất cần thiết khi trích dẫn nguyên văn từ một tác phẩm, sử dụng dấu ngoặc kép đi kèm số trang. Trong trường hợp tác phẩm trích dẫn có độ dài đáng kể, số trang là vô cùng quan trọng để phục vụ cho người đọc tìm kiếm thông tin thuận lợi hơn. (Đỗ và Nguyễn, 2006).
Ví dụ:
Larsen (1971, p. 245) ghi chú ‘rất nhiều thực tế đã mất đi tính đúng đắn của
chúng trong trường hợp này’
HOẶC
‘Rất nhiều thực tế đã mất đi tính đúng đắn của chúng trong trường hợp này’
(Larsen 1971, p. 245).
Trong trường hợp có hai hoặc ba tác giả, tên các tác giả được liệt kê (Theo thứ tự được liệt kê trong tài liệu gốc), với “and” đứng trước tên tác giả cuối cùng.
Ví dụ:
During the mid-nineties research undertaken in Luton (Slater and Jones, 1996) showed that …
Further research (Green, Harris and Dunne, 1969) showed…
Trong trường hợp có từ bốn tác giả trở lên, chỉ ghi tên tác giả đầu tiên, sau tên tác giả đầu tiên là “et al.” (có nghĩa “và nhiều đồng tác giả khác”).
Ví dụ:
Green, et al. (1995) found that the majority …
HOẶC
Recent research (Green, et al., 1995) has found that the majority of …
Nếu trích dẫn nhiều tác phẩm tại một câu/ đoạn/ý trong bài viết, tên tác giả phải được sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái, phân cách bởi dấu chấm phẩy, đặt tất cả trong ngoặc đơn.
Ví dụ:
Other studies of globalization focus on its cultural and human implications (Bauman 1998; Tomlinson 1999).
Đối với những tài liệu không có ngày tháng, ghi n.d:
Ví dụ:
Smith (n.d.) has written and demonstrated …
HOẶC:
Earlier research (Smith, n.d.) demonstrated that …
2, Danh mục tham khảo (Reference List/ End-Text Citation/ Bibliography):
Việc ghi danh mục tham khảo nhằm mục đích để người đọc có thể tự tìm đọc các tài liệu được trích dẫn.
a, Trích dẫn nguồn từ sách:
Cấu trúc của một danh mục tham khảo từ sách theo phong cách trích nguồn Harvard như sau:
Họ, Chữ cái đầu của tên. (Năm xuất bản). Tên tài liệu. Thứ tự tái bản. (Chỉ ghi số lần tái bản nếu không phải là lần in đầu tiên) Nơi xuất bản: Nhà xuất bản, Số trang.
Ví dụ:
Dahl, R. (2004). Charlie and the chocolate factory. 6th ed. New York: Knopf.
Vermaat, M., Sebok, S., Freund, S., Campbell, J. and Frydenberg, M. (2014). Discovering computers. Boston: Cengage Learning, pp.446-448.
b, Trích dẫn nguồn từ tạp chí chuyên ngành:
Cấu trúc của một danh mục tham khảo từ tạp chí chuyên ngành theo phong cách trích nguồn Harvard như sau:
Họ, Chữ cái đầu tiên của tên. (Năm xuất bản). Tên bài viết. Tên tạp chí, Số báo, Số trang.
Ví dụ:
Ross, N. (2015). On Truth Content and False Consciousness in Adorno’s Aesthetic Theory. Philosophy Today, 59(2), pp. 269-290.
Tương tự, đối với các bài viết chuyên ngành online, cấu trúc một danh mục trích dẫn như sau:
Họ, Chữ cái đầu tiên của tên. (Năm xuất bản). Tên bài viết. Tên tạp chí, Số báo, Số trang. Available at: URL [Accessed Day Mo. Year]
Ví dụ:
Raina, S. (2015). Establishing Correlation Between Genetics and Nonresponse. Journal of Postgraduate Medicine, [online] Volume 61(2), p. 148. Available at: //www.proquest.com/products-services/ProQuest-Research-Library.html [Accessed 8 Apr. 2015].
c, Trích dẫn nguồn từ Website:
Khi trích dẫn từ Website, sử dụng cấu trúc sau:
Họ, Chữ cái đầu của tên (Năm xuất bản). Tên bài viết. [online] Tên website. Available at: URL [Accessed Day Mo. Year].
Ví dụ:
Messer, L. (2015). ‘Fancy Nancy’ Optioned by Disney Junior. [online] ABC News. Available at: //abcnews.go.com/Entertainment/fancy-nancy-optioned-disney-junior-2017/story?id=29942496 #.VRWbWJwmbs0.twitter [Accessed 31 Mar. 2015].
Khi trích dẫn trừ bài viết trên Website mà không có tên tác giả, sử dụng cấu trúc sau:
Tên Website, (Năm xuất bản). Tên trang. [online] Available at: URL [Accessed Day Mo. Year].
Ví dụ:
Mms.com, (2015). M&M’S Official Website. [online] Available at: //www.mms.com/ [Accessed 20 Apr. 2015].
d, Trích dẫn nguồn từ E-book hoặc PDF:
Khi trích dẫn từ E-book hoặc tài liệu PDF, cần ghi số lần tái bản (cho dù có là lần tái bản đầu tiên), sau đó là loại nguồn (E-book hoặc PDF) trong ngoặc vuông (Ví dụ: [ebook] hoặc [pdf]).
Cấu trúc:
Họ, Chữ cái đầu của tên. (Năm xuất bản). Tên tài liệu. Số lần xuất bản. [format] Nơi xuất bản: Nhà xuất bản, số trang. Available at: URL [Truy cập Ngày Tháng. Năm].
Ví dụ:
Robin, J. (2014). A handbook for professional learning: research, resources, and strategies for implementation. 1st ed. [pdf] New York: NYC Department of Education. Available at //schools.nyc.gov/ [Accessed 14 Apr. 2015].
III, Một số công cụ dùng để trích nguồn:
Cite This For Me: //www.citethisforme.com/
Sử dụng công cụ trích dẫn trong văn bản Word: Sử dụng tab References trên thanh công cụ, sau đó lựa chọn phong cách trích dẫn và điền thêm các thông tin như hướng dẫn.
IV, Tài liệu đọc thêm:
Ngoài các loại tài liệu đã nói ở trên, còn rất nhiều quy tắc trích dẫn cho các loại tài liệu khác (Tư liệu hình ảnh, phim ảnh, bài phỏng vấn,…). Bạn đọc có thể tham khảo thêm từ các tài liệu sau:
Giới thiệu và hướng dẫn chỉ dẫn tham khảo theo phong cách Harvard: //ntu.edu.vn/Portals/73/Gioi%20thieu%20va%20huong%20dan%20chi%20dan%20tham%20khao%20theo%20phong%20cach%20Harvard.pdf
Guide to Harvard Style of Referencing: //libweb.anglia.ac.uk/referencing/files/Harvard_referencing_201718.pdf
Cite This For Me: Guide to Harvard Referencing: //www.citethisforme.com/harvard-referencing
V, Tài liệu tham khảo:
Cite This For Me. (2019). Save Time and Improve your Marks with CiteThisForMe, The No. 1 Citation Tool. [online] Available at: //www.citethisforme.com/guides [Accessed 1 Apr. 2019].
Cite This For Me. (2019). Save Time and Improve your Marks with CiteThisForMe, The No. 1 Citation Tool. [online] Available at: //www.citethisforme.com/harvard-referencing [Accessed 1 Apr. 2019].
Đỗ, Tường Vân. and Nguyễn, Mai Trang. (2006). Giới thiệu và hướng dẫn chỉ dẫn tham khảo theo phong cách Harvard. [ebook] Available at: //ntu.edu.vn/Portals/73/Gioi%20thieu%20va%20huong%20dan%20chi%20dan%20tham%20khao%20theo%20phong%20cach%20Harvard.pdf [Accessed 1 Apr. 2019].