Dạy Trẻ Chậm Nói Đateh

Dạy Trẻ Chậm Nói Đateh Can Thiệp Trẻ: Chậm nói, Tự Kỉ, ADHD, Khiếm Thính, Rối Loạn Phát Triển

17/09/2024

TRƯỚC KHI HỌC NÓI, TRẺ CẦN HỌC ĐƯỢC NHỮNG GÌ?

🌱 Kỹ năng tiền ngôn ngữ là những kỹ năng được tiếp thu và thành thạo trước khi trẻ bắt đầu sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp (nói). Dưới đây là những kỹ năng tiền ngôn ngữ cần được lưu ý:
👁️ Giao tiếp mắt:
Việc giao tiếp mắt phải có ý nghĩa. Trẻ có giao tiếp mắt có nghĩa là trẻ nhìn bạn trong lúc tương tác. Trẻ có thể đang nhìn người đang nói/đang nói với trẻ/nhìn bạn với (các) ý định nhất định. Vì vậy, đừng nói rằng con mình giao tiếp mắt kém chỉ vì con không nhìn vào mắt cha mẹ trong suốt cuộc trò chuyện, tại sao trẻ phải nhìn cha mẹ khi không có lý do nào để làm điều đó?
🔄 Luân phiên:
Một trong những kỹ năng có nhiều khó khăn nhất để tham gia, kết nối và giao lưu xã hội. Kỹ năng này chỉ đơn giản là luân phiên trong giao tiếp với đối tượng giao tiếp, câu hỏi đặt ra ở đây là, chúng có thể luân phiên với bao nhiêu người và chúng có thể luân phiên bao nhiêu lần (gợi ý mức độ chú ý).
🔍 Chú ý chung:
Nhìn vào cha mẹ (để bắt đầu cuộc trò chuyện), sau đó nhìn vào đối tượng ưa thích, sau đó nhìn lại cha mẹ, trẻ có hướng sự chú ý của cha mẹ theo cách đó không? Ý định giao tiếp, hướng sự chú ý của cha mẹ và nói với cha mẹ điều gì đó mà không cần dùng lời nói, là một kỹ năng giao tiếp mà không cần dùng lời nói!
🌀 Bắt chước:
Một kỹ năng quan trọng khác để giao tiếp và học những kỹ năng mới. Bắt chước cử chỉ, biểu cảm khuôn mặt, âm thanh và từ ngữ xây dựng nền tảng cho việc học nói, học nhảy, giải quyết vấn đề...
🎭 Chơi tượng trưng:
Khi được cho những đồ vật giả, trẻ có thể giả vờ rằng chúng là thật, coi đồ chơi là biểu tượng cho đồ vật thật không? Nếu có, trẻ có chơi đồ chơi một cách phù hợp không? Trẻ có ngậm đồ chơi không? Trẻ có ném tất cả đồ chơi không? Hay chúng lấy những chiếc cốc nhựa làm đồ vật thật, cho búp bê ăn, cho bạn ăn, v.v.? Việc phân tích trò chơi của trẻ có thể cho cha mẹ rất nhiều câu trả lời.
🧩 Ghép nối:
Trẻ có thể ghép nối một vật thể với vật thể khác, một vật thể với hình ảnh của nó, và một hình ảnh với hình ảnh khác? Điều này cho thấy mức độ nhận thức của trẻ và cho biết liệu một hình ảnh có phải là sự biểu diễn của vật thật hay không.

Nguồn: Dịch từ Dee Speech Therapy Website

27/08/2024

ĐỊNH HƯỚNG ĐỂ CAN THIỆP

Khi bắt đầu một hoạt động nào thì việc đầu tiên là phải xác định được mục tiêu hay định hướng được lộ trình sẽ tiến hành như thế nào? Trong việc giáo dục trẻ đặc biệt cũng thế - Xác định được mục tiêu là điều quan trọng. Tuy nhiên, nếu hỏi một bà mẹ đâu là mục tiêu để dạy cho đứa con chậm nói, rối loạn phát triển của mình , hẳn là bà sẽ rất bối rối – Thì tập cho con biết nói , biết vâng lời rồi biết đọc biết viết … cho cháu có thể đi học Hòa Nhập và dần dần trở lại bình thường .

Vấn đề ở đây là bà không xác định được đâu là MỤC TIÊU BAN ĐẦU – MỤC TIÊU NGẮN HẠN và MỤC TIÊU DÀI HẠN ( Hay mục tiêu gần và xa ). Như vậy, với một trẻ chưa có ngôn ngữ , hay chỉ phát ra được các âm vô nghĩa – thì mục tiêu gần là làm sao cho con biết NÓI ? không đơn giản vậy – vì từ NÓI ĐƯỢC cho đến NÓI ĐÚNG , là một khoảng cách . Nếu tập không đúng cách , thì trẻ chỉ biết Lặp lại, nói theo người lớn, chứ không biết nói đúng với nhu cầu hay hoàn cảnh của mình – gọi là nói CHỦ ĐỘNG .
Một cháu bé hay leo trèo, chạy nhảy hay có những cơn bùng nổ bất chợt ? thì phải chăng mục tiêu là UỐN NẮN , thậm chí là ngăn chặn hay bẻ gãy hành vi đó bằng sư ngăn cấm , trừng phạt hay dụ dỗ bằng các kiểu ôm ấp , vuốt ve ?

Không đúng – vì điều đó chỉ có tác dụng vào lúc đó , nhưng sau đó thì hành vi lại tái diễn, có khi còn nặng hơn !
Vậy mục tiêu là phải tìm ra Yếu tố hay lý do xuất phát của đứa trẻ, để có những biện pháp chuyển hướng hay thay thế các hành vi đó .
Như vậy – mục tiêu trước mắt không phải là Tìm cách NGĂN CHẶN , mà là tìm hiểu các yếu tố tác động khiến cho các hành vi đó xuất hiện, để từ đó đưa ra những hoạt động THAY THẾ cho các hành vi đó . Chúng ta không thể chặn một dòng nước mạnh, nhưng có thể chuyển hướng dòng nước đó vào nơi mong muốn.
Còn mục tiêu DÀI HẠN – sẽ là một Môi trường hay một cộng đồng , bao gồm những người trong gia đình, họ hang và những người xung quanh – có thể CHẤP NHẬN , để có sự quan tâm hỗ trợ phù hợp với trẻ .Đó là điều mà tùy vào hoàn cảnh của gia đình để từng bước xây dựng trong một thời gian dài .

Vậy thì đâu sẽ là mục tiêu trước mắt cho tôi ? Có 3 mục tiêu thiết yếu cần phải có !
MỤC TIÊU ĐẦU TIÊN là phải hiểu rõ về tình trạng và tính cách của con mình , về những mặt hạn chế và cả những năng lực có thể của con Sẽ mất một số thời gian, nhưng đó chính là những yếu tố để đưa ra các mục tiêu cho việc hướng dẫn trẻ Chúng ta phải thật khách quan để nhìn nhận sự thật về trẻ , đừng quá chủ quan mà cho là không có gi hay quá bi quan về tình trạng của con.

Cần phải am hiểu một số các kỹ thuật để có thể nối kết với con là điều cần thiết – đó là MỤC TIÊU THỨ HAI: Phải có sự hiểu về những phương pháp can thiệp cho trẻ. cần phải tìm được các nguyên lý cơ bản của phương pháp đó , so sánh nó với hoàn cảnh điều kiện sống và tính cách của đứa trẻ xem có phù hợp không ? Chúng ta tìm kiếm sự phù hợp của phương pháp chứ không phải cố gắng áp dụng một cách đầy đủ vì việc dạy trẻ không chỉ căn cứ vào MỘT phương pháp..

MỤC TIÊU THỨ BA chính là thái độ và cách thức mà chúng ta ứng xử với trẻ - Chúng ta muốn đứa trẻ đặc biệt của mình trở nên bình thường, thì điều cần thiết nhất là hãy ứng xử với bé một cách bình thường ngay cả với các hành vi bất thường của nó – để đưa ra được những biện pháp chuyển hướng và thay thế môt cách đơn giản và bình thường !

Thấu hiểu là chấp nhận chứ không phải là loại trừ ! – Ngay cả những trẻ bình thường nhất cũng vẫn có những hành vi kỳ cục có khi còn hơn cả tự kỷ mà ? Vì thế, nếu muốn giúp trẻ thì phải xem các biểu hiện đó là điều bình thường! Mục tiêu của chúng ta chính là sự chấp nhận để từ đó mới có thể tạo ra sự thấu hiểu đến từ hai phía, ta có chấp nhận trẻ, thì trẻ mới chấp nhận ta . Chấp nhận hay thấu hiểu cũng không phải là sự thương hại, tội nghiệp, rồi tìm các phương tiện giúp đỡ … Nếu chúng ta hiểu rằng tự kỷ là một tình trạng đáng thương, cần phải chăm sóc, yêu thương bảo bọc thì rất dễ đi lệch hướng .

MỤC TIÊU CUỐI CÙNG và cần thiết nhất chính là các hoạt động hàng ngày mà trẻ cần biết làm, không chỉ biết làm mà còn phải thích làm, muốn làm, được làm và làm được ! … ! Trẻ Tự kỷ vẫn là trẻ tự kỷ , nhưng sẽ sống cừng với chúng ta trong một thế giới bình thường với sự tự hào, thoải mái trong tâm thế của một con người được thấu hiếu, Thương yêu và tôn trọng.
LÊ KHANH

21/08/2024

👉👉 KỸ THUẬT GIÁO DỤC TRẺ TỰ KỶ 👈👈


🌈Điểm chính yếu trong việc giáo dục trẻ Tự kỷ là cách mà chúng học thì khác biệt với trẻ bình thường, hoạt động giáo dục đặc biệt nhằm tạo môi trường học hỏi mà trẻ có thể được dạy ở mức chậm hơn, có nhấn mạnh nhiều hơn về những đề tài đặc biệt, và có kỹ thuật chỉ dạy thích hợp.

🌈Dưới đây là những phương pháp tỏ ra có hiệu quả đặc biệt cho trẻ Tự kỷ. Cha mẹ của trẻ tự kỷ cần phải thông thạo trong việc áp dụng những cách đối phó với hành vi của trẻ nhằm sửa đổi để cho tốt đẹp hơn.

🌈Ba vấn đề quan trọng nhất trong việc dạy trẻ Tự kỷ là :

⭐giáo dục ngôn ngữ
⭐Dạy các kỹ năng giao tiếp xã hội
⭐ Đối phó với hành vi.

⭐NGÔN NGỮ

🚩Ngôn ngữ của chúng ta gồm 2 phần : ngôn ngữ tiếp nhận và ngôn ngữ diễn đạt. Đối với trẻ tự kỷ, việc dạy trẻ tiếp nhận tín hiệu ngôn ngữ cũng như diễn đạt ý muốn của trẻ là điều hết sức khó khăn, đòi hỏi bậc phụ huynh phải kiên nhẫn thực hiện theo một quá trình lâu dài.

⚡Về mặt ngôn ngữ tiếp nhận

🚩Vì một số trẻ tự kỷ không nói được một cách rõ ràng hay đầy đủ, nên việc trao đổi với trẻ có thể dùng lời hay dấu hiệu. Nguyên tắc dạy trẻ nói là em sẽ chịu giao tiếp khi muốn điều mà em không thể tự thoả mãn và phải nhờ người khác hay cách khác.

🚩Bước đầu tiên trong việc dạy kỹ năng giao tiếp cho trẻ tự kỷ là bố mẹ cần nhận biết lúc trẻ muốn một điều gì, vì thời điểm đó cũng chính là lúc mà ta có thể giúp trẻ tiếp nhận lời nói và học nói hiệu quả nhất.

🚩Cha mẹ cần có ý thức là trẻ cần học nói nên khi giao tiếp với trẻ cần nói chậm lại, nhìn vào mặt trẻ, cho trẻ có nhiều thì giờ và cơ hội để nghe đi nghe lại và nắm được chữ, khi hiểu thì trẻ tỏ ra dấu hiệu như mĩm cười, khoa chân múa tay thích chí.

🚩Cách học này có thể gây ra vài khó khăn cho trẻ tự kỷ. Một số em còn trục trặc ngay từ đầu và không bao giờ nói được, trẻ có thể không có sự đáp ứng như nhìn trả lại, mỉm cười với cha mẹ … việc thiếu đáp ứng này có thể làm cha mẹ nói với trẻ như một người lớn, hay nói mà không thực tâm chờ được trả lời. Làm như vậy càng khiến cho cơ hội học nói của trẻ giảm thêm, mặt khác khi trẻ có anh chị thì cha mẹ quen với việc nói theo độ tuổi phát triển bình thường mà không nhớ rằng trẻ tự kỷ cũng có sự chậm phát triển về nhận thức., có tuổi năm tháng cao nhưng ngôn ngữ không cao bằng.

🚩Để giúp con, bước đầu tiên là phải xác định tuổi ngôn ngữ của trẻ, thí dụ như trẻ 3 tuổi nhưng có ngôn ngữ của trẻ 1.5 tuổi, về mặt này việc đo chỉ số thông minh IQ có ích lợi là nó cho biết về tuổi ngôn ngữ, và tuổi này liên hệ ra sao với sự phát triển nói chung của trẻ. Khi biết được rồi thì cha mẹ và thầy cô có thể sửa đổi lại cho hợp hơn, và bởi có hai loại ngôn ngữ : hiểu và nói, khả năng nói có khi chậm hơn so với kỹ năng nghe hiểu, nên kích thích khả năng nói có thể giúp ích cho trẻ.

⭐CỬ CHỈ

🚩Bình thường trẻ tự kỷ không hiểu cử chỉ, nét mặt muốn nói gì, và việc không chỉ tay, không theo hướng tay chỉ là dấu hiệu sớm của đa số trẻ tự kỷ. Trẻ chậm nói nên điều quan trọng là việc liên lạc cần phải có hành vi kèm theo để khiến trẻ chú ý đến giá trị của lời nói. Ban đầu tốt nhất là cha mẹ nên chạm vào vật mà mình muốn nói tới, thay vì đưa tay chỉ về hướng của vật, cho tới khi trẻ hiểu và biết tự mình chỉ tay. Ngược lại ta cũng có thể dạy trẻ chỉ tay và nắm tay dẫn tới vật mong muốn.

⚡NGÔN NGỮ DIỄN ĐẠT.

🚩Chương trình dạy nói của trẻ tự kỷ tuỳ thuộc vào mức phát triển, khả năng bắt chước, biết liên lạc tới chừng nào và bắt đầu bằng bảng hình, hay dạy nói, ra dấu hay phối hợp cách này với cách kia.

🚩Sử dụng bảng giao tiếp bằng hình ảnh.

🚩Dụng cụ này là căn bản nhất để dạy về kỹ năng liên lạc, nó chỉ là những hình ảnh của những vật dụng thường ngày mà trẻ gặp, hay sử dụng, muốn có. Sử dụng hình chụp thì tốt hơn (tốt nhất nên chụp những vật mà trẻ thường tiếp xúc, sử dụng )
🚩Mục đích của bảng giao tiếp bằng hình là cho trẻ chỉ tay vào món mà chúng muốn bằng cách chạm vào hình đồ vật, như thế trẻ bắt đầu có ý niệm rằng hình là biểu tượng cho đồ vật. Chữ có tính trừu tượng hơn nên đối với một số trẻ, chúng khó mà giữ lại trong trí và liên kết với vật ở ngoài. Với trẻ tự kỷ đặc biệt là trẻ nhỏ thì biểu tượng cần phải cụ thể hơn để giúp chúng nắm bắt được khái niệm. Do đó người ta dùng các vật mẫu như trái cây bằng nhựa, hộp cốm, hộp trái cây rỗng, và khi mới bắt đầu thì chỉ nên có một hay hai hình cho tới khi trẻ quen với cách học.

🚩Bảng giao tiếp bằng hình cũng có thể dùng để trao đổi và trình bầy ý tưởng, cha mẹ có thể chụp những sinh hoạt khác nhau trong nhà như khi ở sân chơi, ngồi ăn trưa. Khi tới một sinh hoạt nào đó thì ta có thể đưa ra bức hình ra giới thiệu sinh hoạt, hay dùng chúng để nhắc cho trẻ biết là sắp có sinh hoạt gì, cùng việc cần bắt đầu chuyển từ sinh hoạt này sang sinh hoạt khác.

🚩Bảng giao tiếp bằng hình rất hữu ích nhất là với trẻ nhỏ, vì các em chưa có những cử động tinh tế và khả năng bắt chước còn giới hạn. Trẻ nhỏ tự kỷ phát triển việc nhìn nhiều hơn là nói, tức trẻ biết và nhận ra được nhiều vật, hiểu công dụng của chúng nhưng không nói được. Vì thế khi muốn vật gì trẻ có thể la khóc, ăn vạ vì em nhìn ra trong trí hình của vật ấy mà không thấy có ngoài thực tế, và không biết cách nào để giúp em có cái em mường tưởng ra. Vì thế, bảng giao tiếp bằng hình rất hữu ích trong trường hợp này, bằng những bảng cụ thể, cha mẹ có thể hiểu được trẻ cần gì, và hiểu được các phản ứng của trẻ.

🚩Tuy nhiên, không phải tự nhiên mà trẻ tự kỷ biết sử dụng bảng giao tiếp. Cha mẹ cũng cần phải có thời gian để tập cho trẻ biết sử dụng nó. Cần cho trẻ học được rằng sự liên hệ quan trọng nối kết giữa một bức hình và vật ở ngoài. Cách tốt nhất là bắt đầu với thức ăn hay đồ chơi mà trẻ ưa thích, dán ảnh vào bảng, cha mẹ sẽ cầm tay trẻ chạm vào hình và nói:
-Cam? Bé muốn ăn cam?

Kèm theo đó là cho trẻ miếng cam cùng với lời khen trẻ.
Khi trẻ đã thông thạo rồi ta có thể bắt đầu cho trẻ lựa chọn với hai hoặc nhiều hình.

🚩Một số phụ huynh không thích cho trẻ sử dụng bảng giao tiếp vì sợ rằng sẽ hạn chế khả năng học nói của con mình, cho rằng trẻ sẽ quen chỉ tay vào hình mà không dùng ngôn ngữ để yêu cầu. Nhưng phụ huynh vẫn có thể sử dụng bảng hình để dạy trẻ phát triển ngôn ngữ. Bảng hình dạy cho trẻ nhận ra sự liên lạc nghĩa là gì, và đồ vật thì khác với biểu tượng, kế đó khi dùng lời nói đi kèm với bảng hình, trẻ có hình để nhớ khi phát âm ra chữ, tên của đồ vật, tiếng nói vì vậy hóa cụ thể và dễ nhớ, giúp việc học nói nhiều hơn.

🚩Với đa số trẻ tự kỷ, viêc dùng bảng hình có thể xem như là một biện pháp của chuyện học, khi nỗi bực tức vì nhu cầu không được đáp ứng đã giảm đi nhờ có thể sử dụng bảng hình thành thạo, khả năng nói của trẻ tăng dần.

🚩Chuyện rõ ràng là vào lúc trẻ lăn ra gào thét vì không thể cho ngườI khác biết điều mình muốn, ta khó mà dạy trẻ bất cứ điều gì. Nay khi bình tĩnh cho hay ý mình qua bảng hình, trẻ dễ dàng tiếp nhận chữ mới, cử chỉ và những thông tin khác về vịêc liên lạc.

🚩Qua thời gian, trẻ nhận thấy viêc sử dụng ngôn ngữ để yêu cầu sẽ nhanh hơn viêc phải sử dụng bảng hình. Chẳng hạn việc trẻ tự kỷ nói với mẹ “Sữa” để tỏ ý muốn uống sữa sẽ nhanh hơn vịêc phải dắt tay mẹ đến gần tủ lạnh, chỉ vào bảng hình sữa trên tủ lạnh. Vì trẻ sẽ có khuynh hướng muốn được thoả mãn nhu cầu càng nhanh càng tốt, trẻ sẽ chọn lời nói là phương tiện liên lạc hữu hiệu hơn khi chúng đã biết cách dùng bảng. Tính trung bình thì trẻ Tự kỷ nào dùng bảng hình thường bắt đầu biết nói trong vòng một năm và tự động ngưng dùng nó.

⭐RA DẤU, NÓI BẰNG DẤU HIỆU

🚩Nhiều chương trình dạy liên lạc có kèm việc học dấu hiệu để phát triển khả năng liên lạc. Đối với một số trẻ khuyết tật thì ra dấu là cách liên lạc cụ thể hơn là học nói, và có thể học sớm từ lúc được chín tháng. Tiện lợi của việc ra dấu là người ta không cần phải mang theo gì so với việc phải mang theo bảng hình, dù là gọn và nhẹ, nhưng cũng có cái bất tiện cho riêng trẻ tự kỷ. Ra dấu là cử chỉ và muốn cử chỉ được nhận biết thì người ta phải thấy cử chỉ ấy, tức người ra dấu ít nhất phải đối mặt và tốt hơn nữa là vừa ra dấu vừa nhìn vào mặt người khác để xem phản ứng của họ là có hiểu, có đồng ý hay không.

🚩Trong khi ấy ta biết trẻ tự kỷ rất tránh việc nhìn vào mắt người khác, đối đầu với người chung quanh dù là cha mẹ, không chỉ tay hay nhìn theo tay chỉ của người khác, thế nên trẻ gặp khó khăn lúc ra dấu để tỏ ý muốn. Lên tiếng nói sẽ gây âm vang làm người khác chú ý, còn ra dấu không có âm nào phát ra và nếu người đối diện không nhìn, thì không biết có ai đang ra dấu muốn nói chuyện với họ.

🚩Chuyện xảy ra là có trẻ tự kỷ đứng quay lưng lại cha mẹ và ra dấu muốn uống nước, đi toilet, ăn cam. Nếu không có phản ứng của cha mẹ vì không thấy và trẻ không biết tại sao, thì em bực bội dễ mất hứng thú với việc ra dấu, không còn muốn sử dụng phương pháp này nữa. Nguyên tắc là nếu trẻ tự kỷ bị khiếm khuyết nặng về mặt liên lạc không cần lời, như không biết chỉ tay, thì tập cho trẻ sử dụng bảng hình còn như trẻ đã biết chỉ tay hay biết nhìn theo hướng tay chỉ thì ra dấu có lẽ thích hợp hơn, hoặc cũng có thể không thích hợp cả hai. Cha mẹ không nên e ngại việc sử dụng bảng hình hoặc dấu hiệu sẽ khiến con họ hạn chế phát triển ngôn ngữ, vì đó là kênh liên lạc hữu hiệu của trẻ lúc trẻ chưa có ngôn ngữ. Đồng thời nó cũng là bước nền cho trẻ chuyển sang việc học nói một cách tốt hơn.

🚩Kinh nghiêm cho thấy, một trẻ Tự kỷ chưa biết nói khi bắt đầu chương trình giáo dục đặc biệt mà sau 3 tháng vẫn chưa khởi sự dùng lời nói để tỏ ý yêu cầu, dù là thô sơ, thì nên thêm việc học liên lạc dưới hình thức không lời ( bảng hình, ra dấu) vào chương trình.

⭐BĂNG VIDEO

🚩Cha mẹ sẽ thắc mắc là để con xem phim video thì có hại không. Câu trả lời là tuỳ thuộc vào một số yếu tố. Đầu tiên chuyện có thể có lợi là cho vịêc học nói theo nghĩa video kích thích trẻ, khiến em lắng nghe giọng nói, ngôn ngữ và thúc đẩy trẻ nhắc lại lời nói, cái lợi khác là cha mẹ được nghỉ ngơi hay có giờ làm chuyện khác khi trẻ xem băng video.

🚩Việc xem tới xem lui video nhiều bận có thể kích thích tốt cho việc học nói, vì lần nào cách nhấn âm trong câu nghe cũng giống y nhau, thích hợp cho trẻ mới bắt đầu hiểu tiếng nói. Tuy nhiên khi khả năng nói phát triển nhiều hơn tới mức trẻ có thể đặt câu, dùng câu nhiều chữ, thì việc xem đi xem lại băng video có thể khiến trẻ đứng yên một chỗ không phát triển thêm vì không có gì mới lạ, hay còn khiến trẻ có tật nhái lại. Bởi vì khả năng ngôn ngữ không phải chỉ gồm biết nói, mà còn là biết tương tác, có nghĩa là nhìn vào mặt, vào mắt nhau lúc nói chuyện để đoán biết ngụ ý của lời nói, thay phiên nhau nói chứ không phải là độc thoại, và biết khi nào tiếp tục hay chuyển sang đề tài khác. Vì thế, việc cho xem video phải hạn chế, và chỉ cho xem dưới sự giám sát cẩn thận.

⭐GIAO TIẾP
🚩Không Nhìn vào mắt. Đây là đặc điểm của chứng Tự kỷ và cũng là khó khăn cho việc học nói. Vì thế việc giao tiếp với trẻ Tự kỷ cần tiến hành dưới nhiều hình thức khác nhau.

⭐ĐỐI PHÓ VỚI HÀNH VI

🚩Đối với trẻ tự kỷ hành vi thường là sự thách đố lớn nhất trong việc nuôi dạy. Cử chỉ lạ lùng lập đi lập lại như đập tay, vung vẩy tay, hay nổi cơn giận dữ thình lình có thể làm bạn muốn bỏ cuộc và thấy khó chịu hơn bất cứ khuyết tật nào khác. Trong nhà, hành vi của con có thể làm bạn kiệt lực, ra ngoài xã hội bạn có thể cảm thấy bực mình vì cho rằng người khác sẽ phê phán khả năng làm cha mẹ một đứa bé phá phách mà bề ngoài bình thường. Đừng để cho hành vi của con phá rối gia đình, vì có những giải pháp sau.

⭐ĐẶT RA LUẬT LỆ

🚩Trẻ nào cũng cần có kỷ luật, kể cả con bạn. Đặt ra luật rõ ràng và cho biết chuyện gì sẽ xảy ra nếu phá luật.Tính kỷ luật là thông lệ (routines ) công bằng cho mọi người trong nhà. Xem chúng có thích hợp với cảnh nhà hay không? Các con khác có thể theo luật được thay đổi cho phù hợp với trẻ tự kỷ không ? và cũng quan trọng y vậy là luật có dễ hiểu ở mức phát triển của con hay không ?

🚩Có cha mẹ không thích việc áp đặt kỷ luật với trẻ tự kỷ, họ thấy tội nghiệp trẻ hay thấy có lỗi đã sinh ra con khuyết tật. Nếu trẻ chậm phát triển thì họ càng tin rằng đó là lý do trẻ không học được để có hành vi tốt. Cha mẹ khác thì xem kỷ luật là sự trừng phạt thay vì hướng dẫn để trẻ có sự phát triển vui tươi, lành mạnh. Con bạn cần kỷ luật để cảm thấy an toàn trong thế giới của mình, y như bạn cần được chỉ dẫn để biết cách lo chuyện nhà hay nơi làm việc.

⭐NHẤT QUÁN, TRƯỚC SAU Y VẬY

🚩Nhiều trẻ Tự kỷ gặp khó khăn trong việc nhận ra các dấu hiệu tinh tế của môi trường chung quanh. Chúng có thể học được hành vi nhưng không thể thích ứng hay tổng quát hoá trong trường hợp gặp người mới, khung cảnh và các trường hợp mới. Vậy hãy xếp đặt các tình trạng sao cho chúng xảy ra theo dự liệu để giúp trẻ nhớ được cách đáp ứng thích hợp. Khi thành viên trong nhà phản ứng bằng cùng một chữ hay cùng một hành động thì trẻ xem đây là dấu hiệu để lập lại một số hành vi. Khi trẻ học được hành vi thích hợp thì cần phải xét đến có khung cảnh tương tự nhưng cũng nên thay đổi dần để cho trẻ thực tập hành vi tới lúc trở thành tự động.

🚩Người nhà mà có những phản ứng không thống nhất thì trẻ sẽ cho rằng hành vi không thể chấp nhận với người này lại đụơc phép với người khác, nếu hành vi này tiếp tục kéo dài trong một thời gian. Thí dụ cha hay mẹ có thể bế con lên khi trẻ khóc và đòi cha mẹ chú ý, trong khi nên chờ tới khi trẻ ngưng khóc rồi mới bế lên để thưởng. Chuyện đơn giản mà quan trọng nhất để giúp trẻ tập cư xử đúng mức là phải có sự nhất quán giữa cha và mẹ.

⭐KHÍCH LỆ CON SỬA ĐỔI HÀNH VI

🚩Trẻ tự kỷ thường không biết chắc là nên hành xử ra sao, nhưng giống như các trẻ khác chúng lập đi lập lại hành vi nào làm chúng cảm thấy thoải mái. Một cách tế nhị để hướng dẫn việc học tập của con là khen ngợi, hãy khen thưởng cho hành vi mà bạn muốn con lập đi lập lại. Sự thoả mãn này làm tăng cơ may là trẻ sẽ cư xử như vậy nữa, điều đó gọi là sự khích lệ tích cực. Chú trọng vào mặt tích cực giúp bạn thấy con có thể hành xử tốt đẹp như thế nào, và bạn sẽ dần dần thành thạo về kỹ năng nuôi con.

🚩Phương pháp hiệu quả nhất để thay đổi hành vi trong chứng Tự kỷ là xây dựng một kế hoạch thứ tự để uốn nắn lối cư xử của con. Hệ thống dùng phần thưởng để củng cố điều chấp nhận được và trừng phạt để làm nản lòng điều không thể chấp nhận được. Nguyên tắc của cách này là mỗi hành vi sinh ra hậu quả, và hậu quả tích cực hay tiêu cực sẽ xác định là ngươì ta muốn lập lại hành động hay không. Y như phần thưởng có được luôn luôn sau khi làm một hành vi nào có khuynh hướng làm tăng việc xảy ra trở lại hành vi ấy, thì sự trừng phạt liên tục như trách mắng thường dẫn tới làm giảm hành vi. Có nhiều cách để giải thích và nhiều chữ riêng để nói về việc sửa đổi hành vi, nhưng nguyên tắc chung thì tương tự nhau. Bạn có thể nói chuyện với thầy cô của trẻ hay chuyên viên điều trị, để điều hợp nỗ lực nhằm sữa đổi hành vi của con. Cách khác là làm theo nhận thức riêng của bạn khi huấn luyện hành vi cho con, dưới đây là vài chỉ dẫn để theo:

⭐XÁC ĐỊNH HÀNH VI BẠN MUỐN THAY ĐỔI

🚩Chỉ nên chọn một hay hai việc cần làm một lúc mà thôi, có thể bạn muốn giảm hành vi lập đi lập lập lại nào đó, hay dạy cho con ngồi yên ở bàn ăn 15 phút. Giới hạn số hành vi muốn sửa đổi giúp bạn làm việc thống nhất hơn và cho con bạn cơ hội nhiều hơn để thành công mà không bị rối trí hay lo quá nhiều chuyện.

⚡Ghi chép khi nào và hành vi xảy ra thường như thề nào?

🚩Nhờ quan sát này bạn có thể phân tích chuyện gì gây ra hành vi cuả con, hay mô thức mà con cư xử. Thí dụ bạn có thể thấy rằng thay đổi khung cảnh như đẩy ghế ra xa khỏi bàn mà con hay leo lên, làm thay đổi hành vi theo cách tích cực.

⭐ CHỌN PHẦN THƯỞNG TÍCH CỰC ĐỂ THÚC ĐẨY CON

🚩Chuyện này có thể khá tế nhị đối với chứng Tự kỷ. Ban đầu con bạn có thể cần nhiều hơn là một nụ cuời, giọng nói vui vẻ hay cái ôm hôn để chịu làm theo ý bạn, vậy nên nghĩ đến những phần thưởng khác như xoa bóp người trẻ, vò đầu, chơi vật lộn với con, hay đưa ra cho con những đồ chơi không đắt tiền. Có trẻ nói được cho bạn biết chúnng muốn gì, trẻ lớn hơn có thể thích sưu tập đồng cắc, các hình dán (stickers) và được miễn làm chuyện mà chúng không thích. Hãy nhớ rằng mục tiêu là biến phần thưởng cụ thể thành phần thưởng có tính cách xã hội hơn như lời khen. Theo với thời gian con sẽ cư xử một cách dễ chấp nhận hơn vì trẻ thấy thoải mái khi làm vậy.

⭐ĐẶT RA THỜI GIAN BIỂU ĐỂ THƯỞNG

🚩Bạn có thể thưởng con ngay khi làm xong một chuyện , hay vào lúc đi ngủ. Giờ giấc ấn định tuỳ theo khả năng của con bạn trong việc nối kết phần thưởng với hành vi đúng dắn, và thưởng con thường hơn nếu trẻ không hiểu đựơc ý bạn muốn gì. Ban đầu thưởng mỗi lần trẻ làm hành vi nên có, hay cách quãng đều đặn trong lúc hành vi xảy ra, cùng lúc ngỏ lời khen con. Bạn muốn con hiểu là hành vi đáng được thưởng. Thí dụ nói, “ ngồi yên - giỏi lắm”. Tính chắc là nhắc nhở con chuyện gì chấp nhận được để trẻ không thay thế hành vi không chấp nhận được bằng hành vi xấu khác.

🚩Soạn một bảng ghi lại những lần trẻ được thưởng cho một hành vi nào đó.

🚩Bảng như vậy giúp trẻ theo dõi được tiến bộ của mình và cho bạn lượng xét là kế hoạch có thành công hay không. Khởi đầu thì hành vi bất hảo có thể gia tăng, đây là cách trẻ thử thách bạn và học về luật. Trong vòng vài tuần hành vi sẽ giảm xuống. Tăng dần dần khoảng cách mỗi lần bạn thưởng con, và chuyển từ phần thưởng cụ thể sang cái ôm hôn và lời khen

🚩Nếu hành vi bất hảo của con vẫn còn, bạn có thể cần thay đổi một trong các điều sau:

⚡Thay đổi phần thưởng thành cái khích động con nhiều hơn.
Rút ngắn thời gian giữa những lần phát thưởng để thưởng hành vi muốn có nhiều lần hơn.
Xem lại là việc bạn đang muốn giảm có phải là hành vi đúng đắn hay không.
Khi con tiến bộ thì bạn có thể dùng một bảng để ghi lại trách nhiệm, việc làm. Mỗi ngày vào giờ nhất định cùng với con xem lại bảng, dán một nhãn (sticker) vào cạnh phần việc nào đã làm xong. Duyệt lại tiến bộ của con và thêm trách nhiệm khi thấy là con có thể đảm đương chúng. Tấm bảng cũng cho ra cái sườn trong ngày mà không cần bạn bỏ công quá đáng vào đó. Sửa đổi hành vi là cách không doạ nạt, không tình cảm quá đáng và có xếp đặt để đối phó với con khi bạn cảm thấy gần chịu hết nổi về mặt cảm xúc. Phương pháp này là một trong nhiều phương tiện để giúp con bạn và gia đình chú tâm đúng chỗ và theo đường lối tích cực.

⭐LÀM NGƠ HÀNH ĐỘNG MUỐN ĐƯỢC CHÚ Ý

🚩Làm ngơ là kỹ thuật khác nhằm loại trừ hành vi muốn được chú ý, bạn cất đi phần thưởng là sự chú ý của bạn đối với con bằng cách làm ngơ. Nhất định không nhìn vào mắt con, đụng chạm hay chịu nói mỗi lần con có hành vi mà bạn muốn loại trừ như làm nư hay la hét. Ban đầu hành vi có thể gia tăng để thử thách quyết tâm của bạn nhưng cuối cùng hành vi sẽ chấm dứt. Khi khó mà làm ngơ hành vi thì tìm chuyện khác để chú tâm vào, bằng không thì phải ra khỏi phòng.

⭐GIỜ TRỐNG

🚩Vài hành vi tệ hại đến mức không thể làm ngơ được, và bạn có thể phải nắm con lại để làm chúng yên hay được an toàn. Cách khác gọi là giờ trống ( time out). Theo đó bạn bình tĩnh đem con ra khỏi nơi xáo trộn vào một phòng khác, hay cái ghế khác, hay nơi giành riêng cho việc này. Giờ trống cho bạn lấy lại hơi sức và cho con bạn dịu xuống.

🚩Đặt đồng hồ reo khoảng thời gian cho giờ trống, hay cho con biết là có thể ra khỏi phòng lúc chấm dứt hành vi tiêu cực. Bằng cách ấy thì hoặc đồng hồ hay trẻ kiểm soát hành vi của trẻ. Tính chắc là bạn nói rõ tại sao con có giờ trống, và đề nghị hành vi khác thay vào.
Khi giúp con cải thiện hành vi là bạn thực sự cho con cách sống công bằng và đáng yêu hơn.

👉Chúc bạn đạt được những hiệu quả tốt👈
📍 Nguồn: Cv.TL Lê Khanh

04/08/2024

❤️❤️❤️7 BÍ QUYẾT GIÚP CAN THIỆP THÀNH CÔNG❤️❤️👍
KHI CÓ MỘT EM BÉ ĐẶC BIỆT HƠN: có thể là chậm nói, có thể là rối loạn pt, có thể là TK, có thể là tăng động giảm chú ý... xin bố mẹ hãy lưu ý:
👍1. Đừng đợi đến tuổi rồi nó ổn, mà hãy can thiệp ngay cho con khi thấy con chậm hơn một bạn nhỏ khác.
👉2. Đừng can thiệp tranh thủ mà hãy tranh thủ tối đa thời gian có thể.
👍3. Đừng can thiệp gián đoạn mà hãy liên tục, càng liên tục càng tốt.
❤4. Đừng chỉ mong chờ vào giáo viên hay nhà trường vì gia đình mới là người quyết định tương lai cho con, hãy chủ động kiến thức về khó khăn con đang mắc phải để phối hợp tốt nhất với nhà trường.
🍎5. Đừng quá kì vọng để tạo áp lực cho cả mình và con mà hãy hi vọng để không mất niềm tin và bản thân nỗ lực.
🌽6. Đừng nghe hay để ý người xung quanh nói gì vì họ không phải nhà chuyên môn, cũng không sống hay quyết định tương lai của con mình.
❤VÀ CUỐI CÙNG HÃY CHẤP NHẬN CON ĐỂ NẮM TAY CON THẬT CHẶT ĐỒNG HÀNH CÙNG CON ĐỂ SAU NÀY KHÔNG PHẢI NÓI " GIÁ NHƯ"
Nguồn : Cô Lê Sáu

07/07/2024

⁉️⁉️ HỌC BAO LÂU THÌ CON TÔI BIẾT NÓI?
⁉️⁉️ SAO MÃI CON TÔI CHƯA NÓI?

CAN THIỆP BAO LÂU THÌ TRẺ SẼ NÓI ĐƯỢC (bật từ, sử dụng từ đúng hoàn cảnh, chủ động sử dụng từ khi có nhu cầu, sử dụng được bao nhiêu từ 1 lúc khi nói...)

✔️Với trẻ bình thường (nhận thức ổn, không có 1 rối loạn nào trong giao tiếp và tương tác) thì sự hình thành lời nói của trẻ như sau:

* 0-6 tháng: Hướng mặt về phía người nói, bật âm tiết để thể hiện vui thích/giận dữ...

* 6-9 tháng: Bắt đầu nói được các âm: măm măm, ba ba, cha cha, ú oà... Biết dùng các cử chỉ phi ngôn ngữ để thể hiện lời nói...

* 9-12 tháng: Bập bẹ nhiều hơn, nói được nhiều âm tiết hoặc có thể từ đơn có nghĩa, nói có âm điệu...

* 12-15 tháng: Nói được 5-7 từ đơn hoặc nhiều hơn bắt đầu trả lời các câu hỏi đơn giản: Ai, gì, ở đâu?

* 16-18 tháng: Vốn từ tăng lên 20-30 từ. Biết bắt chước và nói lại theo nhiều hơn. Thời gian tập trung chú ý khi chơi tăng lên rõ rệt..
--------------------------------------------

✔️Qua các giai đoạn phát triển ngôn ngữ của trẻ bình thường ta thấy, với trẻ không có 1 rối loạn nào cũng cần nhiều ngày tháng để phát triển và sử dụng ngôn ngữ. Với trẻ đặc biệt có khó khăn về tương tác và giao tiếp, thời gian sẽ còn dài hơn nhiều. Việc nói của trẻ phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

- Tuổi can thiệp
- Khả năng hiện tại và mức độ tương tác, nhận thức, nghe hiểu của trẻ.
- Thời gian can thiệp
- Chuyên môn của giáo viên..
Trong quá trình tiếp xúc, chăm sóc và dạy trẻ đặc biệt, tôi thấy:
- Có trẻ chỉ 1 vài buổi đã bật âm và có thể nói được (nói rõ hoặc nói ngọng, sử dụng từ đúng hoặc sai hoàn cảnh)...

- Có trẻ cần thời gian nhiều hơn như 1 tháng, nhiều tháng thậm chí cả năm, nhiều năm để nói ra được mặc dù trẻ nghe hiểu được.

- Và tất nhiên cũng có trẻ sẽ không bao giờ nói được dù can thiệp rất tích cực.

- Trẻ V.I.P dù nhận thức tốt hay ko, dù nói được hay ko thì cũng sẽ gặp khó khăn ở 1 vài mảng trong đó nói trội rõ về giao tiếp và tương tác, kèm theo đó là hành vi:

1. Có thể như: rất ít chủ động sử dụng lời nói khi giao tiếp, nhìn mặt người đối diện, nói ko đúng hoàn cảnh, thích mới nói...

2. Cách chơi đồ vật rất khác và lạ: Chơi ko đúng chức năng, nhìn chăm chú mải miết hoặc nhìn xa xăm mơ mộng như thể trong thế giới chỉ có con, hiếng mắt, quay xoay tròn đồ vật...

3. Có 1 hay nhiều những hành vi dập khuôn và sở thích lập dị: Vẩy/ lắc/ vỗ tay liên tục, đập đầu, cho đồ vật vào miệng ăn, cắm lao đầu chạy ko biết nguy hiểm, chơi dây dợ, bông len, hoặc ngửi đồ vật để tìm cảm giác...

Vậy nên cha mẹ hãy chấp nhận việc con mình chậm hơn so với các bé khác, tự thiết lập trạng thái cân bằng, tinh thần lạc quan và tương tác, trò chuyện cũng như can thiệp cho con hàng ngày. Với các con, kết quả thường đến sau nên cha mẹ đừng vội lùi bước.
🥰🥰🥰🥰🥰🥰🥰🥰
Nguồn: ST

Address

Đateh
Lâm Đồng

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dạy Trẻ Chậm Nói Đateh posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share