Thạc sĩ Phạm Trọng Nghĩa

VÌ SAO LÃNH ĐẠO GIỎI KHÔNG PHẢI LÀ NGƯỜI NÓI NHIỀU NHẤT?

Buổi sáng thứ Tư, một sinh viên hỏi tôi:
“Leader có cần là người nói nhiều nhất không?”

Câu trả lời là: không hẳn.

Chúng ta thường nghĩ lãnh đạo là nói hay, nói đúng.
Nhưng thực tế, một năng lực quan trọng hơn lại là:
👉 biết lắng nghe.

“Listen” và “Silent” có cùng một bộ chữ cái.
Muốn lắng, trước hết phải tạo ra sự im lặng — để người khác có không gian chia sẻ.

Từ góc nhìn quản trị, lắng nghe giúp:

🎯 Hiểu đúng vấn đề (tránh quyết định sai ngay từ đầu)
🤝 Xây dựng niềm tin (con người cần được lắng nghe)
🔍 Nhìn ra điều chưa được nói

Trong lớp, tôi thường yêu cầu sinh viên “không nói” 10 phút đầu khi thảo luận.
Kết quả là họ hiểu sâu hơn — vì không vội phản ứng.

Tóm lại, lãnh đạo không bắt đầu từ việc nói hay,
mà từ việc lắng đúng.

Câu hỏi mở:
Bạn đang “nghe để trả lời” hay “lắng để thấu hiểu”?

VÌ SAO CÀNG CÓ NHIỀU THỜI GIAN, CHÚNG TA LẠI LÀM VIỆC KÉM HIỆU QUẢ HƠN?

Buổi sáng thứ Năm, tôi nhận được một chia sẻ khá quen thuộc từ sinh viên và cả người đi làm:
“Em có cả ngày để làm việc… nhưng cuối cùng lại không xong được bao nhiêu.”

Nghe có vẻ nghịch lý.
Nhưng thực ra, đây là một hiện tượng rất phổ biến trong quản trị thời gian và năng suất cá nhân.

Chúng ta thường nghĩ: có nhiều thời gian → làm được nhiều việc hơn.
Nhưng trong thực tế, công việc không “giữ nguyên kích thước”.

Nó có xu hướng… phình ra để lấp đầy khoảng thời gian mà chúng ta cho phép.

Đây chính là biểu hiện của một nguyên lý quen thuộc trong quản trị:
👉 Công việc sẽ giãn nở theo thời gian được phân bổ.

Vậy vấn đề không nằm ở việc thiếu thời gian.
Mà nằm ở việc… thiếu giới hạn.

Khi không có “biên giới” rõ ràng, chúng ta dễ rơi vào trạng thái:

Làm nhiều việc cùng lúc nhưng không việc nào thực sự sâu
Dành thời gian cho những chi tiết không quan trọng
Trì hoãn những phần khó nhất

Ngược lại, khi bạn đặt một giới hạn cụ thể (ví dụ: 25 phút tập trung), não bộ sẽ tự động điều chỉnh:

🎯 Ưu tiên điều quan trọng
✂️ Loại bỏ phần dư thừa
⚡ Tăng tốc xử lý một cách tự nhiên

Một điểm thú vị khác: nghỉ ngơi không phải là lãng phí thời gian.

Trong nhiều nghiên cứu về nhận thức, người ta nhận thấy rằng:
👉 Khi bạn tạm dừng, não không “ngừng làm việc”.

Nó chuyển sang chế độ xử lý ngầm (subconscious processing).
Và chính trong những khoảng nghỉ ngắn đó, các ý tưởng tốt thường xuất hiện.

Đó là lý do vì sao đôi khi:
Bạn “nghĩ mãi không ra”…
Nhưng lại bất ngờ tìm được câu trả lời khi đang đi bộ, uống cà phê, hoặc thậm chí là… không nghĩ gì cả.

Trong lớp học, tôi thường đặt một câu hỏi cho sinh viên:

Nếu bạn có 8 tiếng để làm một bài tập, bạn sẽ làm như thế nào?
Và nếu chỉ có 2 tiếng, bạn sẽ làm khác đi ra sao?

Điều thú vị là:
Khi thời gian bị giới hạn, cách tiếp cận của các bạn thay đổi hoàn toàn.

Tập trung hơn
Quyết đoán hơn
Ít “cầu toàn không cần thiết” hơn

Đó cũng chính là lúc hiệu quả thực sự bắt đầu xuất hiện.

Tóm lại, năng suất không đến từ việc “làm nhiều hơn”.
Mà đến từ việc “giới hạn tốt hơn”.

Một ngày mới, có thể bạn không cần thêm thời gian.
Chỉ cần một giới hạn rõ ràng hơn cho những gì mình đang làm.

Câu hỏi mở:

Nếu hôm nay bạn chỉ có một nửa thời gian để hoàn thành công việc,
bạn sẽ thay đổi cách làm của mình như thế nào?

11 ĐẠI HỌC VIỆT NAM VÀO BẢNG XẾP HẠNG ĐÔNG NAM Á – Ý NGHĨA LÀ GÌ?

Gần đây, thông tin 11 đại học Việt Nam xuất hiện trong bảng xếp hạng đại học Đông Nam Á thu hút nhiều sự quan tâm.

Đây là tín hiệu tích cực cho thấy giáo dục đại học Việt Nam đang dần hội nhập với hệ thống học thuật khu vực.

Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ học thuật, bảng xếp hạng không chỉ phản ánh danh tiếng của một trường, mà còn liên quan đến nhiều yếu tố như:

🎯 Chất lượng giảng dạy
🎯 Năng lực nghiên cứu khoa học
🎯 Mức độ quốc tế hóa
🎯 Tác động học thuật

Điều đáng chú ý là nhiều trường đại học Việt Nam bắt đầu đầu tư mạnh hơn cho nghiên cứu, công bố quốc tế và hợp tác học thuật. Đây chính là nền tảng quan trọng để nâng cao vị thế đại học trong dài hạn.

📚 Trong lớp học, tôi thường chia sẻ với sinh viên rằng:
Một bảng xếp hạng có thể thay đổi theo từng năm, nhưng năng lực học tập, tư duy phản biện và khả năng nghiên cứu của sinh viên mới là giá trị bền vững nhất của một trường đại học.

Theo bạn, trong giáo dục đại học hiện nay:
Thứ hạng quốc tế hay chất lượng đào tạo thực chất – điều gì quan trọng hơn?

11 đại học Việt Nam vào bảng xếp hạng Đông Nam Á 11 trường của Việt Nam lọt bảng xếp hạng đại học Đông Nam Á đầu tiên của THE, trong đó Kinh tế TP HCM vào top 13.

“Có những đỉnh cao… không phải ai đứng trên đó cũng hạnh phúc.”

Phạm Hy Hiếu –
từng làm việc tại xAI của Elon Musk
rồi chuyển sang OpenAI.

Một hành trình mà nhiều người mơ ước.

Nhưng anh chọn dừng lại.
Vì kiệt sức.
Vì sức khỏe tinh thần không còn chịu nổi.

Tôi đọc mà nghĩ…

Thành công có thể đưa ta đi rất xa.
Nhưng nếu không giữ được mình,
đi xa để làm gì?

Đôi khi,
quay về với gia đình
không phải là bước lùi.
Mà là cách cứu lấy tương lai. 🤍

Làm đàn ông,
không chỉ giỏi.
Mà phải bền.

Còn bạn,
bạn đang đánh đổi điều gì để tiến lên?

KHI DOANH NGHIỆP TĂNG TRƯỞNG NHANH — ĐÓ CÓ PHẢI LÀ CHIẾN LƯỢC ĐÚNG?

Gần đây, nhiều doanh nghiệp bán lẻ mở rộng rất nhanh:

- Tăng số lượng chi nhánh
- Mở rộng địa bàn
- Gia tăng doanh thu
- Nhìn bề ngoài, đó là tăng trưởng ấn tượng.
Nhưng dưới góc nhìn quản trị chiến lược, câu hỏi quan trọng hơn là:
Tăng trưởng đó có dựa trên lợi thế cạnh tranh bền vững không?

1️⃣ Góc nhìn về vị thế cạnh tranh

Doanh nghiệp đang cạnh tranh bằng:

Giá thấp?
Vị trí thuận tiện?
Trải nghiệm khách hàng?

Nếu chỉ mở rộng quy mô mà không củng cố lợi thế cốt lõi, sự tăng trưởng có thể làm loãng chính lợi thế đó.

2️⃣ Góc nhìn về hệ thống hoạt động

Chiến lược không chỉ nằm ở quyết định mở rộng.
Nó nằm ở câu hỏi:
Hệ thống vận hành có theo kịp quy mô mới không?
Chuỗi cung ứng có đủ mạnh?
Đội ngũ quản lý có được đào tạo đồng bộ?
Nếu hệ thống chưa sẵn sàng, tăng trưởng có thể trở thành rủi ro.

3️⃣ Góc nhìn môi trường cạnh tranh

Khi một doanh nghiệp mở rộng nhanh, đối thủ cũng sẽ phản ứng.
Cạnh tranh giá
Gia tăng khuyến mãi
Cải tiến dịch vụ

Nếu không dự liệu trước phản ứng này, chiến lược tăng trưởng dễ biến thành cuộc đua ngắn hạn.

Trong lớp học Quản trị chiến lược, tôi thường đặt câu hỏi:

“Tăng trưởng có phải là mục tiêu, hay chỉ là hệ quả của lợi thế cạnh tranh?”

Câu hỏi này thường khiến sinh viên suy nghĩ lại cách nhìn về thành công.

🎯 Nếu là người ra quyết định, anh/chị sẽ:

Tiếp tục mở rộng nhanh?
Hay củng cố lợi thế trước khi tăng trưởng?
Tôi rất muốn nghe góc nhìn của anh/chị.

SINH VIÊN HỌC QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC NÊN BẮT ĐẦU TỪ ĐÂU?

Tôi gặp khá nhiều sinh viên nói rằng:
“Học xong môn Quản trị chiến lược nhưng em vẫn thấy mơ hồ.”
Điều đó không có nghĩa là các bạn học kém.
Vấn đề thường nằm ở cách tiếp cận.

1️⃣ Hiểu sai về mục tiêu của môn học

Nhiều sinh viên nghĩ rằng học chiến lược là học: SWOT, 5 Forces
BCG matrix....Nhưng các công cụ đó chỉ là phương tiện.

Quản trị chiến lược thực chất là rèn luyện tư duy lựa chọn và đánh đổi trong môi trường cạnh tranh.
Nếu chỉ ghi nhớ công cụ mà không hiểu bản chất, cảm giác “mơ hồ” là điều dễ hiểu.

2️⃣ Học để thi thay vì học để hiểu hệ thống

Một sai lầm phổ biến là:
Học từng chương rời rạc
Làm bài theo mẫu
Ghi nhớ định nghĩa
Trong khi chiến lược là môn học về tính hệ thống.

Mọi khái niệm đều liên kết với nhau:
Ngành → Vị thế → Lợi thế cạnh tranh → Thực thi → Kết quả.

Nếu thiếu một mắt xích, toàn bộ hệ thống sẽ mất ý nghĩa.

3️⃣ Vậy nên bắt đầu thế nào?

Nếu là sinh viên năm 1 hoặc năm 2, tôi sẽ làm 3 việc:
Tập quan sát doanh nghiệp thật xung quanh mình.
Tự đặt câu hỏi: “Doanh nghiệp này đang cạnh tranh theo cách nào?”
Đọc case và cố gắng phân tích trước khi xem đáp án.
Trong lớp, tôi luôn khuyến khích sinh viên đặt câu hỏi “tại sao” nhiều hơn là hỏi “đúng hay sai”.

Chiến lược không phải bài toán có đáp án duy nhất.
Nó là quá trình suy nghĩ.

🎯 Một câu hỏi dành cho sinh viên:

Khi học Quản trị chiến lược, điều khiến bạn thấy khó nhất là gì?
Khó vì quá nhiều lý thuyết?
Khó vì chưa thấy liên hệ thực tế?
Hay khó vì chưa quen tư duy dài hạn?

Chia sẻ góc nhìn của bạn, tôi rất muốn lắng nghe.

Vì sao nhiều doanh nghiệp nói về chiến lược… nhưng thực ra chưa từng có chiến lược?

Tôi thường bắt đầu môn Quản trị chiến lược bằng một câu hỏi rất đơn giản:
“Chiến lược của doanh nghiệp A là gì?”
Và câu trả lời tôi nhận được nhiều nhất là:
👉 Tăng trưởng 20%
👉 Mở rộng thị phần
👉 Mở thêm chi nhánh
Nhưng đó không phải chiến lược. Đó là mục tiêu.
1️⃣ Chiến lược không phải là kế hoạch
Kế hoạch trả lời câu hỏi: Chúng ta sẽ làm gì?
Chiến lược trả lời câu hỏi: Chúng ta sẽ chọn làm gì — và không làm gì?
Trong môi trường cạnh tranh, nguồn lực luôn hữu hạn.
Không doanh nghiệp nào có thể phục vụ tất cả mọi khách hàng.
Không tổ chức nào có thể tối ưu mọi thứ cùng lúc.
Nếu không có lựa chọn rõ ràng, doanh nghiệp chỉ đang bận rộn — chưa chắc đã có chiến lược.
2️⃣ Chiến lược là lựa chọn và đánh đổi ⚖️
Một doanh nghiệp không thể vừa:
- Giá rẻ nhất
- Chất lượng cao nhất
- Phục vụ mọi phân khúc
- Chiến lược buộc chúng ta phải đánh đổi.
Trong lớp học, tôi thường hỏi sinh viên:
“Nếu một công ty phục vụ tất cả mọi người, thì lợi thế cạnh tranh của họ nằm ở đâu?”
Câu hỏi đó thường khiến cả lớp im lặng vài giây — trước khi cuộc thảo luận thực sự bắt đầu.
3️⃣ Không có lợi thế cạnh tranh, không có chiến lược
Bản chất của quản trị chiến lược là tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.
Chiến lược không nằm ở slide trình chiếu.
Nó nằm ở hệ thống hoạt động nhất quán:
- Lựa chọn khách hàng mục tiêu
- Thiết kế sản phẩm/dịch vụ phù hợp
- Tổ chức vận hành tương thích
- Phân bổ nguồn lực có trọng tâm
Nếu đối thủ có thể sao chép những gì bạn làm trong 6 tháng, có lẽ đó chưa phải lợi thế.

4️⃣ Vì sao nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn?
Qua quan sát và trao đổi thực tế, tôi thấy 3 nhầm lẫn phổ biến:
1️⃣ Đồng nhất chiến lược với kế hoạch năm.
2️⃣ Nhầm tăng trưởng với lợi thế cạnh tranh.
3️⃣ Không phân biệt quản trị chiến lược với vận hành hằng ngày.

Và rồi khi thị trường thay đổi, họ liên tục điều chỉnh hướng đi — gọi đó là “linh hoạt”.
Nhưng linh hoạt không đồng nghĩa với thiếu định hướng.

🎯 Một câu hỏi dành cho anh/chị:

Nếu phải mô tả chiến lược của một doanh nghiệp trong một câu,
anh/chị có thể trả lời rõ:

Họ phục vụ ai?
Họ khác biệt ở đâu?
Họ sẵn sàng từ bỏ điều gì?

Nếu chưa trả lời được ba câu hỏi này, có lẽ đó vẫn chỉ là kế hoạch.

Chiến lược không phải là một tài liệu dày hàng trăm trang.
Chiến lược là lựa chọn rõ ràng — và sự nhất quán trong thực thi.

Anh/chị nghĩ sao:
Một doanh nghiệp có thể thành công dài hạn nếu không có chiến lược rõ ràng không? 💬

Khi Bạn Cảm Thấy Mình Đang Bị “Chôn Vùi” – Thực Ra Bạn Đang Được “Gieo Trồng” 🌱

Trong hành trình phát triển cá nhân, có những giai đoạn ta cảm thấy mình đang tụt lại:
• Nỗ lực nhưng chưa được công nhận
• Học hỏi nhưng chưa thấy kết quả
• Âm thầm cố gắng giữa nhiều áp lực

Ta nghĩ mình bị chôn vùi.

Nhưng giống như một hạt giống, môi trường tối tăm không phải là kết thúc – đó là nơi bắt đầu mọc rễ.

Trong phát triển bản thân:
• Kiến thức là rễ
• Kỷ luật là rễ
• Trải nghiệm là rễ
• Phẩm chất là rễ

Người khác chỉ thấy tán cây.
Nhưng chính bộ rễ quyết định bạn đứng được bao lâu.

Nếu hôm nay bạn chưa tỏa sáng,
có thể bạn đang ở giai đoạn quan trọng nhất: tích lũy nội lực.

Bạn không bị chôn vùi.
Bạn đang được gieo trồng.

—
ThS. Phạm Trọng Nghĩa

TỪ LỚP 7 ĐẾN PHÓ GIÁO SƯ: HÀNH TRÌNH CỦA NGƯỜI THẦY KÍNH MẾN 🎓🇻🇳

Từng bỏ học từ lớp 7 để phụ cha mẹ nuôi em.
Một thập kỷ đi qua ba cuộc chiến của dân tộc.
Và hôm nay, ở tuổi 68, thầy là Phó Giáo sư của một trường đại học hàng đầu cả nước.

PGS.TS Vũ Anh Tuấn – hiện là giảng viên cao cấp tại Viện Khoa học Chính trị – Xã hội, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) – là minh chứng sống cho giá trị của nghị lực, kỷ luật và tinh thần học tập không giới hạn.

Từ một người lính tham gia kháng chiến chống Mỹ, chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc, thầy trở lại giảng đường với xuất phát điểm chỉ là trình độ lớp 7.

Không thuận lợi.
Không đặc quyền.
Chỉ có ý chí và lòng tin vào tri thức.

Câu chuyện của thầy không chỉ là hành trình học thuật.
Đó là hành trình của một thế hệ – những con người đi qua chiến tranh, nhưng không đánh mất khát vọng học tập và cống hiến.

Trong giáo dục, điều đáng kính không chỉ là học hàm hay học vị,
mà là chiều sâu trải nghiệm và bản lĩnh vượt lên hoàn cảnh.

Giữa thời đại nhiều người nóng vội với thành công,
câu chuyện của thầy nhắc chúng ta rằng:
Tri thức không bao giờ đến muộn, nếu ta đủ bền bỉ để theo đuổi.

⸻

🔎 >>> Xem chi tiết câu chuyện:
https://vnexpress.net/duong-thanh-pho-giao-su-cua-nguoi-linh-tung-bo-hoc-lop-7-5041235.html?utm_source=facebook&utm_medium=fanpage_VnE&utm_term=photo&utm_campaign=tienngo

(Nguồn: VnExpress)

Đường thành phó giáo sư của người lính từng bỏ học lớp 7 Từng bỏ học từ lớp 7 để phụ mẹ nuôi em và một thập kỷ tham gia ba cuộc chiến đấu của dân tộc, thầy Tuấn nay là phó giáo sư ngôi trường hàng đầu cả nước.

🌱 PHÁT TRIỂN TỪ GỐC RỄ – BÀI HỌC TỪ NHỮNG BƯỚC CHÂN NHỎ 👣

Giữa những bài giảng về phát triển cá nhân,
tôi lại học được nhiều điều từ một đứa trẻ. 🤍

Con không bận tâm đến thành tích.
Con tò mò với thế giới.
Con bước đi chậm rãi nhưng đầy háo hức. 🌿

Nhìn con giữa cổng hoa quê nhà, dưới nắng chiều bình yên ☀️
tôi hiểu rằng phát triển không bắt đầu từ danh hiệu,
mà bắt đầu từ nền tảng.

Phát triển bản thân không phải là chạy nhanh hơn người khác.
Mà là giữ được sự trong trẻo, lòng biết ơn và khả năng học hỏi mỗi ngày. 📚

Trưởng thành không phải đánh mất tuổi thơ.
Mà là giữ được gốc rễ khi lớn lên. 🌳

— ThS. Phạm Trọng Nghĩa

AI CŨNG THÍCH HÀO QUANG, NHƯNG MẤY AI DÁM BƯỚC VÀO LÒ LỬA?

Chúng ta thường nghe câu: “Hãy yêu thương bản thân mình.”

Nhưng nếu yêu thương đồng nghĩa với việc nuông chiều sự trì hoãn và né tránh thử thách, thì đó không còn là yêu thương – mà là giới hạn chính mình.

Không ai sinh ra đã mạnh mẽ.
Không ai sinh ra đã sẵn sàng đứng trên đỉnh cao.

Một giống ngựa tốt nếu chỉ được nhốt trong chuồng, cho ăn đầy đủ, cũng chỉ là con ngựa khỏe mạnh.
Nó chỉ trở thành Thiên Lý Mã khi được rèn giũa qua kỷ luật và thử thách.

Con người cũng vậy.

⛔ Sự thật không dễ nghe:
• Không có áp lực → Bản lĩnh khó trưởng thành.
• Không có va chạm → Tư duy khó sâu sắc.
• Không có kỷ luật → Ước mơ mãi chỉ là lời nói.

Ai cũng muốn chạm đỉnh cao.
Nhưng khi phải đi qua con dốc dài, nhiều người chọn quay lại.

Ai cũng muốn hào quang.
Nhưng khi bước vào “lò luyện”, không phải ai cũng đủ lì đòn và bền bỉ.

Thành công không thuộc về người nói nhiều về mục tiêu.
Nó thuộc về người không lùi bước khi khó khăn ập đến.

Năm 2026, thay vì mong một cuộc sống dễ dàng hơn,
hãy rèn mình trở nên vững vàng hơn.

Vinh quang chưa bao giờ thuộc về kẻ mơ nhiều nhất.
Nó thuộc về người kiên trì nhất.

Nguồn: Sưu Tầm
—

🐎 Vì sao trong tranh “Mã Đáo Thành Công” luôn có một con ngựa quay đầu?

Nhiều người cho rằng đó chỉ là chi tiết trang trí.
Nhưng trong mỹ học phương Đông, không có chi tiết nào là thừa.

Giữa đàn ngựa đang lao về phía trước,
luôn có một con quay đầu lại.

Không phải vì nó chậm.
Không phải vì nó do dự.
Mà vì nó giữ phía sau.

“Thành công” trong tư duy truyền thống không chỉ là tiến lên.
Đó là tiến lên mà vẫn bảo toàn nền tảng.

Trong quản trị và lãnh đạo cũng vậy.

Khi tổ chức tăng tốc,
phải có người đủ tỉnh táo để nhìn lại:

– Giá trị cốt lõi còn được giữ không?
– Con người có đang bị bỏ lại phía sau?
– Văn hóa có đang rạn nứt trong áp lực tăng trưởng?
– Mục tiêu có đang kéo chúng ta rời xa bản chất ban đầu?

Người chỉ biết lao tới sẽ tạo ra tốc độ.
Người biết quay đầu sẽ tạo ra sự bền vững.

Một tổ chức mạnh không phải là tổ chức chạy nhanh nhất,
mà là tổ chức biết vừa tiến – vừa giữ được nền móng.

Con ngựa quay đầu không tượng trưng cho sự chậm lại.
Nó tượng trưng cho sự tỉnh thức trong hành trình phát triển.

2026, nếu muốn “mã đáo thành công” theo nghĩa sâu sắc hơn, hãy tự hỏi:

Bạn chỉ đang chạy?
Hay bạn đủ bản lĩnh để vừa chạy – vừa nhìn lại?

Bởi đôi khi,
người quay đầu mới là người giữ được cả đàn.
—
Nguồn: sưu tầm
⸻