19/08/2026
Nếu đi trên đường Điện Biên Phủ, đoạn từ Hàng Xanh hướng về trung tâm TP.HCM, chắc hẳn bạn từng nhìn thấy một tòa tháp cao vút nằm sát chân cầu, có hình dáng giống tên lửa đang chuẩn bị phóng lên trời. Nhiều người lầm tưởng đây là cột quảng cáo, trạm phát sóng... Thực chất, đó là tháp cắt áp thuộc hệ thống cấp nước của Nhà máy nước Thủ Đức, được đưa vào sử dụng từ thập niên 1960 và thường được người Sài Gòn gọi vui là “phi thuyền Apollo”.
Vì sao nước lại cần được “cắt áp”? Từ Nhà máy nước Thủ Đức, nước phải di chuyển qua những tuyến ống lớn trên một quãng đường dài để vào trung tâm thành phố. Muốn đẩy một lượng nước khổng lồ đi xa, máy bơm phải tạo ra áp lực đủ mạnh. Tuy nhiên, khi dòng nước từ tuyến ống truyền tải lớn chuẩn bị hòa vào mạng lưới phân phối gồm nhiều đường ống nhỏ hơn, mức áp lực ấy trở nên quá cao có thể làm b**g mối nối, gây rò rỉ, xì hoặc vỡ đường ống.
Bên trong tháp là một đường ống đứng nối trực tiếp với tuyến ống cấp nước bên dưới. Khi áp lực trong đường ống tăng, nước sẽ được đẩy dâng lên cao trong ống đứng. Một phần năng lượng của dòng nước lúc này được chuyển thành năng lượng để nâng cột nước lên, nhờ đó áp lực tác động lên hệ thống bên dưới được giảm bớt. Khi áp lực hạ xuống, cột nước lại từ từ hạ theo, giúp dòng chảy ổn định hơn. Thay vì để cú dội ấy tác động trực tiếp lên thành ống và các mối nối, tháp cho phép nước dâng lên hoặc hạ xuống để hấp thụ bớt biến động sau đó phân tán vào hệ thống các ống nước nhỏ hơn.
Nhờ có những công trình này, chúng ta đã có một mạng lưới nước sạch để sử dụng suốt nhiều thập kỷ.