Thơ ca giữa lòng thành phố

ĐIỂM TỰA CHO HY VỌNG

Cảm ơn bạn đã góp sự hiện diện, giọng thơ cùng niềm hy vọng của mình ở buổi đọc thơ "Hy vọng & Kháng cự bạo lực" vào buổi tối thứ sáu vừa qua. Như những dòng thơ chúng ta đã chia sẻ với nhau trong vòng tròn nhỏ, chúng mình mong rằng bạn đã có một khoảng dừng để nhắc nhớ bản thân về hy vọng của mình, về "điểm tựa cho lòng tốt", về những ước mơ "thắm lại với trời hồng", để từ đó tiếp tục nuôi dưỡng lòng tin và lòng dũng cảm để vun đắp những giá trị nhân bản trong cuộc sống, bắt đầu từ hơi thở sâu và sự kết nối với vạn vật xung quanh.

Mời bạn cùng nhìn ngắm lại một vài khoảnh khắc trong đêm thơ.

🎐Bạn có còn đợi một tiếng chuông reo ngoài ngõ? 🎐

MỘT THỦA ĐỢI CHỜ - Phan Vũ (1957)

Rồi sẽ có một vang âm từ cây đàn vẫn treo đâu đó
khi hơi gió hững hờ lướt qua sự căng thẳng của dây tơ

Một tia nắng quái chiều xuyên qua đám sương mù kỷ niệm
Một tiếng chim hót trên ô cửa dẫu trong phòng chỉ mở một ô vuông

Ta tìm thấy nụ cười ngả màu vàng úa
trong tấm hình giữa trang sách cũ bỏ quên

Ta lại xếp mớ hành trang đã bao lần xếp lại
cho chuyến đi chưa có buổi lên đường

Rồi sẽ có chuông reo ngoài cổng,
chợt nhớ rằng ngoài đó vẫn treo chuông

Chợt nhớ…
Người ơi! Ta vẫn đợi.

---
🌿Những vần thơ viết ra, khẽ lay gọi những khoảnh khắc tưởng chừng đã ngủ quên trở về. Một âm thanh từ cây đàn cũ, một tia nắng quái chiều hay tiếng chuông cửa vang lên bất chợt…Tất cả tất cả vô tình nhắc nhở ta về những điều vẫn luôn hiện hữu, dẫu đôi khi bị bỏ ngỏ giữa bộn bề của cuộc sống.

🌿Dịu dàng và tha thiết, “Một thuở đợi chờ” của Phan Vũ không chỉ là tiếng lòng của một người đợi khách, mà còn là lời mời ta hãy chậm lại một nhịp: để yêu thương những kỷ niệm đã qua, và kiên nhẫn chờ đợi những điều sắp đến.

---
💌Tối mai, chúng mình cũng sẽ treo một “chiếc chuông” và đợi bạn tại đêm thơ!
⏳Thời gian: 19:30 - 21:00, ngày 27.03.2026.
📍Địa điểm: Phòng đọc cộng đồng Tempo, TP.HCM.

TÍNH TƯƠNG CẬN: BIỂU TƯỢNG HÒA BÌNH & CHỒI LÁ HY VỌNG

Khi lên ý tưởng thiết kế hình ảnh cho buổi đọc thơ lần này, chúng mình nghĩ đến biểu tượng hòa bình do nghệ sĩ Gerald Holtom thiết kế cho Chiến dịch Giải trừ Vũ khí Hạt nhân (Campaign for Nuclear Disarmament - CND) vào năm 1958 ở Anh. Theo giải thích của Holtom, biểu tượng sử dụng hình ảnh hai chữ cái viết tắt của “nuclear disarmament” là N và D trong truyền tin semaphore (phương thức truyền tin bằng tín hiệu cờ), với đường thẳng ở giữa vòng tròn tượng trưng cho D và hai nét sổ hai bên tượng trưng cho N. Ông cũng nghĩ tới hình ảnh một người đứng bất lực với hai cánh tay buông thõng xuống hai bên và hướng lòng bàn tay ra ngoài, thể hiện cảm giác tuyệt vọng và buông xuôi trước việc sử dụng vũ khí hạt nhân, bao bọc bởi vòng tròn trắng xóa tượng trưng cho Trái đất. Biểu tượng được hội đồng CND sử dụng cho phong trào đấu tranh chống vũ khí hạt nhân, và sau đó được dùng như biểu tượng hòa bình nói chung trong các phong trào chống chiến tranh và bạo lực ở nhiều nơi trên thế giới. Vào những năm cuối thập niên 1960, biểu tượng cũng được công dân Hoa Kỳ sử dụng trong phong trào phản đối chiến tranh tại Việt Nam.

Đồng thời, khi nghĩ tới hy vọng và nhìn ra cây bàng ngoài ô cửa mùa xuân, tụi mình cũng nghĩ tới những chồi lá non mơn mởn lại nhú lên, phủ xanh không gian. Và tình cờ thay, những đường gân lá và những đường kẻ được Holtom thiết kế cho biểu tượng hy vọng cũng có chút tương đồng. Dù Holtom ban đầu đã nghĩ tới hình ảnh một con người tuyệt vọng, song sau đó ông có chút nuối tiếc và cho rằng hòa bình nên được thể hiện với tâm thế đón đợi phấn khởi hơn. Vậy nên, tụi mình nghĩ những mầm xanh hy vọng ôm lấy biểu tượng hòa bình cách điệu cũng là một cách để biến chuyển cảm giác bất lực thành động lực và hy vọng, bắt đầu bằng những thứ nhỏ bé nhất ngay xung quanh mình.

Gần đây, mình cũng xem được một bài phỏng vấn Tiến sĩ Xiang Biao, Giám đốc Viện Nhân học Xã hội Max Planck (Max Planck Institute of Social Anthropology) ở Đức, và được nghe đề cập đến khái niệm “fujin” - 附近 (tạm dịch là phụ cận hay tính tương cận). Trong bài phỏng vấn đó, TS. Xiang Biao quan niệm rằng phần lớn mọi người nhìn nhận thế giới qua hai cực, gần nhất là bản thân mình, và xa nhất là những sự kiện trên thế giới được truyền thông đưa tin. Cả hai cực này đều có thể khiến chúng ta vô định và cảm thấy bất lực: những nỗi lo hiện sinh của tôi quá lớn và tôi phải đối mặt trực diện hằng ngày, hoặc vấn đề của thế giới ngoài kia quá phức tạp và tôi không thể làm được gì để thay đổi. Thế nhưng, TS. Xiang cũng đặt ra câu hỏi, vậy khoảng trống ở giữa hai cực ấy là gì? Ông cho rằng đó là những gì tương cận với đời sống hằng ngày của chúng ta: làm sao chúng ta có rau củ quả để ăn mỗi ngày, cuộc sống của những người chở ta đến chỗ làm hằng ngày ra sao, ai và điều gì đã góp phần kiến tạo nên cuộc sống tiện nghi hằng ngày của chúng ta? Những câu hỏi ấy gợi mở cho mình suy nghĩ về hy vọng như là khả năng chú tâm vào những gì đang diễn ra thường nhật, và từ đó mở ra khả năng quan tâm, thấu cảm với những sự việc tương quan với mình ở khoảng cách xa hơn. Tất cả những năng lực cảm xúc ấy lại truyền động lực để khước từ bạo lực và mở ra khả năng giảm thiểu bạo lực qua những cách tiếp cận sáng tạo.

Vậy nên, luôn có một sợi dây liên kết giữa những chồi lá ngay bên cạnh mình và những khát vọng hòa bình ngoài kia.

------
Nguồn thao khảo:
Nobel Peace Center. “Behind the Peace Symbol,” 2017. https://www.nobelpeacecenter.org/en/news/behind-the-peace-symbol.
zaobaosg. “社会人类学家项飙：要活得更像人 才不怕AI取代 - Xiang Biao on AI and Meritocracy.” YouTube, February 15, 2026. https://www.youtube.com/watch?v=opMDb2lZjyA.

Xin chia sẻ những vần thơ của nhà thơ afshan d’souza-lodhi, trong tuyển tập [re:desire] do Burning Eye Books xuất bản năm 2020, những dòng chữ đã truyền cảm hứng về sức mạnh của thơ ca và quá trình đọc-viết nói chung cho mình.

anonymous was a woman

anonymous was a woman who
wrote romance only in stories
for living them and watching
love die was too hard.

she never knew what it was like to
turn heads, to be the object of
someone’s desires, and that’s why
she wrote love stories on her body.

hoping that lovers would fall in
love with them and in turn her.
she doubted herself, but her
stories, her words that spoke of

true love, she trusted them
more than she trusted
her own skin.
no one wants to be walking

propaganda for censorship.
maybe that’s why she did it.
anonymous, a woman, she
kept it that way. waiting

for the ink to dry, she
shed her clothing.
the words on her skin, a

sign of survival marred with
possibilities and excitement,
Mashallah, they speak
volumes.

her father had told her
that the female voice is awrah.
but even anonymous words
can change the world.

Tác giả afshan d’souza-lodhi là một nhà văn q***r viết nhiều thể loại như kịch bản sân khấu-trình diễn, văn xuôi, thơ, và là một nhà hoạt động xã hội yêu thích việc kể chuyện, thúc đẩy kiến tạo cộng đồng và những thay đổi mang tính hệ thống. Mình biết đến tác giả afshan qua buổi thuyết trình-trình diễn "how to eat mangoes" ở Sài Gòn và có cơ duyên biết đến tập thơ này của cô. Hy vọng sẽ có dịp được cùng bạn đọc và trò chuyện thêm về những bài thơ của tác giả afshan d’souza-lodhi.

🍃 Bạn có thể tìm hiểu thêm về tác giả afshan d’souza-lodhi tại đây: https://afshandl.com/
🍃 Link đăng ký buổi đọc thơ "Hy vọng & Kháng cự bạo lực" ở phần bình luận.

ĐĂNG KÝ BUỔI ĐỌC THƠ "HY VỌNG & KHÁNG CỰ BẠO LỰC"

“Em bảo rằng:
- Đừng tuyệt vọng nghe không
Còn trang thơ thắm lại với trời hồng.”
- Bùi Giáng

“Phản biện mà không có hy vọng thì rơi vào yếm thế. Còn hy vọng mà không có tinh thần phản biện thì là ngây ngô.” - Maria Popova

Trong không khí những tháng mùa xuân, Thơ ca giữa lòng thành phố mong muốn tổ chức một buổi đọc thơ với chủ đề quen thuộc, gần gũi, gợi cảm hứng cho những khởi đầu mới. Với “HY VỌNG & KHÁNG CỰ BẠO LỰC”, chúng mình mời bạn cùng đọc thơ và khám phá sức mạnh của hy vọng như một nguồn lực có khả năng nuôi dưỡng bản thân và kháng cự lại bạo lực.

Khi tiếp nhận những tin tức về khủng hoảng nhân đạo trên thế giới, hy vọng chính là điều nhắc nhở chúng mình rằng những hành động nhân văn, dù vi mô hay vĩ mô, đều đang góp phần kháng cự lại sự lây lan và áp chế của bạo lực, gây ra chủ yếu từ việc tạo ra nỗi sợ, tước đi tiếng nói, và gây chia rẽ. Từ đó, hy vọng, dù mỏng manh và nhẹ tênh (“Hope is the thing with feathers” - Emily Dickinson), là lời thì thầm rằng hãy tiếp tục cất lên tiếng nói vì quyền con người. Hy vọng cũng tiếp thêm động lực để những điều tốt đẹp được tiếp tục nuôi dưỡng, và tái tạo nguồn năng lượng cho cả chính bản thân mình, bởi vì “thù hận là thứ đầu tiên mục rữa trong ta” (“hate will be / the first thing / to putrefy / within us”) như lời kết trong bài thơ “Twigs” của nhà thơ Palestine Taha Muhammad Ali.

Với góc nhìn ấy, Thơ ca giữa lòng thành phố mở ra không gian cho buổi đọc thơ mùa xuân với chủ đề “HY VỌNG & KHÁNG CỰ BẠO LỰC”. Một không gian đọc thơ ấm áp và an toàn để chúng mình cùng đọc, kết nối, và thảo luận cùng nhau.

Thông tin cụ thể:
⏰ Thời gian: 19:30 - 21:00 | Thứ sáu, ngày 27.03.2026
📍 Địa điểm: Thư viện cộng đồng Tempo Nexus, phường Sài Gòn, TP. HCM
🔗 Link đăng ký ở phần bình luận
🌟 Chi phí: Chương trình không thu phí, nhưng nếu có khả năng, bạn có thể gửi khoản đóng góp 50k đồng để hỗ trợ chi phí không gian. Nếu nhận được nhiều đóng góp hơn phần chi trả, chúng mình sẽ gửi phần dư cho quỹ Hope Foundation.
🍀 Ngôn ngữ: Phần đọc thơ bao gồm cả tiếng Việt và tiếng Anh (có phiên dịch tiếng Việt). Thảo luận và chia sẻ bằng tiếng Việt.

Lưu ý:
🌱 Bên cạnh những bài thơ chúng mình chuẩn bị sẵn cho chủ đề này, chúng mình mời bạn mang theo một hoặc một vài bài thơ gợi nhắc bạn về hy vọng để chia sẻ với vòng tròn nho nhỏ của đêm thơ.
🌱 Không gian có sẵn trà và nước lọc. Bạn có thể mang theo bình đựng cá nhân để dùng.

------
Mọi thắc mắc xin vui lòng nhắn tin cho page hoặc gửi email về [email protected]. Hẹn gặp bạn với nhiều hy vọng trong buổi đọc thơ!

*Chương trình có sự hỗ trợ từ phòng đọc cộng đồng Tempo Nexus.

MỜI GÓP HY VỌNG 🌟

✨ Dịp cuối năm, Thơ ca giữa lòng thành phố có ý định tổ chức 2 buổi đọc thơ với chủ đề HY VỌNG. Khác với 4 chủ đề trước khi tụi mình tự nghĩ cách tiếp cận chủ đề và chuẩn bị một số bài thơ để đọc cùng nhau, lần này, Thơ ca giữa lòng thành phố muốn thử mở ra một cách thiết kế chương trình mới. Đó chính là mời gọi cộng đồng cùng tham gia đóng góp suy nghĩ, ý tưởng xoay quanh chủ đề này, và chúng mình sẽ dựa trên những góc nhìn ấy để đưa ra những câu hỏi gợi mở để chúng ta suy nghĩ và thảo luận cùng nhau trong buổi đọc thơ.

✨ Lý do có sự thay đổi này là vì chúng mình tin rằng một dự án thơ ca hướng tới cộng đồng cần có sự đồng hành, cùng thực hành, tương tác với cộng đồng từ giai đoạn lên ý tưởng cho tới quá trình đọc-viết và chiêm nghiệm. Như vậy, cách tiếp cận chủ đề mới có thể thật sự mở ra không gian đối thoại về những điều mà cộng đồng xung quanh mình đang quan tâm.

📍 LINK ở phần bình luận.

💗 Tụi mình sẽ đọc những gửi gắm của các bạn từ ngày 1/12/2025 để bắt đầu thiết kế buổi đọc thơ phù hợp. Nhưng bạn vẫn có thể tiếp tục gửi hy vọng cho tụi mình sau thời điểm đó - mọi chia sẻ đều giúp chúng mình phản tư cho hành trình của dự án.

💗 Cảm ơn bạn đã dành ít phút để tham gia góp hy vọng cùng Thơ ca giữa lòng thành phố.

“DÁNG HÌNH THANH ÂM” TẠI TRUNG TÂM Y TẾ KHU VỰC BÌNH CHÁNH

Đầu tuần này, Thơ ca giữa lòng thành phố cùng với Seesaw Vietnam và Trung tâm Y tế Khu vực Bình Chánh (TP. HCM) đã tổ chức buổi sinh hoạt cộng đồng dành cho người đến thăm khám, với chủ đề “Dáng hình thanh âm” 🎶 Buổi đọc thơ này nằm trong chuỗi hoạt động chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người thăm khám tại các trung tâm y tế, do Seesaw Vietnam khởi xướng và phối hợp cùng Trung tâm Y tế các khu vực. Thay vì đơn thuần chờ đợi đến lượt thăm khám của mình, người tham gia có thể bước vào không gian thơ ca của chúng mình để lắng lại và kết nối với chính mình.

Mở ra không gian cho “dáng hình thanh âm”, chúng mình mời gọi người tham gia dành thời gian chú tâm vào những âm thanh quen thuộc trong cuộc sống, nhưng đôi khi vì quá quen thuộc mà chúng ta quên nghĩ về sự kết nối và ý nghĩa của âm thanh ấy 🎼 Sau phần thực hành chánh niệm kết nối với cảm nhận của từng giác quan, người tham gia được hòa giọng đọc đồng thanh và đọc tiếp nối những bài thơ, tản văn gợi ra cảm giác rộn ràng của buổi sáng hay sự tĩnh lặng của đêm sâu 🌕 Từ những âm thanh bên ngoài ấy, chúng mình đã cùng nhau kết nối với những âm thanh riêng tư, nội tại trong tâm hồn, như cái tên của chính mình, tiếng khóc, tiếng gọi người thương, và cùng nhau kết lại bằng những âm thanh lắng đọng của không khí mùa thu 🍃 Vòng tròn khép lại với hoạt động sáng tạo “thơ tìm thấy”, nơi người tham gia có thể kết nối với những cảm giác, cảm xúc của mình và góp những điều ấy vào vòng tròn chung.

Dù thời gian không quá nhiều nhưng mong rằng, việc chú tâm lắng nghe trong buổi sáng hôm ấy đã phần nào giúp chúng mình kết nối với mạch sống và những nguồn lực của chính mình 💗

NHỮNG TIẾNG THƠ ÁNH SÁNG

Với hai buổi đọc thơ với chủ đề Q***R LOVE: TIẾNG THƠ TỪ ÁNH SÁNG diễn ra vào cuối tuần qua tại không gian của Seesaw Vietnam, chúng mình rất hạnh phúc khi được kết nối với những nguồn sáng mới, những tiếng thơ mới. Hi vọng rằng những tiếng thơ của bạn, bắt nguồn từ ánh sáng, cũng sẽ chuyển hóa thành ánh sáng tiếp tục lan tỏa và trở thành nguồn sức mạnh nâng đỡ cho chính bạn và cộng đồng xung quanh.

Hãy cùng chúng mình nhìn lại một vài hình ảnh trong hai buổi đọc thơ nhé!

LỜI CẢM ƠN & LỜI MỜI TIẾP NỐI

Trong buổi đọc thơ đầu tiên của chủ đề "Q***r love: Tiếng thơ từ ánh sáng" diễn ra tối qua, chúng mình đã thật xúc động và cũng đã cười thật vui khi cùng nhau cất giọng góp tiếng thơ về những trải nghiệm muôn màu muôn vẻ trong tình yêu 💖 Dù yêu thương đòi hỏi nỗ lực và nhiều khi thật lạ lẫm, rối bời, chúng mình cũng đã dành thời gian ngồi lại với những cảm xúc ấy, chấp nhận và bao dung với chính mình, với đối phương.

Chúng mình vẫn còn một buổi hẹn với nhau vào sáng mai 💌 Nếu bạn đã đăng ký tham gia buổi đọc thơ chủ nhật, hoặc bạn đăng ký buổi thứ sáu nhưng chưa đến tham dự được, chúng mình đã gửi email hướng dẫn cho bạn. Rất mong được nghe thêm những tiếng thơ mới, được cảm nhận thêm những nguồn ánh sáng mới vào ngày mai☀️

*Hình ảnh từ "lá thư ánh sáng" của người tham gia buổi 1.

✨🌈 Có bao giờ bạn thấy một vần thơ cũng giống như con bướm – cất cánh từ bóng tối và bay về phía ánh sáng?
- - -
✨🐛🦋 Có một con sâu, ủ mình trong tĩnh lặng, rồi vỡ kén bay lên với muôn vàn sắc màu trên đôi cánh, hướng về nguồn sáng của chính mình.

Cũng như vậy, thơ ca là tiếng lòng được ấp ủ bởi thứ ánh sáng vi diệu trong tâm hồn thi sĩ – những tâm hồn không ngừng tìm kiếm, khát khao hiện diện, và tỏa rực dưới ánh sáng mặt trời. ✨

Trong hành trình đọc những bài thơ tình yêu Q***r, mình đã dừng lại trước một khúc sonnet của Federico García Lorca – thi sĩ mà thuở đi học, mình từng chỉ biết đến qua “Đàn Guitar của Lorca” (thơ của Thanh Thảo). Khi đọc lại thơ ông, mình như được chạm vào một nguồn sáng khác – dịu dàng, chân thực và da diết.

🌹Xin mời bạn thưởng thức một đoạn trong bài “Sonnet of Sweet Complaint”:
If you are my hidden treasure,
if you are my cross, my dampened pain,
if I am a dog, and you alone my master,
never let me lose what I have gained
and adorn the branches of your river
with leaves of my estranged Autumn.

(tạm dịch: Tiểu khúc của lời oán than ngọt ngào
Nếu em là kho báu ẩn sâu của tôi,
nếu em là cây thập giá, là nỗi đau tôi lặng lẽ gánh mang,
nếu tôi là con chó, và chỉ mình em là chủ,
xin đừng để tôi đánh mất điều đã có được,
và xin trang điểm trên những nhánh sông của em
những chiếc lá Mùa Thu lạc loài của tôi.)

💫 Hẹn gặp bạn trong không gian của thơ ca, của ánh sáng, và của tình yêu được thắp lên từ những tiếng lòng chân thật nhất.
🌈Đăng ký tham gia (miễn phí): https://forms.gle/Q6JFvq6916fjHpQR8
✨Buổi 1: 19:00 - 20:30 | Thứ sáu, ngày 03/10/2025
✨Buổi 2: 10:00 - 11:30 | Chủ nhật, ngày 05/10/2025
📍 Địa điểm: Tiệm Bập Bênh – Căn hộ K2.05, Chung cư Docklands, đường số 1, phường Tân Mỹ, TP. HCM
🌐 Ngôn ngữ: Tiếng Việt (chính); một số bài thơ tiếng Anh được sử dụng có trình chiếu và phần tạm dịch hỗ trợ.
🌈 Hãy đến để cùng nhau đọc lên những vần thơ đẹp đẽ đầy ánh sáng từ các nhà thơ Đông - Tây khi viết về Q***r love.

Nguồn ảnh: Bìa sách Collected Poems, NXB FSG, Classic.