07/12/2024
Trẻ tự kỷ- RL giấc ngủ và melatonin
Melatonin là hormone được sx chủ yếu bởi tuyến tùng (pineal gland) và có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh chu kỳ giấc ngủ - thức. Bên cạnh đó, melatonin còn được chứng minh có nhiều chức năng bảo vệ thần kinh và tham gia vào các cơ chế miễn dịch, viêm nhiễm, và điều hòa stress oxy hóa trong não bộ.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ tự kỷ thường có mức melatonin thấp hơn, có thể do:
• Rối loạn tổng hợp melatonin từ serotonin.
• Suy giảm chức năng của tuyến tùng.
• Yếu tố di truyền liên quan đến enzyme ASMT
—> Hệ quả:
☑️Melatonin thấp là một trong những nguyên nhân chính gây rối loạn giấc ngủ ở trẻ tự kỷ, dẫn đến các vấn đề về hành vi và cảm xúc.
☑️Thiếu melatonin làm giảm khả năng chống viêm và bảo vệ tế bào thần kinh, khiến tình trạng viêm mãn tính trở nên nghiêm trọng hơn.
☑️Melatonin thấp khiến các tế bào đệm hoạt động bất thường, làm tăng nguy cơ tổn thương thần kinh.
🎯 Giải pháp
1️⃣Điều chỉnh môi trường ánh sáng
•Tăng cường tiếp xúc với ánh sáng mặt trời vào ban ngày giúp thiết lập đồng hồ sinh học của trẻ và khuyến khích sản xuất melatonin vào ban đêm.
•Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính, hoặc TV ít nhất 1-2 giờ trước khi đi ngủ vì ánh sáng xanh từ màn hình có thể ức chế sản xuất melatonin.
•Để tạo môi trường thư giãn vào buổi tối, sử dụng đèn ngủ có ánh sáng ấm và mờ giúp trẻ dễ đi vào giấc ngủ.
2️⃣Xây dựng thói quen giấc ngủ đều đặn
• Cố gắng giữ giờ đi ngủ và thức dậy ổn định mỗi ngày, kể cả vào cuối tuần, để giúp thiết lập chu kỳ giấc ngủ tự nhiên.
•Các hoạt động như đọc sách, nghe nhạc nhẹ, hoặc tắm nước ấm có thể giúp trẻ thư giãn và kích thích sản xuất melatonin.
3️⃣Chế độ ăn uống hợp lý
•Tryptophan là một axit amin cần thiết để tổng hợp melatonin. Một số thực phẩm giàu tryptophan bao gồm gà, sữa, hạt bí, hạnh nhân, và chuối.
•Một bữa ăn nhẹ với thực phẩm chứa tryptophan và carbohydrate dễ tiêu hóa có thể thúc đẩy sản xuất melatonin. Tuy nhiên, tránh ăn quá no hoặc thực phẩm có chứa caffeine.
4️⃣Bổ sung melatonin
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung melatonin cho trẻ, đặc biệt là khi trẻ gặp rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng. Liều lượng và thời gian sử dụng cần được bác sĩ điều chỉnh.
Ngoài melatonin, một số thực phẩm bổ sung như magnesium và vitamin B6 có thể giúp cải thiện giấc ngủ của trẻ vì chúng tham gia vào quá trình chuyển hóa melatonin.
5️⃣Tạo môi trường ngủ thoải mái
•Giữ phòng ngủ tối, yên tĩnh và mát mẻ giúp trẻ dễ dàng chìm vào giấc ngủ sâu. Cũng có thể sử dụng máy tạo âm thanh trắng để giảm bớt tiếng ồn.
•Đảm bảo giường ngủ của trẻ thoải mái với chăn đệm vừa phải, không quá nóng hoặc lạnh.
6️⃣Giảm stress và lo âu
•Thiền và thở sâu: Dạy trẻ các kỹ thuật thư giãn như thiền, thở sâu hoặc yoga nhẹ nhàng trước khi đi ngủ để giúp giảm căng thẳng và lo âu, từ đó thúc đẩy giấc ngủ tự nhiên.
•Xây dựng sự an toàn và ổn định: Với trẻ tự kỷ hoặc trẻ dễ bị lo âu, việc tạo ra một môi trường an toàn và ổn định trước khi đi ngủ là rất quan trọng. Các yếu tố như sự hiện diện của cha mẹ, việc sử dụng đồ vật yêu thích hoặc các biện pháp an thần khác có thể giúp trẻ cảm thấy yên tâm hơn.
7️⃣Tập thể dục đều đặn
Một số nghiên cứu cho thấy việc tập thể dục vào buổi sáng hoặc buổi chiều giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ vào ban đêm. Tuy nhiên, tránh tập thể dục mạnh mẽ ngay trước khi đi ngủ, vì có thể khiến trẻ tỉnh táo hơn.
🧠Lưu ý quan trọng: Việc điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống, và môi trường ngủ có thể hỗ trợ hiệu quả, nhưng các chỉ định y tế có thể là cần thiết.
Tài liệu tham khảo:
https://sleepeducation.org
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36584862/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30871585/
https://www.sleepfoundation.org/
BS 🦉
————
CRE : BS 🦉- TS Nguyễn Hoàng Oanh
At SleepFoundation.org, we combine decades of experience in sleep health education with comprehensive product testing and the latest in sleep research to put you on the path to good sleep.
