Mr. Khí Tượng

bắc và trung trung bộ là nơi bị bão hành chính, nhưng hoàn lưu bão thì gây mưa từ bắc xuống nam 🤧

THUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUU

‼️Nhiệt độ cao nhất ngày hôm nay (10/8/2024) ở 4 trạm khí tượng ở Hà Nội, thông tin từ Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia‼️

Ở trạm sân bay Nội Bài (không được đề cập bởi TTDBKTTVQG), con số đó khiêm tốn hơn xíu, là 38°C.

♫ Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội
Mùa hoa sữa về thơm từng con gió
Mùa cốm xanh về thơm bàn tay nhỏ
Cốm sữa vỉa hè thơm bước chân qua ♫

cập nhật nhanh Hà Nội tháng 8 mùa Thu (9/8/2024): chưa đến giữa trưa, mà nhiệt độ đã lên đến 35°C

Tiết trời thủ đô đang se lạnh với những làn gió heo may thổi nhè nhẹ, đậm chất Thu cả nhà ơi!!! Hãy ra Phan Đình Phùng chụp ảnh quay video check in sống ảo, và nhớ mặc áo khoác kẻo lạnh nha!!! 😆 Phạt tất cả những ai mặc quần đùi áo cộc ra đường với thời tiết này nha!!! 🤬

CHÀO MỪNG TIẾT LẬP THU (7/8 - 21/8)

----

Vào 7h09 sáng nay (7/8/2024) tính theo giờ Việt Nam, Trái đất đã di chuyển được 135° trên vòng tròn của nó quanh Mặt trời kể từ điểm 0° vào ngày Xuân Phân 20/3. Như vậy là tiết Đại Thử (tiết khí cuối cùng của mùa Hạ) đã chính thức kết thúc, và tiết khí đầu tiên của mùa Thu đã chính thức bắt đầu. Tuy nhiên, ít ai hiểu được tiết Lập Thu thực sự như thế nào, và hiểu lầm nghiêm trọng nhất về Lập Thu là việc tin rằng thời tiết mát mẻ thực sự đã ập tới. Bài viết sau sẽ phân tích những đặc điểm & tính chất của tiết Lập Thu, nhằm giải mã nhận thức sai lệch về tiết khí này.

----

NGUỒN GỐC CỦA TIẾT LẬP THU

Lập Thu là tiết thứ 13 trong năm thuộc hệ thống phân mùa 24 tiết khí có nguồn gốc từ Trung Hoa cổ đại, được thực hành ở tất cả những quốc gia có ảnh hưởng từ văn minh Trung Hoa (trong đó có cả Việt Nam). Như đã đề cập đến trong bài viết "Phân mùa Khí tượng, phân mùa Thiên văn và phân mùa 24 Tiết khí" [1], hệ thống phân mùa 24 tiết khí KHÔNG được định nghĩa bằng "Xuân ấm, Hạ nóng, Thu mát, Đông lạnh", mà nó định nghĩa thời điểm bắt đầu và kết thúc các mùa hoàn toàn dựa trên tổng số giờ chiếu sáng ban ngày. Nhờ vậy mà mùa Thu được xác định bắt đầu vào 7/8, 1 tháng rưỡi kể từ ngày Hạ chí (21/6), khi mà tổng độ dài ban ngày ở Bắc Bán cầu đã giảm đi đáng kể.

LẬP THU Ở TRUNG HOA

Lập Thu là tiết đến ngay sau tiết Đại Thử (22/7 - 6/8). "Đại Thử" có nghĩa là "nóng to", nên đây là quãng thời gian nóng nực nhất trong năm ở phần lớn lãnh thổ của Trung Hoa. Chính vì vậy mà khí hậu của tiết Lập Thu vẫn còn rất nóng nực, vì nhiệt độ không hề thấp hơn đáng kể so với tiết Đại Thử. Cái nóng đó chỉ thực sự bắt đầu suy giảm khi tiết Xử Thử đến (22/8 - 6/9). Ý thức được rằng sang Thu trời vẫn nóng, người Hoa thậm chí còn sáng lập ra một thuật ngữ gọi là "Hổ Mùa Thu" (秋老虎 - phát âm là "qiu lao hu") để miêu tả về thời tiết nóng nực của tiết Lập Thu và Xử Thử.

Do Trung Hoa có diện tích rất lớn, nên giữa khu vực Bình nguyên Hoa Bắc và Đồng bằng Trường Giang có sự chênh lệch rõ rệt về nhiệt độ. Ở nửa sau của tiết Xử Thử (lúc bắt đầu sang tháng 9), khu vực Bình nguyên Hoa Bắc có thể bắt đầu được trải nghiệm tiết trời mát mẻ, trong khi ở vùng Đồng bằng Trường Giang thì tiết trời vẫn còn nóng nực. Vì vậy mà dân gian Trung Hoa có ngạn ngữ như sau về tiết Xử Thử: "Xử Thử trời vẫn nóng, y như Hổ Mùa Thu / Xử Thử trời vẫn nóng, chỉ nóng vào ban trưa / Lúa đang chín, hạt chắc nịch / Mưa Xử Thử, lúa thất thu / Mưa Xử Thử đến sớm, vựa thóc sẽ đầy bồ / Xử Thử hái cải thìa, có lợi không có hại / Lúa Xử Thử vàng dần, cần đề phòng gió mạnh / Cao lương Xử Thử nhuộm đỏ cánh đồng".

"HỔ MÙA THU" Ở HÀ NỘI

Hà Nội nói riêng hay miền Bắc Việt Nam nói chung có đủ 4 mùa Xuân-Hạ-Thu-Đông, nhưng do nằm trong vùng nội chí tuyến Bắc, mà thời gian nóng nực trong năm kéo dài hơn đáng kể so với vùng ôn đới. Nếu như ở vùng ôn đới, thời gian mà khí hậu trở nên nóng nực trong năm chủ yếu tập trung vào các tháng 6-7-8, thì thời gian nóng nực trong năm ở Hà Nội là các tháng 5-6-7-8-9. Nhiệt độ ở ngưỡng nắng nóng (36°C hoặc hơn) có thể xuất hiện bất cứ lúc nào vào các tháng này. Mức nhiệt độ se lạnh vào sáng sớm (khoảng 20-22°C) có thể xuất hiện vào đầu tháng 5 hoặc cuối tháng 9 [2], và có xu hướng ít dần đi trong những năm vừa qua do xu hướng của biến đổi khí hậu. Còn đối với 3 tháng 6-7-8, thứ duy nhất khiến cho thời tiết có thể mát mẻ là mưa dông giải nhiệt hoặc mưa bão, nếu không thì nhiệt độ cao nhất ngày sẽ liên tục ở ngưỡng 32°C hoặc hơn [3]. Như vậy "Hổ Mùa Thu" ở Hà Nội kéo dài 2 tháng (tháng 8 & 9), và thậm chí vào những năm gần đây, mức nhiệt 34°C thường xuyên xuất hiện vào tháng 10 [4].

KẾT LUẬN

Việc tháng 8 được nhận diện là mùa Thu ở Hà Nội nói riêng hay Việt Nam nói chung là điều không thể tránh khỏi, bởi chúng ta không thể loại bỏ hệ thống phân mùa 24 tiết khí ra khỏi tâm thức của người Việt, do lịch sử Việt Nam là nghìn năm Bắc thuộc. Tuy nhiên, hành vi gây tắc nghẽn Phan Đình Phùng dưới thời tiết nóng nực để mua hoa chụp ảnh, quay video "chill Thu" rồi lên mạng xã hội đăng caption bịa đặt rằng thời tiết mát mẻ đã đến với Hà Nội, là kết quả của sự thiếu hiểu biết, bảo thủ, cố chấp, và cần phải dừng lại [5].

Và rồi khi Hà Nội đã ngừng mưa, trời đã 35°C trở lại, bọn họ vẫn cố chấp tụ tập ở Phan Đình Phùng để mua hoa rồi chụp ảnh "check in mùa Thu" đăng TikTok sống ảo lừa bịp khách du lịch.

Tư duy phản biện không có thì không sao, nhưng lẽ thường (là những thứ có thể cảm nhận bằng các giác quan) mà cũng thiếu nốt thì đúng là có vấn đề.

Cảm thấy được khôi phục niềm tin vào con người sau khi đọc comment của post này.

✍️ Nhắc nhẹ: Tháng 8 Hà Nội CHƯA vào thu. Ai tính mua vé máy bay ra chơi thì căn thời gian, đừng để mấy video chill trên TikTok đánh lừa.