Mỹ thuật đô thị - ĐH Kiến trúc TP.HCM

Khóa MTĐT 24 của ngành Mỹ thuật đô thị vừa hoàn thành học phần “Sáng tác Hội họa 2” với những tác phẩm nhiều tâm huyết trong “diễn họa” không gian kiến trúc bằng chất liệu đặc trưng phong cách mỹ thuật Đông Dương là lụa và sơn mài. Xuất hiện nổi bật trong nhóm các tác phẩm là những góc nhìn tinh tế về chân dung nơi chốn UAH trong bối cảnh hướng tới kỷ niệm 50 năm thành lập Nhà trường.

Diễn họa không gian kiến trúc trong tranh lụa và tranh sơn mài Diễn họa không gian kiến trúc trong tranh lụa và tranh sơn mài

Ngành Mỹ thuật đô thị bắt đầu đưa vào giảng dạy tại trường Đại học Kiến trúc TP.HCM từ năm 2018, được định hướng đào tạo gắn kết giữa mỹ thuật và kiến trúc trong không gian đô thị. Từ việc học tập nguyên lý tạo hình phổ quát đến thực hành chuyên sâu về mỹ thuật, song song cởi mở đón nhận những giao thoa ngôn ngữ cùng các ngành nghề khác mà hệ thống đồ án, học phần sáng tác của sinh viên có những hình thái đương đại phi ranh giới.

Những giải thưởng tiêu biểu của sinh viên ngành Mỹ thuật đô thị 2018-2025 Những giải thưởng tiêu biểu của sinh viên ngành Mỹ thuật đô thị 2018-2025

Triển lãm Mỹ thuật thường niên (UAH FINE ARTS EXHIBITION) là một trong những hoạt động nghề nghiệp của khoa Mỹ thuật thuộc trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh. Nhằm tạo điều kiện cho các Thầy/Cô giới thiệu các sáng tác mới của mình với đồng nghiệp, bạn bè và các em sinh viên. Đây là một trong những hoạt động nghề nghiệp nhằm đem lại bầu không khí ấm áp trong đời sống tinh thần, cũng như giới thiệu sáng tác mới đến với công chúng yêu hội họa.
Chào mừng kỷ niệm 50 năm trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh (1976-2026), "HỘI TỤ & LAN TOẢ lần 7" là chủ đề Triển lãm Mỹ Thuật thường niên của GV khoa Mỹ thuật Trường Đại học Kiến Trúc Thành phố Hồ Chí Minh (UAH FINE ARTS EXHIBITION 2026) khai mạc vào lúc 18h ngày 15 tháng 4 năm 2026, bế mạc ngày ngày 21 tháng 4 năm 2026. Triển lãm quy tụ 48 tác phẩm hội họa và điêu khắc của 24 giảng viên Khoa Mỹ thuật - Trường ĐH Kiến trúc TP. HCM.
Ban tổ chức xin trân trọng kính mời các giảng viên, sinh viên và đối tác gần xa tham gia buổi khai mạc và thời gian triển lãm của sự kiện.

THƯ MỜI
Tham dự Hội thảo lấy ý kiến về CTĐT Thạc sĩ ngành Mỹ thuật Ứng dụng (Mã ngành: 8210410)
-
Trường Đại học Kiến trúc TP.Hồ Chí Minh trân trọng kính mời Quý vị tham dự Hội thảo lấy ý kiến về Chương trình đào tạo Thạc sĩ ngành Mỹ thuật Ứng dụng (Mã ngành: 8210410).
Thời gian: 08:30, Thứ Ba, ngày 10/03/2026
Hình thức:
Trực tiếp: Phòng A.309, Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh
Trực tuyến: https://meet.google.com/hfg-ktvf-zki
Nội dung chính:
Giới thiệu mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu vào, chuẩn đầu ra và CTĐT
Trao đổi, góp ý từ các bên liên quan... nhằm hoàn thiện chương trình đào tạo, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và chất lượng đào tạo của ngành Mỹ thuật Ứng dụng hệ Thạc sĩ của trường.

NHỮNG VÓ NGỰA DI SẢN CHÀO XUÂN BÍNH NGỌ

Nhân dịp hối hả những ngày cận Tết Bính Ngọ 2026, Mỹ thuật đô thị xin giới thiệu 4 vị “đại sứ" mang hình hài tuấn mã trong dòng chảy hội họa Việt Nam – những tác phẩm không chỉ là hiện vật bảo tàng mà còn là những "mã văn hóa" định danh cho tinh thần dân tộc qua các thời kỳ lịch sử.

1. Dương Bích Liên và vó ngựa tĩnh lặng giữa mênh mông đất trời.

Bức sơn mài "Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc" (sáng tác năm 1980 dựa trên những trải nghiệm thực tế năm 1952) là một minh chứng sống động cho phong cách "hiện thực lãng mạn". Trong nhóm "tứ kiệt" Nghiêm-Liên-Sáng-Phái, Dương Bích Liên luôn chọn cho mình một lối đi thầm lặng.

Hình tượng con ngựa trong tác phẩm không mang dáng dấp của một chiến mã dũng mãnh mà mang vẻ đẹp thanh tao, ung dung, đang cùng vị lãnh tụ vượt suối giữa núi rừng Việt Bắc. Với bút pháp đồng nhất giữa hình và nền, hình ảnh của Bác dường như được tỏa sáng lộng lẫy, hòa quyện vào nhịp sống thiên nhiên mênh mông của cả vùng đất trời. Tranh cũng đã thành công trong truyền tải tinh thần kháng chiến bền bỉ, giản dị thông qua sự gắn bó giữa người và ngựa.

Bức sơn mài "Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc" (1980) đã được vinh danh là bảo vật quốc gia vào năm 2017.

2. Nguyễn Tư Nghiêm và vó ngựa dân tộc của huyền thoại quật cường.

Nếu ngựa của Dương Bích Liên là hiện thực thì "con ngựa tám chân" trong tác phẩm "Gióng" (1990) của Nguyễn Tư Nghiêm lại là một biểu tượng siêu thực đầy kiêu hãnh. Được công nhận là Bảo vật Quốc gia cùng đợt 2017, "Gióng" không chỉ là một bức tranh mà là một bản tuyên ngôn về bản sắc văn hóa Việt.

Tác giả đã thực hiện một cuộc cách tân táo bạo khi kết hợp ngôn ngữ lập thể hiện đại với các họa tiết trang trí cổ xưa từ nghệ thuật Đông Sơn. Huyền thoại ngựa sắt của Thánh Gióng từ đó không giống bất kỳ con ngựa nào ngoài đời thực; nó có tám chân, thân hình uốn lượn vừa thực vừa ảo, vừa mạnh mẽ vừa bay bổng. Các họa tiết hình học, những đường viền dứt khoát và phóng khoáng của kỹ thuật sơn mài đã tạo nên những "từ vựng thị giác" mới mẻ trong phong cách sáng tác của tác giả lẫn hội họa Hiện đại Việt Nam. Hoàn toàn thể hiện sự chủ động trong tiếp cận phong cách Lập thể của tác giả trong tâm thế nghiên cứu nghiêm túc các giá trị dân tộc.

3. Nguyễn Sáng và vó ngựa nhân văn giữa những chặng đường hành quân.

Theo chuỗi di sản của thế hệ họa sĩ Đông Dương, tác phẩm "Nghỉ trưa" (1954) của Nguyễn Sáng góp phần định hình nên diện mạo mỹ thuật kháng chiến và hiện đại.

Hình tượng ngựa hiện lên trong khoảnh khắc lặng lẽ giữa chặng đường hành quân triền miên, khi người lính và dân công ngả lưng nghỉ ngơi, con ngựa đứng đó, trầm tĩnh, cùng chia sẻ sự mỏi mệt. Dáng ngựa được tạc nặng, chắc, hơi cúi xuống gợi cảm giác chịu đựng, bền bỉ, như đang nói thầm cho tinh thần của cả đoàn người.

Đây là một lát cắt mỹ thuật đầy tính nhân văn: ngựa không tách rời con người; là bạn đường, là đồng hành, mang dáng dấp của sự cộng sinh đồng cảm giữa các thân phận trong chiến tranh. Nếu ngựa của Dương Bích Liên là sự lãng mạn Cách mạng, ngựa của Nguyễn Tư Nghiêm là sức mạnh huyền thoại, thì ngựa của Nguyễn Sáng chính là biểu tượng cho sự "bền bỉ" – một đức tính cốt lõi để đi đến thắng lợi cuối cùng.

4. Lê Bá Đảng cùng những vó ngựa hồi hương.

Để mừng năm mới Bính Ngọ với một góc nhìn quốc tế, không thể không nhắc đến danh họa Lê Bá Đảng (1921–2015) – người đã dành cả đời mình để kể câu chuyện Việt Nam trên đất Pháp bằng một ngôn ngữ mỹ thuật không biên giới. Những bức tranh vẽ và điêu khắc ngựa của ông, tiêu biểu như bộ sưu tập "Ngựa" hay "Ngựa và phụ nữ", luôn nằm trong danh sách những tác phẩm có giá trị thẩm mỹ và thương mại cao.

Hình tượng ngựa của Lê Bá Đảng thường là sự hóa thân của thiên nhiên. Ông gọi nghệ thuật của mình ở chủ đề này là "thiên nhiên cầu nguyện không lời". Trên các chất liệu đa dạng, vó ngựa của Lê Bá Đảng thường được bao quanh bởi những ngôn ngữ mảnh mai, lồng thêm những bóng-hình và giai điệu.

Hơn cả thế, ngựa trong tranh ông còn mang ý nghĩa về mong ước hòa bình, niềm tin hồi sinh cho quê hương Việt Nam. Đó còn là những vó ngựa của sự tự do, của niềm vui thị giác, để rồi cuối cùng thì các tác phẩm của ông cũng được hồi hương, cống hiến giá trị di sản cho đất nước và khán giả nước nhà trong các đợt trao tặng và triển lãm đặc biệt tại bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM.

Chào năm mới Bính Ngọ 2026, hy vọng rằng tinh thần bền bỉ của ngựa Nguyễn Sáng, sự ung dung của ngựa Dương Bích Liên, hào khí của ngựa Nguyễn Tư Nghiêm và khát vọng hòa bình của ngựa Lê Bá Đảng sẽ được tiếp nối và sải bước sáng tạo cùng thực hành nghệ thuật của ngành Mỹ thuật đô thị.





Đại học Kiến trúc TP.Hồ Chí Minh

BÀI HỌC NHỎ TỪ "MỸ THUẬT BỀ MẶT SÀN" CỦA ROBERTO BURLE MARX?

Khu vực quảng trường trước chợ Bến Thành hiện đang trở thành tâm điểm của những cuộc thảo luận chuyên môn khi lớp áo mới với họa tiết sóng nước màu xanh được triển khai trên mặt đường. Đây là một phần trong kế hoạch chỉnh trang 7 địa điểm trung tâm thành phố, do nguồn kinh phí xã hội hóa thực hiện.

Tuy nhiên sự can thiệp này có lẽ không nên chỉ dừng lại ở việc sơn vẽ mà cần nghiên cứu sâu hơn về tính bản sắc, sự hài hòa thị giác cùng bối cảnh, sự tham gia của cộng đồng và ranh giới giữa tính thử nghiệm với sự thiết lập vĩnh cửu trong không gian đô thị.

Mỹ thuật trong không gian đô thị, đặc biệt là nghệ thuật trên bề mặt sàn (pavement art) không chỉ thay đổi trải nghiệm di chuyển mà còn có thể kiến tạo nhận thức mới đến cộng đồng về nơi chốn. Trường hợp của chợ Bến Thành, một biểu tượng và là một di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, nếu được tôn vinh bằng một chiến lược thiết kế mỹ thuật trên bề mặt quảng trường hợp lý và nghiên cứu kỹ lưỡng hơn thì hoàn toàn có thể trở thành một giải pháp liên ngành giữa thiết kế đô thị, bảo tồn di sản và mỹ thuật trong không gian đô thị.

"Mỹ thuật đô thị" xin trích dẫn lại di sản của Roberto Burle Marx (1909–1994) – kiến trúc sư cảnh quan người Brazil, người đã nâng tầm việc lát sàn đô thị thành một loại hình nghệ thuật hiện đại vĩnh cửu. Burle Marx không coi sàn đô thị là một bề mặt phẳng đơn thuần mà ông coi đó là một "bức tranh trên mặt đất", nơi các vật liệu tự nhiên như đá mosaic được sử dụng để tạo ra những nhịp điệu văn hóa bất tận.

Dự án Biscayne Boulevard tại Miami (1988-1991) có chiều dài hơn 2 dặm, không sử dụng sơn mà sử dụng đá mosaic (Pedra Portuguesa) với các mô típ trừu tượng mạnh mẽ. Đại dự án này sử dụng tông màu đất như trắng, đen và nâu đỏ tạo ra một sự đối trọng tuyệt vời với màu xanh của mặt nước vịnh. Trong kích thước họa tiết thay đổi liên tục để phù hợp với tỷ lệ con người và hành trình đi dạo, ngôn ngữ biomorphic (mô phỏng sinh học) mang đậm tinh thần của sự phóng khoáng, đem đến cảm giác tràn đầy năng lượng nhưng vẫn không rối mắt. Dự án của Marx từ đó trở thành một di sản mỹ thuật - cảnh quan - thiết kế đô thị cực kỳ đặc sắc, một khuôn mẫu ảnh hưởng đến rất nhiều các dự án tương tự trên toàn cầu.

Sơn phủ họa tiết sóng nước xanh tại quảng trường chợ Bến Thành là một thử nghiệm đáng khích lệ về mỹ thuật đô thị tại TP.HCM. Tuy nhiên đây có lẽ chỉ là một thiết lập mang tính tạm thời, thử nghiệm. Và để trở thành một tác phẩm - giải pháp mang tính vĩnh cửu như Biscayne Boulevard tại Miami, TP.HCM cần có một tầm nhìn dài hơi hơn về giải pháp vật liệu, tương tác tốt hơn và tinh tế dưới ánh nắng, tránh hiện tượng chói lóa và hấp thụ nhiệt quá mức của sơn công nghiệp; quan tâm kỹ lưỡng hơn về tính hài hòa cùng bối cảnh, đặc biệt là những đặc điểm của mái và mặt đứng chợ Bến Thành. Tất cả để tôn vinh một cách thanh thoát thay vì lấn át công trình di sản, mà quan trọng vẫn truyền tải được hình tượng sóng nước, câu chuyện văn hóa và lịch sử của sông Bến Nghé mà nhà đầu tư đang muốn gửi gắm đến cộng đồng.

Hy vọng hình thái tiếp theo của quảng trường chợ Bến Thành sẽ không là những trang trí bề mặt mà sẽ là những "mã di sản" mới, kể câu chuyện về một quảng trường giao thông năng động bằng sự trân trọng những giá trị lịch sử, đủ sức kiến tạo những không gian sống đầy tính nghệ thuật cao vì thành phố và vì người dân trong tương lai.

Tài liệu tham khảo:

Arch Daily (2024), Lessons from Roberto Burle Marx: Designing Resilient and Evolving Urban Landscapes.
Gareth Doherty (2018), Roberto Burle Marx Lectures: Landscape as Art and Urbanism, Harvard University, Lars Müller.
Urban Design Lab (2025), Tactical Urbanism: Turning Streets into Social Spaces.






Đại học Kiến trúc TP.Hồ Chí Minh

Xin chúc mừng Khoa Mỹ thuật có tân Phó giáo sư. Hy vọng nhờ vào sự dẫn dắt của thầy, ngành Mỹ thuật đô thị sẽ tiếp tục được phát triển và bay xa. 🥳😍🎓

Sinh viên ngành Mỹ thuật đô thị và sự kiện sáng tạo Kiến trúc - Nghệ thuật

Khi tôi vào Đại học Kiến trúc TP.Hồ Chí Minh
❌ Tô tượng trong nhà sách.
✅ Tô tượng tại sân trường.

Những bức tượng Hy Lạp, La Mã không còn xa lạ với các bạn sinh viên trường K nữa. Nhưng liệu các bạn có biết tuổi đời và xuất xứ của các bức tượng trong khuôn viên của 196 Pasteur không?