01/08/2026
MỘT QUYẾT ĐỊNH BỔ NHIỆM CHỈ MẤT MỘT NGÀY. NHƯNG ĐỂ TRỞ THÀNH MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO, ĐÔI KHI PHẢI MẤT NHIỀU NĂM.
Năm 2008, Google khởi động Project Oxygen với một câu hỏi tưởng chừng đơn giản:
Điều gì tạo nên một người quản lý giỏi?
Điều đáng chú ý là, trong giai đoạn đầu, nhiều kỹ sư xuất sắc của Google từng cho rằng quản lý không tạo ra nhiều giá trị. Họ tin rằng chỉ cần những chuyên gia giỏi là đủ để tạo nên một đội ngũ hiệu quả. Nhưng dữ liệu nội bộ của Google lại cho thấy điều ngược lại. Hiệu suất, mức độ gắn kết và khả năng giữ chân nhân sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm, và yếu tố tạo nên sự khác biệt không phải là chuyên môn của người quản lý, mà là cách họ dẫn dắt con người. Đó là lý do Google xác định những năng lực cốt lõi của một người quản lý hiệu quả không bắt đầu từ kỹ thuật, mà từ lắng nghe, coaching, tạo điều kiện phát triển và xây dựng niềm tin.
Đó cũng là khoảng trống mà nhiều tổ chức đang gặp phải.
"Một quyết định bổ nhiệm có thể trao cho bạn một chức danh.
Nhưng chỉ quá trình chuyển hóa mới tạo nên một nhà lãnh đạo."
Quá trình chuyển hóa này thường kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Và không ít tổ chức vô tình để người vừa được bổ nhiệm phải tự mình vượt qua quá trình chuyển đổi ấy.
Bởi từ một chuyên gia trở thành một người lãnh đạo không đơn thuần là học thêm vài công cụ quản lý.
Đó là một sự chuyển dịch về bản sắc nghề nghiệp (professional identity transition).
Bạn phải thôi định nghĩa giá trị bản thân bằng việc "mình làm giỏi đến đâu", và học cách tạo ra giá trị thông qua sự phát triển của người khác.
Đây không chỉ là câu chuyện của quản trị.
Đó là câu chuyện của tâm lý học phát triển con người.
Những thay đổi bền vững không đến từ việc biết thêm một mô hình hay một công cụ. Chúng đến từ quá trình tự nhận thức, điều chỉnh những niềm tin đã ăn sâu, thay đổi cách phản ứng và thực hành trong môi trường có phản hồi. Đó là lý do nhiều chương trình đào tạo quản lý chỉ tạo ra thay đổi ngắn hạn: chúng tập trung vào hành vi, nhưng chưa chạm đến cách con người nhìn nhận chính mình trong vai trò lãnh đạo.
Hàm ý cho 24 tháng tới
Nếu một tổ chức muốn xây dựng đội ngũ quản lý kế cận vững mạnh trong hai năm tới, thì quá trình phát triển lãnh đạo cần bắt đầu trước khi có quyết định bổ nhiệm, chứ không phải sau khi người quản lý mới đã loay hoay với vai trò của mình.
Bởi lãnh đạo không được hình thành vào ngày nhận chức.
Nó được hình thành từ quá trình chuyển hóa.
Theo bạn thì sao?
Điều gì quyết định việc một chuyên gia giỏi có thể trở thành một nhà lãnh đạo được đội ngũ tin cậy?
📚 Nguồn tham khảo
Garvin, D. A., Wagonfeld, A. B., & Kind, L. (2013). Google's Project Oxygen: Do Managers Matter? Harvard Business School Case.
The Making of a Manager (2019).
Linda A. Hill. (2007). Becoming the Boss. Harvard Business Review.
Daniel Goleman. (2000). Leadership That Gets Results. Harvard Business Review.
