20/09/2026
LÀM SAO ĐỂ NGỪNG TỰ TRÁCH BẢN THÂN
Mình nhớ có một dạo, cứ hễ làm sai chuyện gì là trong đầu mình lại vang lên một giọng nói quen thuộc: "Sao có thế mà cũng không làm được." "Biết vậy đừng làm." "Đúng là chẳng được tích sự gì."
Tự trách bản thân là một thói quen dễ hình thành nhưng khó bỏ. Ban đầu mình cứ nghĩ đó là cách để mình tốt lên, kiểu như nghiêm khắc với bản thân thì mới tiến bộ được. Nhưng dần dà thói quen này chỉ khiến mình thêm mệt mỏi vì cứ phải sống chung với một người giám sát khó tính ở trong đầu, ngày nào cũng soi xét, "bới lông tìm vết" chấm điểm chính mình.
Nếu bạn cũng đang rơi vào vòng lặp tương tự, thì có lẽ bài viết này chính là dành cho bạn
1. Phân biệt giữa nhận lỗi và tự trách
Nhận lỗi là "mình đã làm sai chỗ này, lần sau mình sẽ làm khác đi." Tự trách là "mình sai vì mình vốn dĩ là một người tệ." Nghe thì gần giống nhau, nhưng một bên nhìn vào hành động, một bên nhìn vào con người. Nhận lỗi giúp bạn sửa. Tự trách chỉ khiến bạn nhũn ra, không còn sức để sửa nữa.
Lần tới khi thấy mình đang trách, thử hỏi lại: mình đang nói về việc mình đã làm, hay đang nói về con người mình là? Nếu là vế sau, có lẽ bạn đang tự trách chứ không phải đang nhận lỗi.
2. Cảm xúc áy náy là hợp lý, nhưng không có nghĩa mọi lời tự trách đều đúng
Áy náy khi làm ai đó buồn, day dứt khi trễ hẹn, khó chịu khi làm việc chưa tốt - những cảm xúc đó có lý do để tồn tại. Chúng cho bạn biết mình quan tâm, mình có trách nhiệm. Nhưng cảm xúc có lý không đồng nghĩa với việc những gì bạn tự nói với mình lúc đó là đúng.
Áy náy là thật. Nhưng "mình là một người thất bại" chỉ là một câu chuyện bạn đang kể cho chính mình nghe, không phải sự thật.
3. Thử nói với bản thân như cách bạn nói với người mình thương
Nếu bạn thân của bạn lỡ làm sai một chuyện, bạn có mắng bạn ấy là ngu, là vô dụng không? Chắc là không. Bạn sẽ nói: "Thôi không sao, ai cũng có lúc vậy." Vậy sao với chính mình, bạn lại khắt khe hơn cả với người dưng?
Cứ thử một lần, khi vừa lỡ làm sai điều gì, dừng lại và tưởng tượng người bạn thương nhất đang đứng ở vị trí của bạn. Bạn sẽ nói gì với họ? Rồi nói đúng những lời đó, với chính mình.
4. Cho bản thân một khoảng lùi trước khi phán xét
Tự trách thường đến rất nhanh, gần như phản xạ. Nhưng phán xét vội vàng ít khi công bằng. Thử cho mình một khoảng lùi nhỏ - vài phút, vài giờ, một giấc ngủ - trước khi kết luận về bản thân. Nhiều khi nhìn lại sau một đêm, chuyện hôm qua không còn to tát như lúc mình đang tự dằn vặt.
5. Nhắc mình rằng sai lầm là một phần của việc đang sống, đang thử, đang lớn lên
Không ai đi qua cuộc đời mà không từng làm sai. Người mình ngưỡng mộ, người mình nghĩ là giỏi giang, cũng đầy những lần vấp ngã mà mình không nhìn thấy. Sai lầm không phải bằng chứng cho thấy bạn kém cỏi. Nó chỉ là bằng chứng cho thấy bạn đang thực sự sống, thực sự thử, chứ không đứng yên một chỗ.
Tự trách bản thân không làm bạn tốt lên. Nó chỉ làm bạn nhỏ lại. Nếu bạn đang mang một giọng nói khắt khe ở trong đầu, có lẽ đã đến lúc bạn tập một giọng nói khác - dịu dàng hơn, nhưng vẫn đủ chân thành để giúp bạn lớn lên.
🌷 Và nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về công cụ giúp thấu hiểu bản thân, xoa dịu cảm xúc, chữa lành thương tổn, khóa Viết Chữa Lành chính là dành cho bạn. Chữa lành là một hành trình dài, nhưng bạn sẽ không phải đi một mình. Khóa học sẽ đồng hành và giúp bạn:
💙 Nhận diện những vấn đề khiến cuộc sống không được như ý
💙 Làm chủ cảm xúc của mình, để không bị cuốn theo tiêu cực và áp lực cuộc sống.
💙 Chuyển hoá cảm xúc tiêu cực thành năng lượng tích cực
💙 Làm lành những tổn thương từ thời thơ bé
💙 Cân bằng cảm xúc, hiểu hơn về chính mình
💙 Xây dựng sự kết nối sâu sắc hơn với người thân, bạn bè, đồng nghiệp qua sự đồng cảm và sẻ chia.
💙 Có một lộ trình từng bước rõ ràng, với sự đồng hành và hỗ trợ 24/7 từ cộng đồng giàu lòng thấu hiểu.
💌 Để lại dấu (.) để được tư vấn chi tiết nhé!