Vietnamese - English Bilingual Lessons

Quy Nhơn City - My Beautiful Hometown
Quê Hương Xinh Đẹp

(041025) Sáng bữa nay, tôi làm biếng dữ lắm, nằm lăn trên giường tới trưa trờ trưa trật mới chịu nhỏm dậy. Thấy ánh nắng vàng đầu tiên len vô song cửa, chiếu xéo qua tấm màn vải, tôi mới lồm cồm ngồi lên, đưa tay xoa xoa hai bên bả vai, bóp nhẹ sau ót với hai bàn chưn cho máu mủ nó chạy đều. Làm xong mấy việc đó rồi, tôi mới lần mò bước xuống giường, đi rửa mặt súc miệng cho tỉnh táo.

This morning, I was terribly lazy. I lay sprawled on the bed until late noon before finally dragging myself up. When the first beam of golden sunlight slipped through the window bars and fell slantwise across the curtain, I slowly sat up, rubbing my shoulders and neck, then massaging my legs a little to get the blood flowing. Only after that did I climb down from the bed to wash my face and rinse my mouth awake.

Nhằm ngày cuối tuần, tôi cũng muốn cho mình thong thả đôi chút, nên không có nấu cơm ăn sớm như mọi bữa. Tới chừng thấy mặt trời nhú cao hơn một chút, tôi mới tranh thủ ghim thêm cái cục pin dự phòng cho chiếc máy chụp hình. Việc xong rồi, tôi dắt con xe Wave tàu cũ kỹ ra sân, đề một hồi mới nổ máy, rồi chạy thẳng qua mé mấy thửa ruộng trồng rau màu ở xóm kế bên.

It was the weekend, and I wanted to give myself a bit of leisure, so I didn’t bother cooking breakfast early as usual. When the sun had risen a little higher, I charged the spare battery for my camera. Then, taking out my old Wave motorbike, I wheeled it to the yard, kicked the starter a few times before the engine finally came to life, and rode off towards the vegetable fields in the neighbouring hamlet.

Trời bên ngoài coi bộ có nắng, mà cũng mờ mờ tối tối, bởi vì còn ảnh hưởng cái bão số mười, người ta kêu tên Bualoi chi đó. Hổm rày nghe tin ngoài Bắc thiệt hại dữ lắm: lúa ngoài đồng bị cuốn trôi hết, heo gà cá nuôi cũng chết sạch vì nước lụt tràn vô, sông rạch đâu đâu cũng dâng cao quá mức báo động, khiến bà con khổ sở, kẻ không nhà thì phải nằm màn trời chiếu đất. Nghĩ tới vậy mà thương. Ở miền Tây mình, nhờ đất trời hiền hòa hơn, ít khi bị bão tố dập vùi như miền Bắc, nên bà con còn được yên ổn đôi phần.

Outside, the sunlight was faint, as if blurred by mist, still the lingering breath of Typhoon Bualoi, the tenth storm of the season. I’d heard that the North had suffered terribly these past few days: rice fields swept away, pigs, chickens, and fish drowned in floodwater; rivers and canals everywhere rising above danger levels, leaving people homeless and destitute. Thinking of that, my heart ached. Here in the Mekong Delta, we’re luckier, the land and sky are gentler, and storms seldom strike with such fury.

Tôi dạo bước men theo con lộ liên ấp, hai bên bờ kênh nước mưa đầy ứ chảy lấp lánh. Cúi xuống dòm thấy lăn tăn mấy vòng b**g bóng, cá đồng con bu theo đàn lượn tới lượn lui coi bộ vui mắt lắm. Con ròng ròng tức cá lóc con đó mà tụm năm tụm ba, ẩn mình dưới gốc bình bát chòm tràm bông vàng. Ai muốn bắt cá lóc thường lấy ruột ốc làm mồi. Người lanh lợi hơn thì treo thêm con vịt con vô đầu cần câu, để nó kêu quang quác mà nhử con cá dữ dưới ao trồi lên táp.

I strolled along the inter-hamlet road, where rainwater filled the canals on both sides, shimmering under the dim sun. Looking down, I saw tiny bubbles rippling the surface, schools of young field fish darting to and fro. Those were baby snakeheads, hiding under wild almond roots and clumps of yellow melaleuca blossoms. To catch grown snakeheads, people often use snail guts as bait; the more cunning ones hang a duckling at the end of the rod, letting it quack to lure the fierce fish to rise and strike.

Trúng mùa này ruộng đồng hãy còn bỏ không, nông phu chưa gieo lúa cũng chưa rải chi mấy thứ thuốc độc diệt cỏ với diệt ốc bưu vàng. Bởi vậy cua đồng ốc đồng còn thong d**g, ai bắt về cũng có mối ăn. Thường thì bà con muốn đi mò cua bắt ốc cũng phải dò la coi thử thửa ruộng nào chưa có rải thuốc mới dám xuống mò. Chớ hễ lỡ xuống ruộng có thuốc, bắt đem về thì ốc với cua cũng chết nhăn, mà lỡ mình ăn phải e trúng độc, nguy lắm chớ chẳng phải chuyện giỡn chơi đâu.

This season, the paddies were still fallow. Farmers hadn’t sown the rice yet, nor spread herbicides or golden apple snail poison. So the fields teemed with crabs and freshwater snails, free for the taking. Still, before going out to catch them, people must ask around which fields haven’t been treated, for if you step into a poisoned one, even if you bring home crabs and snails, they’ll soon die, and eating them could make you ill.

Ở xứ nầy, cũng còn vài ba nhà giữ đất ông bà để lại, hổng có chia lô bán cho lái. Nhờ vậy mà nông dân còn bám được với ruộng đồng, sống bằng nghề gieo mạ trồng lúa. Thường thì người ta lựa giống lúa thơm, cây cao, lại mau cho hột. Tính ra, ba công đất mà gặp mùa thuận thì hốt được chừng hai tấn lúa. Khi tới ngày gặt, thương lái đem máy xuống ruộng hớt rồi mua đứt tại chỗ, chở thẳng vô lò sấy, lò xác gần bên, khỏi tốn công chất chở.

Around here, a few families still hold on to their ancestral land, refusing to sell it off to speculators. Thanks to them, some farmers can still make a living from sowing and harvesting rice. They often choose fragrant, tall, short-season varieties. On about three acres of land, a good season can yield two tonnes of rice. When harvest comes, traders bring their machines to the fields, buy everything on the spot, and haul the grains straight to the drying and milling houses, no need for the farmer to lift a finger.

Nhà nào ruộng đất bằng phẳng, rộng rãi, thì thường sạ lúa cho tiện. Cách nầy đỡ công cấy, tới hồi gặt cũng lẹ làng, khỏi kéo dài thời gian. Còn như ruộng ai eo hẹp, manh mún, thì bắt buộc gieo mạ, cấy lúa. Tuy việc làm lâu hơn, tốn công nhiều hơn, mà được cái cây lúa bén rễ chắc, ít cỏ dại chen, lại dễ coi sóc cho đúng hàng đúng khóm.

Families with wide, level fields usually sow directly to save labour, making harvest time quicker and easier. Those with smaller, uneven plots still transplant seedlings by hand. It takes longer and more effort, but the roots grow stronger, weeds are fewer, and the rows look neat and tidy.

Thiệt ra, ở ngoài ruộng coi vậy chớ cũng nhiều thú vui lắm nghen! Ai chưa từng ở thì khó mà tỏ, chớ hễ dính vô rồi thì mới hay. Mới vài bữa thôi, người nông phu đã thấy cây lúa nhú mầm xanh, bụi bự dần, lá trổ mướt mắt. Tới chừng lúa bắt đầu trổ bông, buổi sớm ra ruộng hít mùi thơm ngọt lịm của đòng đòng, trong bụng nó khoái lắm, có khi còn lâng lâng như uống rượu ngon.

Truth be told, life in the fields holds many quiet pleasures. You wouldn’t understand unless you’ve lived it yourself. Just a few days after sowing, the farmer can already see the green shoots sprouting, thickening, glistening in the light. When the rice begins to flower, the morning air fills with the sweet scent of the young grains, a fragrance that makes one giddy, almost as if drunk on fine wine.

Đến hồi lúa chín vàng, ngó đồng ruộng bao la, thấy công phu mồ hôi mình đổ nay hóa thành hột gạo, cái thú vui ấy chỉ có người nhà nông mới cảm được thôi. Nó là cái vui thiệt thà, vui khỏe khoắn, chớ hổng có pha chút ganh tỵ, cạnh tranh chi hết. Lại nữa, những tá điền lân cận, nếu mình thương tình giúp đỡ họ, thì họ nhớ ơn lắm, cái lòng biết ơn mộc mạc mà dễ cảm động.

And when the fields turn golden, and you gaze over that vast expanse knowing your sweat has ripened into rice, that joy, pure and humble, belongs only to those who live by the land. It’s a joy untouched by envy or competition. Among neighbours, if you lend a helping hand, they remember it with the kind of simple gratitude that moves the heart.

Nói thiệt, tôi hổng có đủ lời để diễn cho bạn hiểu hết cái vui ngoài ruộng. Chỉ có cách chính mình bước vô đồng, tự tay săn sóc cây lúa, thì mới thấy, mới thấm. Vậy nên dân phố thị, dầu có tiền bạc sung túc cách mấy, cũng thường ước ao có miếng đất ở bưng biền, để lâu lâu về dưới ruộng, hưởng chút thú điền viên cho khỏe trí, an lòng.

Honestly, I haven’t the words to tell you all the happiness one finds in the fields. The only way to know is to step into them yourself, to tend the rice with your own hands. That’s why city folk, no matter how wealthy, often dream of owning a patch of countryside, just to return from time to time, breathe the open air, and find peace of mind among the green paddies.

Thiệt, ở đời có lắm thú vui, song coi bộ cái vui ngoài đồng ruộng, thanh nhàn mà chơn chất, mới là thứ vui bền bỉ, khiến lòng người lắng lại, quên hết chuyện lợi danh, chỉ còn cái tình mặn nồng giữa mình với đất trời thôi vậy. Bởi vậy ai có phước còn giữ được chút ruộng vườn, thì ráng mà trân trọng, đừng ham đổi lấy vàng bạc phù hoa; chớ cái vui phù hoa chóng tàn, còn cái vui điền viên, càng về già càng thấm, càng thấy lòng mình được an ổn lắm vậy.

Truly, life offers many delights, yet the quiet joy of the fields, pure, simple, enduring, is perhaps the most precious of all. It stills the heart, silences thoughts of gain and loss, leaving only the tender bond between oneself and the earth. Those lucky enough to keep their bit of farmland should cherish it deeply; for worldly pleasures fade, but the serenity of rural life only grows sweeter with age.

https://www.facebook.com/share/v/1CVntcKb5h/?mibextid=wwXIfr