Trường Tư Thục Thánh Nhạc Tiến Dũng

MỘT VÀI THẮC MẮC TIẾP THEO…
MỔ XẺ 2 LÝ DO VỪA NÊU


ỦY BAN THÁNH NHẠC TOÀN QUỐC ĐẦU TIÊN: (hàng trên từ trái sang phải) lmns. Gioan Minh, lm.nhạc sư Tiến Dũng, lm. Bùi Văn Nho, lmns. Nguyễn Văn Hòa, lmns. Hoàng Kim, lmns. Hoài Đức;
(hàng dưới tứ trái sang phải) Tr/tá Trần Văn Tín, ns. Hải Linh, ns. Hùng Lân, Th/tá ns. Thiên Quang, lmns. Thiện Cẩm, lm. Trần Học Hiệu.
Với lý do “vì Rôma cho Hội đồng Giám mục quyền chọn lựa thể loại thánh ca khi chưa thể hát Thánh ca Phụng vụ ngay được”… người ta có vài thắc mắc: (thắc mắc tiếp)
j. Tại sao cha Tiến Dũng không tiết lộ cho các Bề trên biết khả năng chuyên môn về Thánh nhạc của mình? – Sự “kín tiếng” đó có thể do tính khí.
k. Sau đó thì sao? – Năm 1968, HĐGMVN mời cha Tiến Dũng về Sài Gòn và bổ nhiệm ngài làm chủ tịch Ủy ban Thánh nhạc Toàn quốc, ngày nay gọi là Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc HĐGMVN.
l. Cha Tiến Dũng đã tham mưu cho HĐGMVN? – Không ai biết rõ sự tham mưu ấy như thế nào và đến đâu, chỉ thấy –như đã nói, có 3 mảng lớn thánh ca trong thánh lễ: mảng Các bài ca Tiến cấp (Gradualis), mảng Bộ lễ (Missa) và mảng Cung đọc (Tonus)- thì năm 1969, HĐGMVN ra thông cáo “Cho phép thử nghiệm”: 1/ Hệ thống Cung Đọc trong Phụng vụ Thánh lễ. 2/ Bộ lễ Seraphim của linh mục nhạc sĩ Nguyễn Văn Hòa, sau này là giám mục)… không thấy nói gì về mảng Các bài ca Tiến cấp.
(còn tiếp).
MỘT VÀI THẮC MẮC TIẾP THEO…
MỔ XẺ 2 LÝ DO VỪA NÊU


ỦY BAN THÁNH NHẠC TOÀN QUỐC ĐẦU TIÊN: (hàng trên từ trái sang phải) lmns. Gioan Minh, lm.nhạc sư Tiến Dũng, lm. Bùi Văn Nho, lmns. Nguyễn Văn Hòa, lmns. Hoàng Kim, lmns. Hoài Đức;
(hàng dưới tứ trái sang phải) Tr/tá Trần Văn Tín, ns. Hải Linh, ns. Hùng Lân, Th/tá ns. Thiên Quang, lmns. Thiện Cẩm, lm. Trần Học Hiệu.
Với lý do “vì Rôma cho Hội đồng Giám mục quyền chọn lựa thể loại thánh ca khi chưa thể hát Thánh ca Phụng vụ ngay được”… người ta có vài thắc mắc: (thắc mắc tiếp)
j. Tại sao cha Tiến Dũng không tiết lộ cho các Bề trên biết khả năng chuyên môn về Thánh nhạc của mình? – Sự “kín tiếng” đó có thể do tính khí.
k. Sau đó thì sao? – Năm 1968, HĐGMVN mời cha Tiến Dũng về Sài Gòn và bổ nhiệm ngài làm chủ tịch Ủy ban Thánh nhạc Toàn quốc, ngày nay gọi là Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc HĐGMVN.
l. Cha Tiến Dũng đã tham mưu cho HĐGMVN? – Không ai biết rõ sự tham mưu ấy như thế nào và đến đâu, chỉ thấy –như đã nói, có 3 mảng lớn thánh ca trong thánh lễ: mảng Các bài ca Tiến cấp (Gradualis), mảng Bộ lễ (Missa) và mảng Cung đọc (Tonus)- thì năm 1969, HĐGMVN ra thông cáo “Cho phép thử nghiệm”: 1/ Hệ thống Cung Đọc trong Phụng vụ Thánh lễ. 2/ Bộ lễ Seraphim của linh mục nhạc sĩ Nguyễn Văn Hòa, sau này là giám mục)… không thấy nói gì về mảng Các bài ca Tiến cấp.
(còn tiếp).

MỔ XẺ 2 LÝ DO VỪA NÊU

Với lý do “vì Rôma cho Hội đồng Giám mục quyền chọn lựa thể loại thánh ca khi chưa thể hát Thánh ca Phụng vụ ngay được”… người ta có vài thắc mắc: (thắc mắc tiếp)
f. Thời đó, thập niên 1960-1970, Giáo hội Việt Nam đang có nhiều linh mục nhạc sĩ và nhạc sĩ danh tiếng, họ không thể là chuyên gia Thánh nhạc cho HĐGMVN được hay sao? – Thưa đáng tiếc họ không thể là chuyên gia Thánh nhạc… họ chỉ đơn thuần là nhạc sĩ sáng tác Thánh ca Bình dân Tôn giáo hình thể ca khúc bằng năng khiếu.
g. Chẳng lẽ trong số đó có Linh mục Nhạc sư Tiến Dũng? – Không hẳn. Linh mục Nhạc sư Tiến Dũng về nước năm 1965.
h. Ngài làm gì sau đó? – Ngài được Đức Giám mục Micae Nguyễn Khắc Ngữ, giáo phận Long Xuyên (An Giang) bổ nhiệm làm cha giáo môn học Âm nhạc trong tiểu chủng viện Terêsa Long Xuyên.
i. HĐGMVN không “biết” gì về ngài sao? – Không. Kể cả Đức cha Micae Nguyễn Khắc Ngữ. Khi không quan tâm đến Thánh nhạc, mọi người chỉ biết một người tốt nghiệp trường Thánh nhạc ở Rôma cũng giống như người tốt nghiệp ở trường nhạc khác.
(còn tiếp).

MỘT VÀI THẮC MẮC TIẾP THEO…
MỔ XẺ 2 LÝ DO VỪA NÊU

Với lý do “vì Rôma cho Hội đồng Giám mục quyền chọn lựa thể loại thánh ca khi chưa thể hát Thánh ca Phụng vụ ngay được”… người ta có vài thắc mắc: (thắc mắc tiếp)
e. Tại sao Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGMVN) không hề biết có cả Danh mục Thánh ca để lựa chọn, không thành lập Ủy ban Thánh nhạc Toàn quốc để tham vấn, hồn nhiên giao phó hoàn toàn nền Thánh nhạc Việt Nam cho Thánh ca Bình dân Tôn giáo? – Thưa vì:
- Trước nhất, Giáo hội Việt Nam thời đó non trẻ -Hàng Giáo phẩm Việt Nam vừa mới được thành lập năm 1960, năm 1962 đã có Công đồng Vaticanô II với việc Cải tổ Phụng vụ, kéo theo cải tổ Thánh nhạc- Guồng máy HĐGMVN non trẻ, nhân sự của guồng máy ấy cũng non trẻ và càng non trẻ hơn khi đứng trước một biến cố trọng đại của Hội thánh toàn cầu.
- Kế tiếp, HĐGMVN mới chào đời, chưa thể thành lập ngay Ủy ban Thánh nhạc…
- Tiếp đến, trước đây, đang lúc còn hát Bình ca, các nhà thờ Việt Nam đã tự cho phép mình “hát dặm” thêm Thánh ca Bình dân Tôn giáo; nay (cải tổ Thánh nhạc - bỏ Bình ca – không có chuyên gia Thánh nhạc giúp phân định) các nhà thờ tự động và ồ ạt nâng thức ăn dặm lên thành món ăn chính.
(còn tiếp)

MỘT VÀI THẮC MẮC TIẾP THEO…
MỔ XẺ 2 LÝ DO VỪA NÊU

Với lý do “vì Rôma cho Hội đồng Giám mục quyền chọn lựa thể loại thánh ca khi chưa thể hát Thánh ca Phụng vụ ngay được”… người ta có vài thắc mắc: (thắc mắc tiếp)
d. Tại sao Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGMVN) chọn Thánh ca thể loại 5 (Thánh ca Bình dân Tôn giáo) mà không chọn Thánh ca thể loại 1 (Thánh ca Phụng vụ)? – Thưa HĐGMVN
- Trước nhất, không hề biết có danh mục (6 thể loại) Thánh ca.
- Kế tiếp, không có bộ óc nào, đúng hơn, chưa có Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc HĐGMVN để tư vấn cho HĐGMVN trong việc chọn thể loại Thánh ca.
- Tiếp đến, trước Công đồng Vaticanô II, Việt Nam đã lưu hành Thánh ca Bình dân Tôn giáo xen kẽ với Bình ca; nay bỏ Bình ca, thì cứ Thánh ca Bình dân Tôn giáo mà hát tiếp, hát nhiều hơn thêm mà thôi. Có thể nói: Thái độ vô tư và hồn nhiên chớ không phải có suy xét… gì khi chọn hát Thánh ca thể loại 5: Thánh ca Bình dân Tôn giáo hiện nay đang phổ biến.
(còn tiếp)

MỘT VÀI THẮC MẮC TIẾP THEO…
MỔ XẺ 2 LÝ DO VỪA NÊU

Với lý do “vì Rôma cho Hội đồng Giám mục quyền chọn lựa thể loại thánh ca khi chưa thể hát Thánh ca Phụng vụ ngay được”… người ta có vài thắc mắc:
a. Trả lời như thế phải chăng Rôma đẩy trách nhiệm cho Hội đồng Giám mục các nước? – Thưa chắc chắn không phải như vậy. Bởi vì: hát được Thánh ca Phụng vụ (chuyển ngữ Bình ca sang nhạc ngữ các nước) là việc khó và là việc đòi phải có trình độ chuyên môn về Thánh nhạc.
b. Có mấy thể loại Thánh ca để chọn? – Thưa có 6 thể loại Thánh ca:
1/ Thánh ca Bình ca –hoặc sau khi Thánh ca Bình ca chuyển sang nhạc ngữ các nước được gọi là Thánh ca Phụng vụ… thì Thánh ca Phụng vụ là lựa chọn xuất sắc nhất-
2/ Thánh ca Đa âm điệu cổ điển.
3/ Thánh ca Đa âm điệu tân thời.
4/ Thánh nhạc cho đại quản cầm.
5/ Thánh ca Bình dân Tôn giáo.
6/ Giáo ca.
c. Hội đồng Giám mục Việt Nam đã chọn thể loại 5, tức Thánh ca Bình dân Tôn giáo, đúng không? – Thưa đúng.
(còn tiếp)

MỘT VÀI THẮC MẮC

Việt Nam đã có bao giờ hát Thánh ca Phụng vụ chưa? – Chưa bao giờ.
Tại sao? - Bởi vì Việt Nam không biết có Thánh ca Phụng vụ.
Rôma không nói cho Việt Nam biết về Thánh ca Phụng vụ hay sao? – Rôma có nói.
Nhưng tại sao Việt Nam không biết? - Vì 2 lý do: Một vì Rôma cho Hội đồng Giám mục quyền chọn lựa thể loại thánh ca khi chưa thể hát Thánh ca Phụng vụ ngay được. Hai vì Rôma tôn trọng tầm hiểu biết và khả năng của Việt Nam.
(còn tiếp)

HỆ QUẢ TỪ
CHỦ TRƯƠNG NHẤT QUÁN CỦA GIÁO HỘI VỀ THÁNH NHẠC

Đã nói “chủ trương nhất quán” tất phải nói chủ trương ấy vững bền đến nỗi không thể lay chuyển.
Để giữ được chủ trương “không thể lay chuyển” tất phải nhờ đến Bình ca, bởi vì chỉ có Bình ca mới hội đủ 40 điểm vừa nêu của “chủ trương nhất quán”.
Nhưng, nhờ đến Bình ca bằng cách lại tiếp tục hát Bình ca thì “không ổn” với thời đại hôm nay..
Cho nên, giải pháp sáng suốt nhất được đưa ra, đó là: Chuyển ngữ Bình ca sang nhạc ngữ các nước… trong lúc vẫn giữ yên hình thức và nội dung Bình ca. Tên gọi cách hát này là hát Thánh ca Phụng vụ.
Để dễ hiểu, ở Việt Nam hiện nay: Hát sách Graduale simplex (Bình ca) bằng tiếng Việt – gọi là “hát Thánh ca Phụng vụ”.
(còn tiếp)

CHỦ TRƯƠNG NHẤT QUÁN CỦA GIÁO HỘI VỀ THÁNH NHẠC – PHẦN 4

Phần 4.
34. Thánh nhạc phải có nghệ thuật. Nói việc gì có nghệ thuật, việc ấy phải có 3 yếu tố: Có hoạt động, có sự khéo léo & có ý đồ.
35. Nhờ đó, Thánh nhạc không có tính lập trình sẵn, máy móc, cài đặt, tự động, điều khiển từ xa…
36. Nhờ đó, Thánh nhạc phải do các nghệ sĩ có tài năng cật lực sáng tạo bằng tất cả sự khéo léo tài tình.
37. Nhờ đó, Thánh nhạc phải có ý đồ; ý đồ ấy là: theo sát Phụng vụ để cùng với Phụng vụ tôn thờ Thiên Chúa.
38. Nhờ đó, Thánh nhạc là một nghệ thuật cao hơn mọi nghệ thuật, một nghệ thuật được gạn lọc từ nhiều nghệ thuật… để mọi người –dù người lương- vẫn phải thán phục sự khác biệt, tráng lệ nhất là tác dụng thánh thiện.
39. Nhờ đó, các thành phần: sáng tác (nhạc sĩ), điều khiển (ca trưởng), hỗ trợ Cộng đoàn (ca xướng viên & người đệm đàn) đều là những người có tài, đạo đức và được đào tạo vững vàng.
40. Nhờ đó, Thánh nhạc giúp Phụng vụ phát huy giá trị sẵn có của Phụng vụ.
(còn tiếp)

CHỦ TRƯƠNG NHẤT QUÁN CỦA GIÁO HỘI VỀ THÁNH NHẠC –PHẦN 3

Phần 3.
27. Thánh nhạc phải có kỷ luật. Kỷ luật diện ý thức (mọi Kitô hữu phải ý thức: Phụng vụ bắt buộc phải có Thánh nhạc; nhưng Thánh nhạc phải uốn mình theo Phụng vụ - đây là kỷ luật tổng quát), diện thực hành (Thánh nhạc phải được chủ tế cử hành như cử hành Phụng vụ và nghiêm nhặt kiểm soát - đây là kỷ luật đi vào cụ thể, tức là khi chủ tế đã chủ tọa Phụng vụ thì cũng phải chủ tọa cả Thánh nhạc), và diện nội thân (các tác phẩm Thánh nhạc phải có luật lệ, quy tắc và học thuật - đây là kỷ luật thực hành ở tầm tinh thần, tức lòng yêu mến và trách nhiệm).
28. Nhờ đó, Thánh nhạc được mọi Kitô hữu tôn trọng.
29. Nhờ đó, chủ tế phải giỏi Thánh nhạc.
30. Nhờ đó, Thánh nhạc lúc nào cũng có thể được kiểm soát chặt chẽ, được hiểu rõ và làm đúng.
31. Nhờ đó, nhạc đời không xâm lấn.
32. Nhờ đó, khi đem yếu tố dân tộc thêm vào, Thánh nhạc không bị tục hóa.
33. Nhờ đó, mới có thể nói đến tính nghệ thuật-không cần biểu diễn, tính Cộng đoàn-không cần dàn dựng, tính cầu nguyện-không cần tìm kiến và tính giản dị-đầy trí tuệ… của Thánh nhạc.
(còn tiếp)

CHỦ TRƯƠNG NHẤT QUÁN CỦA GIÁO HỘI VỀ THÁNH NHẠC –PHẦN 2

Phần 2.
16. Thánh ca có Hình thể riêng biệt, khác biệt và những hình thể thuận lợi và hoàn hảo ấy do chính Giáo hội nghiên cứu và thiết lập để thánh ca vừa làm tròn nhiệm vụ chuyển tải nguyên văn từng phần Bản văn Phụng vụ, vừa có tính nghệ thuật; vừa có tính hoàng triều vừa có tính dân dã; vừa giúp Phụng vụ thêm ý nghĩa vừa giúp Cộng đoàn dễ hát chung; vừa giúp Phụng vụ thêm tráng lệ vừa mang tính dễ thực hiện; vừa sao y nguyên mẫu thánh ca đầu tiên vừa luôn mới mẻ hợp bài thời.
17. Nhờ đó, Lời Chúa được hát nguyên văn một cách rất dễ dàng, tự nhiên mà còn rất dễ tạo cảm xúc.
18. Nhờ đó, Cộng đoàn được hát dễ dàng và thoải mái để tham dự Phụng vụ cách tích cực.
19. Nhờ đó, không phải mất nhiều giờ và nhiều công sức để tập hát cho Cộng đoàn trước mỗi thánh lễ dù mỗi thánh lễ đều có thánh ca riêng biệt và thích hợp.
20. Nhờ đó, không phiền hà trong việc chuẩn bị, việc in ấn thánh ca cho mỗi thánh lễ; cũng không gây phiền toái cho việc chuẩn nhận (imprimatur) của giới chức hữu trách hoặc các chủ tế.
21. Nhờ đó, hát đối đáp được áp dụng triệt để khiến sự sinh động được cộng hưởng.
22. Nhờ đó, trong Thánh nhạc Công giáo Rôma, qua Thánh ca Phụng vụ, có tới 2 lối ca hát nhân loại được Chúa ban để ngợi khen Người cách sinh động và nghệ thuật: Cantare và Cantillare (hát ca và hát xướng) Cantare dùng để tuyên tín (chúc tụng, xin ơn, tạ ơn và thống hối), cantillare còn gọi là tụng (psalmodium) dùng để suy niệm hay “thiền tịnh”.
23. Nhờ đó, ca đoàn –được mọi người quan niệm- thực chất chỉ là một số ít người có khả năng ca hát, được Cộng đoàn cử ra để giúp Cộng đoàn hát và hát đối đáp với Cộng đoàn.
24. Nhờ đó, Thánh nhạc khác biệt hẳn từng chân tơ kẽ tóc với nhạc đời như trắng với đen.
25. Nhờ đó, không thể đem các thánh ca ra để sinh hoạt ngoài đời, để mua vui, trao đổi, mua bán, biểu diễn.
26. Nhờ đó, Thánh nhạc, qua Thánh ca Phụng vụ, chỉ dành riêng để thờ phượng Chúa. (còn tiếp)

CHỦ TRƯƠNG NHẤT QUÁN CỦA GIÁO HỘI VỀ THÁNH NHẠC - PHẦN 1

Công đồng Trento 1545-1563 do Đức Giáo hoàng Phaolô III triệu tập.
Luôn không thay đổi đó là:
⦁ Thánh nhạc hát nguyên văn Bản văn Phụng vụ; các bài hát (tức thánh ca) được gọi là Thánh ca Phụng vụ.
⦁ Nhờ đó, Lời Chúa được hát nguyên văn.
⦁ Nhờ đó, Thánh nhạc trở nên thánh thiện và có sức nuôi sống lẫn thanh tẩy tâm hồn tín hữu.
⦁ Nhờ đó, Thánh nhạc giúp Phụng vụ càng thêm thánh thiện và sinh động hơn.
⦁ Nhờ đó, chỉ cần 1 quyển sách hát duy nhất cũng đủ cho mọi năm Phụng vụ.
⦁ Nhờ đó, các bài hát đều trở thành quen thuộc với tất cả mọi người… do hát đi hát lại.
⦁ Nhờ đó, mỗi ca đoàn chỉ cần vài ba người gầm 1 ca trưởng, 2 ca xướng viên và 1 người đệm đàn.
⦁ Nhờ đó, ca đoàn không cần tốn nhiều thời gian cho việc tập hát.
⦁ Nhờ đó, không lo phải “chọn bài cho đúng Phụng vụ”.
⦁ Nhờ đó, chủ tế không còn bận tâm về “ca đoàn với bài hát”
⦁ Nhờ đó, khắp nơi như một, hát thống nhất từng bài hát, nội dung, cách hát đã được chọn lọc, sắp xếp lẫn “có imprinmatur”.
⦁ Nhờ đó, Giáo quyền kiểm soát và nắm được mọi tình hình Thánh nhạc trong phạm vi mình có trách nhiệm.
⦁ Mọi nan đề về imprimatur được giải quyết minh bạch và ổn thỏa.
⦁ Nhờ đó, không còn những vụ tranh cãi vô tận về thánh ca đúng hay không đúng Phụng vụ.
⦁ Nhờ đó, quản cầm (organo) là nhạc cụ chính của Thánh nhạc. Dù vậy, có thêm nhạc cụ nào khác vào, hoặc cả dàn nhạc, cũng không hề làm thay đổi bản chất của Thánh ca Phụng vụ.
(Bài này còn tiếp)