Scratch & Scratch Math

🌺MƯỜI LỜI KHUYÊN ĐỂ NUÔI DƯỠNG SỰ SÁNG TẠO
Có một quan niệm sai lầm phổ biến rằng cách tốt nhất để khuyến khích sự sáng tạo của trẻ em chỉ đơn giản là hãy để chúng tự do sáng tạo. Mặc dù đúng là trẻ em vốn dĩ tò mò và ham học hỏi, nhưng chúng cần sự hỗ trợ để phát triển khả năng sáng tạo và đạt được tiềm năng sáng tạo tối đa của mình.
Hỗ trợ sự phát triển của trẻ luôn là một sự cân bằng: bao nhiêu cấu trúc, bao nhiêu tự do; khi nào nên can thiệp, khi nào nên lùi lại; khi nào nên chỉ dẫn, khi nào nên giải thích, khi nào nên hỏi, khi nào nên lắng nghe.
Khi biên soạn phần này, tôi quyết định kết hợp các lời khuyên dành cho phụ huynh và giáo viên, bởi vì tôi nghĩ rằng các vấn đề cốt lõi trong việc nuôi dưỡng sự sáng tạo đều giống nhau, cho dù bạn đang ở nhà hay ở lớp học.Thách thức cốt lõi không phải là làm thế nào để “dạy sự sáng tạo” cho trẻ em, mà là làm thế nào để tạo ra một môi trường thuận lợi, nơi sự sáng tạo của chúng có thể bén rễ, phát triển và nở rộ.
Tôi sắp xếp phần này xoay quanh năm thành phần của Vòng xoắn Học tập Sáng tạo: tưởng tượng, sáng tạo, chơi, chia sẻ và suy ngẫm. Tôi đề xuất các chiến lược giúp trẻ tưởng tượng những gì chúng muốn làm, tạo ra các dự án thông qua việc chơi với các công cụ và vật liệu, chia sẻ ý tưởng và tác phẩm sáng tạo với người khác, và suy ngẫm về trải nghiệm của mình.
Với mỗi trong năm yếu tố, tôi sẽ đưa ra hai lời khuyên. Tổng cộng là 10 lời khuyên. Tất nhiên, 10 lời khuyên này chỉ là một phần rất nhỏ trong tất cả những điều bạn có thể hỏi và làm để nuôi dưỡng sự sáng tạo của trẻ. Hãy xem chúng như một ví dụ tiêu biểu và tự mình nghĩ ra thêm nhiều lời khuyên khác. 👇

🌺ĐẦU TƯ CHO TƯƠNG LAI HAY LÀ THUẾ IQ
Nhân đọc một bài đăng trong nhóm Weibo Việt Nam (link mình để trong còm), xin chia sẻ vài ý kiến của người trong cuộc – người dạy lập trình Scratch cho trẻ em.
Bài viết của tác giả có 6 phần, mình sẽ ý kiến theo thứ tự từng phần.
1. Kha Khiết là một kỳ thủ cờ vây chuyên nghiệp của TQ. Anh ấy viết: “Học lập trình nhập môn thực ra chỉ cần một trò chơi chưa đến 40 tệ có tên là "Nông trại lập trình" (Programming Farm) …”
Đúng và chưa đúng!
Bạn không cần đến 40 tệ để có thể nhập môn lập trình!
Có rất nhiều trang web dạy lập trình miễn phí: Code.org, Khan Academy, Scratch …
Đây là những website rất nổi tiếng, rất có uy tín, và hoàn toàn miễn phí đã phổ biến từ nhiều năm nay. Người ta kêu gọi, khuyến khích con bạn học từ nhiều năm nay.
Giữa việc phải bỏ tiền để mua kiến thức với việc tự học miễn phí, không tốn một xu, thì rõ ràng việc bỏ tiền ra là phí phạm, là thuế IQ - Đúng quá còn gì.
Vấn đề là ở chỗ: Có bao nhiêu người tự học thành công qua những bài học miễn phí đó? Học xong kiến thức nhập môn, rồi bạn sẽ làm gì?
Thực tế dạy học, tôi thấy con số thành công qua việc học miễn phí không nhiều.
Những gì miễn phí, chỉ cho phép bạn nhập môn. Giống như giúp bạn biết đọc chữ vậy. Còn để trưởng thành, bạn bạn vẫn cần phải đến trường, học Toán học Văn, học English …
Mặc dù về lý thuyết, khi bạn biết chữ thì bạn hoàn toàn có thể đọc sách Toán, sách Văn và bất cứ sách nào. Đúng không.
Nhưng để có thể biến những kiến thức nhập môn thành những điều có ích, bạn cần nhiều thứ khác.
Bạn cần thời gian, trí não và luyện tập. Rất nhiều.
Bản thân tôi là người tự học lập trình Scratch. Tôi phải mất nhiều năm thực hành, lăn lộn và trăn trở mới có thể tự tin với những gì mình có.
Tôi là người có kiến thức nền tảng căn bản: Dân khối A, tốt nghiệp chính quy ĐHBK HN, bằng cử nhân Sư Phạm I HN nghành CNTT loại khá. Nhưng những ngày đầu tự học, tôi cũng phải nỗ lực rất nhiều.
Tôi không phủ nhận việc Ai Cũng Có Thể Tự Học, nhưng việc học có người dẫn dắt, có định hướng khác hơn nhiều so với việc mò mẫm trên trang web, nhất là đối với học sinh tiểu học.
Vì sao ư?
Vì các con chưa quen với việc tự học. Tự giác chưa có nghĩa là tự học.
Bối cảnh hiện nay, cạm bẫy trên mạng rất nhiều. Bố mẹ quản chặt từng phút lên mạng, cấm game, cấm chat chit … Bọn trẻ lấy đâu thời gian mà tìm tòi khám phá?
Bạn cũng nói rằng: Chỉ cần chơi thông thạo trò chơi “Nông trại lập trình” là có thể đi từ nhập môn đến tinh thông … chỉ cần xem giáo trình là đủ …
Ồ, vậy thì trước đó, con bạn phải có năng lực tự học đã. Hoặc là bạn phải có ít nhiều kiến thức về tin học và mạng xã hội đã. Chứ các phụ huynh "nhà không có nổi một cái máy tính" thì lấy đâu kiến thức để mà học lập trình cùng con?
Đây là lý do: những năm đầu dạy lập trình Scratch, tôi dạy học sinh phần cơ bản, xong tôi bảo: bây giờ các con có thể tự học được rồi, lên trên trang web mà học, học cách làm của người ta ấy.
Nhưng phụ huynh và học sinh đề nghị: Cô dạy thêm đi, cô dạy nữa đi …
Và kết quả tới nay tôi có 8 khóa học, từ cơ bản cho người mới bắt đầu đến nâng cao và sẽ còn thêm nữa. Tất cả xuất phát từ nhu cầu của phụ huynh và học sinh.
Vì tôi thấy: Việc dạy và học lập trình bây giờ đã khác. Việc viết code, hoàn toàn có thể nhờ AI. Nhưng học cách tư duy, cách giải quyết vấn đề, cách làm người hạnh phúc và sáng tạo thì AI chưa dạy được.
Scratch không khó.
Khó là: làm sao để người học không bỏ cuộc sau vài tuần.🌹
Bạn nói: Nhiều phụ huynh lại dễ bị dẫn dắt. Chuyên gia nói game có hại thì cấm tuyệt đối; trong nhà còn không có máy tính, nhưng trung tâm đào tạo dụ là đi đăng ký học. Mỗi năm 3-5 nghìn tệ, mỗi tuần 3-5 buổi, 5 năm tốn đến bốn năm vạn tệ…
Tôi thấy đúng và chưa đúng.
Đúng ở chỗ nhiều phụ huynh thiếu thông tin và bị dẫn dắt. Cứ nói đến game là thấy rằng có hại và thế là cấm!
Trong nhà không có máy tính mà lại đăng ký cho con đi học, là chẳng hiểu gì về lập trình, là quá thiếu thông tin.
Khát khao kiến thức là tốt, nhưng chưa hiểu rõ mà lao vào như thiêu thân thì thật đáng thương. May mắn rằng số đó không nhiều. Chắc là chỉ ở đâu đó mới có kiểu cực đoan như như thế. Chứ ở VN, môn Tin học chỉ là môn phụ, phụ huynh nào thức thời lắm thì mới cho con đi học lập trình.
Được 1 giờ học online buổi tối cũng là cố gắng lắm rồi.
Lấy đâu ra vài vạn tệ với 3-5 buổi đi học mỗi tuần?
Mà không phải ai cũng vậy. Nhiều phụ huynh có điều kiện, họ cũng không thiếu thông tin. Họ không bị dẫn dắt.
Đơn giản là họ chỉ muốn cho con tham gia một cuộc chơi vui, một trải nghiệm.
Đóng vài chục triệu, thậm chí cả trăm triệu cho con tham gia một cuộc thi tầm châu Á, ĐNA, thậm chí tầm quốc tế. Họ thấy vui vì con mình được thể hiện, được ghi nhận, được động viên.
Họ không ngoo. Chỉ là họ có cách nghĩ khác, cách dùng tiền khác.
2. Trong cộng đồng lập trình viên gần như không có ai gửi con đi học các lớp lập trình thiếu nhi đang thịnh hành, đặc biệt là các khóa gắn mác “lập trình AI”. Điều này có đúng không?
(Còn nữa)

🌺 Scratch là gì?
Là một phần mà đáng lẽ trẻ em được học ở trường phổ thông từ bậc tiểu học. Là phần quan trọng của môn Tin học, môn học bắt buộc trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Bộ GD.
Nay nó được dùng để thi Tin học trẻ, thi Sáng tạo TTNNĐ...
Scratch làm được nhiều hơn thế.❤️

🌺Scratch cho học sinh tiểu học
Scratch là một phần của môn Tin học, môn học bắt buộc trong chương trình Giáo dục quốc gia.
Tuy nhiên, từ năm 2018 tới nay, Scratch chỉ dùng trong các kỳ thi HSG, Tin học trẻ, ít phổ biến trong các trường học.
Nói đến lập trình là người ta ngại, cho rằng nó rất khó. Điều đó không sai.
Nhưng Scratch sinh ra là để giúp mọi người chế ngự nỗi sợ hãi đó.
Không những thế, nó giúp trẻ em học được cách học, cách tư duy sáng tạo, cách giải quyết vấn đề hiệu quả.
Càng ngày, nó càng trở nên mạnh mẽ và hiệu quả.
I ❤️ Scratch

🌺 Dùng Scratch để dạy tất cả các môn học.
Nó không chỉ dành cho các lớp khoa học máy tính. Scratch có thể tích hợp vào bất kỳ khu vực nội dung nàotrong bất kỳ lớp học nào.
Nguồn: Harvard.edu
❤️

❤️Tui nhận được tin nhắn này từ một đồng nghiệp dạy cùng trường. Bạn muốn học lập trình Scratch. Bạn "thấy hay mà bất lực quá".
Tui vui ơi là vui.
Càng ngày Scratch càng chứng tỏ giá trị của nó.
Với những người đi gieo hạt như tui và cô Diễm, tui vui và chắc rằng cô ấy cũng rất vui.
Ước gì Scratch đến với cộng đồng, đến với các thầy cô nhiều hơn nữa.
Khi các thầy cô soạn giảng bằng Scratch, họ đỡ vất vả và linh động hơn nhiều.
Trẻ em học Scratch là học một ngôn ngữ tư duy.
Chỉ có điều, cũng như học Enghlish, học Scratch cũng cần nghiêm túc, bền bỉ. Nó không phải là một thứ bánh tráng miệng, chỉ để thêm vào.
Nó cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc.🌹
❤Chúc tuần mới tốt lành và hiệu quả.🌹

🌺SCRATCH VÀ Powerpoint
Tối qua tôi chat với một giáo viên mầm non. Bạn mới làm thử theo hướng dẫn trong buổi dạy demo miễn phí (1 buổi) và nói rằng: Nếu để thiết kế các trò chơi, bạn thích phần mềm này hơn PP.
Bạn nói: Nếu được, nhờ cô dạy theo hướng dùng Scratch để dạy học, khỏi dùng nhiều ứng dụng để tạo nên một bài giảng học liệu số.
Được quá đi ấy chứ!
Tôi và cô Diễm đã từng chat với nhau, nói rất nhiều về việc dùng Scratch để dạy học, đã từng thốt lên nhiều câu cảm thán: ước gì giáo viên dùng Scratch thay cho PP!
Một thầy giáo, chủ một công ty làm phần mềm giáo dục, một cây đa cây đề trong nghề lập trình cũng nhiều lần nói thế.
Tôi nhớ, có lần cô Diễm đã lập hẳn một cái bảng so sánh giữa Scratch và PP để giáo viên dễ bề lựa chọn. Nhưng than ôi, chúng tôi chỉ còn biết thở dài: Khó mà thay đổi một thói quen, một định kiến.
Một cái điều thậm vô lý: Một giáo viên mầm non, cả ngày quần quật với bọn nhóc tối về còn phải làm những cái giáo án bắt buộc phải tích hợp cả chục thứ phần mềm.
Khó đã đành, mà thực tế, nó không cần đến thế!
Tôi cho rằng một công cụ tốt, là công cụ đơn giản nhất mà mọi người có thể sử dụng hiệu quả nhất.
Nhiều năm ra rả tuyên truyền cho Scratch, thậm chí “năn nỉ mòn cả vân tay” kết quả chưa được như mong muốn, nhưng chúng tôi không hề nhụt chí.
Thay vì nói, chúng tôi làm. Tôi bắt đầu bằng những bà mẹ có con ở độ tuổi mầm non. Tôi bắt đầu bằng những cô giáo mầm non tâm huyết.
Tôi hướng dẫn cho các bà mẹ tự làm học liệu cho con.
Tôi hướng dẫn các cô giáo mầm non làm học liệu để dạy học.
Chỉ khi bắt tay vào tự làm, bạn sẽ thấy được tính ưu việt của Scratch.
Từ ngày va phải Scratch, tôi không dùng PP nữa.

Không tự làm được nên nhiều người phải chọn cách đi thuê.
Tôi đã rất rất nhiều lần phải đi sửa giáo án PP cho các giáo viên. Rất nhiều người lên mạng, mua hoặc tải một bản tương tự, rồi chỉnh sửa qua loa, thay tên đổi họ. Chuyện dở khóc dở cười xảy ra khi giáo án dự thi, khi có khách dự giờ, gv chiếu bài giảng mang tên người khác, trường khác!